Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng x quang và đánh giá kết quả phẫu thuật nhổ răng khôn hàm dưới có sử dụng máy piezotome tại bệnh viện mắt răng hàm mặt cần thơ năm 2019 2020

Tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng x quang và đánh giá kết quả phẫu thuật nhổ răng khôn hàm dưới có sử, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Đoàn Thị Cẩm Vân
• Người hướng dẫn: TS. Huỳnh Văn Dương
• Trường học: Trường Đại Học Y Dược Cần Thơ
• Chuyên ngành: Răng Hàm Mặt
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng và Kết Quả Phẫu Thuật Nhổ Răng Khôn Hàm Dưới Sử Dụng Máy Piezotome
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Giải phẫu và phân loại răng khôn hàm dưới
• 1.2. Đặc điểm lâm sàng và X quang răng khôn hàm dưới
• 1.3. Điều trị nhổ răng khôn hàm dưới
• 1.4. Các phương pháp nhổ răng khôn hàm dưới
• 1.5. Các nghiên cứu liên quan đến nhổ răng khôn hàm dưới
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Đạo đức trong nghiên cứu
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng Răng Khôn

Nghiên cứu về đặc điểm lâm sàng và kết quả phẫu thuật nhổ răng khôn hàm dưới sử dụng máy Piezotome là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực nha khoa. Răng khôn, hay còn gọi là răng cối lớn thứ ba, thường mọc lệch và gây ra nhiều vấn đề cho bệnh nhân. Việc hiểu rõ về các đặc điểm lâm sàng và các biến chứng có thể xảy ra sau phẫu thuật là rất cần thiết để cải thiện quy trình điều trị.

1.1. Đặc Điểm Lâm Sàng Của Răng Khôn Hàm Dưới

Răng khôn hàm dưới thường có nhiều triệu chứng như đau, sưng và viêm. Các triệu chứng này có thể gây khó khăn trong việc ăn uống và sinh hoạt hàng ngày. Việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng để tránh các biến chứng nghiêm trọng.

1.2. Tình Hình Nghiên Cứu Trên Thế Giới

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ lệ răng khôn mọc lệch ở hàm dưới khá cao, từ 56,5% đến 70,2%. Việc sử dụng máy Piezotome trong phẫu thuật nhổ răng khôn đã cho thấy nhiều lợi ích, bao gồm giảm đau và thời gian hồi phục nhanh hơn.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Phẫu Thuật Nhổ Răng Khôn

Phẫu thuật nhổ răng khôn hàm dưới thường gặp nhiều thách thức, bao gồm biến chứng sau phẫu thuật và đau sau nhổ răng. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Việc hiểu rõ các thách thức này giúp bác sĩ có kế hoạch điều trị hiệu quả hơn.

2.1. Các Biến Chứng Thường Gặp Sau Phẫu Thuật

Các biến chứng như sưng, đau, và khít hàm là những vấn đề phổ biến sau khi nhổ răng khôn. Những biến chứng này có thể kéo dài và ảnh hưởng đến quá trình hồi phục của bệnh nhân.

2.2. Đau Sau Nhổ Răng Khôn

Đau sau nhổ răng khôn là một trong những vấn đề lớn mà bệnh nhân phải đối mặt. Việc sử dụng máy Piezotome có thể giúp giảm thiểu cơn đau và thời gian hồi phục, nhưng vẫn cần có sự theo dõi chặt chẽ từ bác sĩ.

III. Phương Pháp Sử Dụng Máy Piezotome Trong Phẫu Thuật

Máy Piezotome đã được ứng dụng rộng rãi trong phẫu thuật nhổ răng khôn hàm dưới. Phương pháp này giúp giảm thiểu tổn thương cho các mô xung quanh và mang lại kết quả tốt hơn so với các phương pháp truyền thống.

3.1. Cơ Chế Hoạt Động Của Máy Piezotome

Máy Piezotome hoạt động dựa trên công nghệ sóng siêu âm, giúp tách chân răng khỏi xương ổ mà không gây tổn thương cho các mô xung quanh. Điều này giúp giảm đau và thời gian hồi phục cho bệnh nhân.

