Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng cận lâm sàng và đánh giá kết quả can thiệp qua da tổn thương nhánh động mạch liên thất trước ở bệnh nhân hội chứng vành cấp tại bệnh viện tim mạch an giang

Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng và kết quả can thiệp qua da tổn thương nhánh động mạch liên thất trước ở bệnh nhân hội chứng vành cấp.

• Tác giả: Trần Mạnh Tuân
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Viết An
• Trường học: Trường Đại Học Y Dược Cần Thơ
• Chuyên ngành: Nội khoa
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng và Kết Quả Can Thiệp Qua Da ở Bệnh Nhân Hội Chứng Vành Cấp
• Loại tài liệu: Luận Văn Chuyên Khoa Cấp II
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Đại cương về hội chứng vành cấp
• 1.2. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của hội chứng vành cấp
• 1.3. Điều trị hội chứng vành cấp
• 1.4. Tình hình nghiên cứu hội chứng vành cấp
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Y đức trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng ở bệnh nhân hội chứng vành cấp được can thiệp nhánh động mạch liên thất trước
• 3.3. Kết quả can thiệp tổn thương nhánh động mạch liên thất trước và một số yếu tố liên quan ở bệnh nhân hội chứng vành cấp
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng ở bệnh nhân hội chứng vành cấp được can thiệp nhánh động mạch liên thất trước
• 4.3. Kết quả can thiệp tổn thương nhánh động mạch liên thất trước và một số yếu tố liên quan ở bệnh nhân hội chứng vành cấp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: PHIẾU THU THẬP SỐ LIỆU
• PHỤ LỤC 2: DANH SÁCH BỆNH NHÂN
• PHỤ LỤC 3: CHỈ ĐỊNH CAN THIỆP MẠCH VÀNH QUA DA

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hội Chứng Vành Cấp Định Nghĩa Dịch Tễ Học

Hội chứng vành cấp (HCVC) là một cấp cứu tim mạch, bao gồm đau thắt ngực không ổn định, nhồi máu cơ tim cấp không ST chênh lên và nhồi máu cơ tim cấp có ST chênh lên. Đây là một bệnh cảnh lâm sàng đòi hỏi chẩn đoán và điều trị kịp thời. Theo nghiên cứu của Gomar FS và cộng sự (2016), tỷ lệ mắc bệnh mạch vành tại Mỹ rất cao và dự kiến còn tăng trong tương lai. Tại Việt Nam, WHO báo cáo số lượng lớn ca tử vong hàng năm do bệnh động mạch vành. Việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời hội chứng vành cấp là yếu tố then chốt. Các phương pháp điều trị bao gồm điều trị nội khoa, can thiệp qua da, và phẫu thuật bắc cầu nối mạch vành. Can thiệp qua da ngày càng được ứng dụng rộng rãi. Bệnh viện Tim mạch An Giang đã triển khai kỹ thuật này từ năm 2013.

1.1. Định nghĩa và phân loại hội chứng vành cấp

Hội chứng vành cấp (HCMVC) được đưa ra năm 1994, bao gồm cơn đau thắt ngực không ổn định (ĐTNKÔĐ), NMCT cấp có không ST chênh lên và NMCT cấp có ST chênh lên. Danh từ này nói lên được bản chất thiếu máu cơ tim xảy ra một cách cấp tính. Cần phân biệt rõ các thể lâm sàng để có hướng điều trị phù hợp. Việc chẩn đoán chính xác thể lâm sàng của hội chứng vành cấp là bước đầu tiên để đưa ra phác đồ điều trị hiệu quả.

1.2. Dịch tễ học hội chứng vành cấp trên thế giới và Việt Nam

Trên thế giới, bệnh mạch vành gây ra hàng triệu ca tử vong mỗi năm. Tại Mỹ, số lượng người mắc bệnh tim mạch rất lớn, với số ca nhồi máu cơ tim mới và tái phát đáng kể. Bệnh mạch vành là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở người trưởng thành. Tại Việt Nam, bệnh động mạch vành (ĐMV) có xu hướng tăng lên đáng kể do sự phát triển kinh tế xã hội và thay đổi lối sống. Số lượng bệnh nhân bị HCVC ngày càng gia tăng nhanh và tỷ lệ tử vong còn cao. Do đó HCVC không chỉ là vấn đề y tế mà còn là vấn đề xã hội cần được quan tâm.

II. Giải Phẫu Động Mạch Vành Nền Tảng Can Thiệp Qua Da

Hiểu rõ giải phẫu động mạch vành là yếu tố then chốt để thực hiện can thiệp qua da thành công. Có hai nhánh động mạch vành chính: động mạch vành trái và động mạch vành phải, xuất phát từ gốc động mạch chủ. Động mạch vành trái chia thành động mạch liên thất trước (LAD) và động mạch mũ (LCx). Động mạch vành phải (RCA) có các nhánh chính như động mạch nón, động mạch nút xoang nhĩ, và động mạch liên thất sau. Sự phân bố và các nhánh của động mạch vành có thể khác nhau giữa các cá thể, ảnh hưởng đến vị trí và mức độ tổn thương.

2.1. Đặc điểm động mạch vành trái LAD và LCx

Thân chung ĐMV trái (LM) phân chia thành ĐM xuống trước trái (LAD) và ĐM mũ trái (LCX). LAD đi trong rãnh liên thất trước tới mỏm tim, có các nhánh vách và nhánh chéo. LCx bắt nguồn từ chỗ phân nhánh của LM đi xuống theo rãnh nhĩ thất trái, thường có 1 tới 3 nhánh bờ. Trong trường hợp đặc biệt LAD và LCx xuất phát từ hai thân riêng biệt ở ĐM chủ, khi đó hầu như không có thân chung ĐMV trái.

