ĐẶT VẤN ĐỀ Trong vài thập kỉ chở lại đây, môi trƣờng toàn cầu có nhiều biến đổi theo chiều hƣớng xấu đối với cuộc sống của các sinh vật trên Trái Đất. Do đó vấn đề phát triển và bảo vệ môi trƣờng bền vững đang đƣợc sự quan tâm đặc biệt của tất cả các quốc gia và đó cũng là một thách thức lớn đối với các nƣớc đang phát triển nhƣ nƣớc ta hiện nay. Vì vậy mục tiêu phấn đấu của nhân loại là phát triển theo hƣớng bền vững, giữ vững cân bằng giữa phát triển kinh tế bền vững và môi trƣờng bền vững. Đất nƣớc ta đang trong thời kì đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa với nhịp độ ngày càng cao đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, dịch vụ và đô thị hóa nhằm đƣa đất nƣớc cơ bản trở thành nƣớc công nghiệp vào năm 2020, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế.
Sự phát triển của hầu hết các nghành công nghiệp tiểu thủ công nghiệp đã và đang góp phần đáng kể cho sự đổi mới và phát triển đất nƣớc.Nhiều nhà máy xí nghiệp “ăn nên,làm ra” trong cơ chế thị trƣờng ngày nay,bên cạnh đó không thể tránh khỏi các mặt tác động tiêu cực mà “cơ chế thị trƣờng” này để lại cho môi trƣờng của chúng ta đối mặt, đó là tình trạng môi trƣờng với tốc độ và chiều sâu tƣơng ứng với sự phát triển của chúng. Vì vậy mục tiêu cơ bản bây giờ của nƣớc ta là: “Ngăn ngừa ô nhiễm môi trƣờng, phục hồi và cải thiện, từng bƣớc nâng cao chất lƣợng môi trƣờng ở những nơi những vùng bị suy thoái ở các khu công nghiệp, đô thị và nông thôn, góp phần phát triển kinh tế xã hội bền vững, nâng cao chất lƣợng đời sống của nhân dân, tiến hành thắng lợi sự nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc Trong quá trình đô thị hóa môi đe dọa sức khỏe con ngƣời đó là sự ô nhiễm công nghiệp, khí thải từ giao thông, điều kiện sinh hoạt hẹn hẹp khi dân số ngày một tăng cao, cơ sở hạ tầng kém phát triển không đảm bảo, chất thải ngày càng nhiều nhƣng lại chƣa đƣợc chú tâm quản lí tốt… Môi trƣờng bị đe dọa chủ yếu là do hoạt động sống của con ngƣời. Hoạt động sản xuất công nghiệp luôn là tác động đƣợc chú ý nhất. Nhà máy sản xuất dầu ăn cũng không nằm ngoài việc gây ra ô nhiễm môi trƣờng nhƣ hiện nay.
Vậy vấn đề ở 1 đây là làm sao để sản xuất cung cấp cho thị trƣờng nhu cầu đầy đủ theo hƣớng bảo vệ môi trƣờng bền vững. Để giải quyết đƣợc vấn đề chúng ta phải đánh giá đƣợc mức độ tác động của các loại hình này đến môi trƣờng nhƣ thế nào? Căn cứ ở mức độ tác động đó mà chúng ta có những giải pháp thích hợp để ngăn chặn và giảm thiểu sự ảnh hƣởng tiêu cực đó tới môi trƣờng. Nhà máy sản xuất dầu ăn và các sản phẩm chiết xuất từ dầu ăn khu kinh tế Nghi Sơn thuộc Công ty TNHH dầu thực vật khu vực miền Bắc Việt Nam( NORTALIC), đƣợc xây dựng tại khu kinh tế Nghi Sơn, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa. Có tổng diện tích là 5ha đất với quy mô ngày càng mở rộng thì việc gây tác động đến môi trƣờng là điều không tránh khỏi.Chính vì vậy để hiểu rõ hơn về mức độ tác động đến môi trƣờng của nhà máy này, nhằm đề xuất các giải pháp giảm thiểu tác hại đến môi trƣờng trong khu vực em đã tiến hành thực hiện đề tài: “Nghiên cứu đề xuất giải pháp quản lí môi trƣờng tại nhà máy sản xuất dầu ăn và các sản phẩm chiết xuất từ dầu ăn tại Khu kinh tế Nghi Sơn_tỉnh Thanh Hóa.” 2 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.
