Nghiên cứu cơ sở khoa học trồng rừng thâm canh cây huỷnh tarrietia javanica blume cung cấp gỗ lớn ở vùng bắc trung bộ

Chuyên khảo phân tích Nghiên cứu cơ sở khoa học trồng rừng thâm canh cây huỷnh tarrietia javanica blume cung cấp gỗ lớn ở, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Phạm Tiến Hùng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Hải Hòa
• Trường học: Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Lâm nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu cơ sở khoa học trồng rừng thâm canh cây Huỷnh (Tarrietia javanica Blume) cung cấp gỗ lớn ở vùng Bắc Trung Bộ
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Trên thế giới
• 1.2. Tên gọi, phân loại và đặc điểm hình thái
• 1.3. Đặc điểm phân bố, sinh thái và giá trị sử dụng
• 1.4. Nghiên cứu chọn giống và nhân giống
• 1.5. Nghiên cứu kỹ thuật trồng và chăm sóc rừng trồng
• 1.6. Nhận xét và đánh giá chung
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Nội dung nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Quan điểm và cách tiếp cận
• 2.2.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
• 2.2.3. Phương pháp phân tích đất
• 2.2.4. Phương pháp phân tích số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Nghiên cứu bổ sung đặc điểm sinh học cây Huỷnh tại vùng Bắc Trung bộ
• 3.2. Đặc điểm phân bố và sinh thái của cây Huỷnh ở vùng Bắc Trung bộ
• 3.3. Đặc điểm cấu trúc tầng cây cao và tái sinh của rừng tự nhiên có Huỷnh phân bố ở Quảng Bình và Thừa Thiên Huế
• 3.4. Nghiên cứu chọn cây trội và khảo nghiệm xuất xứ, hậu thế Huỷnh
• 3.4.1. Nghiên cứu tuyển chọn cây trội
• 3.4.2. Đánh giá kết quả khảo nghiệm xuất xứ và hậu thế Huỷnh tại vùng Bắc Trung Bộ
• 3.5. Nghiên cứu đặc điểm sinh học hạt giống và kỹ thuật nhân giống Huỷnh hữu tính
• 3.5.1. Nghiên cứu đặc điểm sinh học hạt giống Huỷnh
• 3.5.2. Nghiên cứu kỹ thuật nhân giống Huỷnh hữu tính
• 3.6. Ảnh hưởng của các biện pháp kỹ thuật trồng rừng thâm canh đến tỷ lệ sống, sinh trưởng và chất lượng rừng Huỷnh tại vùng Bắc Trung Bộ
• 3.6.1. Cơ sở khoa học bón phân cho rừng trồng Huỷnh giai đoạn từ 1 đến 5 tuổi tại vùng Bắc Trung Bộ
• 3.6.2. Ảnh hưởng của phân bón đến tỷ lệ sống và sinh trưởng của Huỷnh
• 3.6.3. Ảnh hưởng của phương thức trồng đến tỷ lệ sống và sinh trưởng của Huỷnh
• 3.7. Đề xuất biện pháp nhân giống và kỹ thuật trồng rừng Huỷnh thâm canh cung cấp gỗ lớn ở một số tỉnh vùng Bắc Trung Bộ
• 3.7.1. Kỹ thuật nhân giống Huỷnh từ hạt
• 3.7.2. Kỹ thuật trồng rừng thâm canh cây Huỷnh
• KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ KIẾN NGHỊ
• CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Cây Huỳnh Tarrietia Gỗ Lớn Thâm Canh

Nghiên cứu về cây Huỳnh Tarrietia javanica Blume ở vùng Bắc Trung Bộ đóng vai trò quan trọng trong phát triển lâm nghiệp bền vững. Vùng này, với diện tích rừng lớn, có tiềm năng trở thành vùng nguyên liệu gỗ cho công nghiệp chế biến. Tuy nhiên, năng suất và chất lượng rừng trồng hiện nay còn hạn chế. Rừng trồng chủ yếu là các loài cây mọc nhanh, kinh doanh chu kỳ ngắn, cung cấp gỗ nhỏ. Việc thiếu nghiên cứu cơ sở khoa học về các loài cây bản địa như cây Huỳnh, đặc biệt về nhu cầu sinh thái, lập địa trồng, nguồn giống và kỹ thuật thâm canh, đã hạn chế tiềm năng phát triển của loài cây này. Nghiên cứu này nhằm giải quyết những tồn tại đó, góp phần thúc đẩy trồng rừng thâm canh cung cấp gỗ lớn và đạt hiệu quả cao.