2.2. Đặc điểm động mạch vành phải RCA

Từ xoang vành đi vào rãnh liên nhĩ phải tới mỏm tim. RCA có các nhánh chính: ĐM nón, ĐM nút xoang nhĩ, ĐM liên thất sau. Khi RCA chiếm ưu thế, nó cho ra nhánh xuống sau chạy trong rãnh liên thất sau rồi phân ra những nhánh vách nuôi phần dưới vách liên thất và có tên gọi là đoạn sau bên, cho ra một nhánh sau thất trái, tiếp tục cho ra nhánh nhĩ thất nuôi nút nhĩ thất trong 90% các trường hợp.

III. Cơ Chế Bệnh Sinh Hội Chứng Vành Cấp Yếu Tố Nguy Cơ

Cơ chế bệnh sinh của hội chứng vành cấp rất phức tạp, liên quan đến sự nứt vỡ mảng xơ vữa, hình thành huyết khối, co thắt động mạch vành, và viêm. Đa số mảng xơ vữa động mạch là ổn định nhưng chúng phát triển từ từ theo thời gian và triệu chứng xuất hiện khi lòng động mạch vành hẹp 70-80%. Một số mảng xơ vữa không ổn định, chúng nứt vỡ và gây HCVC mặc dù những mảng xơ vữa này gây hẹp <50% đường kính lòng mạch. Các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường, hút thuốc lá, béo phì, và tiền sử gia đình có bệnh tim mạch làm tăng nguy cơ phát triển hội chứng vành cấp.

3.1. Vai trò của mảng xơ vữa và huyết khối trong HCVC

Sự nứt ra của mảng xơ vữa nên có sự lộ ra của lớp dưới nội mạc với điện tích khác dấu nên khởi phát quá trình ngưng kết tiểu cầu và hình thành huyết khối. Đây là cơ chế thường gặp nhất. Cản trở về mặt cơ học: co thắt động mạch vành hoặc do co mạch. Lấp tắc dần dần về mặt cơ học: do sự tiến triển dần dần của mảng xơ vữa hoặc tái hẹp sau can thiệp động mạch vành. Do viêm hoặc có thể liên quan đến nhiễm trùng.

3.2. Các yếu tố nguy cơ tim mạch chính gây HCVC

ĐTNKÔĐ thứ phát: do tăng nhu cầu oxy cơ tim hoặc giảm cung cấp ở các bệnh nhân đã có hẹp sẵn động mạch vành. Các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường, hút thuốc lá, béo phì, và tiền sử gia đình có bệnh tim mạch làm tăng nguy cơ phát triển hội chứng vành cấp. Cần kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ này để phòng ngừa HCVC.

IV. Đặc Điểm Lâm Sàng Hội Chứng Vành Cấp Chẩn Đoán Nhanh

Chẩn đoán hội chứng vành cấp dựa trên các đặc điểm lâm sàng như đau thắt ngực, điện tâm đồ (ECG), và men tim. Đau thắt ngực không ổn định có các đặc điểm riêng biệt, cần phân biệt với nhồi máu cơ tim. ECG giúp xác định ST chênh lên hoặc không chênh lên, hướng dẫn quyết định điều trị. Men tim, đặc biệt là troponin, là chỉ dấu quan trọng để xác định tổn thương cơ tim. Phân độ đau thắt ngực theo CCS giúp đánh giá mức độ nghiêm trọng của bệnh.

4.1. Triệu chứng đau thắt ngực trong hội chứng vành cấp

Chẩn đoán xác định ĐTNKÔĐ khi có cơn đau thắt ngực kiểu mạch vành phối hợp với ít nhất một trong ba đặc điểm sau: Đau thắt ngực xuất hiện khi nghỉ ngơi hoặc kéo dài trên 20 phút. Đau thắt ngực mới xuất hiện và nặng từ nhóm III trở lên theo phân độ của CCS tiến triển nhanh trong 1 tháng. Đau thắt ngực ổn định nhưng ngày càng nặng hơn: tần số dày hơn, kéo dài hơn hoặc đau nhiều hơn.

4.2. Vai trò của điện tâm đồ ECG và men tim trong chẩn đoán

Điện tâm đồ góp phần trong chẩn đoán các thể bệnh của hội chứng vành cấp: Nhồi máu cơ tim ST chênh lên, nhồi máu cơ tim không ST chênh lên, đau thắt ngực không ổn định. Điện tâm đồ còn giúp định vị vùng tổn thương và có thể dự đoán động mạch vành nào bị tổn thương. Troponin là một thành phần trong bộ máy hoạt động của cơ vân. Troponin cùng với Tropomyosin là các protein cấu trúc liên quan đến sự điều hòa hiện tượng co bóp cơ tim.

V. Can Thiệp Qua Da Động Mạch Liên Thất Trước Kỹ Thuật

Can thiệp qua da (CTDA) là phương pháp điều trị hiệu quả cho bệnh nhân hội chứng vành cấp, đặc biệt khi tổn thương động mạch liên thất trước (LAD). Kỹ thuật CTDA bao gồm chụp mạch vành để xác định vị trí và mức độ hẹp, sau đó sử dụng bóng nong và stent để mở rộng lòng mạch. Việc lựa chọn stent phù hợp (stent thường, stent phủ thuốc) phụ thuộc vào đặc điểm tổn thương và nguy cơ tái hẹp. Theo dõi sau CTDA rất quan trọng để phát hiện sớm các biến chứng và đảm bảo hiệu quả điều trị.

5.1. Quy trình can thiệp động mạch vành qua da CTDA

Can thiệp động mạch vành qua da để điều trị hội chứng vành cấp là một trong những phương pháp điều trị hữu hiệu, đã được khởi đầu từ thập niên 70 của thế kỷ trước và hiện nay phương pháp này đã được phát triển và ứng dụng rộng rãi. Tại Việt Nam, can thiệp mạch vành qua da được thực hiện đầu tiên năm 1996 tại Hà Nội, bệnh viên Chợ Rẫy năm 1999, bệnh viện Đại Học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh năm 2003.

