Luận văn nghiên cứu đặc điểm sinh học sinh thái và thử nghiệm biện pháp phòng trừ bệnh hại chính trên cây keo tai tượng acacia mangium willd tại huyện trấn yên tỉnh yên bái

Tài liệu nghiên cứu Luận văn nghiên cứu đặc điểm sinh học sinh thái và thử nghiệm biện pháp phòng trừ bệnh hại chính, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Phạm Kỳ Sơn
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thành Tuấn
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Quản Lý Tài Nguyên Rừng
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Sinh Học và Biện Pháp Phòng Trừ Bệnh Hại Trên Cây Keo Tai Tượng Tại Yên Bái
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 2. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về bệnh hại Keo trên thế giới
• 2.1.1. Thành phần về bệnh hại Keo
• 2.1.2. Đặc điểm sinh học, sinh thái về bệnh hại Keo
• 2.1.3. Các biện pháp phòng trừ bệnh hại Keo
• 2.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu về bệnh hại cây Keo tại Việt Nam
• 2.2.1. Thành phần về bệnh hại Keo
• 2.2.2. Đặc điểm sinh học, sinh thái về bệnh hại Keo
• 3. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 3.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.1. Vị trí địa lý
• 3.1.2. Địa hình, địa mạo
• 3.1.3. Các nguồn tài nguyên
• 3.2. Đặc điểm kinh tế-xã hội
• 4. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 4.1.1. Mục tiêu tổng quát
• 4.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 4.2. Đối tượng nghiên cứu
• 4.3. Phạm vi nghiên cứu
• 4.3.1. Phạm vi về nội dung
• 4.3.2. Phạm vi về không gian
• 4.3.3. Phạm vi về thời gian
• 4.4. Nội dung nghiên cứu
• 4.4.1. Điều tra thành phần loại bệnh hại trên cây Keo tai tượng tại huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái
• 4.4.2. Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học và sinh thái của bệnh hại chính trên cây Keo tai tượng
• 4.4.3. Nghiên cứu thử nghiệm một số biện pháp phòng trừ bệnh hại chính trên cây Keo tai tượng
• 4.5. Phương pháp nghiên cứu
• 4.5.1. Phương pháp điều tra thành phần loại bệnh hại Keo tai tượng tại huyện Trấn Yên
• 4.5.2. Phương pháp nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh thái bệnh hại chính Keo tai tượng tại huyện Trấn Yên
• 4.5.3. Phương pháp nghiên cứu một số biện pháp phòng trừ loại bệnh hại chính Keo tai tượng tại huyện Trấn Yên
• 5. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5.1. Thành phần loại bệnh hại trên cây Keo tai tượng tại huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái
• 5.2. Đặc điểm sinh học, sinh thái của bệnh hại chính trên cây Keo tai tượng tại huyện Trấn Yên
• 5.3. Nghiên cứu một số biện pháp phòng trừ bệnh hại chính Keo tai tượng tại huyện Trấn Yên
• 5.3.1. Phòng trừ bệnh hại chính bằng biện pháp Lâm sinh
• 5.3.2. Kết quả thử nghiệm hiệu lực biện pháp sinh học và hóa học phòng trừ bệnh chết héo ở trong phòng thí nghiệm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về bệnh hại cây keo tai tượng ở Yên Bái 50 60 kí tự

Cây keo tai tượng (Acacia mangium Willd.) đóng vai trò quan trọng trong việc phủ xanh đất trống, đồi trọc và cung cấp nguồn nguyên liệu gỗ tại Yên Bái. Tuy nhiên, sự phát triển của diện tích keo tai tượng cũng kéo theo sự gia tăng của các bệnh hại, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng. Các bệnh như thối rễ, chết héo, và loét thân đang gây ra những thiệt hại đáng kể cho người trồng rừng. Việc nghiên cứu và tìm ra các biện pháp phòng trừ hiệu quả là vô cùng cấp thiết. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định thành phần bệnh hại, đặc điểm sinh học, sinh thái của các bệnh chính, từ đó đề xuất các giải pháp phòng trừ phù hợp với điều kiện thực tế tại Yên Bái. Theo số liệu kiểm kê rừng của tỉnh Yên Bái, tính đến tháng 12 năm 2015 diện tích Keo tai tượng, Keo lai và Keo l tràm của cả tỉnh là 54.

1.1. Tầm quan trọng của Keo tai tượng và thách thức bệnh hại

Keo tai tượng không chỉ có giá trị kinh tế cao mà còn đóng góp vào việc cải tạo đất và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, các bệnh hại như thối rễ, chết héo, loét thân đang là những thách thức lớn đối với sự phát triển bền vững của ngành lâm nghiệp tại Yên Bái. Các loại bệnh này làm ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng, phát triển của cây và có khả năng làm chết cây. Theo kết quả điều tra thành phần bệnh hại trên cây Lâm nghiệp của Cục Bảo vệ thực vật, hiện nay trên địa tỉnh Yên Bái xuất hiện các loại bệnh hại như bệnh chết héo, bệnh chết ngược, bệnh khô cành ngọn, bệnh thối rễ,. Trong các loại bệnh trên có bệnh chết héo, bệnh khô cành ngọn là loại bệnh nguy hiểm nhất. Đây cũng là loại bệnh trên lần đầu tiên xuất hiện và gây hại mạnh ở các xã của huyện Trấn Yên tỉnh Yên Bái, đến nay chưa có biện pháp phòng trừ có hiệu quả. Do đó việc kiểm soát và phòng ngừa bệnh hại là yếu tố then chốt để đảm bảo năng suất và chất lượng gỗ keo.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu và phạm vi ứng dụng tại Yên Bái

Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định các loại bệnh hại chính trên cây keo tai tượng tại huyện Trấn Yên, Yên Bái. Ngoài ra, nghiên cứu đi sâu vào phân tích đặc điểm sinh học và sinh thái của các tác nhân gây bệnh, từ đó đề xuất các biện pháp phòng trừ hiệu quả. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc quản lý bệnh hại trên cây keo tai tượng, giúp người trồng rừng giảm thiểu thiệt hại và nâng cao hiệu quả kinh tế. Chính vì lý do trên đề tài: “Nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh thái và thử nghiệm biện pháp phòng trừ bệnh hại chính trên cây Keo tai tượng (Acacia mangium Willd.) tại huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái” được thực hiện là rất cần thiết, nhằm cung cấp các thông tin về bệnh hại, làm cơ sở khoa học cho việc quản lý bệnh hại có hiệu quả.