3.2. Lợi Ích Của Việc Sử Dụng Máy Piezotome

Việc sử dụng máy Piezotome trong phẫu thuật nhổ răng khôn mang lại nhiều lợi ích như giảm đau, an toàn hơn và thời gian hồi phục nhanh chóng. Nghiên cứu cho thấy bệnh nhân ít cần thuốc giảm đau hơn khi sử dụng phương pháp này.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Phẫu Thuật Nhổ Răng Khôn

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc sử dụng máy Piezotome trong phẫu thuật nhổ răng khôn hàm dưới mang lại hiệu quả cao. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng bệnh nhân ít gặp phải biến chứng và thời gian hồi phục nhanh hơn.

4.1. Đánh Giá Kết Quả Phẫu Thuật

Kết quả phẫu thuật cho thấy tỷ lệ thành công cao khi sử dụng máy Piezotome. Bệnh nhân ít gặp phải biến chứng và thời gian hồi phục nhanh chóng hơn so với phương pháp truyền thống.

4.2. Ứng Dụng Thực Tiễn Tại Bệnh Viện Mắt Răng Hàm Mặt Cần Thơ

Tại Bệnh viện Mắt-Răng Hàm Mặt Cần Thơ, việc áp dụng máy Piezotome trong phẫu thuật nhổ răng khôn đã mang lại kết quả khả quan. Nghiên cứu này sẽ là cơ sở để cải thiện quy trình điều trị trong tương lai.

V. Kết Luận Về Nghiên Cứu Nhổ Răng Khôn Hàm Dưới

Nghiên cứu về đặc điểm lâm sàng và kết quả phẫu thuật nhổ răng khôn hàm dưới sử dụng máy Piezotome đã chỉ ra nhiều lợi ích. Việc áp dụng công nghệ mới này không chỉ giúp giảm đau mà còn nâng cao hiệu quả điều trị.

5.1. Tương Lai Của Phẫu Thuật Nhổ Răng Khôn

Tương lai của phẫu thuật nhổ răng khôn sẽ tiếp tục được cải thiện với sự phát triển của công nghệ. Máy Piezotome sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng điều trị.

5.2. Khuyến Nghị Cho Các Nghiên Cứu Tiếp Theo

Cần có thêm nhiều nghiên cứu để đánh giá hiệu quả lâu dài của máy Piezotome trong phẫu thuật nhổ răng khôn. Điều này sẽ giúp cải thiện quy trình điều trị và mang lại lợi ích cho bệnh nhân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Răng khôn hàm dưới là răng cối lớn thứ ba mọc muộn nhất trên cung hàm, thường hoàn thiện từ 18 đến 25 tuổi. Tỷ lệ răng khôn mọc lệch hoặc ngầm chiếm khoảng 56,5% đến 70,2% trên thế giới, trong đó răng khôn hàm dưới chiếm 56%. Tại Việt Nam, tỷ lệ này khoảng 42,73%. Răng khôn hàm dưới mọc lệch, ngầm thường gây ra nhiều biến chứng như đau, viêm nhiễm, sâu răng kế cận, viêm lợi trùm, thậm chí có thể dẫn đến nhiễm khuẩn nặng ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân. Phẫu thuật nhổ răng khôn hàm dưới là phương pháp điều trị chủ yếu, tuy nhiên có thể gây ra các biến chứng như sưng, đau, khít hàm, tê phần hàm, gãy chân răng hoặc tổn thương thần kinh.

Năm 2007, công nghệ Piezo-Ultrasonic được phát minh và ứng dụng trong phẫu thuật nhổ răng khôn nhằm giảm đau, giảm sưng và tăng tốc độ lành thương. Tại Bệnh viện Mắt – Răng Hàm Mặt Cần Thơ, máy Piezotome đã được sử dụng trong phẫu thuật nhổ răng khôn hàm dưới từ năm 2019 đến 2020, tuy nhiên chưa có đánh giá toàn diện về hiệu quả và biến chứng của phương pháp này.

