Luận văn thạc sĩ: Cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ ở Việt Nam ứng dụng mô hình SVAR

Luận văn thạc sĩ phân tích cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ ở Việt Nam qua mô hình SVAR, cung cấp cái nhìn sâu sắc về kinh tế.

• Tác giả: Cao Xuân Hải
• Người hướng dẫn: GS. Trần Ngọc Thơ
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Cơ Chế Truyền Dẫn Chính Sách Tiền Tệ Ở Việt Nam Với Mô Hình SVAR
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. TÓM TẮT
• 2. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• 3. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 5. Ý NGHĨA THỰC TIỄN
• 6. CẤU TRÚC BÀI NGHIÊN CỨU
• 7. TỔNG QUAN VỀ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 7.1. Tổng quan về các kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ
• 7.1.1. Kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ
• 7.1.2. Chính sách tiền tệ, các quy tắc chính sách tiền tệ và mối tương quan với cơ chế truyền dẫn
• 7.1.3. Truyền dẫn chính sách tiền tệ ở một số quốc gia
• 7.2. Tổng quan các nghiên cứu trước đây
• 8. LỰA CHỌN PHƯƠNG PHÁP VÀ CÁC BIẾN SỐ NGHIÊN CỨU
• 8.1. Phương pháp nghiên cứu
• 8.1.1. Mô tả dữ liệu
• 9. NỘI DUNG VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 9.1. Thống kê mô tả dữ liệu
• 9.2. Kiểm tra tính dừng của các chuỗi số liệu
• 9.3. Kiểm định độ trễ tối ưu
• 9.4. Kết quả các mô hình
• 9.4.1. Mô hình cơ bản
• 9.4.2. Mô hình SVAR
• 9.4.3. Kết quả kiểm định các mối quan hệ nhân quả
• 9.5. Phân tích phản ứng xung
• 9.5.1. Phân tích kết quả phản ứng xung của biến tổng sản phẩm quốc nội thực
• 9.5.2. Phân tích kết quả phản ứng của biến chỉ số giảm phát GDP
• 9.5.3. Phân tích kết quả phản ứng xung của biến lãi suất chính sách
• 9.5.4. Phân tích kết quả phản ứng xung của biến tỷ giá thực đa phương
• 9.5.5. Phân tích kết quả phản ứng xung của biến chỉ số giá Vn-Index
• 9.5.6. Phân tích kết quả phản ứng xung của biến tín dụng Ngân hàng Nhà nước
• 9.5.7. Phân tích kết quả phản ứng xung của biến lãi suất cho vay
• 9.6. Phân tích kết quả phân rã phương sai
• 9.6.1. Phân rã phương sai của tổng sản phẩm quốc nội thực
• 9.6.2. Phân rã phương sai của chỉ số giảm phát GDP
• 9.6.3. Phân rã phương sai của lãi suất chính sách
• 9.6.4. Phân rã phương sai của tỷ giá thực đa phương
• 9.6.5. Phân rã phương sai của chỉ số giá thị trường chứng khoán
• 9.6.6. Phân rã phương sai của biến tín dụng Ngân hàng Nhà nước
• 9.6.7. Phân rã phương sai của lãi suất cho vay
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu

Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ ở Việt Nam thông qua mô hình SVAR. Mục tiêu chính là xác định thời gian và mức độ tác động của chính sách tiền tệ đến các biến kinh tế như tổng sản phẩm quốc nội thực, chỉ số giảm phát GDP, lãi suất chính sách, và tỷ giá thực đa phương. Kết quả cho thấy, việc thực hiện chính sách tiền tệ qua các công cụ như lãi suất và tỷ giá cần thời gian để phát huy tác dụng. Cụ thể, khi thắt chặt chính sách tiền tệ, sản lượng có thể giảm nhưng giá cả lại có xu hướng tăng, tạo ra hiện tượng Puzzle giá. Sau một thời gian, chính sách này có thể giúp giảm lạm phát. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng cơ chế truyền dẫn từ lãi suất chính sách đến chỉ số giảm phát GDP có nhiều điểm tương đồng với truyền dẫn đến CPI.