II. Cách nhận diện và tác nhân gây bệnh chết héo keo tai tượng 50 60 kí tự

Bệnh chết héo là một trong những bệnh hại nguy hiểm nhất trên cây keo tai tượng. Tác nhân chính gây bệnh thường là các loài nấm thuộc chi Ceratocystis. Nấm xâm nhập vào cây thông qua các vết thương trên thân, cành hoặc rễ, sau đó lan rộng và gây tắc nghẽn mạch dẫn, dẫn đến cây bị héo và chết dần. Triệu chứng điển hình của bệnh là lá vàng úa, cành khô héo, vỏ cây bị nứt nẻ và xuất hiện các vết bệnh màu đen. Việc nhận biết sớm các triệu chứng bệnh là rất quan trọng để có thể áp dụng các biện pháp phòng trừ kịp thời. Đối với bệnh chết héo cây do nấm Ceratocystis sp. bệnh gây hại chính đối với các loài Keo. Tại Indonexia, hiện nay đã có hàng nghìn hécta rừng Keo bị chết héo do các loài nấm Ceratocystis sp. Năng suất trung bình của rừng trồng giảm từ 22-35m3/ha/năm xuống dưới 15m3/ha/năm (Carroline, 2015). Tại Malaysia, bệnh chết héo do nấm Ceratocystis sp. gây hại cũng đang gây tổn thất lớn cho ngành Lâm nghiệp nước này.

2.1. Triệu chứng điển hình và cách phân biệt với bệnh khác

Các triệu chứng của bệnh chết héo thường bắt đầu từ lá, sau đó lan sang cành và thân. Lá cây bị vàng úa, héo rũ và rụng sớm. Cành cây bị khô héo từ ngọn xuống. Vỏ cây bị nứt nẻ và có thể bong tróc. Bên trong thân cây có thể xuất hiện các vết bệnh màu đen hoặc nâu. Bệnh chết héo cần được phân biệt với các bệnh khác như bệnh thối rễ, bệnh loét thân. Bệnh thối rễ thường gây ra các triệu chứng ở rễ trước, sau đó mới lan lên thân và cành. Bệnh loét thân thường gây ra các vết loét trên thân cây, nhưng không gây héo rũ nhanh như bệnh chết héo. Theo kết quả kiểm tra rừng của Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Yên Bái hiện nay trên địa bàn huyện Trấn Yên xuất hiện bệnh chết héo, bệnh loét thân., đây là loại bệnh mới xuất hiện khả năng gây hại rất nguy hiểm.

2.2. Đặc điểm sinh học của nấm Ceratocystis gây bệnh

Nấm Ceratocystis là một loại nấm gây bệnh phổ biến trên nhiều loài cây trồng, bao gồm cả keo tai tượng. Nấm có thể tồn tại trong đất, trên tàn dư thực vật hoặc trên các bộ phận bị bệnh của cây. Nấm lây lan qua các vết thương do côn trùng, gió, mưa hoặc các hoạt động canh tác gây ra. Điều kiện thời tiết ẩm ướt và nhiệt độ cao là môi trường thuận lợi cho nấm phát triển và gây bệnh. Đặc điểm nhận biết của nấm Ceratocystis spp. đã được một số tác giả mô tả: bào tử túi có hình cầu hoặc gần cầu, có màu nâu đen, kích thước thể hình cầu dài từ 106 đến 288µm, khi chuẩn bị phun bào tử ở phía đầu cổ có những sợi tua ra; bào tử hữu tính hình mũ có chiều dài từ 4,5 đến 9,3µm, chiều rộng từ 2,0 đến 4,9µm; bào tử hữu tính hình mũ có chiều dài từ 11,0 đến 25,6µm và chiều rộng từ 1,6 đến 4,9µm; bào tử vô tính hình trống chiều dài từ 12,1 đến 25,5µm và có chiều rộng từ 9,2 đến 13,6µm.

III. Biện pháp phòng bệnh chết héo keo tai tượng hiệu quả 50 60 kí tự

Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Để phòng ngừa bệnh chết héo trên cây keo tai tượng, cần áp dụng các biện pháp tổng hợp, bao gồm chọn giống kháng bệnh, chăm sóc cây đúng kỹ thuật, quản lý dịch hại và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hợp lý. Việc duy trì sức khỏe của cây trồng là yếu tố quan trọng nhất để tăng cường khả năng chống chịu bệnh. Hơn nữa, cần đặc biệt chú ý đến việc tạo môi trường thông thoáng, tránh ẩm ướt quá mức để hạn chế sự phát triển của nấm bệnh. Biện pháp phòng bệnh chết héo do các loài nấm Ceratocystis spp. hiệu quả là hạn chế gây tổn thương cho cây, tránh thực hiện chăm sóc, tỉa cành trong mùa mưa hoặc khi thời tiết ẩm ướt (Haugen et al.

3.1. Chọn giống kháng bệnh và kỹ thuật trồng chăm sóc

Chọn giống keo tai tượng có khả năng kháng bệnh là một trong những biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất. Ngoài ra, cần áp dụng các kỹ thuật trồng và chăm sóc cây đúng quy trình, đảm bảo cây sinh trưởng và phát triển khỏe mạnh. Bón phân cân đối, tưới nước hợp lý, làm cỏ và phòng trừ sâu bệnh hại thường xuyên. Tránh gây tổn thương cho cây trong quá trình chăm sóc và thu hoạch. Chương trình chọn giống Keo kháng bệnh chết héo do nấm Ceratocystis spp. đang được tiến hành tại Indonesia, trong đó Keo lá tràm (A. auriculiformis) và Keo l liềm (A. crassicarpa) thể hiện khả năng chống chịu tốt (Tarigan et al.