Mục tiêu nghiên cứu là mô tả đặc điểm lâm sàng, X quang của bệnh nhân có răng khôn hàm dưới và đánh giá kết quả phẫu thuật nhổ răng khôn hàm dưới có sử dụng máy Piezotome tại Bệnh viện Mắt – Răng Hàm Mặt Cần Thơ trong giai đoạn 2019-2020. Nghiên cứu nhằm cung cấp dữ liệu thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng điều trị và giảm thiểu biến chứng sau phẫu thuật.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Giải phẫu và phân loại răng khôn hàm dưới: Răng khôn được phân loại theo độ nghiêng (gần, xa, thẳng, nằm ngang), độ sâu so với mặt nhai răng số 7 (loại A, B, C), và tương quan với cành đứng xương hàm dưới (loại I, II, III) theo Pell – Gregory và Winter. Các đặc điểm này ảnh hưởng đến độ khó của phẫu thuật nhổ răng.

• Chỉ số đánh giá độ khó nhổ răng: Chỉ số Pederson và chỉ số Roy I (2015) được sử dụng để đánh giá độ khó nhổ dựa trên góc nghiêng, độ sâu, tương quan với cành đứng, độ rộng và hình dạng chân răng. Chỉ số này giúp tiên lượng thời gian và biến chứng phẫu thuật.

• Cơ chế hoạt động của máy Piezotome: Sử dụng sóng siêu âm với tần số chọn lọc để cắt xương và mô nha chu một cách chính xác, giảm tổn thương mô mềm, giảm đau và sưng sau phẫu thuật, đồng thời tăng tốc độ lành thương.

Phương pháp nghiên cứu

• Thiết kế nghiên cứu: Mô tả cắt ngang, can thiệp lâm sàng không nhóm chứng (Quasi-Experimental Study).

• Đối tượng nghiên cứu: 73 bệnh nhân có răng khôn hàm dưới được chỉ định nhổ bằng máy Piezotome tại Khoa Răng Hàm Mặt, Bệnh viện Mắt – Răng Hàm Mặt Cần Thơ từ tháng 8/2019 đến 8/2020.

• Tiêu chuẩn chọn mẫu: Bệnh nhân có răng khôn viêm nha chu, sâu răng vỡ lớn, viêm nhiễm, không có chức năng ăn nhai hoặc nhổ theo yêu cầu phục hình, chỉnh hình, phẫu thuật hàm mặt; sức khỏe đủ điều kiện phẫu thuật.

• Tiêu chuẩn loại trừ: Dị ứng thuốc tê, bệnh tim mạch, động kinh, đái tháo đường không kiểm soát, phụ nữ mang thai, bệnh máu, há miệng nhỏ hơn 4cm, sang thương mô mềm hoặc xương, điều trị loãng xương hoặc xạ trị vùng đầu cổ.

• Phương pháp chọn mẫu: Thuận tiện, không xác suất, tất cả bệnh nhân đáp ứng tiêu chí được chọn.

• Thu thập dữ liệu: Khám lâm sàng, chụp phim X quang toàn cảnh (Panorama), đánh giá các biến số lâm sàng, X quang, biến chứng trong và sau phẫu thuật.

• Phân tích dữ liệu: Sử dụng phần mềm SPSS 20.0, kiểm định Chi bình phương để đánh giá mối liên quan giữa các biến.

• Đạo đức nghiên cứu: Được hội đồng y đức cấp trường phê duyệt, bệnh nhân được giải thích, đồng ý tự nguyện tham gia, bảo mật thông tin.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đặc điểm chung mẫu nghiên cứu: Trong 73 bệnh nhân, nhóm tuổi trên 36 chiếm tỷ lệ cao nhất 38,4%, tiếp theo nhóm 27-35 tuổi 34,2%. Tỷ lệ nam và nữ gần tương đương, lần lượt 50,7% và 49,2%. Răng khôn hàm phải chiếm 53,4%, hàm trái 46,6%.

2. Đặc điểm lâm sàng và X quang: 52,1% bệnh nhân có dấu hiệu nhiễm khuẩn, 11% có khít hàm, 30,1% sâu mặt xa răng số 7, 28,8% tiêu xương mặt xa răng số 7. Về độ nghiêng răng, 39,7% nghiêng gần, 35,6% nằm ngang, 17,8% thẳng đứng, 6,8% nghiêng xa. Độ sâu loại B chiếm 53,4%, loại A 27,4%, loại C 19,2%. Tương quan cành đứng loại B chiếm 41,1%. Khoảng cách từ mặt nhai răng khôn đến răng 7 trên 6 mm chiếm 56,2%.