5.2. Lựa chọn stent và theo dõi sau can thiệp

Việc lựa chọn stent phù hợp (stent thường, stent phủ thuốc) phụ thuộc vào đặc điểm tổn thương và nguy cơ tái hẹp. Theo dõi sau CTDA rất quan trọng để phát hiện sớm các biến chứng và đảm bảo hiệu quả điều trị. Cần tuân thủ chế độ dùng thuốc kháng kết tập tiểu cầu kép sau can thiệp để giảm nguy cơ huyết khối stent.

VI. Kết Quả Can Thiệp Qua Da Tiên Lượng Bệnh Nhân HCVC

Đánh giá kết quả can thiệp là bước quan trọng để cải thiện tiên lượng cho bệnh nhân hội chứng vành cấp. Các tiêu chí đánh giá bao gồm cải thiện triệu chứng đau ngực, giảm tỷ lệ tử vong và tái nhập viện, và cải thiện chất lượng cuộc sống. Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả can thiệp bao gồm tuổi, giới tính, tiền sử đái tháo đường, chức năng thất trái, và mức độ tổn thương mạch vành. Nghiên cứu lâm sàng giúp xác định các yếu tố tiên lượng và tối ưu hóa chiến lược điều trị.

6.1. Các tiêu chí đánh giá kết quả can thiệp qua da

Các tiêu chí đánh giá bao gồm cải thiện triệu chứng đau ngực, giảm tỷ lệ tử vong và tái nhập viện, và cải thiện chất lượng cuộc sống. Cần đánh giá cả kết quả ngắn hạn và dài hạn để có cái nhìn toàn diện về hiệu quả điều trị.

6.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến tiên lượng sau can thiệp

Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả can thiệp bao gồm tuổi, giới tính, tiền sử đái tháo đường, chức năng thất trái, và mức độ tổn thương mạch vành. Cần cá thể hóa điều trị dựa trên các yếu tố này để đạt được kết quả tốt nhất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bệnh động mạch vành hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong và tàn phế hàng đầu trên phạm vi toàn cầu cũng như tại Việt Nam. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới, tại Việt Nam hàng năm có khoảng 66.179 người tử vong do các bệnh lý liên quan đến động mạch vành. Đáng chú ý, các bệnh không lây nhiễm chiếm tới 73% tổng số ca tử vong cả nước, trong đó nhóm bệnh tim mạch chiếm tỷ trọng cao nhất với 33%. Hội chứng vành cấp là một tình trạng cấp cứu nội khoa khẩn cấp, bao gồm ba thể bệnh lâm sàng chính: cơn đau thắt ngực không ổn định, nhồi máu cơ tim cấp không có đoạn ST chênh lên và nhồi máu cơ tim cấp có đoạn ST chênh lên.

Trong cấu trúc giải phẫu hệ mạch vành, nhánh động mạch liên thất trước giữ vai trò huyết động tối quan trọng khi chịu trách nhiệm cung cấp từ 45% đến 50% tổng lưu lượng máu nuôi dưỡng khối cơ thất trái và vách liên thất. Do đó, các tổn thương hẹp hoặc tắc cấp tính tại nhánh động mạch này thường gây ra vùng hoại tử cơ tim diện rộng, dẫn đến suy tim cấp, rối loạn nhịp thất nguy hiểm, sốc tim và gia tăng tỷ lệ tử vong cả trong ngắn hạn lẫn dài hạn so với tổn thương ở các nhánh mạch vành khác.

Nghiên cứu này được tiến hành tại Bệnh viện Tim mạch An Giang trong giai đoạn từ tháng 05/2018 đến tháng 05/2019 nhằm hai mục tiêu trọng tâm: khảo sát toàn diện các đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng ở bệnh nhân hội chứng vành cấp có tổn thương nhánh động mạch liên thất trước, đồng thời đánh giá kết quả can thiệp động mạch vành qua da và xác định các yếu tố liên quan đến mức độ thành công của thủ thuật trên cỡ mẫu 97 bệnh nhân. Kết quả nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn to lớn trong việc nâng cao chất lượng chẩn đoán, tối ưu hóa quy trình tái thông mạch máu và giảm thiểu biến cố tim mạch cho người bệnh tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Cơ chế bệnh sinh nền tảng của hội chứng vành cấp bắt nguồn từ sự nứt vỡ, xói mòn hoặc loét của các mảng xơ vữa không ổn định trong lòng động mạch vành. Hiện tượng này làm bộc lộ lớp dưới nội mạc, kích hoạt quá trình bám dính, ngưng kết tiểu cầu và chuỗi đông máu nội sinh, hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn lòng mạch cấp tính.

Để đánh giá mức độ tổn thương và phân tầng nguy cơ, nghiên cứu áp dụng các hệ thống phân loại y khoa chuẩn quốc tế:

• Phân loại tổn thương mạch vành theo Hội Tim mạch Hoa Kỳ và Trường môn Tim mạch Hoa Kỳ (AHA/ACC): Chia thành ba nhóm tổn thương gồm Týp A (tổn thương ngắn dưới 10mm, khu trú, tỷ lệ thành công can thiệp trên 85%), Týp B (tổn thương hình ống 10-20mm, gập góc, vôi hóa vừa, tỷ lệ thành công 60-85%) và Týp C (tổn thương dài trên 20mm, xoắn vặn nhiều, vôi hóa nặng, tỷ lệ thành công dưới 60%).
• Thang điểm dòng chảy TIMI (Thrombolysis In Myocardial Infarction): Đánh giá mức độ tưới máu mạch vành qua chụp cản quang từ mức độ TIMI 0 (tắc nghẽn hoàn toàn, không có dòng chảy), TIMI 1 (dòng cản quang tối thiểu qua chỗ hẹp), TIMI 2 (dòng chảy chậm, ngấm hết lòng mạch) đến TIMI 3 (dòng chảy bình thường, tưới máu nhanh và đều).
• Phân độ đau ngực theo Hội Tim mạch Canada (CCS): Đánh giá mức độ giới hạn hoạt động thể lực từ độ I đến độ IV.
• Phân độ suy tim theo Killip: Đánh giá từ Killip I (không có ứ huyết phổi) đến Killip IV (sốc tim, tụt huyết áp nặng).
• Chỉ số vận động vùng (WMSI): Phân tích 16 phân vùng cơ tim thất trái theo khuyến cáo của Hội Siêu âm tim Hoa Kỳ (ASE) nhằm xác định mức độ rối loạn co bóp cơ tim.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang có phân tích. Cỡ mẫu nghiên cứu được tính toán theo công thức ước lượng một tỷ lệ trong quần thể với độ tin cậy 95% (hệ số Z = 1,96), sai số cho phép d = 0,06 và tỷ lệ thành công can thiệp mạch vành tham chiếu p = 91,2%. Cỡ mẫu tối thiểu được xác định là 86 bệnh nhân; thực tế nghiên cứu đã thu thập đầy đủ dữ liệu của 97 bệnh nhân được chẩn đoán hội chứng vành cấp có tổn thương nhánh động mạch liên thất trước được chỉ định can thiệp tại Bệnh viện Tim mạch An Giang từ tháng 05/2018 đến tháng 05/2019.

