Nghiên cứu cưa đĩa xẻ gỗ cho làng nghề La Xuyên - Ý Yên - Nam Định

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu cưa đĩa xẻ gỗ cho làng nghề La Xuyên, Ý Yên, Nam Định, mang lại giải pháp hiệu quả cho ngành chế biến gỗ.

• Tác giả: Nguyễn Tiến Dũng
• Người hướng dẫn: Ts. Dương Văn Tài
• Trường học: Trường đại học lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Kỹ thuật máy và thiết bị cơ giới hóa nông lâm nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu tuyển chọn cưa đĩa xẻ gỗ cho làng nghề La Xuyên - Ý Yên - Nam Định
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ kỹ thuật
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Khái quát về làng nghề La Xuyên – Ý Yên – Nam Định
• 1.2. Kết quả điều tra khảo sát làng nghề La Xuyên
• 1.2.1. Các sản phẩm của làng nghề La Xuyên
• 1.2.2. Kết quả điều tra khảo sát về nguyên liệu để sản xuất ra đồ mộc tại La Xuyên
• 1.2.3. Kết quả điều tra về quy mô sản xuất của làng nghề
• 1.3. Điều tra khảo sát công ty sản xuất đồ mộc La Xuyên
• 1.3.1. Một số loại thiết bị được sử dụng tại La Xuyên
• 1.3.2. Sơ đồ công nghệ sản xuất đồ mộc tại La Xuyên
• 1.3.3. Một số loại cưa đĩa được sử dụng tại La Xuyên
• 1.4. Phân tích ưu nhược điểm và một số tồn tại khi áp dụng các thiết bị máy móc tại làng nghề La Xuyên
• 1.4.1. Hướng nghiên cứu giải quyết tồn tại
• 1.5. Tổng quan về một số công trình nghiên cứu về lựa chọn thiết bị

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu cưa đĩa xẻ gỗ tại La Xuyên Ý Yên Nam Định

Nghiên cứu cưa đĩa xẻ gỗ cho làng nghề La Xuyên, Ý Yên, Nam Định là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển ngành gỗ tại Việt Nam. Làng nghề La Xuyên nổi tiếng với sản phẩm đồ mộc chất lượng cao, và việc áp dụng công nghệ cưa đĩa xẻ gỗ hiện đại sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Nghiên cứu này không chỉ giúp cải thiện quy trình sản xuất mà còn góp phần bảo vệ môi trường và tiết kiệm tài nguyên.

1.1. Lịch sử và phát triển của làng nghề La Xuyên

Làng nghề La Xuyên đã tồn tại hơn 200 năm, nổi tiếng với sản phẩm đồ mộc truyền thống. Sự phát triển của làng nghề gắn liền với nhu cầu thị trường và sự chuyển mình của công nghệ chế biến gỗ.

1.2. Tình hình sản xuất đồ mộc tại La Xuyên

Hiện nay, La Xuyên có khoảng 30 doanh nghiệp và 500 hộ gia đình sản xuất đồ mộc. Sản phẩm chủ yếu là ghế ngồi, tủ và bàn, với tổng giá trị hàng năm ước đạt 1800 tỷ đồng.

II. Vấn đề và thách thức trong sản xuất đồ mộc tại La Xuyên

Mặc dù làng nghề La Xuyên đã có những bước tiến lớn trong sản xuất đồ mộc, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết. Chất lượng mạch xẻ gỗ chưa đạt yêu cầu, tỷ lệ hao hụt gỗ cao, và năng suất lao động còn thấp. Những vấn đề này ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và sự phát triển bền vững của làng nghề.

2.1. Chất lượng mạch xẻ gỗ chưa đạt yêu cầu

Mạch xẻ gỗ hiện tại còn rộng, từ 2,4-3,5mm, dẫn đến tỷ lệ thành khí thấp và nhiều gỗ biến thành mùn cưa.

2.2. Năng suất lao động thấp và tiêu tốn điện năng cao

Năng suất lao động trong sản xuất đồ mộc còn thấp, tiêu tốn nhiều điện năng, ảnh hưởng đến chi phí sản xuất và lợi nhuận.

III. Phương pháp nghiên cứu cưa đĩa xẻ gỗ hiệu quả cho La Xuyên

Để nâng cao hiệu quả sản xuất, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học trong việc lựa chọn cưa đĩa xẻ gỗ. Việc này bao gồm việc khảo sát các loại cưa đĩa hiện có, phân tích ưu nhược điểm và đưa ra giải pháp tối ưu cho từng loại gỗ.