3. Đánh giá độ khó nhổ: Theo chỉ số Pederson, 57,5% thuộc nhóm khó nhổ; theo chỉ số mới, 34,2% khó nhổ; thời gian nhổ thuộc nhóm khó chiếm 39,7%. Có sự tương quan giữa chỉ số độ khó và thời gian nhổ.

4. Biến chứng phẫu thuật: 79,5% không có biến chứng trong phẫu thuật. Gãy chóp răng xảy ra ở 19,1%, gãy xương ổ răng 1,4%. Tỷ lệ gãy chóp răng ở nam cao hơn nữ (27% so với 11,1%), tuy không có ý nghĩa thống kê. Biến chứng sưng sau phẫu thuật chiếm 58,9%, đau 58,9%, khít hàm 11%, há miệng hạn chế 2,7%. Tỷ lệ sưng tăng theo độ khó nhổ và thời gian phẫu thuật, có ý nghĩa thống kê (p<0,05).

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các báo cáo trong nước và quốc tế về tỷ lệ răng khôn mọc lệch, ngầm và các biến chứng liên quan. Tỷ lệ nhiễm khuẩn và sâu răng kế cận cao phản ánh mức độ ảnh hưởng của răng khôn hàm dưới đến sức khỏe răng miệng. Độ nghiêng gần và nằm ngang chiếm đa số, làm tăng độ khó phẫu thuật.

Việc sử dụng máy Piezotome giúp giảm tổn thương mô mềm, giảm đau và sưng sau phẫu thuật, tuy thời gian phẫu thuật có thể kéo dài hơn so với phương pháp truyền thống. Tỷ lệ biến chứng gãy chóp răng và gãy xương ổ răng thấp, chứng tỏ kỹ thuật phẫu thuật an toàn. Mối liên hệ giữa độ khó nhổ và biến chứng sưng cho thấy cần có kế hoạch phẫu thuật phù hợp với từng trường hợp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố độ nghiêng răng, bảng phân loại độ khó nhổ và biểu đồ tỷ lệ biến chứng theo nhóm tuổi, giới và độ khó nhổ để minh họa rõ ràng hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo kỹ thuật sử dụng máy Piezotome cho bác sĩ phẫu thuật nhằm nâng cao hiệu quả và giảm biến chứng, đặc biệt với các trường hợp răng khôn có độ khó cao. Thời gian thực hiện: 6 tháng; chủ thể: Bệnh viện và các cơ sở đào tạo.

2. Áp dụng quy trình đánh giá độ khó nhổ răng chuẩn hóa dựa trên chỉ số Pederson và Roy I để lập kế hoạch phẫu thuật phù hợp, giảm thiểu biến chứng và rút ngắn thời gian phẫu thuật. Thời gian: 3 tháng; chủ thể: Khoa Răng Hàm Mặt.

3. Tăng cường sử dụng phim X quang toàn cảnh và CT Scan trong chẩn đoán trước phẫu thuật để xác định chính xác vị trí, độ nghiêng và tương quan răng khôn với các cấu trúc xung quanh, từ đó lựa chọn kỹ thuật phù hợp. Thời gian: liên tục; chủ thể: Bác sĩ lâm sàng.

4. Xây dựng chương trình theo dõi và chăm sóc sau phẫu thuật nhằm phát hiện sớm và xử lý kịp thời các biến chứng như sưng, đau, khít hàm, tê phần hàm. Thời gian: 1 năm; chủ thể: Bệnh viện và nhân viên y tế.

5. Nghiên cứu bổ sung về hiệu quả kết hợp máy Piezotome với các phương pháp hỗ trợ khác như laser công suất thấp để giảm đau và sưng sau phẫu thuật. Thời gian: 1-2 năm; chủ thể: Các trung tâm nghiên cứu nha khoa.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Bác sĩ Răng Hàm Mặt và phẫu thuật viên nha khoa: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực tiễn về đặc điểm lâm sàng, X quang và kết quả phẫu thuật nhổ răng khôn hàm dưới bằng máy Piezotome, giúp cải thiện kỹ thuật và giảm biến chứng.

2. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Răng Hàm Mặt: Tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp nghiên cứu, phân tích dữ liệu và ứng dụng công nghệ mới trong phẫu thuật nha khoa.