1.1. Lý do chọn đề tài

Chính sách tiền tệ là công cụ quan trọng trong việc điều tiết nền kinh tế. Việc hiểu rõ cơ chế truyền dẫn từ các biến chính sách đến các biến mục tiêu như sản lượng và giá cả sẽ giúp nhà làm chính sách có những quyết định kịp thời và chính xác. Nền kinh tế Việt Nam đang trong quá trình hội nhập sâu rộng, do đó, việc nghiên cứu cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Nghiên cứu này nhằm đánh giá tác động của chính sách tiền tệ đến tổng sản phẩm quốc nội và lạm phát, từ đó cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu của nghiên cứu là đo lường thời gian và mức độ tác động của chính sách tiền tệ đến nền kinh tế Việt Nam trong ngắn hạn. Nghiên cứu sẽ xác định các kênh truyền dẫn như lãi suất, tỷ giá, tín dụng và giá tài sản, từ đó phân tích ảnh hưởng của chúng đến tổng sản phẩm quốc nội thực và lạm phát. Đặc biệt, nghiên cứu sẽ sử dụng chỉ số giảm phát GDP để đo lường lạm phát, nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về tác động của chính sách tiền tệ.

II. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng chủ yếu thông qua mô hình SVAR. Dữ liệu được thu thập từ các nguồn tin cậy, bao gồm các biến số từ quý 3 năm 2000 đến quý 4 năm 2014. Phương pháp này cho phép phân tích mối quan hệ giữa các biến và xác định thời gian cũng như mức độ tác động của chính sách tiền tệ đến các biến kinh tế. Các kiểm định như kiểm tra tính dừng của chuỗi số liệu và kiểm định độ trễ tối ưu cũng được thực hiện để đảm bảo tính chính xác của mô hình. Kết quả từ mô hình sẽ được so sánh với các nghiên cứu trước đây để đánh giá tính hợp lý và độ tin cậy của các phát hiện.

2.1. Mô tả dữ liệu

Dữ liệu nghiên cứu bao gồm các biến như tổng sản phẩm quốc nội thực, chỉ số giảm phát GDP, lãi suất chính sách, tỷ giá thực đa phương, chỉ số Vn-Index, tín dụng từ Ngân hàng Nhà nước, và lãi suất cho vay. Các biến này được chọn lựa dựa trên tính khả thi và sự liên quan đến chính sách tiền tệ. Việc sử dụng dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau giúp tăng cường độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.

2.2. Kết quả các mô hình

Kết quả từ mô hình SVAR cho thấy có sự tương tác mạnh mẽ giữa các biến trong hệ thống. Cụ thể, khi có cú sốc từ lãi suất chính sách, sản lượng và giá cả có những phản ứng khác nhau. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng thời gian tác động của chính sách tiền tệ đến các biến kinh tế có độ trễ nhất định, điều này cho thấy sự cần thiết phải theo dõi và điều chỉnh chính sách một cách linh hoạt để đạt được hiệu quả tối ưu.

III. Kết luận và khuyến nghị

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ ở Việt Nam có những đặc điểm riêng biệt, ảnh hưởng đến sản lượng và giá cả trong nền kinh tế. Các phát hiện từ nghiên cứu có thể giúp các nhà hoạch định chính sách hiểu rõ hơn về tác động của chính sách tiền tệ và từ đó đưa ra các quyết định phù hợp. Đặc biệt, việc sử dụng chỉ số giảm phát GDP để đo lường lạm phát là một điểm mới trong nghiên cứu này, mở ra hướng đi mới cho các nghiên cứu tiếp theo. Khuyến nghị cho các nhà hoạch định chính sách là cần có sự linh hoạt trong việc điều chỉnh chính sách tiền tệ để ứng phó kịp thời với các cú sốc kinh tế.