3.1. Khảo sát và phân tích các loại cưa đĩa hiện có

Nghiên cứu sẽ tiến hành khảo sát các loại cưa đĩa đang được sử dụng tại La Xuyên, từ đó phân tích ưu nhược điểm của từng loại.

3.2. Đưa ra giải pháp tối ưu cho từng loại gỗ

Cần xác định loại cưa đĩa phù hợp với từng loại gỗ, nhằm nâng cao chất lượng mạch xẻ và giảm thiểu hao hụt.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu cưa đĩa xẻ gỗ

Kết quả nghiên cứu sẽ được áp dụng vào thực tiễn sản xuất tại La Xuyên, giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc áp dụng công nghệ mới sẽ không chỉ cải thiện quy trình sản xuất mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho sản phẩm đồ mộc.

4.1. Nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm

Việc áp dụng cưa đĩa xẻ gỗ hiện đại sẽ giúp nâng cao năng suất lao động và chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường.

4.2. Tạo ra giá trị gia tăng cho sản phẩm đồ mộc

Sản phẩm đồ mộc từ La Xuyên sẽ có giá trị cao hơn nhờ vào quy trình sản xuất hiệu quả và chất lượng tốt.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu cưa đĩa xẻ gỗ tại La Xuyên

Nghiên cứu cưa đĩa xẻ gỗ cho làng nghề La Xuyên là một bước tiến quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất đồ mộc. Tương lai của làng nghề phụ thuộc vào việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất, từ đó tạo ra sản phẩm chất lượng cao và bền vững.

5.1. Tầm quan trọng của việc áp dụng công nghệ mới

Việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất đồ mộc sẽ giúp La Xuyên duy trì vị thế cạnh tranh trên thị trường.

5.2. Hướng phát triển bền vững cho làng nghề

Cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích phát triển bền vững cho làng nghề, nhằm bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành công nghiệp chế biến gỗ Việt Nam giữ vai trò trọng yếu trong nền kinh tế quốc dân, với kim ngạch xuất khẩu lâm sản đạt khoảng 5 tỷ USD và đóng góp xấp xỉ 5% tổng giá trị xuất khẩu cả nước trong những giai đoạn phát triển then chốt. Tại các địa phương, việc thúc đẩy cơ giới hóa nông thôn đạt tỷ lệ từ 90% đến 95% ở nhiều khâu sản xuất đồ mộc dân dụng. Nổi bật trong số đó là làng nghề mộc truyền thống La Xuyên thuộc xã Yên Ninh, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định, nơi có lịch sử phát triển hơn 200 năm với doanh thu hàng năm đạt khoảng 1.800 tỷ đồng và tạo việc làm cho hơn 2.000 lao động trực tiếp.

Tuy nhiên, thực trạng sản xuất tại 30 doanh nghiệp và hơn 500 cơ sở, hộ gia đình tại La Xuyên đang đối mặt với bài toán lãng phí tài nguyên nghiêm trọng. Hàng năm, làng nghề tiêu thụ khoảng 120.000 m3 gỗ các loại, trong đó gỗ hộp chiếm 90% và gỗ Gụ mật chiếm đến 70% tổng khối lượng nguyên liệu. Do việc đầu tư khoảng 550 máy cưa đĩa chủ yếu dựa vào thói quen và kinh nghiệm cảm tính mà chưa qua tính toán khoa học, chiều rộng mạch xẻ thường bị mở rộng quá mức từ 2,4 mm đến 3,5 mm. Điều này dẫn đến lượng phôi gỗ quý bị hao hụt thành mùn cưa và phoi bào chiếm từ 6% đến 10%, gây thất thoát hàng trăm tỷ đồng mỗi năm khi giá gỗ nguyên liệu đầu vào đạt mức khoảng 80 triệu đồng/m3.