1.1. Tầm quan trọng của Gỗ Huỳnh trong Lâm nghiệp Bền vững

Gỗ Huỳnh có nhiều ưu điểm, thích hợp cho đóng tàu, kết cấu chịu lực, đồ mộc và xây dựng. Nghiên cứu sâu rộng về gỗ Huỳnh sẽ đóng góp vào việc sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên lâm nghiệp, giảm áp lực lên các khu rừng tự nhiên, và thúc đẩy lâm nghiệp bền vững. Điều này phù hợp với chiến lược Phát triển Lâm nghiệp Việt Nam, hướng đến tăng giá trị xuất khẩu gỗ và nâng cao năng suất rừng trồng.

1.2. Tiềm năng phát triển Rừng Trồng Thâm Canh Cây Huỳnh ở Bắc Trung Bộ

Vùng Bắc Trung Bộ, đặc biệt là Quảng Bình, có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho sự phát triển của cây Huỳnh. Nghiên cứu về cơ sở khoa học trồng rừng thâm canh cây Huỳnh sẽ giúp khai thác tối đa tiềm năng này, tạo ra nguồn cung gỗ lớn chất lượng cao, phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Phát triển rừng trồng thâm canh cũng góp phần bảo vệ môi trường và tăng cường độ che phủ rừng.

II. Thách Thức Thiếu Cơ Sở Khoa Học Cho Trồng Huỳnh Gỗ Lớn

Mặc dù cây Huỳnh có tiềm năng lớn, nhưng việc trồng rừng thâm canh cung cấp gỗ lớn còn gặp nhiều thách thức. Thiếu các nghiên cứu cơ sở khoa học về nhu cầu sinh thái, lập địa trồng, nguồn giống, kỹ thuật nhân giống và biện pháp kỹ thuật thâm canh là những rào cản chính. Năng suất và chất lượng rừng trồng cây Huỳnh hiện tại chưa đáp ứng được yêu cầu. Do đó, cần thiết phải có những nghiên cứu toàn diện để giải quyết những vấn đề này và khai thác tối đa tiềm năng của cây Huỳnh trong phát triển lâm nghiệp.

2.1. Hạn chế về Nghiên cứu Đặc điểm Sinh thái và Lập địa Cây Huỳnh

Việc hiểu rõ đặc điểm sinh thái và lập địa của cây Huỳnh là rất quan trọng để xác định vùng trồng thích hợp và áp dụng các biện pháp kỹ thuật phù hợp. Tuy nhiên, các nghiên cứu về vấn đề này còn hạn chế. Cần nghiên cứu sâu hơn về yêu cầu đất đai, khí hậu, ánh sáng và các yếu tố môi trường khác để tối ưu hóa điều kiện sinh trưởng cho cây Huỳnh.

2.2. Thiếu Nguồn Giống Cây Huỳnh Chất Lượng Cao và Kỹ Thuật Nhân Giống

Nguồn giống đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng suất và chất lượng rừng trồng. Việc thiếu các giống cây Huỳnh chất lượng cao, sinh trưởng nhanh và có khả năng chống chịu sâu bệnh là một thách thức lớn. Đồng thời, cần phát triển các kỹ thuật nhân giống hiệu quả để đảm bảo nguồn cung cây giống ổn định và chất lượng.

2.3. Kỹ thuật Trồng Rừng Thâm Canh Cây Huỳnh Chưa Được Hoàn Thiện

Các biện pháp kỹ thuật thâm canh như bón phân, tưới nước, phòng trừ sâu bệnh, tỉa thưa và tạo hình cây có ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng và chất lượng gỗ. Tuy nhiên, các nghiên cứu về kỹ thuật trồng rừng thâm canh cây Huỳnh còn chưa đầy đủ. Cần nghiên cứu để xác định các biện pháp kỹ thuật tối ưu, phù hợp với điều kiện địa phương và đảm bảo năng suất cao nhất.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Sinh Học Tuyển Chọn Giống Huỳnh

Luận án tập trung vào nghiên cứu đặc điểm sinh học của cây Huỳnh tại vùng Bắc Trung Bộ, bao gồm đặc điểm phân bố, sinh thái, cấu trúc lâm phần tự nhiên, đặc điểm tái sinh và đặc điểm sinh học hạt giống. Đồng thời, luận án cũng nghiên cứu tuyển chọn cây trội và khảo nghiệm xuất xứ kết hợp hậu thế Huỳnh để xác định những giống có tiềm năng phát triển rừng trồng thâm canh. Các nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học quan trọng để phát triển kỹ thuật trồng rừng thâm canh cây Huỳnh.