3. Quản lý bệnh viện và phòng khám nha khoa: Tham khảo để xây dựng chính sách đầu tư trang thiết bị hiện đại, đào tạo nhân lực và nâng cao chất lượng dịch vụ điều trị răng khôn.

4. Nhà nghiên cứu và chuyên gia y tế công cộng: Cung cấp cơ sở dữ liệu về tỷ lệ biến chứng, đặc điểm bệnh nhân và hiệu quả kỹ thuật mới, phục vụ cho các nghiên cứu sâu hơn về chăm sóc sức khỏe răng miệng cộng đồng.

Câu hỏi thường gặp

1. Máy Piezotome có ưu điểm gì so với phương pháp truyền thống khi nhổ răng khôn?
   Máy Piezotome sử dụng sóng siêu âm giúp cắt xương và mô nha chu chính xác, giảm tổn thương mô mềm, giảm đau và sưng sau phẫu thuật, đồng thời tăng tốc độ lành thương. Thời gian phẫu thuật có thể kéo dài hơn nhưng bệnh nhân cảm thấy thoải mái hơn.

2. Tỷ lệ biến chứng sau phẫu thuật nhổ răng khôn bằng máy Piezotome là bao nhiêu?
   Trong nghiên cứu, khoảng 79,5% bệnh nhân không gặp biến chứng trong phẫu thuật. Biến chứng gãy chóp răng chiếm 19,1%, gãy xương ổ răng 1,4%. Biến chứng sưng sau phẫu thuật chiếm 58,9%, đau 58,9%, khít hàm 11%.

3. Độ khó nhổ răng khôn được đánh giá như thế nào?
   Độ khó được đánh giá qua chỉ số Pederson và Roy I dựa trên góc nghiêng răng, độ sâu, tương quan với cành đứng xương hàm dưới, hình dạng và chiều rộng chân răng. Chỉ số này giúp tiên lượng thời gian và biến chứng phẫu thuật.

4. Có mối liên hệ nào giữa độ khó nhổ và biến chứng sau phẫu thuật không?
   Có. Tỷ lệ biến chứng sưng tăng dần theo độ khó nhổ và thời gian phẫu thuật, với sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p<0,05). Điều này cho thấy cần có kế hoạch phẫu thuật phù hợp với từng trường hợp.

5. Nên làm gì để giảm biến chứng sau phẫu thuật nhổ răng khôn?
   Ngoài việc sử dụng máy Piezotome, cần đánh giá kỹ lưỡng trước phẫu thuật, lựa chọn kỹ thuật phù hợp, theo dõi sát sao sau mổ, hướng dẫn bệnh nhân chăm sóc đúng cách và tái khám định kỳ để phát hiện và xử lý kịp thời các biến chứng.

Kết luận

• Răng khôn hàm dưới mọc lệch, ngầm chiếm tỷ lệ cao, gây nhiều biến chứng lâm sàng và X quang đáng kể, ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng.
• Máy Piezotome là công nghệ hiện đại giúp giảm đau, sưng và tổn thương mô trong phẫu thuật nhổ răng khôn, tuy thời gian phẫu thuật có thể kéo dài hơn.
• Độ khó nhổ răng được đánh giá qua chỉ số Pederson và Roy I có mối liên hệ chặt chẽ với biến chứng và thời gian phẫu thuật.
• Biến chứng phẫu thuật chủ yếu là gãy chóp răng và sưng, tỷ lệ biến chứng tăng theo độ khó nhổ.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để cải tiến kỹ thuật phẫu thuật, nâng cao chất lượng điều trị và giảm thiểu biến chứng cho bệnh nhân.

Next steps: Triển khai đào tạo kỹ thuật Piezotome, áp dụng quy trình đánh giá độ khó chuẩn hóa, tăng cường theo dõi sau phẫu thuật và nghiên cứu kết hợp công nghệ hỗ trợ khác.