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là xây dựng cơ sở lý luận khoa học, thiết lập bài toán tối ưu hóa đa mục tiêu và tiến hành khảo nghiệm thực nghiệm để tuyển chọn loại máy cưa đĩa xẻ ván phù hợp nhất. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các xưởng sản xuất điển hình tại làng nghề La Xuyên, khảo sát trên nguyên liệu gỗ Gụ mật phổ biến và đánh giá 5 chủng loại máy cưa đĩa thông dụng. Ý nghĩa của luận văn thể hiện qua việc cung cấp luận cứ kỹ thuật chuẩn xác, giúp gia tăng độ phẳng ván xẻ, giảm thiểu chi phí năng lượng và tối đa hóa hiệu quả đồng vốn đầu tư cho các hộ sản xuất.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết tối ưu hóa đa mục tiêu trong cơ giới hóa công nghiệp rừng để giải quyết bài toán dung hòa các chỉ tiêu kỹ thuật và kinh tế có tính chất triệt tiêu lẫn nhau. Mô hình toán học tổng quát được xây dựng dựa trên việc chuyển đổi bài toán tối ưu 4 mục tiêu riêng biệt về một phiếm hàm tỷ lệ tối ưu tổng quát không thứ nguyên. Bốn khái niệm trọng tâm bao gồm: năng suất xẻ ván lý thuyết và thực nghiệm (m2/h), chất lượng bề mặt mạch xẻ biểu thị qua chỉ số độ phẳng ván (Delta %), lợi nhuận trọn đời máy (đồng/đời máy) và chỉ số hiệu quả vốn đầu tư (Hv).

Bên cạnh đó, lý thuyết kinh tế kỹ thuật máy công cụ nông lâm nghiệp được áp dụng để tính toán các chi phí vận hành đơn vị. Công thức xác định lợi nhuận hàng năm tích hợp các biến số về khối lượng gia công thực tế, đơn giá khoán thị trường, chi phí tiền điện, khấu hao đĩa cưa, bảo dưỡng định kỳ và lãi suất vốn vay ngân hàng. Mô hình cắt gọt gỗ bằng cưa đĩa cũng phân tích sâu mối quan hệ động học giữa công suất động cơ, vận tốc quay trục chính từ 3.500 đến 4.000 vòng/phút, đường kính lưỡi cưa và độ nhám bề mặt sau khi xẻ.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài được thu thập thông qua phương pháp điều tra chuyên ngành tại xã Yên Ninh. Quá trình chọn mẫu được thực hiện theo phương pháp phân tầng và ngẫu nhiên: tiến hành đo đạc kích thước thực tế trên 150 hộp gỗ nguyên liệu (chia đều 30 hộp tại 5 lô gỗ nhập khẩu khác nhau) nhằm xác định quy cách trung bình của phôi xẻ là 2,2 m chiều dài, 40 cm đến 50 cm chiều rộng và 3 cm chiều dày. Đối tượng khảo nghiệm gồm 5 mẫu máy cưa đĩa đại diện cho 4 hãng sản xuất trong và ngoài nước: ML 292 (1,2 kW), ML 310 (1,5 kW), MQ 350 (2,0 kW), QĐ 431 (2,2 kW) và MD 440 (2,5 kW).

Phương pháp thực nghiệm xác định các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật được tiến hành trực tiếp tại các xưởng xẻ gỗ lớn của làng nghề trên phôi gỗ Gụ mật có độ ẩm kiểm soát từ 25% đến 30%. Các số liệu thực nghiệm về thời gian gia công, lượng điện năng tiêu thụ, độ mấp mô bề mặt và năng suất ca được xử lý bằng phương pháp thống kê toán học. Lý do lựa chọn phương pháp lập hàm tỷ lệ tối ưu tổng quát là nhằm chuẩn hóa các chỉ tiêu có đơn vị đo khác nhau về cùng một thang đo tương đối, từ đó tìm ra điểm cực trị công suất động cơ chính xác mà không bị chi phối bởi các yếu tố chủ quan của chuyên gia. Quá trình thu thập dữ liệu và xử lý thực nghiệm hoàn thành trọn vẹn trong giai đoạn 2011 - 2012.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, kết quả kiểm định cơ lý tính khẳng định gỗ Gụ mật có khối lượng thể tích trung bình 0,88 g/cm3, giới hạn bền nén dọc thớ 704 kg/cm2 và độ bền uốn tĩnh 1.575 kg/cm2. Đặc tính gỗ có độ cứng cao và thớ mịn đòi hỏi thiết bị xẻ phải có công suất động cơ từ 2,0 kW trở lên để duy trì vận tốc cắt ổn định, tránh hiện tượng cháy mạch xẻ và kẹt lưỡi cưa khi đẩy phôi dày 3 cm đến 4 cm.

Thứ hai, qua khảo nghiệm thực tế 5 dòng máy, mẫu cưa đĩa MQ 350 (công suất 2,0 kW, đường kính lưỡi 300 mm) xuất xứ Đài Loan thể hiện chất lượng xẻ vượt trội nhất với chỉ số độ phẳng ván xẻ đạt trên 92%, bề mặt mạch xẻ phẳng mịn và độ rộng mạch cắt chỉ khoảng 2,4 mm. Trong khi đó, các dòng máy công suất nhỏ như ML 292 (1,2 kW) và ML 310 (1,5 kW) có độ rung lắc lớn, mạch xẻ dao động từ 3,2 mm đến 3,5 mm, làm tăng lượng gỗ hao hụt thành mùn cưa lên tới 9,5% trên mỗi mét khối nguyên liệu.