3.1. Hạn chế của nghiên cứu

Mặc dù nghiên cứu đã đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn còn một số hạn chế. Việc lựa chọn biến số và mô hình có thể ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng. Ngoài ra, dữ liệu chỉ được thu thập trong một khoảng thời gian nhất định, điều này có thể không phản ánh đầy đủ các biến động trong nền kinh tế. Do đó, cần có các nghiên cứu tiếp theo để mở rộng và làm rõ hơn về cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ.

3.2. Đề xuất nghiên cứu tiếp theo

Các nghiên cứu tiếp theo nên xem xét thêm các yếu tố bên ngoài có thể ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ như biến động kinh tế toàn cầu, chính sách tài khóa, và các yếu tố xã hội. Việc mở rộng phạm vi nghiên cứu sẽ giúp có cái nhìn toàn diện hơn về tác động của chính sách tiền tệ đến nền kinh tế Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chính sách tiền tệ là công cụ quan trọng trong điều tiết nền kinh tế, ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng và lạm phát. Ở Việt Nam, với mức độ hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng sau khi gia nhập WTO năm 2007 và Hiệp định TPP năm 2015, việc hiểu rõ cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ trở nên cấp thiết. Nghiên cứu này tập trung phân tích cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ tại Việt Nam trong giai đoạn từ quý 3 năm 2000 đến quý 4 năm 2014, sử dụng mô hình SVAR (Structural Vector Autoregressive) với các biến số như tổng sản phẩm quốc nội thực (GDP thực), chỉ số giảm phát GDP, lãi suất chính sách, tỷ giá thực đa phương, chỉ số Vn-Index, tín dụng từ Ngân hàng Nhà nước và lãi suất cho vay.

Mục tiêu chính của nghiên cứu là đo lường thời gian và mức độ truyền dẫn của chính sách tiền tệ qua các kênh lãi suất, tỷ giá, tín dụng và giá tài sản đến sản lượng và giá cả trong ngắn hạn. Nghiên cứu cũng so sánh phản ứng của chỉ số giảm phát GDP với chỉ số giá tiêu dùng (CPI) nhằm đánh giá tính bao quát của chỉ số giảm phát GDP trong đo lường lạm phát. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ nhà hoạch định chính sách đưa ra các quyết định kịp thời và hiệu quả, đồng thời giúp dự báo biến động kinh tế trong bối cảnh thị trường tài chính ngày càng mở cửa và phức tạp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế vĩ mô về truyền dẫn chính sách tiền tệ, bao gồm:

• Lý thuyết kênh lãi suất: Theo Mishkin (2006), chính sách tiền tệ mở rộng làm giảm lãi suất thực, kích thích đầu tư và tiêu dùng, từ đó tăng tổng cầu và sản lượng.
• Kênh tỷ giá hối đoái: Sự thay đổi lãi suất ảnh hưởng đến tỷ giá thực đa phương, tác động đến xuất khẩu ròng và sản lượng thông qua biến động giá cả tương đối.
• Kênh tín dụng: Tập trung vào vai trò của ngân hàng trong việc cung cấp tín dụng, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và đầu tư.
• Kênh giá tài sản: Bao gồm lý thuyết Tobin’s q và hiệu ứng của cải, trong đó giá cổ phiếu và tài sản tài chính ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và tiêu dùng.

Ngoài ra, nghiên cứu áp dụng mô hình SVAR để phân tích các mối quan hệ động giữa các biến kinh tế, đồng thời sử dụng các ràng buộc ma trận dựa trên lý thuyết kinh tế và các nghiên cứu quốc tế để nhận diện các cú sốc chính sách tiền tệ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với dữ liệu thứ cấp thu thập theo quý từ quý 3 năm 2000 đến quý 4 năm 2014. Cỡ mẫu gồm 58 quan sát cho các biến: GDP thực, chỉ số giảm phát GDP, lãi suất chính sách, tỷ giá thực đa phương, chỉ số Vn-Index, tín dụng Ngân hàng Nhà nước và lãi suất cho vay.