3.1. Nghiên cứu Đặc điểm Sinh thái và Cấu trúc Rừng Tự Nhiên Có Cây Huỳnh

Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến sự phân bố và sinh trưởng của cây Huỳnh trong rừng tự nhiên. Đồng thời, nghiên cứu cũng phân tích cấu trúc lâm phần, mật độ cây, độ tàn che và mối quan hệ giữa cây Huỳnh với các loài cây khác để hiểu rõ hơn về vai trò của cây Huỳnh trong hệ sinh thái rừng.

3.2. Tuyển Chọn Cây Trội và Khảo Nghiệm Xuất Xứ Cây Huỳnh

Quá trình tuyển chọn cây trội dựa trên các tiêu chí về sinh trưởng, hình thái và chất lượng gỗ. Các cây trội được chọn sẽ được sử dụng để thu thập hạt giống và tiến hành khảo nghiệm xuất xứ. Khảo nghiệm xuất xứ nhằm đánh giá khả năng thích nghi và sinh trưởng của các giống cây Huỳnh từ các vùng khác nhau.

3.3. Nghiên cứu Đặc điểm Hạt Giống và Kỹ thuật Nhân Giống Cây Huỳnh

Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định các đặc điểm sinh lý của hạt giống, như tỷ lệ nảy mầm, sức sống và thời gian bảo quản. Đồng thời, nghiên cứu cũng thử nghiệm các kỹ thuật xử lý hạt giống, thành phần ruột bầu và bón phân để tối ưu hóa quá trình nhân giống và tạo ra cây giống khỏe mạnh.

IV. Kỹ Thuật Thâm Canh Cây Huỳnh Cung Cấp Gỗ Lớn Hiệu Quả

Luận án đi sâu vào nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật thâm canh cây Huỳnh, bao gồm cơ sở khoa học bón phân, mật độ trồng và phương thức trồng rừng. Các nghiên cứu này nhằm mục đích tối ưu hóa sinh trưởng và năng suất của cây Huỳnh, đồng thời nâng cao chất lượng gỗ và rút ngắn chu kỳ kinh doanh. Kết quả nghiên cứu cung cấp những thông tin quan trọng để phát triển các mô hình trồng rừng thâm canh cây Huỳnh hiệu quả.

4.1. Nghiên Cứu Cơ Sở Khoa Học Bón Phân Cho Rừng Trồng Cây Huỳnh

Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định nhu cầu dinh dưỡng của cây Huỳnh trong các giai đoạn sinh trưởng khác nhau. Đồng thời, nghiên cứu cũng đánh giá hiệu quả của các loại phân bón khác nhau đối với sinh trưởng, năng suất và chất lượng gỗ. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các công thức bón phân phù hợp, giúp cây Huỳnh phát triển tối ưu.

4.2. Ảnh Hưởng của Mật Độ Trồng và Phương Thức Trồng Đến Sinh Trưởng

Nghiên cứu này đánh giá ảnh hưởng của mật độ trồng và phương thức trồng (trồng thuần loài, trồng hỗn giao) đến tỷ lệ sống, sinh trưởng và chất lượng gỗ của cây Huỳnh. Kết quả nghiên cứu giúp xác định mật độ trồng và phương thức trồng phù hợp, đảm bảo năng suất cao và giảm thiểu rủi ro sâu bệnh.

V. Kết Quả Gia Đình Cây Huỳnh Triển Vọng Kỹ Thuật Thâm Canh

Nghiên cứu đã xác định được một số gia đình Huỳnh có triển vọng để phục vụ trồng rừng thâm canh cung cấp gỗ lớn ở vùng Bắc Trung Bộ. Bước đầu đề xuất các biện pháp kỹ thuật nhân giống hữu tính và trồng rừng Huỳnh thâm canh. Các kết quả này là tiền đề quan trọng để phát triển các mô hình trồng rừng cây Huỳnh hiệu quả, góp phần nâng cao giá trị sản xuất lâm nghiệp và bảo vệ môi trường.