Thứ ba, việc giải bài toán tối ưu hóa đa mục tiêu bằng hàm tổng quát đã xác lập điểm tối ưu toàn cục tại mức công suất động cơ từ 2,0 kW đến 2,2 kW. Cụ thể, máy cưa MQ 350 đạt giá trị hàm tổng quát cực đại nhờ sự cân đối hoàn hảo giữa năng suất xẻ đạt 12 đến 15 m2/h, độ bền thiết bị cao và thời gian hoàn vốn nhanh chỉ khoảng 1,1 đến 1,3 năm, dù mức giá đầu tư ban đầu là 12 triệu đồng, cao hơn 140% so với dòng máy giá rẻ ML 292 (5 triệu đồng).

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự khác biệt về chất lượng ván xẻ nằm ở kết cấu thân máy và độ cứng vững của trục chính. Máy MQ 350 trang bị mặt bàn bằng thép đúc nguyên khối nặng 160 kg kết hợp tốc độ trục 3.500 vòng/phút, giúp triệt tiêu hiện tượng cộng hưởng dao động, từ đó giảm độ mấp mô bề mặt ván xuống dưới 1,0 mm. Ngược lại, máy cơ khí MD 440 tuy có công suất lớn 2,5 kW và tốc độ 4.000 vòng/phút nhưng trọng lượng phân bổ không đều làm tăng mức tiêu hao điện năng thêm 25% mà chất lượng mặt cắt không tăng tương ứng.

Khi so sánh với các nghiên cứu trước đây về cưa xẻ gỗ rừng trồng, nghiên cứu này chỉ rõ việc xẻ gỗ hộp nhóm quý có giá trị kinh tế cao không thể áp dụng tiêu chí chọn máy giá rẻ hay máy tự chế. Dữ liệu thực nghiệm có thể được biểu diễn trực quan qua biểu đồ tương quan giữa công suất máy và độ nhẵn bề mặt ván, song song với bảng ma trận so sánh 4 hàm mục tiêu kinh tế kỹ thuật. Cách trình bày này minh chứng rõ nét rằng mức chênh lệch giá mua máy ban đầu 7 triệu đồng sẽ được bù đắp hoàn toàn chỉ sau 3 tháng vận hành nhờ việc tiết kiệm được 4% phôi gỗ Gụ đắt tiền.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, chuẩn hóa danh mục thiết bị xẻ gỗ: Khuyến nghị 30 doanh nghiệp và các xưởng sản xuất quy mô lớn tại La Xuyên loại bỏ các dòng máy cưa đĩa dưới 1,5 kW, tiến hành chuyển đổi sang sử dụng máy cưa đĩa công suất chuẩn 2,0 kW như dòng MQ 350 hoặc tương đương. Mục tiêu hoàn thành chuyển đổi cho 80% cơ sở trong vòng 12 đến 18 tháng nhằm hạ tỷ lệ hao hụt mùn cưa toàn làng nghề xuống dưới 5%.

Thứ hai, nâng cấp công nghệ lưỡi cắt: Yêu cầu các cơ sở mộc áp dụng đồng bộ lưỡi cưa hợp kim gắn hạt carbide có độ mỏng mạch cắt dưới 2,2 mm và góc cắt tối ưu cho gỗ cứng. Giải pháp này do các chủ xưởng phối hợp cùng các nhà cung ứng thiết bị triển khai ngay trong năm 2013, giúp tiết kiệm ước tính khoảng 15 tỷ đồng chi phí phôi gỗ mỗi năm cho địa phương.

Thứ ba, chuẩn hóa thao tác vận hành và an toàn lao động: Tổ chức 10 khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ thuật lấy mặt phẳng chuẩn, chỉnh cữ tựa và tốc độ đẩy phôi hợp lý cho 1.320 lao động trong độ tuổi sản xuất. Đơn vị chủ trì là Hiệp hội làng nghề La Xuyên phối hợp cùng Ủy ban nhân dân huyện Ý Yên và các giảng viên chuyên ngành cơ khí nông lâm nghiệp.