Phương pháp phân tích chính là mô hình VAR và SVAR, được thực hiện trên phần mềm Eviews 8. Các bước xử lý dữ liệu bao gồm kiểm tra tính dừng của chuỗi số liệu, kiểm định độ trễ tối ưu (độ trễ 1 cho mô hình cơ bản và độ trễ 3 cho mô hình SVAR), kiểm định tính ổn định, phương sai thay đổi và tương quan chuỗi. Mô hình SVAR được xây dựng với ma trận ràng buộc dựa trên lý thuyết kinh tế và các nghiên cứu quốc tế, nhằm nhận diện các cú sốc chính sách tiền tệ và phân tích phản ứng xung, phân rã phương sai.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thời gian và mức độ truyền dẫn chính sách tiền tệ: Các công cụ chính sách tiền tệ như lãi suất chính sách, tỷ giá và tín dụng cần khoảng một quý để tác động đến sản lượng và giá cả nội địa. Cú sốc tăng lãi suất chính sách làm giảm sản lượng, đạt đỉnh tác động âm sau 3 quý, kéo dài khoảng 4 quý trước khi trở lại trạng thái cân bằng.

2. Hiện tượng puzzle giá: Khi thắt chặt tiền tệ bằng lãi suất chính sách, giá cả nội địa (đo bằng chỉ số giảm phát GDP) ban đầu tăng lên, nhưng sau 4 quý, chính sách này phát huy tác dụng làm giảm lạm phát. Điều này cho thấy cơ chế truyền dẫn lãi suất chính sách đến lạm phát có độ trễ và phức tạp.

3. Tác động của các kênh truyền dẫn khác: Cú sốc tăng chỉ số Vn-Index có tác động tích cực đến tổng sản lượng, đặc biệt đạt đỉnh ở quý thứ 2, cho thấy kênh giá tài sản có vai trò quan trọng trong dự báo biến động kinh tế. Tín dụng từ Ngân hàng Nhà nước ban đầu có tác động âm đến sản lượng (hiện tượng puzzle sản lượng), nhưng sau đó chuyển sang tác động tích cực và ổn định sau khoảng 6 quý.

4. Mối quan hệ nhân quả: Kiểm định Granger cho thấy chỉ số Vn-Index là nguyên nhân dự báo thay đổi tổng sản lượng với mức tin cậy 90%. Ngoài ra, có mối quan hệ nhân quả giữa chỉ số giảm phát GDP và tỷ giá thực đa phương, phù hợp với lý thuyết ngang giá sức mua.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các lý thuyết kinh tế về truyền dẫn chính sách tiền tệ và các nghiên cứu quốc tế tại các nền kinh tế mở nhỏ như Thái Lan và Malaysia. Thời gian truyền dẫn khoảng một quý đến vài quý phản ánh độ trễ trong tác động của chính sách tiền tệ đến nền kinh tế thực và giá cả. Hiện tượng puzzle giá tương tự như các nghiên cứu tại Việt Nam và một số nước đang phát triển, cho thấy sự phức tạp trong phản ứng của giá cả với chính sách tiền tệ.

Phản ứng tích cực của chỉ số Vn-Index đến sản lượng thể hiện vai trò của kênh giá tài sản trong truyền dẫn chính sách tiền tệ, đồng thời chỉ ra rằng thị trường chứng khoán có thể là chỉ báo sớm cho biến động kinh tế. Tác động ban đầu âm của tín dụng đến sản lượng có thể do các ràng buộc về thông tin và chi phí tín dụng trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn tín dụng hỗ trợ tăng trưởng.

Các kết quả phản ứng xung và phân rã phương sai được trình bày qua biểu đồ phản ứng xung và bảng phân rã phương sai, giúp minh họa rõ ràng mức độ và thời gian tác động của từng biến chính sách đến sản lượng và lạm phát.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường sử dụng công cụ lãi suất chính sách: Ngân hàng Nhà nước nên tiếp tục sử dụng lãi suất chính sách như công cụ chủ đạo, đồng thời theo dõi kỹ lưỡng tác động với độ trễ khoảng 1 quý để điều chỉnh kịp thời nhằm ổn định sản lượng và kiểm soát lạm phát.