Tình hình sản xuất dầu ăn Do điều kiện thu nhập của ngƣời dân ngày càng tăng đi cùng với sự đô thị hóa và phát triển của ngành công nghiệp chế biến thực phẩm khiến cho nhu cầu tiêu thụ dầu thực vật tăng cao. Ngoài ra, nhận thức của ngƣời tiêu dùng về các loại dầu thực vật có lợi cho sức khỏe của đƣợc nâng cao dẫn đến sự chuyển từ việc sử dụng mỡ động vật sang dầu thực vật. Vì vậy mà rất nhiều cơ sở, nhà máy sản xuất dầu ăn đƣợc hình thành nhằm đáp ứng nhu cầu cũng nhƣ tạo điều kiện cho khách hàng lựa chọn sản phẩm phù hợp cho gai đình. Vấn đề sức khỏe ngày càng đƣợc quan tâm, việc sử dụng dầu đƣợc chiết xuất từ các loại thực vật thiên nhiên trong chế biến thực phẩm đƣợc mọi ngƣời dùng ngày càng nhiều thay cho sử dụng các loại mỡ từ động vật.
Ngƣời ta ngày càng phát hiện nhiều hơn các tác dụng mới của dầu ăn và các sản chiết xuất từ dầu ăn.Vì vậy nghành công nghiệp sản xuất dầu ăn cũng đang dần một phát triển. Theo Bộ công thƣơng tổng lƣợng sản xuất vẫn thấp hơn lƣợng tiêu thụ, ở mức 10kg/năm mức khuyến nghị của WHO 13,5kg/năm tƣơng đƣơng mức tiêu thụ của Trung Quốc năm 1995. Mặt khác, ngƣời tiêu dùng có xu hƣớng đang dần chuyển từ mỡ động vật sang các sản phẩm dầu ăn thực vật có lợi cho sức khỏe. Trên thị trƣờngcó gần 40 doanh nghiệp sản xuất kinh doanh dầu ăn.
Trong khi dầu ăn có khả năng thay thế, độ co giãn của cầu cao nên chỉ cần một biến động giá là đủ dẫn đến sự thay đổi hành vi của ngƣời tiêu dùng. Mặt khác công nghệ sản xuất dầu ăn không quá phức tạp. Doanh thu thị trƣờng dầu ăn Việt Nam hàng năm khoảng 30 nghìn tỷ đồng và tốc độ tăng trƣởng còn rất lớn do mức tiêu thụ bình quân đầu ngƣời ở mức tiêu thụ là 10kg/ năm trong khi WHO khuyến cáo 13.Ô nhiễm môi trƣờng trong hoạt động sản xuất dầu ăn Con ngƣời đã và đang có nhiều tác động tiêu cực đến môi trƣờng đặc biệt là môi trƣờng nƣớc nhƣ: việc xả thải nƣớc thải bừa bãi từ các hoạt động công nghiệp, từ các khu làng nghề, ô nhiễm nƣớc thải sinh hoạt, ô nhiễm từ thuốc bảo vệ thực vật chƣa đƣợc xử lí hay các nhà máy xí nghiệp xả khói bụi công nghiệp vào không khí làm ô nhiễm không khí, khi trời mƣa, các chất ô nhiễm này sẽ lẫn vào trong nƣớc mƣa cũng góp phần làm ô nhiễm nguồn nƣớc.Nguồn nƣớc bị ô nhiễm sẽ chứa các chất mà vƣợt qua tiêu chuẩn, quy chuẩn cho phép, các chỉ số thƣờng để so sánh sự ô nhiễm của nguồn nƣớc thƣờng là: BOD5(nhu cầu oxi sinh hóa), COD (nhu cầu oxi hóa học), tổng Ni- tơ, tổng Photpho, TSS, dầu mỡ, Coliforms. Ở những nƣớc có nguồn kinh tế đang phát triển từ Châu Á cho tới Đông Âu thị phần dầu ăn ngày một tăng cao, nhu cầu sử dụng ngày càng nhiều.