5.1. Xác Định Gia Đình Cây Huỳnh Có Tiềm Năng Phát Triển Gỗ Lớn

Kết quả khảo nghiệm xuất xứ và hậu thế đã xác định được 9 gia đình của 2 xuất xứ (Quảng Bình và Quảng Trị) có triển vọng về sinh trưởng nhanh và chất lượng gỗ tốt. Các gia đình này sẽ được ưu tiên sử dụng trong các chương trình trồng rừng thâm canh cây Huỳnh.

5.2. Đề Xuất Kỹ Thuật Nhân Giống Hữu Tính và Trồng Thâm Canh Cây Huỳnh

Nghiên cứu đã đề xuất các kỹ thuật nhân giống hữu tính hiệu quả, bao gồm xử lý hạt giống, thành phần ruột bầu và bón phân. Đồng thời, nghiên cứu cũng đề xuất các biện pháp kỹ thuật trồng rừng thâm canh, như mật độ trồng, phương thức trồng và chế độ bón phân, phù hợp với điều kiện địa phương.

VI. Tương Lai Phát Triển Rừng Huỳnh Bền Vững Vùng Bắc Trung Bộ

Nghiên cứu này đã cung cấp những cơ sở khoa học quan trọng để phát triển rừng trồng cây Huỳnh thâm canh cung cấp gỗ lớn ở vùng Bắc Trung Bộ. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các khía cạnh khác của cây Huỳnh, như khả năng chống chịu sâu bệnh, khả năng thích nghi với biến đổi khí hậu và giá trị kinh tế - xã hội của rừng trồng cây Huỳnh. Đồng thời, cần xây dựng các chính sách hỗ trợ và khuyến khích người dân và doanh nghiệp tham gia vào trồng rừng cây Huỳnh, góp phần phát triển lâm nghiệp bền vững và nâng cao đời sống cộng đồng.

6.1. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo về Cây Huỳnh và Kỹ Thuật Thâm Canh

Cần tiếp tục nghiên cứu về khả năng chống chịu sâu bệnh, khả năng thích nghi với biến đổi khí hậu của cây Huỳnh. Nghiên cứu về tác động của rừng trồng cây Huỳnh đến môi trường và đa dạng sinh học cũng rất quan trọng để đảm bảo tính bền vững của mô hình trồng rừng.

6.2. Chính Sách Hỗ Trợ và Khuyến Khích Phát Triển Rừng Trồng Cây Huỳnh

Nhà nước cần có các chính sách hỗ trợ về giống, vốn, kỹ thuật và thị trường tiêu thụ để khuyến khích người dân và doanh nghiệp tham gia vào trồng rừng cây Huỳnh. Cần tạo điều kiện thuận lợi cho việc liên kết giữa người trồng rừng, doanh nghiệp chế biến gỗ và các nhà khoa học để xây dựng chuỗi giá trị lâm sản bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Trên thế giới 1. Tên gọi, phân loại và đặc điểm hình thái Huỷnh là cây gỗ lớn, ưa sáng, đa tác dụng, có giá trị quan trọng trong phát triển kinh tế và phục hồi rừng. Do vậy, trên thế giới đã có những nghiên cứu về cây này từ khá sớm.

Đã có sự đồng thuận tương đối cao giữa các tác giả ở nhiều quốc gia và các tổ chức nghiên cứu khoa học khác nhau về tên gọi, phân loại và mô tả đặc điểm hình thái. a) Tên gọi, phân loại: Huỷnh có tên khoa học là Tarrietia javanica Blume, là một trong 35 loài thuộc chi Tarrietia, họ Trôm (Sterculiaceae), Bộ Bông (Malvales), lớp Ngọc Lan (Magnoliopsida), ngành Ngọc Lan (Magnoliophyta). Ở Indonesia và Malaysia Huỷnh được người dân địa phương gọi là Mengkulang jari; ở Lào được gọi là Hao; ở Philippines được gọi là Lumbayau (Schmidt, Lars Holger; Nguyen, Xuan Lieu, 2004); ở Campuchia Huỷnh được gọi là Daun Chem (Norn Narong; Kim Sobon, 2014). Theo Anwary Dilmy, chi Heritiera Ait.M và Tarrietia là đồng nhất.