2. Quản lý tỷ giá linh hoạt: Cần duy trì chính sách tỷ giá linh hoạt, kiểm soát tỷ giá thực đa phương để hạn chế tác động tiêu cực đến sản lượng, đồng thời tận dụng kênh tỷ giá để hỗ trợ xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế.

3. Phát triển thị trường tín dụng hiệu quả: Tăng cường cải thiện môi trường tín dụng, giảm các ràng buộc thông tin và chi phí vay vốn để tín dụng có thể phát huy tác động tích cực đến đầu tư và sản lượng trong ngắn hạn và dài hạn.

4. Khuyến khích phát triển thị trường chứng khoán: Thị trường chứng khoán cần được phát triển bền vững để tăng vai trò của kênh giá tài sản trong truyền dẫn chính sách tiền tệ, giúp dự báo và ổn định nền kinh tế.

Các giải pháp trên nên được thực hiện trong khung thời gian 1-2 năm, với sự phối hợp chặt chẽ giữa Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính và các cơ quan quản lý thị trường tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách tiền tệ: Giúp hiểu rõ cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ tại Việt Nam, từ đó xây dựng các chính sách phù hợp, kịp thời và hiệu quả.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế vĩ mô và tài chính: Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực nghiệm về mô hình SVAR ứng dụng trong phân tích chính sách tiền tệ, đồng thời mở rộng nghiên cứu về các kênh truyền dẫn tại nền kinh tế mở.

3. Ngân hàng Trung ương và các tổ chức tài chính: Hỗ trợ trong việc đánh giá tác động của các công cụ chính sách tiền tệ đến thị trường tài chính và nền kinh tế thực, từ đó điều chỉnh chiến lược hoạt động.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu định lượng, mô hình SVAR và các phân tích thực tiễn về chính sách tiền tệ tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình SVAR là gì và tại sao được sử dụng trong nghiên cứu này?
   Mô hình SVAR là mô hình Vector Autoregressive có cấu trúc, giúp nhận diện các cú sốc kinh tế dựa trên các ràng buộc lý thuyết. Nó phù hợp để phân tích cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ vì có thể tách biệt các tác động chính sách và phản ứng của các biến kinh tế.

2. Tại sao chỉ số giảm phát GDP được sử dụng thay cho chỉ số giá tiêu dùng (CPI)?
   Chỉ số giảm phát GDP bao quát hơn vì phản ánh mức giá chung của tất cả hàng hóa và dịch vụ trong nước, không chỉ rổ hàng tiêu dùng như CPI. Điều này giúp đánh giá lạm phát toàn diện hơn trong nghiên cứu.

3. Hiện tượng puzzle giá là gì và tại sao lại xảy ra?
   Puzzle giá là hiện tượng khi thắt chặt chính sách tiền tệ (tăng lãi suất) lại làm giá cả tăng lên trong ngắn hạn trước khi giảm. Nguyên nhân có thể do các yếu tố kỳ vọng, chi phí sản xuất tăng hoặc phản ứng chậm của thị trường.

4. Tác động của thị trường chứng khoán đến nền kinh tế được thể hiện như thế nào?
   Chỉ số Vn-Index có tác động tích cực đến tổng sản lượng, đặc biệt trong các quý đầu sau cú sốc. Điều này phản ánh vai trò của kênh giá tài sản trong kích thích đầu tư và tiêu dùng, đồng thời là chỉ báo sớm cho biến động kinh tế.

5. Thời gian truyền dẫn chính sách tiền tệ đến sản lượng và lạm phát là bao lâu?
   Theo nghiên cứu, tác động chính sách tiền tệ cần khoảng một quý để bắt đầu ảnh hưởng đến sản lượng và giá cả, với đỉnh tác động thường xuất hiện trong vòng 3-4 quý, sau đó giảm dần và ổn định sau khoảng 10 quý.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định được cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ tại Việt Nam qua các kênh lãi suất, tỷ giá, tín dụng và giá tài sản trong giai đoạn 2000-2014.
• Thời gian truyền dẫn chính sách tiền tệ đến sản lượng và lạm phát có độ trễ khoảng một quý, với tác động kéo dài đến 10 quý.
• Hiện tượng puzzle giá xuất hiện khi thắt chặt tiền tệ, nhưng sau 4 quý chính sách tiền tệ phát huy hiệu quả kiểm soát lạm phát.
• Chỉ số Vn-Index đóng vai trò quan trọng trong dự báo biến động sản lượng, khẳng định vai trò của kênh giá tài sản trong truyền dẫn chính sách tiền tệ.
• Các kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc điều chỉnh chính sách tiền tệ phù hợp với bối cảnh kinh tế Việt Nam hiện nay.