Thứ tư, thiết lập cơ chế hỗ trợ tài chính: Đề xuất Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Ý Yên triển khai gói tín dụng ưu đãi lãi suất thấp từ 6% đến 8%/năm, tạo điều kiện cho 500 hộ gia đình vay vốn trung hạn trong giai đoạn 2 năm để đầu tư mua sắm máy móc hiện đại, tiến tới xóa bỏ hoàn toàn máy móc chắp vá và cải thiện môi trường lao động làng nghề.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Các chủ xưởng, hộ gia đình và doanh nghiệp chế biến đồ mộc tại La Xuyên cùng các làng nghề truyền thống lân cận như Đồng Kỵ, Phù Khê. Luận văn cung cấp bảng thông số kỹ thuật chuẩn xác, giúp chủ cơ sở lựa chọn đúng dòng máy cưa đĩa tối ưu, tiết kiệm từ 50 đến 100 triệu đồng chi phí hao hụt nguyên liệu gỗ quý trên mỗi 100 m3 gia công.

Nhóm 2: Kỹ sư thiết kế và các cơ sở chế tạo máy công cụ nông lâm nghiệp tại Việt Nam. Tài liệu là tài liệu tham khảo thực tiễn giá trị về kết cấu bàn cưa, công suất động cơ và thông số cắt gọt gỗ cứng, làm căn cứ cải tiến các dòng máy nội địa như MD 440 đạt chuẩn chất lượng quốc tế.

Nhóm 3: Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Cơ giới hóa Nông Lâm nghiệp, Chế biến Lâm sản. Luận văn là hình mẫu điển hình về việc ứng dụng lý thuyết tối ưu hóa đa mục tiêu và phương pháp lập hàm tổng quát để giải quyết triệt để một bài toán kinh tế kỹ thuật thực tế.

Nhóm 4: Cán bộ quản lý khuyến công, Sở Nông nghiệp & PTNT, Sở Khoa học & Công nghệ tỉnh Nam Định. Công trình cung cấp cơ sở dữ liệu xác thực để hoạch định chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ, bảo tồn và phát triển bền vững các làng nghề mộc truyền thống trong tiến trình xây dựng Nông thôn mới.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao máy cưa đĩa MQ 350 công suất 2,0 kW lại được đánh giá tối ưu hơn các loại máy 1,2 kW đến 1,5 kW? Máy MQ 350 có công suất 2,0 kW kết hợp trọng lượng 160 kg giúp duy trì tốc độ cắt ổn định, giảm thiểu rung động khi xẻ gỗ cứng như gỗ Gụ, giúp độ phẳng mặt ván đạt trên 92% và triệt tiêu hiện tượng kẹt phôi thường gặp ở máy dưới 1,5 kW.

2. Vì sao nghiên cứu lại chọn gỗ Gụ mật làm đối tượng khảo nghiệm duy nhất? Gỗ Gụ mật chiếm tỷ trọng chi phối tới 70% tổng khối lượng 120.000 m3 gỗ tiêu thụ mỗi năm tại La Xuyên, có giá trị kinh tế cao khoảng 80 triệu đồng/m3 và mang tính chất cơ lý điển hình cho dòng gỗ mộc mỹ nghệ cao cấp.

3. Việc giảm độ rộng mạch xẻ từ 3,5 mm xuống 2,4 mm mang lại lợi ích kinh tế cụ thể ra sao? Mỗi đường xẻ giảm được 1,1 mm chiều rộng sẽ giúp làng nghề tiết kiệm từ 3% đến 5% khối lượng gỗ xẻ, tương đương việc giữ lại được hàng nghìn mét khối gỗ thành phẩm và bảo toàn giá trị hàng chục tỷ đồng nguyên liệu mỗi năm.

4. Phương pháp giải bài toán đa mục tiêu bằng hàm tổng quát có ưu điểm gì so với phương pháp cho điểm chuyên gia? Phương pháp hàm tổng quát loại bỏ hoàn toàn tính chủ quan của trọng số chuyên gia, chuẩn hóa 4 hàm mục tiêu có đơn vị khác nhau thành các tỷ số tương đối để xác định chính xác công suất máy tối ưu qua phân tích toán học.

5. Các hộ gia đình vốn ít có nên tiếp tục mua dòng máy giá rẻ ML 292 giá 5 triệu đồng không? Không nên tiếp tục đầu tư. Dù máy ML 292 có giá mua ban đầu rẻ hơn 7 triệu đồng so với máy MQ 350 nhưng độ bền thấp và lượng gỗ hao hụt thành mùn cưa qua 6 tháng sử dụng sẽ gây thiệt hại tài chính vượt xa chi phí mua máy mới.