3.2. Biện pháp canh tác và quản lý môi trường

Đảm bảo mật độ trồng hợp lý để tạo môi trường thông thoáng cho cây. Tỉa cành, tạo tán thường xuyên để tăng cường ánh sáng và giảm độ ẩm trong rừng trồng. Thoát nước tốt cho đất, tránh để đất bị ngập úng. Vệ sinh đồng ruộng, thu gom và tiêu hủy các bộ phận bị bệnh của cây. Các biện pháp phòng trừ nấm Ceratocystis spp. gây bệnh chết héo rừng trồng Keo tai tượng tại Indonesia đã được nghiên cứu và đưa ra khuyến cáo nên áp dụng các giải pháp chính như: không sử dụng hạt giống thu từ các cây mẹ nhiễm bệnh; cải thiện chất lượng vườn cây mẹ cung cấp vật liệu hom và thay đổi cơ cấu cây trồng sau mỗi luân kỳ kinh doanh (Yong et al.

3.3. Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và biện pháp sinh học

Trong trường hợp cần thiết, có thể sử dụng thuốc bảo vệ thực vật để phòng trừ bệnh chết héo. Nên sử dụng các loại thuốc có nguồn gốc sinh học hoặc các loại thuốc hóa học có phổ tác dụng hẹp, ít ảnh hưởng đến môi trường. Sử dụng thuốc theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất và tuân thủ các quy định về an toàn lao động. Các sản phẩm sinh học như nấm đối kháng Trichoderma cũng có thể được sử dụng để kiểm soát nấm Ceratocystis. Việc sử dụng thuốc hóa học để trừ bệnh chết héo do các loài nấm Ceratocystis spp. gây ra đối với nhiều loài trồng, việc sử dụng thuốc hóa học để phun hoặc tiêm có thể tiêu diệt nấm (Blaedow and Juzwik, 2010) [15].

IV. Thử nghiệm biện pháp lâm sinh phòng trừ bệnh tại Yên Bái 50 60 kí tự

Nghiên cứu đã tiến hành thử nghiệm một số biện pháp lâm sinh để phòng trừ bệnh chết héo trên cây keo tai tượng tại Yên Bái. Kết quả cho thấy, việc tỉa cành, tạo tán hợp lý, bón phân cân đối và quản lý thực bì có tác dụng đáng kể trong việc giảm thiểu tỷ lệ cây bị bệnh. Các biện pháp này giúp cải thiện môi trường sinh thái trong rừng trồng, tăng cường sức khỏe của cây và hạn chế sự phát triển của nấm bệnh. Biện ph p quản lý bệnh bằng c ch loại bỏ những bộ phận bị bệnh ra khỏi rừng trồng và tiêu hủy, tr nh ph t dịch trên quy mô lớn hơn. Chọn lọc những giống kh ng bệnh, chọn lập địa phù hợp để hạn chế được nấm bệnh cũng là giải ph p đang được quan tâm nghiên cứu.

4.1. Tỉa cành tạo tán và ảnh hưởng đến bệnh chết héo

Tỉa cành, tạo tán giúp tạo môi trường thông thoáng cho cây, giảm độ ẩm và hạn chế sự phát triển của nấm bệnh. Cần tỉa bỏ các cành khô, cành bị bệnh và các cành vượt để tập trung dinh dưỡng cho các cành khỏe mạnh. Thời điểm tỉa cành tốt nhất là vào mùa khô, khi thời tiết ít mưa và độ ẩm thấp. Thí nghiệm t c động của c c công thức tỉa cành cho rừng trồng Keo tai tượng và Keo l liềm tại Indonesia đến khả năng bị nhiễm nấm Ceratocystis acaciivora, kết quả đ nh gi cho thấy c c công thức tỉa cành đúng kỹ thuật đã hạn chế rõ rệt sự xâm nhiễm của nấm gây bệnh (Tarigan et al.

4.2. Bón phân và quản lý thực bì để tăng sức đề kháng

Bón phân cân đối giúp cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho cây, tăng cường sức đề kháng với bệnh tật. Nên bón phân theo nhu cầu của cây, dựa trên kết quả phân tích đất và tình trạng sinh trưởng của cây. Quản lý thực bì giúp hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng và ánh sáng với cây keo tai tượng, đồng thời giảm độ ẩm và tạo môi trường thông thoáng. Biện ph p phòng trừ nấm Ceratocystis spp. gây bệnh chết héo rừng trồng Keo tai tượng tại Indonesia đã được nghiên cứu và đưa ra khuyến c o nên p dụng c c giải ph p chính như: không sử dụng hạt giống thu từ c c cây mẹ nhiễm bệnh; cải thiện chất lượng vườn cây mẹ cung cấp vật liệu hom và thay đổi cơ cấu cây trồng sau mỗi luân kỳ kinh doanh (Yong et al.

V. Đánh giá hiệu quả biện pháp sinh học hóa học trên phòng thí nghiệm 50 60 kí tự

Nghiên cứu đã tiến hành đánh giá hiệu quả của một số chế phẩm sinh học và thuốc hóa học trong việc phòng trừ bệnh chết héo trên cây keo tai tượng trong điều kiện phòng thí nghiệm. Kết quả cho thấy, một số chế phẩm sinh học có chứa nấm đối kháng Trichoderma có khả năng ức chế sự phát triển của nấm Ceratocystis. Một số thuốc hóa học cũng có hiệu quả trong việc tiêu diệt nấm bệnh, tuy nhiên cần sử dụng đúng liều lượng và tuân thủ các quy định về an toàn. Việc sử dụng thuốc hóa học để trừ bệnh chết héo do c c loài nấm Ceratocystis spp. gây ra đối với nhiều loài trồng, việc sử dụng thuốc hóa học để phun hoặc tiêm có thể tiêu diệt nấm (Blaedow and Juzwik, 2010) [15].

5.1. Hiệu quả của chế phẩm sinh học chứa Trichoderma

Các chế phẩm sinh học chứa nấm đối kháng Trichoderma có khả năng cạnh tranh dinh dưỡng, ký sinh hoặc tiết ra các chất kháng sinh để ức chế sự phát triển của nấm Ceratocystis. Việc sử dụng chế phẩm sinh học là một giải pháp an toàn và thân thiện với môi trường để phòng trừ bệnh chết héo. Hiệu lực của chế phẩm sinh học đối với bệnh Keo tai tượng. Kết quả cho thấy, chế phẩm sinh học có khả năng ức chế sự phát triển của nấm bệnh.