Phương pháp chọn mẫu thuận tiện không xác suất được áp dụng cho tất cả bệnh nhân thỏa mãn các tiêu chuẩn chọn bệnh nghiêm ngặt: có bằng chứng lâm sàng đau thắt ngực kiểu mạch vành, biến đổi điện tâm đồ đặc hiệu và tăng các chất chỉ điểm sinh học hoại tử cơ tim, đồng thời loại trừ các trường hợp có chống chỉ định thuốc kháng tiểu cầu kép hoặc có bệnh lý suy đa cơ quan giai đoạn cuối.

Các công cụ thu thập dữ liệu bao gồm: máy ghi điện tâm đồ 12 chuyển đạo tiêu chuẩn của Nihon Kohden, hệ thống xét nghiệm miễn dịch điện hóa phát quang Cobas E của Roche để định lượng Troponin T-hs (ngưỡng chẩn đoán bình thường dưới 0,014 ng/mL) và NT-proBNP (ngưỡng bình thường dưới 300 pg/mL), máy siêu âm tim màu Kontron để khảo sát phân suất tống máu thất trái (LVEF) và rối loạn vận động vùng, cùng hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA) với phần mềm định lượng mạch vành tự động (QCA). Phương pháp phân tích thống kê y học được lựa chọn nhằm mô tả các biến số định tính, định lượng và kiểm định mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa các biến số giải phẫu, kỹ thuật và kết quả thành công lâm sàng thông qua kiểm định Chi-square và Fisher's exact test.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát trên 97 bệnh nhân hội chứng vành cấp được can thiệp nhánh động mạch liên thất trước mang lại các kết quả định lượng cụ thể:

Thứ nhất, về đặc điểm dịch tễ học và yếu tố nguy cơ, độ tuổi trung bình của đối tượng nghiên cứu nằm trong nhóm trên 60 tuổi chiếm tỷ lệ 64,9%, trong đó nam giới chiếm ưu thế vượt trội với 68,0% so với nữ giới 32,0%. Tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ tim mạch phổ biến nhất, chiếm tỷ lệ 78,4%, tiếp theo là thói quen hút thuốc lá chiếm 47,4%, tiền sử đái tháo đường chiếm 34,0% và rối loạn lipid máu chiếm 42,3%.

Thứ hai, về phân bố thể bệnh lâm sàng và chỉ số cận lâm sàng, thể nhồi máu cơ tim cấp có ST chênh lên chiếm tỷ lệ cao nhất với 52,6%, nhồi máu cơ tim cấp không có ST chênh lên chiếm 26,8% và đau thắt ngực không ổn định chiếm 20,6%. Đa số bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đau ngực mức độ nặng thuộc phân độ CCS III-IV chiếm 82,5%. Nồng độ Troponin T-hs huyết thanh tăng trên ngưỡng 0,014 ng/mL xuất hiện ở 79,4% trường hợp và nồng độ NT-proBNP tăng trên 300 pg/mL chiếm 71,1%. Trên siêu âm tim, 76,3% bệnh nhân có rối loạn vận động vùng thành trước và vách liên thất, với 38,1% trường hợp có giảm phân suất tống máu thất trái (LVEF dưới 50%).

Thứ ba, về kết quả chụp và can thiệp mạch vành qua da, tổn thương nhánh động mạch liên thất trước dạng phức tạp týp B và C theo AHA/ACC chiếm tỷ lệ 77,3%. Tiếp cận can thiệp qua đường động mạch quay được thực hiện ở 91,8% bệnh nhân, trong khi đường động mạch đùi chỉ chiếm 8,2%. Tỷ lệ can thiệp đặt 1 stent chiếm 84,5% và can thiệp từ 2 stent trở lên chiếm 15,5%. Sau can thiệp, tỷ lệ thành công về mặt giải phẫu (lòng mạch hẹp tồn lưu dưới 20% và dòng chảy đạt TIMI 3) đạt 95,9%, thành công về thủ thuật đạt 94,8% và thành công về mặt lâm sàng chung đạt 93,8%. Tỷ lệ biến chứng nội viện rất thấp: rối loạn nhịp tim thoáng qua chiếm 4,1%, tổn thương thận cấp do thuốc cản quang chiếm 1,0% và tỷ lệ tử vong trong thời gian nằm viện được khống chế ở mức 1,0%.

Thảo luận kết quả

Tỷ lệ thành công về mặt giải phẫu 95,9% và thành công lâm sàng 93,8% trong nghiên cứu này hoàn toàn tương đồng với các báo cáo tại các trung tâm tim mạch lớn trong nước, chẳng hạn như nghiên cứu của Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh (thành công lâm sàng đạt 92,6%) và Bệnh viện Thống Nhất (đạt 91,8%). Việc ứng dụng ưu thế của đường vào qua động mạch quay ở 91,8% bệnh nhân đã giúp giảm thiểu tối đa biến chứng chảy máu lớn tại vị trí chọc mạch (dưới 1,0%), đồng thời rút ngắn thời gian bất động tại giường và giảm số ngày điều trị nội trú trung bình xuống còn 4,5 ngày.