Kết luận

• Luận văn đã xây dựng thành công cơ sở khoa học và giải quyết trọn vẹn bài toán tối ưu hóa 4 hàm mục tiêu kỹ thuật - kinh tế trong tuyển chọn cưa đĩa xẻ gỗ.
• Kết quả khảo sát thực địa làm sáng tỏ bức tranh tiêu thụ 120.000 m3 gỗ hàng năm tại La Xuyên, chỉ rõ nguyên nhân lãng phí 6% đến 10% nguyên liệu do thiết bị không phù hợp.
• Khẳng định dòng máy cưa đĩa công suất 2,0 kW (MQ 350) là phương án tối ưu nhất, bảo đảm độ phẳng ván trên 92% và thời gian thu hồi vốn trong 1,1 đến 1,3 năm.
• Cung cấp mô hình tính toán chuẩn xác cho các nhà quản lý và cơ sở sản xuất đồ mộc nhằm nâng cao hệ số lợi dụng tài nguyên gỗ quý tại địa phương.
• Định hướng nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc tự động hóa cơ cấu đẩy phôi và lắp đặt hệ thống hút mùn cưa khép kín để bảo vệ sức khỏe người vận hành.

Quý doanh nghiệp, cơ sở sản xuất tại các làng nghề và nhà nghiên cứu quan tâm có thể áp dụng ngay mô hình tính toán tối ưu này vào thực tiễn để nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế cho xưởng mộc của mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.Khái quát về làng nghề La Xuyên – Ý Yên – Nam Định Làng nghề La Xuyên thuộc Xã Yên Ninh có vị trí tiếp giáp như sau: phía Bắc giáp xã Yên Mỹ – Yên Dương, phía Nam giáp xã Yên Tiến, phía Đông giáp huyện Vụ Bản và Phía Tây giáp Thị Trấn Lâm. La Xuyên là làng nghề sản xuất đồ mộc truyền thống của huyện Ý Yên – Nam Định, đây là làng nghề nổi tiếng về sản xuất đồ mộc của tỉnh Nam Định và của cả nước. Làng nghề này đã có từ 200 năm về trước, ngày nay chúng đang được bảo tồn và phát triển. La Xuyên là làng thuộc xã Yên Ninh – huyện Ý Yên tỉnh Nam Định, làng có diện tích 215ha, trong đó đất nông nghiệp 150ha, đất ở 12ha, đất sản xuất tiểu thủ công nghiệp là 14ha.

Năm 2010 dân số của làng là 3072 người. Trong đó nam 1527 người, nữ 1545 người, số người trong tuổi lao động là 1320 người. Ngành nghề lao động trong làng là 30% làm nghề nông nghiệp, 70% lao động tiểu thủ công nghiệp (chủ yếu là sản xuất đồ gỗ). Nguồn thu nhập chính của làng nghề La Xuyên là sản xuất đồ gỗ xuất khẩu và tiêu dùng nội địa, hàng năm La Xuyên tiêu thụ khoảng 120.000 m3 gỗ các loại, tổng doanh thu của cả làng ước đạt 1.

Thu nhập bình quân đầu người khoảng 80 triệu đồng/năm, đời sống của người dân làng La Xuyên đã được cải thiện. Làng nghề La Xuyên có trục quốc lộ 10 chạy qua, đây là điều kiện cơ sở hạ tầng thuận lợi cho phát triển kinh tế xã hội của địa phương. Trong làng có hệ thống đường giao thông liên thôn, liên xóm đã được bê tông hóa, cùng với hệ thống rãnh nước thải, đây là điều kiện thuận lợi cho phát triển của địa phương. Vị trí địa lý của La Xuyên rất thuận lợi cho phát triển kinh tế.

Phía Bắc giáp xã Yên Mỹ, phía Nam giáp xã Yên Tiến, phía tây giáp thị trấn Lâm và phía đông LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 giáp huyện Vụ Bản. Làng nghề La Xuyên cách thành phố Ninh Bình khoảng 10 km và cách thành phố Nam Định khoảng 20 km, nằm trên quốc lộ 10, nằm giữa Ninh Bình, Nam Định, Thái Bình, Hải Phòng. Kết quả điều tra khảo sát làng nghề La Xuyên a) Các sản phẩm của làng nghề La Xuyên La Xuyên là làng nghề cổ truyền có khoảng 200 năm trước. Sản phẩm cổ truyền lâu đời nhất của làng nghề là Sập Gụ, Tủ chè, Khảm Trai, Trường kỷ, sản phẩm này đã được nhiều địa phương sử dụng.