5.2. Đánh giá tác động của thuốc hóa học và lưu ý khi sử dụng

Một số thuốc hóa học có chứa các hoạt chất như Mancozeb, Carbendazim có hiệu quả trong việc tiêu diệt nấm Ceratocystis. Tuy nhiên, cần sử dụng thuốc theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất và tuân thủ các quy định về an toàn lao động. Việc lạm dụng thuốc hóa học có thể gây hại cho môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Cần đánh giá kỹ lưỡng tác động của thuốc trước khi sử dụng. Hiệu lực của thuốc hóa học đối với bệnh Keo tai tượng. Kết quả cho thấy, thuốc hóa học có hiệu quả trong việc tiêu diệt nấm bệnh.

VI. Kết luận và khuyến nghị phòng trừ bệnh chết héo 50 60 kí tự

Nghiên cứu đã xác định được các loại bệnh hại chính trên cây keo tai tượng tại Yên Bái, đặc biệt là bệnh chết héo do nấm Ceratocystis. Các biện pháp phòng trừ tổng hợp, bao gồm chọn giống kháng bệnh, chăm sóc cây đúng kỹ thuật, quản lý dịch hại và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hợp lý, có vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu thiệt hại do bệnh gây ra. Cần tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện các biện pháp phòng trừ bệnh để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành lâm nghiệp tại Yên Bái. Bệnh rỗng ruột ở Keo do cây bị tổn thương hoặc do tỉa cành không đúng kỹ thuật, tỉa cành vào mùa mưa dễ bị nấm gây bệnh xâm nhiễm. Vì vậy cần p dụng biện ph p kỹ thuật lâm sinh phù hợp, tỉa cành vào mùa khô và không nên để cây qu tuổi thành thục (Mercer, 1982; Sharma and Florence, 1997) [22].

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu và bài học kinh nghiệm

Nghiên cứu đã cung cấp những thông tin quan trọng về thành phần bệnh hại, đặc điểm sinh học, sinh thái của các bệnh chính trên cây keo tai tượng tại Yên Bái. Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học cho việc xây dựng các biện pháp phòng trừ bệnh hiệu quả và bền vững. Cần rút ra các bài học kinh nghiệm từ thực tế sản xuất để áp dụng vào công tác phòng trừ bệnh hại. Các kết quả nghiên cứu ở trên cho thấy c c thông tin về biện ph p phòng trừ bệnh hại Keo chỉ có một vài giải ph p phòng trừ đơn lẻ nhằm quản lý bệnh hại trên từng loài cây cụ thể nhưng chưa có c c biện ph p phòng trừ tổng hợp cho loại bệnh chết héo do nấm Ceratocystis spp. gây ra và vẫn chưa có một giải ph p nào chính thức được công bố để p dụng trong sản xuất.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo và đề xuất cho người trồng

Cần tiếp tục nghiên cứu về các biện pháp phòng trừ bệnh chết héo hiệu quả hơn, đặc biệt là các biện pháp sinh học và các giải pháp quản lý rừng bền vững. Đề xuất cho người trồng rừng nên áp dụng các biện pháp phòng trừ tổng hợp, chú trọng đến việc chọn giống kháng bệnh, chăm sóc cây đúng kỹ thuật và quản lý môi trường rừng. Đồng thời, cần tăng cường công tác tuyên truyền, tập huấn để nâng cao nhận thức và kỹ năng phòng trừ bệnh hại cho người trồng rừng. Các công trình nghiên cứu ở trên cho thấy, thông tin về thành phần c c loại bệnh hại trên cây Keo ở trong nước là kh phong phú, tuy nhiên chưa được hệ thống đầy đủ về thành phần bệnh hại Keo ở Trấn Yên, tỉnh Yên B i; nhưng đây cũng là những tài liệu để tham khảo trong qu trình nhiên cứu về thành phần loại bệnh hại Keo tại khu vực nghiên cứu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Keo tai tượng (Acacia mangium Willd.) là loài cây trồng đa dụng, sinh trưởng nhanh, được sử dụng rộng rãi trong phủ xanh đất trống đồi núi trọc và cải tạo đất. Tại tỉnh Yên Bái, diện tích trồng Keo tai tượng, Keo lai và Keo lá tràm đạt khoảng 54 nghìn ha tính đến năm 2015. Tuy nhiên, sự gia tăng diện tích trồng rừng Keo cũng kéo theo sự xuất hiện và phát triển nhanh chóng của nhiều loại bệnh hại nguy hiểm như bệnh chết héo, bệnh thối rễ, bệnh loét thân, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng rừng trồng. Đặc biệt, bệnh chết héo do nấm Ceratocystis sp. là một trong những bệnh nguy hiểm nhất, đã gây thiệt hại lớn tại nhiều quốc gia như Indonesia, Malaysia và Việt Nam, làm giảm năng suất rừng từ 22-35 m³/ha/năm xuống dưới 15 m³/ha/năm.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xác định thành phần loại bệnh hại và bệnh hại chính trên cây Keo tai tượng tại huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái; nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh thái của bệnh hại chính; đồng thời thử nghiệm và đề xuất các biện pháp phòng trừ hiệu quả nhằm nâng cao năng suất và quản lý rừng bền vững. Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 10 năm 2019, tập trung tại huyện Trấn Yên – một vùng có điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa, độ ẩm cao, thuận lợi cho sự phát triển của các loại nấm bệnh.

Việc nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quản lý và phòng trừ bệnh hại Keo tai tượng, góp phần bảo vệ và phát triển bền vững nguồn tài nguyên rừng tại địa phương, đồng thời hỗ trợ nâng cao hiệu quả kinh tế từ rừng trồng Keo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về sinh học và sinh thái học bệnh hại cây trồng, đặc biệt tập trung vào các bệnh do nấm gây ra trên cây Keo tai tượng. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết về đặc điểm sinh học của nấm bệnh: Nghiên cứu hình thái, cấu trúc bào tử, hệ sợi nấm, cũng như điều kiện nhiệt độ, độ ẩm, pH ảnh hưởng đến sự phát triển của nấm gây bệnh. Ví dụ, nấm Ceratocystis sp. phát triển tốt ở nhiệt độ 25-30°C, độ ẩm 80-90%, và pH trung tính đến hơi kiềm.