Dữ liệu nghiên cứu khi được tổng hợp qua bảng phân tích đối chiếu trước và sau thủ thuật cho thấy sự cải thiện vượt bậc của dòng chảy mạch vành: trước can thiệp, dòng chảy TIMI 0 và TIMI 1 chiếm tới 62,9%, nhưng sau khi đặt stent tái thông, 95,9% bệnh nhân đã phục hồi hoàn toàn dòng chảy TIMI 3. Sự chuyển biến này tương ứng với biểu đồ suy giảm triệu chứng đau thắt ngực, khi có tới 94,8% bệnh nhân hết hoàn toàn cơn đau ngực sau can thiệp.

Phân tích các yếu tố liên quan đến kết quả điều trị cho thấy thành công lâm sàng có mối tương quan chặt chẽ với tình trạng huyết động ban đầu. Các bệnh nhân có phân độ suy tim Killip III-IV, phân suất tống máu LVEF dưới 40%, tuổi đời trên 75 hoặc có bệnh nền đái tháo đường phối hợp thường có nguy cơ chậm hồi phục vi mạch và tỷ lệ biến cố tim mạch cao hơn. Điều này khẳng định tầm quan trọng của việc cá thể hóa chiến lược tái thông và kiểm soát toàn diện các bệnh lý đồng mắc.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tối ưu hóa hiệu quả can thiệp và cải thiện tiên lượng sống còn cho bệnh nhân hội chứng vành cấp tổn thương nhánh liên thất trước, nghiên cứu đưa ra 4 khuyến nghị cụ thể:

• Thiết lập quy trình can thiệp mạch vành cấp cứu thì đầu: Ban Giám đốc và Khoa Tim mạch Can thiệp tại các bệnh viện tuyến tỉnh cần chuẩn hóa quy trình tiếp nhận, phấn đấu đạt chỉ tiêu thời gian cửa - bóng (Door-to-Balloon) dưới 90 phút cho trên 85% bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp trong giai đoạn 2020-2025.
• Mở rộng tối đa kỹ thuật tiếp cận qua đường động mạch quay: Đội ngũ bác sĩ tim mạch can thiệp cần ưu tiên lựa chọn đường động mạch quay cho ít nhất 95% ca can thiệp mạch vành chương trình lẫn cấp cứu, kết hợp sử dụng hệ thống stent phủ thuốc thế hệ mới nhằm giảm tỷ lệ tái hẹp lòng mạch sau 12 tháng xuống dưới mức 5,0%.
• Thực hiện phác đồ bảo vệ thận và kiểm soát chuyển hóa chặt chẽ: Bác sĩ điều trị nội khoa cần áp dụng quy trình bù dịch đẳng trương trước và sau thủ thuật, giới hạn tổng thể tích thuốc cản quang dưới 150 mL cho các bệnh nhân có mức lọc cầu thận dưới 60 mL/phút/1,73m2 hoặc bệnh nhân đái tháo đường, hướng đến mục tiêu giảm tỷ lệ suy thận do thuốc cản quang xuống dưới 0,5%.
• Xây dựng chương trình phục hồi chức năng tim mạch và quản lý ngoại trú: Đơn vị Chăm sóc Giảm nhẹ và Phòng khám Tim mạch ngoại trú cần giám sát 100% bệnh nhân sau xuất viện tuân thủ liệu pháp kháng kết tập tiểu cầu kép (DAPT) đủ 12 tháng, kết hợp statin liều cao và các thuốc ức chế hệ Renin-Angiotensin-Aldosterone, nhằm khống chế tỷ lệ biến cố tim mạch chính (MACE) ngoại viện dưới 3,0% mỗi năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng lâm sàng sâu sắc, phù hợp cho 4 nhóm đối tượng:

• Bác sĩ Tim mạch và Can thiệp tim mạch: Nắm bắt số liệu thực chứng về đặc điểm tổn thương giải phẫu nhánh liên thất trước (LAD), kinh nghiệm xử trí các tổn thương phức tạp týp B/C bằng stent phủ thuốc qua đường động mạch quay và các giải pháp phòng ngừa hiện tượng không tái tưới máu vi mạch.
• Bác sĩ Cấp cứu và Nội tổng quát: Củng cố kỹ năng phân tầng nguy cơ sớm dựa trên biến đổi điện tâm đồ 12 chuyển đạo, biến thiên nồng độ Troponin T-hs và NT-proBNP để ra quyết định chuyển tuyến can thiệp khẩn cấp trong khung thời gian vàng 120 phút đầu tiên.
• Học viên Sau đại học, Bác sĩ Nội trú và Cao học chuyên ngành Nội khoa: Sử dụng tài liệu như một mẫu hình tham khảo chuẩn mực về thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang, cách vận dụng các thang đo quốc tế (AHA/ACC, TIMI, CCS, Killip, WMSI) và phương pháp xử lý số liệu thống kê y học chuyên sâu.
• Nhà quản lý y tế và Lãnh đạo bệnh viện tuyến tỉnh: Có thêm luận cứ khoa học để đánh giá hiệu quả đầu tư trang thiết bị phòng thông tim can thiệp (Cathlab), xây dựng định mức kỹ thuật và nâng cao năng lực cấp cứu tim mạch tại chỗ cho các cơ sở y tế khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tổn thương nhánh động mạch liên thất trước (LAD) lại đặc biệt nguy hiểm trong hội chứng vành cấp?
Động mạch liên thất trước đảm nhận việc cung cấp máu cho hơn 50% khối lượng cơ thất trái và vách liên thất. Khi nhánh LAD bị tắc nghẽn cấp tính, diện tích cơ tim hoại tử rất rộng, dễ dẫn đến rối loạn chức năng tâm thu thất trái nặng, phù phổi cấp Killip III hoặc sốc tim Killip IV. Trong nghiên cứu này, có tới 76,3% bệnh nhân xuất hiện rối loạn vận động vùng thành trước trên siêu âm tim và cần tái tưới máu khẩn cấp.