Call to action: Các bác sĩ và cơ sở y tế nên áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao hiệu quả điều trị răng khôn hàm dưới, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng nhằm hoàn thiện kỹ thuật và chăm sóc bệnh nhân tốt hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Giải phẫu và phân loại răng khôn hàm dưới 1. Giải phẫu răng khôn hàm dưới Răng khôn hay răng cối lớn thứ ba trên cung hàm, bắt đầu mọc và hoàn chỉnh ở người từ 18 đến 25 tuổi. Quá trình hình thành phát triển răng khôn hàm dưới qua các giai đoạn gồm (1) hình thành thân răng (từ 12-15 tuổi), (2) giai đoạn hình thành chân răng (từ 18-25 tuổi).

Trong quá trình phát triển, cành đứng xương hàm dưới bị đẩy lùi ra phía xa, mầm răng cũng bị xoay chuyển theo, giai đoạn này có nhiều yếu tố tác động đến răng khôn hàm dưới, làm cho răng có thể không mọc lên được bình thường mà lệch hay ngầm [35]. Giải phẫu răng khôn hàm dưới 4 Một số nguyên nhân gây nên răng khôn hàm dưới mọc lệch: - Tại chỗ: + Mầm răng không đủ các yếu tố để mọc: không có cơ quan tạo men, không có dây chằng Sharpey, do giai đoạn hình thành túi răng không đầy đủ, tủy răng thiểu sản nuôi dưỡng kém, do răng sữa bị viêm, áp xe sớm ảnh hưởng mầm răng. + Thiếu chỗ để mọc. + Do thân răng không vượt qua được niêm mạc, xương ổ răng.

+ Do lợi: Lợi ở phía trên quá dày, sừng hóa, cản trở quá trình mọc răng - Do sự phát triển của hệ thống sọ mặt: do kém hoặc rối loạn phát triển sọ mặt, đặc biệt là xương hàm dưới. - Nguyên nhân toàn thân: do còi xương, suy dinh dưỡng, do hormone nội tiết rối loạn, thiếu máu… 1. Phân loại răng khôn hàm dưới Phân loại răng khôn hàm dưới nhằm mục đích chẩn đoán mức độ khó của quá trình nhổ răng, từ đó có thể tiên lượng và lập kế hoạch điều trị bệnh nhân tốt hơn. Phân loại Pell – Gregory và Winter năm 1982 dựa trên độ nghiêng của trục răng và vị trí răng khôn so với mặt phẳng nhai răng 7 và bờ trước cành đứng xương hàm dưới.

Phân loại này cũng được các nhà lâm sàng ứng dụng rộng rãi [6], [27], [34]. - Tương quan với cành đứng xương hàm dưới Gọi a: khoảng cách từ mặt xa răng 7 đến bờ trước cành đứng xương hàm dưới. Gọi b: chiều dài gần xa thân răng khôn +Loại I: a > b, phía xa răng 7 có đủ khoảng cho phép răng khôn có thể mọc lên hoàn toàn nếu hướng mọc thích hợp. +Loại II: a < b, khoảng cách giữa răng 7 và cành đứng quá nhỏ không cho phép răng khôn mọc hoàn toàn.

5 +Loại III: a rất nhỏ hoặc bằng 0, phần lớn toàn bộ thân răng khôn nằm hoàn toàn trong cành đứng Hình 1. Tương quan với cành đứng xương hàm dưới ( Nguồn: Mukul N. Padhye [26]) - Độ sâu so với mặt nhai răng 7 Có 3 vị trí để đánh giá độ sâu của răng khôn + A: điểm cao nhất của răng khôn nằm ngang hoặc cao hơn mặt nhai răng 7 + B: điểm cao nhất của răng khôn nằm ở khoảng giữa mặt nhai và cổ răng 7 + C: điểm cao nhất của răng khôn nằm thấp hơn cổ răng 7 6 Vị trí A Vị trí B Vị trí C Hình 1. Độ sâu so với mặt nhai răng số 7 ( Nguồn: Phan Thành Tường (2007), “Nghiên cứu lâm sàng, X quang và kết quả phẫu thuật nhổ răng khôn hàm dưới lệch”) Bảng 1.

Đánh giá độ khó nhổ theo Roy I năm 2015 [28] A. Bảng Pederson Score 1. Góc nghiêng của răng (trục răng khôn) Nghiêng gần 1 Ngang 2 Thẳng 3 Nghiêng xa 4 2. Độ sâu răng khôn so với răng 7 Vị trí A 1 Vị trí B 2 Vị trí C 3 3.