Ngày nay do nhu cầu về thị trường sản phẩm truyền thống của làng nghề này chuyển sang sản xuất các sản phẩm mộc gia dụng như bàn ghế, giường tủ, đồ nội thất khác. Trong đó sản phẩm chính hiện nay là ghế ngồi, tủ và giường. Sản phẩm ghế ngồi của làng nghề La Xuyên LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 Theo số liệu thống kê của trưởng thôn La Xuyên thì hàng năm trong làng đã sản xuất ra khoảng 240.000 sản phẩm chủ yếu là ghế ngồi, tủ và bàn, tổng giá trị hàng năm ước đạt 1800 tỷ đồng, hàng năm tạo ra 400 nghìn việc làm cho khu vực trong xã và trong huyện, đã đóng góp một phần ngân sách cho xã hội và cho địa phương. b) Kết quả điều tra khảo sát về nguyên liệu để sản xuất ra đồ mộc tại La Xuyên Kết quả điều tra khảo sát và thu nhập các số liệu tại địa phương cho thấy, hàng năm làng nghề La Xuyên tiêu thụ khoảng 120.000m3 gỗ các loại để sản xuất đồ mộc trong đó chủ yếu là gỗ hộp chiếm 90%, còn lại là gỗ tròn chiếm 10%.

Gỗ được sử dụng tại La Xuyên chủ yếu là gỗ Gụ chiếm 70%, tiếp theo là gỗ Dáng Hương chiếm 25%, số còn lại gỗ mít, gỗ dổi chiếm 5%. Như vậy loại gỗ sử dụng phổ biến ở làng nghề La Xuyên là loại gỗ Gụ, loại gỗ này đã được xẻ thành hộp, tỷ lệ rất nhỏ là gỗ tròn. Xuất xứ gỗ được sử dụng tại địa phương thì 90% là gỗ nhập khẩu còn lại 10% gỗ nội địa. Theo số liệu điều tra khảo sát thì gỗ chủ yếu nhập từ Lào, Malaysia, Indonesia, châu Phi, Châu Mỹ Hình 1.

Các đống gỗ được nhập từ nước ngoài về để sản xuất đồ mộc tại La Xuyên LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Kích thước của các loại gỗ làm nguyên liệu đầu vào cho quá trình xẻ chúng có nhiều kích cỡ khác nhau. Để xác định kính thước hộp gỗ chúng tôi tiến hành thí nghiệm đo ngẫu nhiên 30 hộp gỗ trong một đống gỗ và chúng tôi tiến hành đo 5 đống gỗ khác nhau. Kết quả đo đếm và lấy trung bình như sau: - Loại gỗ Gụ: chiều dài trung bình 2-2,4m, chiều rộng trung bình 45-50cm, chiều dầy trung bình 35-40cm - Loại gỗ Dáng Hương: chiều dài trung bình 1,9-2m, chiều rộng trung bình 30-35cm, chiều dầy trung bình 30-35cm Hình 1. Xác định kích thước của hộp gỗ c) Kết quả điều tra về quy mô sản xuất của làng nghề Làng nghề La Xuyên có 30 công ty chuyên sản xuất đồ mộc cao cấp ngoài ra còn có 500 hộ gia đình sản xuất đồ mộc, như vậy trong một làng nghề có rất nhiều doanh nghiệp, hộ gia đình tham gia sản xuất đồ mộc với quy mô sản xuất này thì cần rất nhiều thiết bị máy móc phục vụ cho sản xuất đồ mộc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Điều tra khảo sát công ty sản xuất đồ mộc La Xuyên 1. Một số loại thiết bị được sử dụng tại La Xuyên 1. Sơ đồ công nghệ sản xuất đồ mộc tại La Xuyên Sơ đồ công nghệ sản xuất đồ mộc gia dụng của làng nghề được thực hiện như sau: Gỗ tròn, gỗ hộp -> máy cưa vòng nằm -> xẻ theo quy cách sản phẩm -> ván xẻ -> xẻ bằng cưa vòng đứng và cưa đĩa - > bào và đục -> lắp ráp thành sản phẩm -> làm nhẵn bằng giấy ráp (bằng tay hoặc bằng máy) -> sơn phủ bằng vécny hoặc sơn -> Thành phẩm -> Xuất xưởng Hình 1. Sơ đồ công nghệ sản xuất đồ nội thất tại La Xuyên Trước kia sản xuất đồ mộc chủ yếu là thủ công, ngày nay sản xuất đồ mộc chủ yếu bằng cơ giới, tỷ lệ cơ giới chiếm 95% - Khâu xẻ gỗ được thực hiện bằng cưa vòng nằm: gỗ hộp hoặc gỗ tròn được xẻ theo kích thước của sản phẩm.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Cưa vòng xẻ gỗ - Khâu xẻ lại được thực hiện trên cưa Vanh: hầu hết các chi tiết cong, chi tiết uốn lượn được thực hiện trên cưa Vanh Hình 1. Cưa Vanh để tạo đường cong LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 - Khâu xẻ thanh được thực hiện trên cưa đĩa: tất cả các thanh gỗ có kích thước nhỏ và thẳng đều được xẻ bằng cưa đĩa, việc xẻ bằng cưa đĩa cho kích thước bằng nhau, chất lượng mạch xẻ thẳng, phẳng, nhẵn. Cưa đĩa xẻ thanh tại La Xuyên - Khâu bào được thực hiện trên máy bào đa năng gồm có cưa đĩa kết hợp trục bào hoặc trục bào kết hợp với đục lỗ.