Chính vì thế việc càng ngày càng nhiều nhà máy sản xuất mọc càng nhiều là điều tất yếu và tất nhiên kéo theo đó là tình trạng ô nhiễm từ các hoạt động sản xuất đó Ở Việt Nam liên quan đến hoạt động sản xuất dầu ăn mà gây ra ô nhiễm môi trƣờng gần đây nhất không thể không kể đến vụ thải nƣớc thải bừa bãi ra sông của Công ty cổ phần dầu thực vật Quang Minh. Suốt năm 5 năm nhân dân thị trấn Lƣơng Bằng, tỉnh Hƣng Yên không ngớt bức xúc trƣớc hành vi xả thải ô nhiễm của công ty này. Theo số liệu quan trắc và phân tích hiện trạng môi trƣờng một số thành phố khu công nghiệp đại diện cho các khu vực chủ yếu trên toàn quốc, chỉ có những nơi xa thành phố khu công nghiệp, xa khu dân cƣ thì nguồn nƣớc, không khí mới có mức dƣới học xấp xỉ mức tiêu chuẩn cho phép. Vì vấn đề đang ngày trở nên nghiêm trọng nên nhà nƣớc ta đã và đang siết chặt hơn trong khâu quản lí.
Khuyến khích các dự án, các công trình nghiên cứu để góp phần giữ gìn môi trƣờng cho trái đất 4 Năm 2005, Công ty TNHH dầu thực vật khu vực miền Bắc Việt Nam đã thực hiện “Báo cáo đánh giá tác động môi trƣờng cho dự án Nhà máy sản xuất dầu ăn và các sản phẩm chiết xuất từ dầu ăn Nghi Sơn_tỉnh Thanh Hóa” và bổ sung thêm vào đầu năm 2017.Công tác quản lí môi trƣờng trong hoạt động sản xuất dầu ăn Để hạn chế sức ép cho môi trƣờng từ các nhà máy đang ngày càng mọc lên nhƣ nấm. Bên cạnh sự phát triển thì vấn đề môi trƣờng cũng cần quan tâm đúng mực. Nhà nƣớc ta đã, đang và sẽ không ngừng cố gắng để hoạn thiện các thủ tục pháp lý giúp việc quản lí chất lƣợng môi trƣờng ngày một nâng cao hơn. Đối với hoạt động sản xuất, chế biến dầu ăn thuộc trong danh sách phải làm các báo cáo môi trƣờng, trong đó có báo cáo giám sát môi trƣờng định kỳ nằm trong báo cáo đánh giá tác động môi trƣờng hoặc kế hoạch bảo vệ môi trƣờng.
Do nhà máy sản xuất dầu ăn và các sản phẩm chiết xuất từ dầu ăn có tổng công suất 1.500 tấn sản phẩm/ngày. Theo quy định của nghị định Nghị định số 18/2015/NĐ-CP thì khi xây dựng nhà máy đã phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trƣờng và khi nhà máy đi vào hoạt động phải lập báo cáo quan trắc môi trƣờng định kì 4lần/năm. Mục đích của việc này là giúp các nhà quản lí môi trƣờng giám sát đƣợc hoạt động của nhà máy, để đánh giá đƣợc mức độ tác động đến môi trƣờng của hoạt động sản xuất từ đó xây dựng các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trƣờng và đề phòng sự cố xảy ra. 5 CHƢƠNG II MỤC TIÊU – NỘI DUNG – PHẠM VI VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.
Mục tiêu nghiên cứu Khóa luận đƣợc thực hiện nhằm nghiên cứu đề xuất giải pháp quản lí môi trƣờng tại nhà máy sản xuất dầu ăn và các sản phẩm chiết xuất từ dầu ăn tại Khu kinh tế Nghi Sơn_tỉnh Thanh Hóa. Nội dung nghiên cứu Phù hợp với mục tiêu đề ra, KLTN thực hiện với những nội dung sau: Đánh giá hiện trạng hoạt động của nhà máy sản xuất dầu ăn và các sản phẩm chiết xuất từ dầu ăn tại khu kinh tế Nghi Sơn_tỉnh Thanh Hóa. Nghiên cứu ảnh hƣởng đến môi trƣờng tại khu vực sản xuất của nhà máy. Đánh giá thực trạng công tác quản lí môi trƣờng tại khu vực.
Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao công tác QLMT tại khu vực. Đối tƣợng phạm vi và thời gian nghiên cứu 2. Đối tƣợng nghiên cứu Hiện trạng hoạt động của nhà máy sản xuất dầu ăn và các sản phẩm chiết xuất từ dầu ăn tại khu kinh tế Nghi Sơn_tỉnh Thanh Hóa.