2. Lý thuyết về sinh thái học bệnh hại: Phân tích ảnh hưởng của các yếu tố môi trường như mật độ trồng, nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa đến sự phát sinh và phát triển của bệnh hại trên cây Keo tai tượng. Mô hình này giúp hiểu được quy luật phát sinh bệnh và đề xuất biện pháp phòng trừ phù hợp.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng bao gồm: bệnh chết héo, bệnh thối rễ, bào tử nấm, mật độ trồng, biện pháp lâm sinh, biện pháp sinh học và biện pháp hóa học phòng trừ bệnh.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ điều tra thực địa tại 24 ô tiêu chuẩn rừng Keo tai tượng 3 năm tuổi ở huyện Trấn Yên, với mật độ trồng 1.600 và 2.200 cây/ha. Diện tích mỗi ô là 1.000 m², được khảo sát định kỳ 10 ngày một lần từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2019. Tổng số cây điều tra là hàng nghìn cây, đảm bảo tính đại diện cho khu vực nghiên cứu.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Điều tra thành phần loại bệnh hại: Đánh giá tỷ lệ cây bị bệnh và mức độ gây hại theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8928:2013, phân cấp mức độ bệnh trên lá, thân, cành, ngọn và rễ.

• Phân lập và xác định tác nhân gây bệnh: Sử dụng phương pháp nuôi cấy trên môi trường PDA, quan sát hình thái bào tử và hệ sợi dưới kính hiển vi, so sánh với tài liệu chuyên khảo để xác định chính xác loài nấm gây bệnh.

• Nghiên cứu đặc điểm sinh học và sinh thái: Thí nghiệm ảnh hưởng của nhiệt độ (15°C đến 35°C), độ ẩm (từ 60% đến 90%) và pH (4 đến 9) đến tốc độ sinh trưởng của nấm gây bệnh. Điều tra ảnh hưởng của mật độ trồng và điều kiện khí hậu đến sự phát sinh bệnh.

• Thử nghiệm biện pháp phòng trừ: Thực hiện các biện pháp lâm sinh (chặt tỉa cành bệnh), sinh học (sử dụng chế phẩm vi sinh có khả năng ức chế nấm bệnh) và hóa học (phun thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng) trên các ô tiêu chuẩn, đánh giá hiệu lực phòng trừ qua tỷ lệ và mức độ bệnh trước và sau xử lý.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1 đến tháng 10 năm 2019, bao gồm các giai đoạn điều tra, phân lập tác nhân, thí nghiệm sinh học, sinh thái và thử nghiệm biện pháp phòng trừ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thành phần loại bệnh hại trên cây Keo tai tượng: Qua điều tra 24 ô tiêu chuẩn, phát hiện các loại bệnh chính gồm bệnh chết héo do nấm Ceratocystis sp., bệnh thối rễ do nấm Phytophthora cinnamomi, bệnh phấn hồng do nấm Corticium salmonicolor và bệnh loét thân. Tỷ lệ cây bị bệnh chết héo trung bình đạt khoảng 35%, với mức độ bệnh nặng (+++), trong khi bệnh thối rễ chiếm khoảng 20% cây bị ảnh hưởng.

2. Đặc điểm sinh học của nấm Ceratocystis sp.: Nấm phát triển nhanh nhất ở nhiệt độ 25-30°C, độ ẩm 85-90%, pH từ 6 đến 7, với tốc độ sinh trưởng hệ sợi đạt trung bình 12 mm/ngày. Bào tử có hình cầu, màu nâu đen, kích thước từ 10 đến 25 µm, phù hợp với các mô tả trong tài liệu quốc tế.

3. Ảnh hưởng của mật độ trồng và điều kiện khí hậu: Mật độ trồng cao (2.200 cây/ha) làm tăng tỷ lệ cây bị bệnh chết héo lên 40%, cao hơn 15% so với mật độ 1.600 cây/ha. Mùa mưa (tháng 5-10) với độ ẩm trung bình 85% và lượng mưa trên 1.000 mm/năm tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của bệnh.

4. Hiệu quả các biện pháp phòng trừ: Biện pháp lâm sinh (chặt tỉa cành bệnh) giảm tỷ lệ cây bị bệnh chết héo từ 35% xuống còn 20% sau 3 tháng theo dõi. Chế phẩm sinh học có khả năng ức chế nấm Ceratocystis sp. với vòng ức chế trên 15 mm, giảm mức độ bệnh trung bình 30%. Thuốc hóa học như Ridomin gold và Lanomyl 680WP đạt hiệu lực phòng trừ trên 70% sau 2 lần phun.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy bệnh chết héo do nấm Ceratocystis sp. là bệnh hại chính gây thiệt hại nghiêm trọng cho rừng Keo tai tượng tại huyện Trấn Yên, phù hợp với các báo cáo tại Indonesia và Malaysia. Sự phát triển nhanh của nấm trong điều kiện nhiệt độ và độ ẩm cao giải thích cho sự bùng phát bệnh trong mùa mưa. Mật độ trồng cao làm tăng áp lực bệnh do cây cạnh tranh dinh dưỡng và không gian, tạo điều kiện cho nấm phát triển.

Biện pháp lâm sinh được khẳng định là cần thiết để loại bỏ nguồn bệnh, giảm tổn thương cây và hạn chế sự lây lan. Việc sử dụng chế phẩm sinh học thể hiện tiềm năng trong phòng trừ bền vững, giảm thiểu tác động môi trường so với thuốc hóa học. Tuy nhiên, thuốc hóa học vẫn giữ vai trò quan trọng trong kiểm soát nhanh bệnh khi dịch bệnh bùng phát.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ cây bị bệnh theo mật độ trồng và thời gian, bảng hiệu lực phòng trừ của các biện pháp, giúp minh họa rõ ràng hiệu quả từng phương pháp. So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả phù hợp với xu hướng phát triển bệnh hại Keo trên thế giới, đồng thời bổ sung thông tin mới về đặc điểm sinh học và sinh thái của nấm bệnh tại Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng biện pháp lâm sinh hợp lý: Thực hiện chặt tỉa cành bệnh đúng kỹ thuật, không tỉa cành vào mùa mưa ẩm để hạn chế tổn thương và lây nhiễm nấm. Mục tiêu giảm tỷ lệ cây bị bệnh chết héo xuống dưới 20% trong vòng 1 năm. Chủ thể thực hiện là các hộ trồng rừng và cán bộ kỹ thuật lâm nghiệp.