Hiệu quả can thiệp mạch vành qua da nhánh LAD tại bệnh viện tuyến tỉnh đạt mức độ nào?
Nghiên cứu tại Bệnh viện Tim mạch An Giang chứng minh can thiệp qua da nhánh LAD đạt tỷ lệ thành công giải phẫu 95,9% và thành công lâm sàng 93,8%. Kết quả này tương đương với tỷ lệ thành công tại các bệnh viện trung ương như Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh (92,6%) và Bệnh viện Thống Nhất (91,8%), khẳng định kỹ thuật can thiệp mạch vành đã được làm chủ an toàn tại tuyến tỉnh.

Ưu điểm nổi bật của việc tiếp cận can thiệp qua đường động mạch quay là gì?
Đường vào qua động mạch quay chiếm 91,8% trong nghiên cứu nhờ ưu thế vượt trội: giảm trên 70% nguy cơ biến chứng chảy máu và tụ máu tại chỗ so với đường động mạch đùi, loại trừ hoàn toàn nguy cơ tụ máu sau phúc mạc, cho phép người bệnh ngồi dậy và vận động nhẹ sau 2 đến 4 giờ, đồng thời rút ngắn thời gian nằm viện xuống khoảng 4,5 ngày.

Những yếu tố nào ảnh hưởng tiêu cực nhất đến tỷ lệ thành công của thủ thuật?
Các yếu tố tiên lượng xấu bao gồm tuổi cao trên 75 tuổi, tiền sử đái tháo đường (chiếm 34,0%), mức độ suy tim Killip III-IV, phân suất tống máu LVEF dưới 40% và kiểu tổn thương vôi hóa nặng týp C theo AHA/ACC. Những trường hợp này đòi hỏi kỹ thuật nong bóng áp lực cao chuẩn bị tổn thương kỹ lưỡng và theo dõi sát huyết động trong suốt quá trình can thiệp.

Xét nghiệm Troponin T-hs và NT-proBNP đóng vai trò gì trong quản lý hội chứng vành cấp?
Troponin T-hs có độ nhạy 99% giúp chẩn đoán xác định tổn thương hoại tử tế bào cơ tim từ 3-4 giờ đầu sau khởi phát với ngưỡng trên 0,014 ng/mL (ghi nhận ở 79,4% bệnh nhân). Trong khi đó, NT-proBNP tăng trên 300 pg/mL (xuất hiện ở 71,1% bệnh nhân) phản ánh tình trạng quá tải thể tích và căng thành thất, giúp tiên lượng sớm mức độ suy tim để có kế hoạch điều trị nội khoa tích cực sau đặt stent.

Kết luận

• Nghiên cứu đã khảo sát toàn diện đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng trên 97 bệnh nhân hội chứng vành cấp có tổn thương nhánh động mạch liên thất trước tại Bệnh viện Tim mạch An Giang, ghi nhận tỷ lệ nam giới chiếm 68,0% và tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ phổ biến nhất với 78,4%.
• Ghi nhận 77,3% tổn thương nhánh liên thất trước thuộc dạng phức tạp týp B và C theo tiêu chuẩn phân loại của AHA/ACC, với tỷ lệ nhồi máu cơ tim cấp có ST chênh lên chiếm 52,6%.
• Can thiệp động mạch vành qua da đạt hiệu quả xuất sắc với tỷ lệ thành công giải phẫu 95,9%, thành công thủ thuật 94,8% và thành công lâm sàng 93,8%.
• Kỹ thuật tiếp cận qua đường động mạch quay chiếm tỷ lệ áp đảo 91,8%, chứng minh độ an toàn cao với tỷ lệ biến chứng nặng và tử vong nội viện được kiểm soát ở mức 1,0%.
• Xác định mối liên quan có ý nghĩa giữa phân độ suy tim Killip, phân suất tống máu LVEF, bệnh nền đái tháo đường với kết quả phục hồi dòng chảy vi mạch và tiên lượng lâm sàng của người bệnh.

Công trình luận văn là nguồn tư liệu y học thực chứng giá trị, minh chứng cho năng lực triển khai kỹ thuật cao của hệ thống y tế tuyến tỉnh. Trong giai đoạn 2020-2025, các cơ sở y tế cần tiếp tục duy trì nghiên cứu theo dõi dọc từ 3 đến 5 năm để đánh giá tỷ lệ tái hẹp và biến cố tim mạch dài hạn. Quý đồng nghiệp, các bác sĩ chuyên khoa và nhà nghiên cứu quan tâm có thể tham khảo toàn văn luận văn để áp dụng vào thực tiễn chẩn đoán, điều trị và nghiên cứu khoa học chuyên ngành Tim mạch can thiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Hội chứng mạch vành cấp bao gồm đau thắt ngực không ổn định, nhồi máu cơ tim cấp không ST chênh lên và nhồi máu cơ tim cấp có ST chênh lên. Đây là một bệnh cấp cứu cần đƣợc chẩn đoán và điều trị sớm. Theo nghiên cứu Gomar FS và cộng sự năm 2016, tại Mỹ hiện có khoảng 15.00 ngƣời mắc bệnh mạch vành và cứ 42 giây có một ngƣời Mỹ bị nhồi máu cơ tim, tăng gấp đôi so với 10 năm trƣớc và dự đoán vào năm 2030, tỷ lệ này sẽ gia tăng thêm 18% [45], [59]. Tại Việt Nam, theo báo cáo của tổ chức Y tế thế giới (WHO) hàng năm có khoảng 66.179 ngƣời tử vong do bệnh động mạch vành [39].

Việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời hội chứng vành cấp là một khuyến cáo luôn đƣợc đặt ra. Cho đến nay có ba phƣơng pháp điều trị hội chứng vành cấp đó là điều trị nội khoa, can thiệp động mạch vành qua da và phẫu thuật bắc cầu nối mạch vành, mỗi phƣơng pháp có ƣu và nhƣợc điểm riêng [26], [71]. Can thiệp động mạch vành qua da để điều trị hội chứng vành cấp là một trong những phƣơng pháp điều trị hữu hiệu, đã đƣợc khởi đầu từ thập niên 70 của thế kỷ trƣớc và hiện nay phƣơng pháp này đã đƣợc phát triển và ứng dụng rộng rãi [75]. Tại Việt Nam, can thiệp mạch vành qua da đƣợc thực hiện đầu tiên năm 1996 tại Hà Nội, bệnh viên Chợ Rẫy năm 1999, bệnh viện Đại Học Y Dƣợc thành phố Hồ Chí Minh năm 2003 [39].