Tương quan với cành đứng Loại I 1 Loại II 2 Loại III 3 B. Độ sâu điểm đặt nạy 0-3 mm ( hơi khó) 1 7 4-6 mm ( khó trung bình) 2 > 6 mm ( rất khó) 3 C. Độ rộng của chân răng khôn Ốm (A>= B) 1 Hình củ hành (B>A) 2 Dày (đối với răng nhiều chân B>A, B> độ dày của tất cả các 3 chân cộng lại) (D) Độ cong của chân răng khôn 1 chân thẳng 2 tất cả chân đều cong về phía xa 3 chân xa cong về phía xa 4 các chân cong về phía nhau 5 chân gần cong về phía xa 8 6 chân xa cong về phía gần 7 chân gần cong về phía gần 8 cả hai chân đều cong về phía gần 9 cả hai chân cong xa nhau Bảng 1.2 Đánh giá độ khó nhổ theo Roy I, năm 2015 Chỉ số Q1 Q2 Q3 Chỉ số Pederson 4 5 6 Chỉ số mới 8 10 13 Thời gian nhổ 15.5 22 32 (phút) < Q1 Dễ nhổ Q1-Q3 Khó nhổ trung bình >Q3 Khó nhổ 1. Đặc điểm lâm sàng và X quang 1.

Các biến chứng răng khôn hàm dưới - Đau: Có thể do răng ngầm chèn ép vào răng 7, gây đau lan đến vùng tai, vùng thái dương, đau nhiều về ban đêm gây mất ngủ, xáo trộn sinh hoạt bình thường và ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân. - Nhiễm khuẩn: Do vi khuẩn tập trung trong khoang giữa túi quanh thân răng và răng, biểu hiện trong miệng bằng sưng nướu phủ quanh thân răng khôn, quá 9 trình nhiễm khuẩn có thể lan rộng gây sưng hàm và tạo thành những ổ mủ trong miệng hoặc ngoài mặt, ở mức độ nhẹ có thể là viêm nướu giữa răng khôn và răng kế cận, nặng có thể gây viêm mô tế bào. - Khít hàm: Do viêm vùng cơ cắn nên bệnh nhân không há miệng được hay há bị hạn chế gây cản trở chức năng ảnh hưởng đến ăn uống và tâm lý, thường đi kèm với biến chứng nhiễm khuẩn. - Sâu mặt xa răng 7: Do vắt thức ăn và khó chải răng nên khi răng khôn hàm dưới mọc lệch dễ gây sâu răng 7, có trường hợp sâu vỡ lớn răng 7, trong quá trình nhổ răng khôn, do lực bẩy mạnh có thể làm gãy vỡ luôn cả răng 7.

- Tiêu xương mặt xa răng số 7: Răng ngầm trong xương có thể làm tiêu chân răng số 7 kế bên, có thể làm răng số 7 lung lay.4: Tiêu xương mặt xa răng 7 trên phim X quang 1. Chỉ định nhổ răng khôn hàm dưới Chỉ định cho nhổ răng khôn hàm dưới được thực hiện dựa trên chỉ định của Steed MB (2014) [32]. Tác giả chia chỉ định nhổ răng khôn theo 4 nhóm một cách cụ thể như sau: 10 - Nhóm A: có sự hiện diện của triệu chứng và bệnh lý + Viêm quanh thân răng + Sâu răng khôn + Nhiễm khuẩn - Nhóm B: có triệu chứng nhưng không có bệnh lý Răng khôn hàm dưới loại B ít gặp hơn răng khôn các loại khác, và việc xếp vào nhóm này là rất khó. Trường hợp cụ thể trên lâm sàng bao gồm: đau âm ỉ vùng góc hàm phía sau do răng khôn đang chuẩn bị mọc lên ở một cung hàm có đủ khoảng trống cho răng khôn mọc đúng vị trí, có thể thực hiện đầy đủ chức năng.

Một số các răng khôn khác cũng được phân vào nhóm này là những răng ở vùng góc hàm gây cơn đau chuyển vị lên cơ mặt hoặc đau loạn cảm (không điển hình). - Nhóm C: không có triệu chứng nhưng có bệnh lý + Viêm nha chu. + Nang liên quan đến răng. - Nhóm D: không có triệu chứng và bệnh lý + Nhổ răng không có chức năng ăn nhai ( không có răng đối và mọc trồi).