2. Sử dụng chế phẩm sinh học phòng trừ bệnh: Khuyến khích sử dụng các chế phẩm vi sinh có khả năng ức chế nấm Ceratocystis sp. như Bacillus subtilis subtilis, với lịch phun định kỳ 2-3 lần/năm. Mục tiêu tăng cường sức đề kháng cây, giảm mức độ bệnh trung bình ít nhất 30% trong 2 năm. Chủ thể là các doanh nghiệp sản xuất chế phẩm và người trồng rừng.

3. Phun thuốc hóa học khi cần thiết: Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật được phép như Ridomin gold, Lanomyl 680WP trong trường hợp dịch bệnh bùng phát mạnh, phun 2 lần cách nhau 10 ngày. Mục tiêu kiểm soát nhanh bệnh, giảm tỷ lệ cây chết héo trên 70% trong 3 tháng. Chủ thể là các đơn vị quản lý rừng và người dân.

4. Tăng cường giám sát và điều tra dịch bệnh: Thiết lập hệ thống giám sát thường xuyên tại các vùng trồng Keo trọng điểm, cập nhật dữ liệu về tỷ lệ và mức độ bệnh để kịp thời điều chỉnh biện pháp phòng trừ. Mục tiêu phát hiện sớm và ngăn chặn dịch bệnh lan rộng. Chủ thể là cơ quan bảo vệ thực vật và lâm nghiệp địa phương.

5. Đào tạo và nâng cao nhận thức người trồng rừng: Tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật phòng trừ bệnh, hướng dẫn áp dụng biện pháp lâm sinh và sử dụng thuốc an toàn. Mục tiêu nâng cao năng lực quản lý bệnh hại, giảm thiểu thiệt hại kinh tế. Chủ thể là các tổ chức đào tạo và chính quyền địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Người trồng rừng và doanh nghiệp lâm nghiệp: Nhận được hướng dẫn cụ thể về các loại bệnh hại Keo tai tượng, biện pháp phòng trừ hiệu quả, giúp nâng cao năng suất và chất lượng rừng trồng.

2. Cán bộ kỹ thuật và quản lý lâm nghiệp: Có cơ sở khoa học để xây dựng kế hoạch giám sát, phòng trừ bệnh hại, quản lý rừng bền vững tại các vùng trồng Keo.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý tài nguyên rừng, bảo vệ thực vật: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, kết quả phân tích đặc điểm sinh học, sinh thái bệnh hại và thử nghiệm biện pháp phòng trừ.

4. Cơ quan quản lý nhà nước về lâm nghiệp và bảo vệ thực vật: Sử dụng làm tài liệu tham khảo để xây dựng chính sách, quy định về quản lý dịch bệnh rừng trồng, hỗ trợ phát triển ngành công nghiệp chế biến gỗ.

Câu hỏi thường gặp

1. Bệnh chết héo trên cây Keo tai tượng do nguyên nhân nào gây ra?
   Bệnh chết héo chủ yếu do nấm Ceratocystis sp. gây ra, phát triển mạnh trong điều kiện nhiệt độ 25-30°C và độ ẩm cao 80-90%. Nấm xâm nhập qua vết thương trên thân, cành, gây héo và chết cây.

2. Mật độ trồng ảnh hưởng thế nào đến sự phát triển bệnh hại?
   Mật độ trồng cao làm tăng tỷ lệ cây bị bệnh do cây cạnh tranh dinh dưỡng và không gian, tạo điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển. Nghiên cứu cho thấy mật độ 2.200 cây/ha có tỷ lệ bệnh chết héo cao hơn 15% so với mật độ 1.600 cây/ha.

3. Biện pháp lâm sinh nào hiệu quả trong phòng trừ bệnh chết héo?
   Chặt tỉa cành bệnh đúng kỹ thuật, không tỉa vào mùa mưa ẩm, loại bỏ nguồn bệnh và giảm tổn thương cây là biện pháp lâm sinh hiệu quả, giúp giảm tỷ lệ cây bị bệnh từ 35% xuống còn 20% trong 3 tháng.

4. Chế phẩm sinh học có thể thay thế thuốc hóa học không?
   Chế phẩm sinh học có khả năng ức chế nấm bệnh và phòng trừ lâu dài, giảm thiểu tác động môi trường. Tuy nhiên, trong trường hợp dịch bệnh bùng phát mạnh, thuốc hóa học vẫn cần thiết để kiểm soát nhanh.

5. Làm thế nào để giám sát và phát hiện sớm bệnh hại trên rừng Keo?
   Thiết lập hệ thống giám sát định kỳ tại các vùng trồng trọng điểm, sử dụng ô tiêu chuẩn điều tra tỷ lệ và mức độ bệnh, kết hợp với phân tích điều kiện môi trường để dự báo và phòng trừ kịp thời.

Kết luận

• Xác định được bệnh chết héo do nấm Ceratocystis sp. là bệnh hại chính gây thiệt hại nghiêm trọng cho rừng Keo tai tượng tại huyện Trấn Yên với tỷ lệ cây bị bệnh trung bình khoảng 35%.
• Nấm bệnh phát triển mạnh trong điều kiện nhiệt độ 25-30°C, độ ẩm 80-90%, và mật độ trồng cao làm tăng nguy cơ bệnh phát sinh.
• Biện pháp lâm sinh, sinh học và hóa học đều có hiệu quả phòng trừ, trong đó biện pháp lâm sinh và sinh học góp phần phòng trừ bền vững, thuốc hóa học kiểm soát nhanh khi dịch bệnh bùng phát.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quản lý và phòng trừ bệnh hại Keo tai tượng, góp phần nâng cao năng suất và phát triển rừng bền vững tại địa phương.
• Đề xuất triển khai áp dụng các biện pháp phòng trừ đồng bộ, tăng cường giám sát và đào tạo người trồng rừng trong giai đoạn tiếp theo nhằm giảm thiểu thiệt hại do bệnh hại gây ra.