Chi này gồm 29 loài có phân bố từ Ấn Độ, Malaysia, New Guinea và khu vực Thái Bình Dương đến vùng nhiệt đới của Úc. Theo tác giả, Huỷnh có tên khoa học là Tarrietia javanica Blume hoặc Tarrietia cochinchinesis Pierre, Tarrietia sumairand, Tarrietia riedeliana (A. Họ Trôm (Sterculiaceae) là một danh pháp khoa học để chỉ một nhóm thực vật có hoa ở cấp độ họ. Giới hạn định nghĩa, tình trạng và vị trí của họ này thay đổi theo từng quan điểm phân loại.

Tên gọi khoa học của họ này dựa vào chi Trôm (Sterculia). Theo định nghĩa truyền thống thì các họ Sterculiaceae, Malvaceae, Bombacaceae và Tiliaceae tạo thành "phần cơ bản của bộ Cẩm quỳ" trong hệ thống Cronquist và được công nhận. Sterculiaceae có thể tách ra từ Malvaceae nghĩa hẹp (sensu stricto) do có bề mặt nhẵn của các hạt phấn hoa và các bao phấn hai ngăn. 7 b) Đặc điểm hình thái, vật hậu Theo Joker (2004), Huỷnh được mô tả là cây gỗ lớn, thường xanh, chiều cao có thể đạt tới 30-45m, thân thẳng, tròn với tán lá dày đặc.

Lá kép chân vịt có 3-7 lá chét, lá trơn ở trên bề mặt nhưng có các sợi lông ở các trục lá; Quả phồng dài 5-10 cm, cánh dài 7-15 cm, lõm với chóp nhọn. Các cụm hoa là các hạch nách. Hoa thiếu tràng hoa, nhỏ, đỏ, đơn tính, chùm hoa lớn (đến 13 cm). Đài xẻ 5 thùy, ở cả hai mặt đều phủ lông hình sao.

Hoa đực có cuống nhụy dài khoảng 1mm, ở gốc có đĩa mật dày, ở đầu mang một vòng bao phấn (8 - 10 chiếc). Hoa cái: lá noãn 5, dính nhau; mỗi lá noãn có một noãn, phủ lông, quả đại có cánh dài dạng đuôi cá, dài 4 - 6cm, phần cứa hạt chỉ dài 2cm. Mùa ra hoa tháng 4 - 5, mùa quả chín vào tháng 8 - 9. Cây tái sinh bằng hạt.

Theo Schmidt, Lars Holger; Nguyen, Xuan Lieu (2004), ở Philippines thì Huỷnh ra hoa vào tháng 1 - 2 và kết quả vào tháng 5 - 6 hàng năm. Khi quả trưởng thành chuyển sang màu nâu có thể thu hái được. Quả Huỷnh có cánh dài 6,2 x (1,5- 3) cm, chứa 1 hạt. Sau khi loại bỏ cánh, 1kg có 1200-1600 hạt.

Cây 5 - 6 tuổi bắt đầu ra hoa. Ở miền Trung Việt Nam, cây ra hoa tháng 2 - 3 và ra quả tháng 7 - 8. Sản lượng hạt của lâm phần 10 tuổi đạt khoảng 15 kg/ha. Đặc điểm phân bố, sinh thái và giá trị sử dụng a) Đặc điểm phân bố: Huỷnh có phân bố khá rộng rãi ở Malaysia, Indonesia (New Guinea), Thái Lan, Đông Dương và miền Nam Philippines (Mindanao).

Ở Việt Nam, Campuchia và Lào thường thấy Huỷnh phân bố trong rừng thường xanh mưa mùa ẩm, độ cao dưới 800m so với mực nước biển (Soerianegara, 1994; Schmidt, Lars Holger; Nguyen, Xuan Lieu, 2004). b) Đặc điểm sinh thái: Huỷnh thường mọc rất rải rác, ít khi phân bố tập trung thành đám nhỏ, trong rừng mưa nhiệt đới thường xanh có độ cao dưới 800m và lượng mưa hàng năm khoảng 2. Cây thích hợp với đất feralit, phát triển trên đá granit, phù sa cổ hay đất dốc tụ, đất thịt pha cát, ẩm, màu mỡ, hơi chua. Tốc độ tăng trưởng của 8 Huỷnh tương đối chậm (Soerianegara, 1994); (Schmidt, Lars Holger; Nguyen, Xuan Lieu, 2004); (Joker, 2004).