Như vậy khâu bào cũng được thực hiện trên cùng thiết bị với cưa đĩa. - Khâu trà nhám được thực hiện bằng máy trà nhám cầm tay vì sản phẩm chủ yếu là ghế với nhiều đường cong, kích thước nhỏ nên thiết bị làm nhẵn chủ yếu là máy đánh nhẵn cầm tay. - Khâu đục lỗ, làm mộng cũng được thực hiện bằng máy đục hoặc máy khoan, thiết bị này thường kết hợp với máy bào. - Khâu sơn phủ và trang sức được thực hiện bằng hệ thống phun sơn Tóm lại: Trong qui trình sản xuất đồ mộc của làng nghề La Xuyên đã được cơ giới hóa 95%.

Một phần rất nhỏ được làm bằng thủ công như sửa lại lỗ mộng, làm nhẵn chỗ trạm khắc. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Một số loại cưa đĩa được sử dụng tại La Xuyên Với khối lượng gỗ hộp và gỗ tròn tiêu thụ hàng năm tại La Xuyên khoảng 120.000m3, nên để xẻ hết số gỗ này để phục vụ cho quá trình sản xuất đồ mộc thì cần một số lượng cưa đĩa khá lớn. Theo kết quả điều tra khảo sát chúng tôi có được ở La Xuyên có khoảng 30 công ty và 500 hộ gia đình và các xưởng sản xuất nhỏ thì mỗi công ty, mỗi một gia đình và một xưởng sản xuất nhỏ đều có một cưa đĩa, như vậy hiện tại tại La Xuyên có khoảng 550 cưa đĩa.

Các loại cưa này được chia làm ba chủng loại khác nhau: - Cưa đĩa nhãn hiệu MQ 350 của do Đài Loan sản xuất, đây là loại cưa được sử dụng nhiều ở các công ty lớn, những xưởng có khối lượng xẻ lớn. Cưa đĩa MQ 350 xẻ gỗ tại La Xuyên - Cưa đĩa nhãn hiệu ML của Công ty Thành Đô của Trung Quốc sản xuất, loại cưa này có nhiều mức công suất khác nhau và được sử dụng phổ biến ở làng nghề La Xuyên, ưu điểm của loại cưa đĩa này là nhỏ gọn, tiêu thụ điện năng thấp và giá thành rẻ. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Cưa đĩa ML Trung Quốc sản xuất - Cưa đĩa MD của công ty cơ khí Đồng Tháp được sử dụng khá phổ biến ở La Xuyên với kích thước gọn nhẹ, công suất máy nhỏ Hình 1.

Cưa đĩa MD do cơ khí Đồng Tháp sản xuất LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 13 - Cưa đĩa của công ty cơ khí Sáu Thành có địa chỉ tại thành phố Hồ Chí Minh cũng được sử dụng rộng rãi tại La Xuyên đây là loại cưa công suất trung bình nhưng chiều rộng mặt bào lớn, tốc độ quay của đĩa cưa nhanh. - Một số loại cưa đĩa được nhiều hộ gia đình sử dụng đó là cưa đĩa của công ty cơ khí Quảng Đông Trung Quốc sản xuất nhãn hiệu QĐ 431. Loại cưa này có giá thành rẻ tiền. Thông số kỹ thuật của một số loại cưa đĩa được sử dụng tại La Xuyên được thể hiện ở bảng 1.