Các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và người trồng rừng cần phối hợp triển khai các giải pháp phòng trừ tổng hợp, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng để bảo vệ và phát triển bền vững nguồn tài nguyên rừng Keo tai tượng tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Keo tai tượng (Acacia mangium Willd.) là loài cây được trồng để phủ xanh đất trống đồi núi trọc, thích nghi với hầu hết c c điều kiện lập địa. Cây Keo là loài cây đa t c dụng, sinh trưởng nhanh, được cho là loài cây cố định đạm, cải tạo đất, được trồng hỗn giao với nhiều loài cây trồng kh c nhau. Tại tỉnh Yên B i, cây Keo được trồng chủ yếu với mục tiêu cung cấp gỗ lớn, gỗ Keo được sử dụng để đóng đồ gia dụng, cung cấp nguyên liệu sản xuất giấy, làm v n gỗ,.Theo số liệu kiểm kê rừng của tỉnh Yên B i, tính đến th ng 12 năm 2015 diện tích Keo tai tượng, Keo lai và Keo l tràm của cả tỉnh là 54. Tuy nhiên, hiện nay trên địa bàn huyện Trấn Yên đã và đang bị c c loại bệnh thối rễ, bệnh chết héo, bệnh loét thân,.

Các loại bệnh này làm ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng, ph t triển của cây và có khả năng làm chết cây. Theo kết quả điều tra thành phần bệnh hại trên cây Lâm nghiệp của Cục Bảo vệ thực vật, hiện nay trên địa tỉnh Yên B i xuất hiện c c loại bệnh hại như bệnh chết héo, bệnh chết ngược, bệnh khô cành ngọn, bệnh thối rễ,. Trong các loại bệnh trên có bệnh chết héo, bệnh khô cành ngọn là loại bệnh nguy hiểm nhất. Đây cũng là loại bệnh trên lần đầu tiên xuất hiện và gây hại mạnh ở c c xã của huyện Trấn Yên tỉnh Yên B i, đến nay chưa có biện ph p phòng trừ có hiệu quả.

Theo kết quả kiểm tra rừng của Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Yên B i hiện nay trên địa bàn huyện Trấn Yên xuất hiện bệnh chết héo, bệnh loét thân., đây là loại bệnh mới xuất hiện khả năng gây hại rất nguy hiểm. Đối với bệnh chết héo cây do nấm Ceratocystis sp. bệnh gây hại chính đối với c c loài Keo. Tại Indonexia, hiện nay đã có hàng nghìn hécta rừng Keo bị chết héo do c c loài nấm Ceratocystis sp.

Năng suất trung bình của rừng trồng giảm từ 22-35m3/ha/năm xuống dưới 15m3/ha/năm 2 (Carroline, 2015). Tại Malaysia, bệnh chết héo do nấm Ceratocystis sp. gây hại cũng đang gây tổn thất lớn cho ngành Lâm nghiệp nước này. Trước những diễn biến trên cho thấy, cùng với sự tăng lên về diện tích trồng rừng Keo thì cũng dần xuất hiện nhiều loại bệnh hại nguy hiểm, chiều hướng bệnh ph t triển nhanh trên địa bàn huyện, hậu quả có thể chưa lường hết được do việc phòng trừ gặp rất nhiều khó khăn, chưa x c định được nguyên nhân gây bệnh (tên loài vật gây bệnh), chưa nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh th i học, quy luật ph t sinh, ph t triển của bệnh và biện pháp phòng trừ bệnh hại.

Chính vì lý do trên đề tài: “Nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh thái và thử nghiệm biện pháp phòng trừ bệnh hại chính trên cây Keo tai tượng (Acacia mangium Willd.) tại huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái” được thực hiện là rất cần thiết, nhằm cung cấp c c thông tin về bệnh hại, làm cơ sở khoa học cho việc quản lý bệnh hại có hiệu quả. 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về bệnh hại Keo trên thế giới 1. Thành phần về bệnh hại Keo Keo là loài cây trồng phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới và cũng bị nhiều loại bệnh hại trên cây Keo đã được c c nhà khoa học bệnh cây phát hiện trong thời gian qua.

Từ những năm 1954, Roger đã ph t hiện bệnh khô cành ngọn Keo tai tượng hay còn gọi là chết ngược do loài nấm (Glomerella cingulata) gây ra, giai đoạn vô tính là nấm (Colletotrichum gloeosporioides) đó là nguyên nhân chủ yếu gây thiệt hại trong vườn giống tại Papua New Guinea (Roger, 1954) [25]. Tại Hội nghị lần thứ III nhóm tư vấn nghiên cứu và ph t triển c c loài Keo (Acacia sp.), họp tại Đài Loan năm 1964 nhiều đại biểu của c c quốc gia Ấn Độ, Malaysia, Philipin, Trung Quốc cũng đã đề cập đến Bệnh đốm l do nấm (Colletotrichum sp. Bệnh chết héo Keo do chi nấm Phomopsis gây ra cũng đã được ghi nhận bởi (Kobayashi và Guzman, 1988) [19]. Lee và Maziah (1993) [20], đã phân lập được 25 chủng nấm lấy từ Keo tai tượng bị bệnh mục ruột ở c c địa điểm kh c nhau tại Malaysia, kết quả giám định là do nấm Phellinus noxius, Trametes sp., và Formes sp; c c loại bệnh này gây hại ở cây 2 năm tuổi trở lên và làm giảm chất lượng và trọng lượng gỗ.

Theo Zakaria và đồng t c giả (1994) bệnh mục ruột có xu hướng tăng dần theo tuổi cây Keo tai tượng, như ở Malaysia cây trồng ở 2 năm tuổi tỷ lệ bị hại là 57% và đối với cây trồng ở 8 năm tuổi tỷ lệ bị mục ruột lên đến 98%. Theo Mehrotra và đồng t c giả (1996) [21], đã mô tả bệnh hại rễ Keo tai tượng ở phía Tây Bengal, Ấn Độ. Bệnh thối gốc Keo tai tượng do nấm 4 Ganoderma sp. và Phellinus sp.

ảnh hưởng đến diện tích rừng trồng và kế hoạch trồng rừng. Tại Indonesia nấm Ceratocystis spp., gây bệnh cho nhiều loài cây trồng, trong đó loài nấm này gây hại nghiêm trọng ở rừng Keo tai tượng (Tarigan et al. Tại Sabah, Malaysia nguyên nhân gây bệnh chết héo hàng vài chục nghìn ha Keo tai tượng được x c định là nấm Ceratocystis acaciivora (Brawner et al., 2015; Brawner et al. Từ c c kết quả tổng quan c c công trình nghiên cứu ở trên cho thấy c c thông tin về thành phần loài bệnh hại Keo là kh phong phú, tuy nhiên chưa được đầy đủ; nhưng đây cũng là những tài liệu để tham khảo trong quá trình nhiên cứu về thành phần loài bệnh hại Keo.