c) Tính chất gỗ và giá trị sử dụng: Gỗ Huỷnh bền và cứng, chịu được mối mọt, nấm và nước biển, nên thích hợp cho việc sản xuất đồ gia dụng, đóng tàu thuyền và dùng cho các công trình xây dựng ngoài trời như là cột điện, dầm và cầu (Schmidt, Lars Holger; Nguyen, Xuan Lieu, 2004); (Joker, 2004). Nghiên cứu chọn giống và nhân giống Việc nghiên cứu chọn và nhân giống Huỷnh mới chỉ bắt đầu trong khoảng 10 - 15 năm trở lại đây, vì vậy kết quả nghiên cứu về lĩnh vực này còn khá ít và mang nhiều tính kinh nghiệm. Năm 2003, với sự đầu tư của Chính phủ Đan Mạch, dự án giống của Campuchia đã xây dựng được 10ha vườn giống, khảo nghiệm cho 6 loài bao gồm Dầu con rái đỏ (Dipterocarpus turbinatus), Dó bầu (Aquilaria crassna), Sao đen (Hopea odorata), Gõ đỏ (Afzelia xylocarpa), Chò núi (Shorea vulgaris) và Huỷnh, trong đó vườn giống Huỷnh có diện tích 0,81 ha. Nguồn hạt giống được thu hái ở huyện Sandan, Kompong Thom, Cămpuchia.

Thí nghiệm được trồng với cự ly 3m x 3m. Bố trí thí nghiệm xây dựng vườn giống theo khối ngẫu nhiên đầy đủ với 30 gia đình trên 3 lần lặp lại, tương ứng với mỗi gia đình 1 ô với kích thước 9 m x 9m. Cây con khi trồng đạt 13 tháng tuổi, đường kính cổ rễ là 6mm, chiều cao bình quân là 52cm (CTSP, FA, DANIDA, 2003). Năm 2008, Moy Ratha đã nghiên cứu đánh giá sinh trưởng và tỷ lệ sống của 15 loài cây bản địa tại khu khảo nghiệm ở Khbal Chhay, sau 3 năm trồng cho thấy Huỷnh là một trong những loài cây có triển vọng và được khuyến cáo để trồng rừng (Moy Ratha, 2008).

- Về nhân giống: Đối với kỹ thuật nhân giống cây Huỷnh, trên thế giới chủ yếu là nhân giống hữu tính từ hạt, chưa có kết quả nghiên cứu nhân giống bằng phương pháp vô tính (giâm hom và nuôi cấy mô). 9 * Thu hái và chế biến hạt giống: Hạt giống Huỷnh có thể dễ dàng thu hái bằng cách nhặt quả đã rơi xuống mặt đất hoặc trèo lên cây và rung cành để quả rụng xuống đất rồi nhặt. Thu hái hạt giống tại các lâm phần trên 10 tuổi (Schmidt, Lars Holger; Nguyen, Xuan Lieu 2004). Hạt thu hái về cần phải được phơi khô để bảo quản hạt giống.

Độ ẩm của hạt Huỷnh sau khi phơi khô khoảng 9 - 10%. Sau khi phơi khô khối lượng hạt sẽ giảm khoảng 50%. Tiến hành cắt bỏ cánh quả. Hạt có thể mất khả năng nảy mầm trong vòng 6 tháng.

Bảo quản hạt Huỷnh ở nhiệt độ 5-100C có thể duy trì khả năng nảy mầm trong hơn 1 năm (Joker, D. 2 - 2,5 kg quả Huỷnh tươi sau khi chế biến sẽ được 1,0 kg quả khô (Schmidt, Lars Holger; Nguyen, Xuan Lieu, 2004). Theo Schmidt, Lars Holger; Nguyen, Xuan Lieu (2004), hạt Huỷnh không có trạng thái ngủ đông, do lớp vỏ quả hạn chế sự hấp thụ nước nên khi xử lý hạt cần loại bỏ lớp vỏ quả và ngâm trong nước ấm 350C trong 8 giờ có thể làm tăng tỷ lệ nảy mầm của hạt giống. Hạt sau khi xử lý được gieo trên luống hoặc gieo vào bầu đất, sau đó phủ lớp đất mỏng lên hạt đã gieo khoảng 1cm, hạt giống bắt đầu nảy mầm sau 7 ngày và kết thúc sau 20 ngày kể từ khi gieo.