+ Nhổ theo yêu cầu phục hình. + Nhổ theo yêu cầu chỉnh hình. + Nhổ theo yêu cầu phẫu thuật hàm mặt. X quang Chụp phim Panorama (phim toàn cảnh) để xác định mức độ mọc lệch của răng khôn, định hướng độ khó khi nhổ.5: Khảo sát răng khôn trên phim Panorama 1.

Các phương pháp nhổ răng khôn Tùy vào 4 mức độ theo phân loại của Campbell et al. (1998) [15] mà có các phương pháp can thiệp khác nhau. Mức độ 1: Nhổ răng thông thường, không cần hỗ trợ bằng tay khoan hay cắt. Mức độ 2: Nhổ răng có cắt xương hay chia cắt răng.

12 Mức độ 3: Nhổ răng có cắt xương và răng. ( Nguồn: Phan Thành Tường (2007), “Nghiên cứu lâm sàng, X quang và kết quả phẫu thuật nhổ răng khôn hàm dưới lệch”) Mức độ 4: Nhổ răng khó, có cắt răng và xương kết hợp nhiều thủ thuật. Cấu tạo của máy Hình 1.6 Máy Piezotome - Tay cầm để phẫu thuật với màn hình cảm ứng, nhờ công nghệ phát sóng siêu âm giúp điều khiển chuyển động của các mũi cắt một cách chính xác. 13 - Piezotome được trang bị thiết bị điều khiển bằng chân, có thể kích hoạt tăng dần theo từng bậc năng lượng, giúp rút ngắn thời gian và mức năng lượng sóng siêu âm được điều chỉnh chính xác trong quá trình phẫu thuật nhổ răng khôn.

- Hệ thống bơm phục vụ cho việc phun nước làm mát, làm cho các mũi cắt của Piezotome không rơi vào tình trạng quá nóng, không gây hoại tử tế bào xương. Cơ chế hoạt động của máy Piezotome - Sự biến điện cho phép tần số của các bước sóng siêu âm thay đổi thuận tiện, mang đến sự êm dịu trong suốt quá trình phẫu thuật, giúp tái tạo tế bào một cách tối ưu, giảm đau hiệu quả sau khi nhổ răng, hỗ trợ quá trình lành thương nhanh chóng. - Với tần số được chọn lọc, các bác sĩ sẽ đưa đầu máy siêu âm đi vòng quanh chân răng, lúc này các dây chằng nha chu sẽ tự động đứt ra. Chân răng tách khỏi xương ổ răng.

Bác sĩ tiến hành nhổ răng với lực nhẹ nhàng. - Các thao tác không gây xâm lấn đến nướu nên bệnh nhân giảm thiểu đau đớn so với phương pháp truyền thống [14].7 Bộ 6 mũi cắt xương cơ bản trong máy Piezotome 14 1. Ưu điểm của nhổ răng bằng máy Piezotome - Không đau: Công nghệ Piezotome với tác động của sóng siêu âm bao quanh vùng răng cần nhổ, bóc tách mô nướu khỏi chân răng một cách nhẹ nhàng nhất, và việc loại bỏ chân răng ra khỏi mô nướu hết sức đơn giản. Đồng thời với kỹ thuật này cũng không xảy ra hiện tượng sót chân răng.

- An toàn: Công nghệ nhổ răng siêu âm Piezotome hầu như không tác động vào dây thần kinh, mạch máu quanh vùng chân răng, mà xác định chính xác vị trí răng cần nhổ, định hình được cấu trúc xương hàm để giúp cho việc nhổ răng an toàn. - Rút ngắn thời gian nhổ răng: Nhờ ứng dụng năng lượng sóng siêu âm để cô lập chân răng và nướu giúp việc nhổ bỏ chân răng diễn ra dễ dàng hơn. Toàn bộ quá trình nhổ răng diễn ra chỉ từ 15 – 30 phút. - Nhanh lành thương: Với tác động khóa mạch máu nhanh chóng, giúp cho những tổn thương tức thời hay sau đó từ việc nhổ răng được hồi phục tối ưu.