Bệnh viện Tim mạch An Giang đã bắt đầu triển khai kỹ thuật can thiệp mạch vành qua da từ năm 2013. Bệnh nhân hội chứng vành cấp do tắc động mạch liên thất trƣớc có biểu hiện lâm sàng đa dạng, vùng tổn thƣơng rộng, tăng biến cố suy tim và tử vong (ngắn hạn và lâu dài) hơn so với tổn thƣơng động mạch vành phải hoặc động mạch vành mũ. Tổn thƣơng nhánh động mạch liên thất trƣớc cao hơn so với 2 các nhánh động mạch vành khác ở bệnh nhân Hội chứng động mạch vành cấp. Roff M và cộng sự nghiên cứu trên 180 bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp ghi nhận động mạch thủ phạm là động mạch liên thất trƣớc chiếm tỷ lệ cao nhất (66,1%) [79].

Trong nghiên cứu của Trần Viết An và cộng sự ghi nhận vị trí động mạch vành tổn thƣơng nhƣ sau: tổn thƣơng thân chung, liên thất trƣớc, nhánh mũ, động mạch vành phải lần lƣợt có tỷ lệ 16,5%, 64,6%, 41,8%, 50,6% [3]. Tác giả Huỳnh Quốc Bình khảo sát trên 64 bệnh nhân hội chứng vành cấp tại bệnh viện An Giang ghi nhận vị trí động mạch tổn thƣơng thân chung, liên thất trƣớc, nhánh mũ, động mạch vành phải lần lƣợt có tỷ lệ 6,2% , 54,7%, 32,8%, 45,3% [5]. Bệnh viện Tim mạch An Giang đã thực hiện rất nhiều can thiệp động mạch vành qua da trên bệnh nhân có tổn thƣơng động mạch liên thất trƣớc nhƣng chƣa có số liệu về hiệu quả của phƣơng pháp can thiệp động mạch vành qua da. Từ cơ sở trên, chúng tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và đánh giá kết quả can thiệp qua da tổn thƣơng nhánh động mạch liên thất trƣớc ở bệnh nhân hội chứng vành cấp tại Bệnh viện Tim mạch An Giang” với các mục tiêu sau: 1.

Khảo sát đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng ở bệnh nhân hội chứng vành cấp có tổn thương nhánh động mạch liên thất trước tại Bệnh viện Tim mạch An Giang. Đánh giá kết quả can thiệp qua da tổn thương nhánh động mạch liên thất trước và một số yếu tố liên quan ở bệnh nhân hội chứng vành cấp tại Bệnh viện Tim mạch An Giang. 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI IỆU 1. Đại cƣơng về hội chứng vành cấp 1.

Khái niệm hội chứng vành cấp Khái niệm hội chứng mạch vành cấp (HCMVC) đƣợc đƣa ra vào năm 1994, danh từ này nói lên đƣợc bản chất thiếu máu cơ tim xảy ra một cách cấp tính và bao gồm 3 bệnh cảnh chính của tình trạng thiếu máu cơ tim cấp tính. Hội chứng mạch vành cấp gồm có cơn đau thắt ngực không ổn định (ĐTNKÔĐ), NMCT cấp có không ST chênh lên và NMCT cấp có ST chênh lên [21], [81]. Dịch tễ học về hội chứng mạch vành cấp 1. Trên thế giới Trên thế giới, trong năm 2001, bệnh mạch vành gây ra 7,2 triệu trƣờng hợp tử vong và 52 triệu-năm đời sống tàn phế.

Mỗi năm có khoảng 5,8 triệu bệnh mạch vành mới. Hiện có khoảng 40 triệu ngƣời đang mắc bệnh mạch vành còn sống. Ở Mỹ, năm 2006 có 7,3 triệu ngƣời mắc bệnh tim mạch, trong đó có hơn 1 triệu ngƣời bị bệnh mạch vành [57]. Theo thống kê của Hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), mỗi năm có 600.000 ca nhồi máu cơ tim mới, và hơn 500.000 nhồi máu cơ tim tái phát.

Bệnh mạch vành là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở ngƣời trƣởng thành, chiếm tỷ lệ 1/5 trƣờng hợp tử vong. Cứ 29 giây lại có một ngƣời bị biến cố mạch vành, khoảng 1 phút lại có một ngƣời bị tử vong vì biến cố mạch vành.000 trƣờng hợp tử vong do bệnh mạch vành mỗi năm [70].000 ngƣời phụ nữ có 265 ngƣời bị NMCT, ở Tây Ban Nha tỷ lệ này là 35 trên 100. Theo dõi trong 10 năm 35 nƣớc trên thế giới trong dự án "Khuynh hƣớng theo dõi và các yếu tố quyết định bệnh mạch vành" (MONICA), cho thấy, biến cố mạch vành và tử vong do bệnh mạch vành đang có khuynh hƣớng giảm ở cá nƣớc 4 Bắc Âu. Nhƣng lại có xu hƣớng tăng ở các nƣớc Trung Âu, Đông Âu, và Châu Á, đặc biệt là tại các nƣớc đang phát triển.

Từ năm 1990 đến năm 2020, dự đoán tỷ lệ tử vong ở các nƣớc đang phát triển là 120% đối với nữ là 135% đối với nam [45]. Tại Việt Nam Trƣớc năm 1960 bệnh động mạch vành (ĐMV) ở nƣớc ta còn ít gặp. Lần đầu tiên có 1 trƣờng hợp đƣợc chẩn đoán và điều trị nhồi máu cơ tim vào trƣớc năm 1960. Đến năm 1965 chỉ mới thấy 22 trƣờng hợp nhồi máu cơ tim cấp, trong đó có 10 trƣờng hợp ở Bệnh viện Bạch Mai, 9 trƣờng hợp ở Bệnh viện Hữu Nghị, 3 trƣờng hợp ở Bệnh viện Việt Tiệp Hải Phòng [39].

Gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế xã hội và sự thay đổi lối sống ít nhiều bị ảnh hƣởng của phƣơng Tây đã làm cho bệnh ĐMV ở nƣớc ta có xu hƣớng tăng lên đáng kể. Tại bệnh viện Bạch Mai, từ năm l984-l989, mỗi năm có 30 trƣờng hợp NMCT, từ năm 1989- 1993 mỗi năm có tới 91 trƣờng hợp NMCT. Từ tháng 2/1999 đến 4/2000 tại viện Tim Mạch Việt Nam có 49 bệnh nhân đƣợc chẩn đoán NMCT cấp vào điều trị nội trú. Tỷ lệ tử vong tại viện là 12/49 (24,5%), tỷ lệ tử vong trong vòng 30 ngày từ khi vào viện là 14/49 (28,6%) [39].

Nhƣ vậy, bệnh NMCT ở Việt Nam có xu hƣớng gia tăng rất nhanh trong những năm gần đây và trở thành nguyên nhân tử vong hàng đầu ở nƣớc ta. Theo Tổ chức Y tế thế giới ƣớc tính có 520.000 ngƣời tử vong do mọi nguyên nhân ở Việt Nam vào năm 2012, trong đó tử vong do bệnh không truyền nhiễm chiếm đến 73%. Trong số này bệnh nhân tim mạch chiếm 33%, ung thƣ chiếm 18%. Nhồi máu cơ tim, đột quỵ và bệnh tim mạch là 3 trong số 20 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở nƣớc ta [39].

Nhìn vào những thống kê trên, chúng ta dễ dàng nhận thấy số lƣợng bệnh nhân bị HCVC ngày càng gia tăng nhanh và tỷ lệ tử vong còn cao. Do đó HCVC không chỉ là vấn đề y tế mà còn là vấn đề xã hội cần đƣợc quan tâm. Giải phẫu động mạch vành Có hai nhánh động mạch vành (ĐMV) chính: ĐMV trái và ĐMV phải xuất phát ở gốc động mạch (ĐM) chủ qua trung gian là những xoang Valsava và chạy trên bề mặt của tim (giữa cơ tim và ngoại tâm mạc). Những xoang vành có vai trò nhƣ một bình chứa để dùy trì một cung lƣợng vành khá ổn định [40].

Động mạch vành trái Thân chung ĐMV trái (LM): xuất phát từ xoang vành đến chỗ xuất phát của ĐM xuống trƣớc trái (LAD) và ĐM mũ trái (LCX), đƣờng kính khoảng từ 3-6 mm và dài 0-10 mm, nhìn rõ nhất khi chụp tƣ thế chếch trái 50º-chân 30º. LAD đi trong rãnh liên thất trƣớc tới mõm tim gồm có các nhánh vách và các nhánh chéo. Nhánh vách của LAD có thể nối với nhánh vách xuất phát từ ĐM liên thất sau của ĐMV phải tạo thành hệ thống bàng hệ khá phong phú. Nhánh chéo của LAD chạy phía mặt trƣớc bên của tim, và có thể có một hay nhiều nhánh chéo.

Hình ảnh ĐMV trái qua chụp mạch vành có cản quang Nguồn: Moscucci-M (2014), Grossman & Baim's cardiac catheterization, angiography and intervention [75] 6 Trong 80% trƣờng hợp, LAD chạy vòng ra tới mõm tim. LAD nhìn rõ ở các tƣ thế chụp: chếch phải 20º-chân 30º, chếch phải 10º-đầu 40º, chếch trái 30º-đầu 30º, chếch trái 50º-chân 30º. LCx bắt nguồn từ chỗ phân nhánh của LM đi xống theo rãnh nhĩ thất trái, thƣờng có 1 tới 3 nhánh bờ. LCx nhìn rõ ở các tƣ thế chụp: chếch phải 30º, chếch phải 20º-chân 30º, chếch trái 10º-đầu 40º.

Trong trƣờng hợp đặc biệt LAD và LCx xuất phát từ hai thân riêng biệt ở ĐM chủ, khi đó hầu nhƣ không có thân chung ĐMV trái [78]. Ðộng mạch vành phải (RCA) Từ xoang vành đi vào rãnh liên nhĩ phải tới mõm tim. RCA có các nhánh chính: ĐM nón, ĐM nút xoang nhĩ, ĐM liên thất sau. Khi RCA chiếm ƣu thế, nó cho ra nhánh xuống sau chạy trong rãnh liên thất sau rồi phân ra những nhánh vách nuôi phần dƣới vách liên thất và có tên gọi là đoạn sau bên, cho ra một nhánh sau thất trái, tiếp tục cho ra nhánh nhĩ thất nuôi nút nhĩ thất trong 90% các trƣờng hợp.

RCA nhìn rõ ở các tƣ thế: chếch trái 30º, chếch phải 30º, chếch trƣớc trái 60º-đầu 25º [78]. Hình ảnh ĐMV phải qua chụp mạch vành có cản quang Nguồn: Moscucci-M (2014), Grossman & Baim's cardiac catheterization, angiography and intervention [75] 7 1. Cơ chế bệnh sinh Đa số mảng xơ vữa động mạch là ổn định nhƣng chúng phát triển từ từ theo thời gian và triệu chứng xuất hiện khi lòng động mạch vành hẹp 70-80%. Một số mảng xơ vữa không ổn định, chúng nứt vỡ và gây HCVC mặc dù những mảng xơ vữa này gây hẹp <50% đƣờng kính lòng mạch.

Có 5 cơ chế bệnh chính cho sự hình thành HCVC đó là: ĐTNKÔĐ thứ phát do mất cân bằng giữa cung và cầu oxy cơ tim.