Tỷ lệ nảy mầm đạt trên 70% đối với hạt mới thu hái. Nghiên cứu kỹ thuật trồng và chăm sóc rừng trồng Những thành tựu nghiên cứu về kỹ thuật trồng và chăm sóc rừng Huỷnh còn hết sức khiêm tốn, chủ yếu mới được rút ra từ hoạt động nghiên cứu thực nghiệm mô hình. Tại Campuchia, Huỷnh được trồng thuần loài với khoảng cách 3mx4m, tương đương với mật độ 830 cây/ha và không áp dụng che bóng có tỷ lệ sống trong năm đầu đạt trên 60% (Moon cs, 2011). Kết quả đánh giá khảo nghiệm tại khu vực phòng hộ đầu nguồn Kbal Chahay (lượng mưa bình quân năm khoảng 3000 mm) cho thấy Huỷnh ở giai đoạn 10 tuổi đạt 12m chiều cao và đường kính D1,3 là 20cm, lượng tăng trưởng bình quân năm là 10 - 13 m3/ha (Kha, L.

10 Làm cỏ được khuyến cáo để thúc đẩy sự phát triển của cây con trong giai đoạn đầu sau khi trồng rừng. Công việc chăm sóc được tiến hành liên tục trong thời gian 5 - 7 năm cho đến khi rừng khép tán. Nếu cây trồng trong điều kiện bị che bóng thì cần phải điều chỉnh ánh sáng cho phù hợp. Trong 3 năm đầu, tiến hành chăm sóc hai lần/năm vào đầu mùa mưa và cuối mùa mưa.

Từ năm thứ 4 đến năm thứ sáu, tiến hành mở tán và tỉa bớt cây che bóng. Vào năm thứ bảy, cần tỉa thưa, điều chỉnh mật độ và tạo không gian dinh dưỡng thích hợp cho cây trồng phát triển (Norn Narong, Kim Sobon, 2014). Tên gọi, phân loại và đặc điểm hình thái a) Tên gọi, phân loại: Ở Việt Nam, các công trình nghiên cứu về loài cây này còn rất hạn chế, tuy nhiên các mô tả về đặc điểm hình thái, phân loại và giá trị sử dụng đều thống nhất với các nghiên cứu của các tác giả ngoài nước. Theo Lê Mộng Chân, Lê Thị Huyên (2000); Nguyễn Hoàng Nghĩa (2012), Huỷnh có tên khoa học là Tarrietia cochinchinensis Pierre; tên đồng nghĩa Tarrietia javanica Blume; Heritiera cochinchinensis (Pierre) Kosterm; tên tiếng việt là Huỷnh, Huệnh, thuộc chi Tarrietia, họ Trôm (Sterculiaceae).

b) Đặc điểm hình thái: Theo Phạm Hoàng Hộ (1999), Huỷnh là cây gỗ lớn cao đến 40m. Lá kép với 3 -7 lá phụ dài thon, không lông; cuống chung dài 10 - 12cm. Chùm tụ tán; hoa đơn phái; đài hình chuông, cao 3mm; hùng đài mang 10 tiểu nhụy. Manh nang 1 - 5, có cánh dài 5 - 8,5 cm; hột 1, to 2 - 3,5cm, không lông.

Theo Lê Mộng Chân và Lê Thị Huyên (2000), Huỷnh là cây gỗ lớn cao trên 30m, đường kính có thể tới 100cm. Thân tròn, thẳng, gốc có bạnh vè lớn, vỏ màu xám trắng có nhiều nhựa. Lá kép chân vịt, có 3 - 7 lá chét. Lá chét hình trứng ngược đầu có mũi nhọn, đuôi nên dần, dài 12 - 17cm, rộng 4 -8cm, mặt trên nhẵn, mặt dưới phủ vẩy bạc óng ánh.

Khi còn nhỏ cây có lá đơn nguyên và xẻ thuỳ chân vịt. Hoa tự viên chùy, đơn tính, mọc nách lá, màu hồng. Đài hình chuông có 5 răng, phía ngoài phủ đầy lông hình sao. Không có tràng, không có nhị lép.

Nhị 10, chỉ nhị 11 hợp thành 1 trụ nhắng 1mm.