Đặc điểm sinh học, sinh thái về bệnh hại Keo Tarigan và đồng t c giả (2011) [28] x c định nấm Ceratocytis acaciivora xâm nhiễm gây hại Keo tai tượng thông qua c c công thức tỉa cành, x c định được khả năng tỉa cành làm ảnh hưởng đến cành làm cho tăng khả năng xâm nhiễm. Đặc điểm nhận biết của nấm Ceratocystis spp. đã được một số t c giả mô tả: bào tử túi có hình cầu hoặc gần cầu, có màu nâu đen, kích thước thể hình cầu dài từ 106 đến 288µm, khi chuẩn bị phun bào tử ở phía đầu cổ có những sợi tua ra; bào tử hữu tính hình mũ có chiều dài từ 4,5 đến 9,3µm, chiều rộng từ 2,0 đến 4,9µm; bào tử hữu tính hình mũ có chiều dài từ 11,0 đến 25,6µm và chiều rộng từ 1,6 đến 4,9µm; bào tử vô tính hình trống chiều dài từ 12,1 đến 25,5µm và có chiều rộng từ 9,2 đến 13,6µm. Một số kết quả bước đầu cho thấy nấm Ceratocystis spp.

nuôi cấy thích hợp trong điều kiện nhiệt độ từ 25 đến 30oC, độ ẩm từ 80 đến 90% và xâm nhiễm gây hại Keo tai tượng thông qua vết thương do tỉa cành, c ch thức tỉa cành làm ảnh hưởng đến cành cũng làm cho tăng khả năng xâm nhiễm. (Tarigan et al., 2011; Thu et al. 5 Keo tai tượng hay bị một số bệnh hại như: Bệnh rỗng ruột (thường bị ở c c cây ở cấp tuổi cao hoặc do giống); Bệnh phấn trắng (thường bị ở giai đoạn vườn ươm hoặc rừng trồng tuổi 1), nguyên nhân gây bệnh là do thời tiết mưa ẩm kéo dài dẫn đến nấm bệnh ph t triển; Bệnh hại rễ do nấm Phytophthora gây hiện tượng cây chết hàng loạt tại một số nước ở khu vực châu Á (Hutacharem, 1993) [17]. Từ c c kết quả tổng quan c c công trình nghiên cứu ở trên cho thấy c c thông tin về đặc điểm sinh học của c c loài sâu, bệnh hại Keo là khá phong phú, tuy nhiên chưa được đầy đủ; nhưng đây cũng là những tài liệu để tham khảo trong qu trình nhiên cứu về sâu, bệnh hại Keo.

Các biện pháp phòng trừ bệnh hại Keo Tại hội nghị lần thứ III nhóm tư vấn nghiên cứu và ph t triển c c loài Keo Acacia sp., họp tại Đài Loan năm 1964 nhiều đại biểu của c c quốc gia Ấn Độ, Malaysia, Philipin, Trung Quốc cũng đã đề cập đến Bệnh đốm l do nấm (Colletotrichum sp.) gây hại Keo. Để giảm thiệt hại do nấm bệnh gây ra nên sử dụng thuốc hóa học có hoạt chất chlorothalonil (Barnard và Schroeder, 1984) [14]. Old và đồng t c giả (1999) [23] đã công bố c c bệnh hại Keo như bệnh gỉ sắt do nấm Atelocauda digitata, bệnh phấn trắng do nấm Oidium sp., bệnh bồ hóng do nấm Meliola spp., bệnh đốm l do các nấm Cercospora spp. và Colletotrichum spp., bệnh phấn hồng do nấm Corticium salmonicolor, bệnh thối đen rễ do nấm Phythophora palmivora, bệnh mục rễ do nấm Phellinus spp.

và Ganoderma spp. Phòng trừ bệnh gỉ sắt ở Keo có thể xử lý bằng thuốc hóa học có hoạt chất bitertanol, oxycarboxin đối với cây ở vườn ươm hoặc khu vực bị bệnh ít song với rừng trồng thì khó giải quyết do diện tích lớn, mầm bệnh dễ ph t t n. Biện ph p quản lý bệnh bằng c ch loại bỏ những bộ phận bị bệnh ra khỏi rừng trồng và tiêu hủy, tr nh ph t dịch trên 6 quy mô lớn hơn. Chọn lọc những giống kh ng bệnh, chọn lập địa phù hợp để hạn chế được nấm bệnh cũng là giải ph p đang được quan tâm nghiên cứu.

Phòng trừ bệnh gỉ sắt ở Keo có thể xử lý bằng thuốc hóa học có hoạt chất bitertanol, oxycarboxin đối với cây ở vườn ươm hoặc khu vực bị bệnh ít song với rừng trồng thì khó giải quyết khi diện tích lớn, mầm bệnh dễ ph t t n. Biện ph p quản lý bệnh bằng c ch loại bỏ những bộ phận bị bệnh ra khỏi rừng trồng và tiêu hủy, tr nh ph t dịch trên quy mô lớn hơn. Chọn lọc những giống kh ng bệnh, chọn lập địa phù hợp để hạn chế được nấm bệnh cũng là giải ph p đang được quan tâm nghiên cứu. Biện ph p phòng bệnh chết héo do c c loài nấm Ceratocystis spp.

hiệu quả là hạn chế gây tổn thương cho cây, tr nh thực hiện chăm sóc, tỉa cành trong mùa mưa hoặc khi thời tiết ẩm ướt (Haugen et al. Thí nghiệm t c động của c c công thức tỉa cành cho rừng trồng Keo tai tượng và Keo l liềm tại Indonesia đến khả năng bị nhiễm nấm Ceratocystis acaciivora, kết quả đ nh gi cho thấy c c công thức tỉa cành đúng kỹ thuật đã hạn chế rõ rệt sự xâm nhiễm của nấm gây bệnh (Tarigan et al. Biện ph p phòng trừ nấm Ceratocystis spp.