Next steps: Tiếp tục mở rộng nghiên cứu với dữ liệu cập nhật hơn, bổ sung các biến kiểm soát mới và áp dụng các mô hình kinh tế vĩ mô phức tạp hơn để nâng cao độ chính xác dự báo.

Call-to-action: Các nhà hoạch định chính sách và nhà nghiên cứu kinh tế nên ứng dụng kết quả nghiên cứu này để tối ưu hóa công cụ chính sách tiền tệ, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững và ổn định giá cả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH ------------------------------- CAO XUÂN HẢI NGHIÊN CỨU CƠ CHẾ TRUYỀN DẪN CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ Ở VIỆT NAM - ỨNG DỤNG MÔ HÌNH SVAR LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.Hồ Chí Minh – Năm 2015 123doc BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH ------------------------------- CAO XUÂN HẢI NGHIÊN CỨU CƠ CHẾ TRUYỀN DẪN CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ Ở VIỆT NAM - ỨNG DỤNG MÔ HÌNH SVAR Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GS. TRẦN NGỌC THƠ TP.Hồ Chí Minh – Năm 2015 123doc LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng đề tài “Nghiên Cứu Cơ Chế Truyền Dẫn Chính Sách Tiền Tệ Ở Việt Nam – Ứng Dụng Mô Hình SVAR” là công trình nghiên cứu độc lập và nghiêm túc của cá nhân tôi, dưới sự hướng dẫn khoa học của GS. Trần Ngọc Thơ. Các nội dung và kết quả trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào.

Tất cả các tài liệu tham khảo được sử dụng trong luận văn này đều được trích dẫn đầy đủ và rõ ràng.HCM, ngày 20 tháng 10 năm 2015 Tác giả luận văn Cao Xuân Hải 123doc MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HÌNH Tóm tắt .1 Lý do chọn đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu .3 Đối tượng và phương pháp nghiên cứu .4 Cấu trúc bài nghiên cứu. Tổng quan về lý thuyết và các nghiên cứu trước đây .1 Tổng quan về các kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ .1 Kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ .2 Chính sách tiền tệ, các quy tắc chính sách tiền tệ và mối tương quan với cơ chế truyền dẫn .3 Truyền dẫn chính sách tiền tệ ở một số quốc gia .2 Tổng quan các nghiên cứu trước đây .3 Lựa chọn phương pháp và các biến số nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu .1 Mô tả dữ liệu. Nội dung và các kết quả nghiên cứu.

Thống kê mô tả dữ liệu. Kiểm tra tính dừng của các chuỗi số liệu .3 Kiểm định độ trễ tối ưu .2 Kết quả các mô hình .1 Mô hình cơ bản .2 Mô hình SVAR .3 Kết quả kiểm định các mối quan hệ nhân quả.4 Phân tích phản ứng xung .1 Phân tích kết quả phản ứng xung của biến tổng sản phẩm quốc nội thực .2 Phân tích Kết quả phản ứng của biến chỉ số giảm phát GDP .3 Phân tích kết quả phản ứng xung của biến lãi suất chính sách .4 Phân tích kết quả phản ứng xung của biến tỷ giá thực đa phương .5 Phân tích kết quả phản ứng xung của biến chỉ số giá Vn-Index .6 Phân tích kết quả phản ứng xung của biến tín dụng Ngân hàng Nhà nước .7 Phân tích kết quả phản ứng xung của biến lãi suất cho vay .5 Phân tích kết quả phân rã phương sai .1 Phân rã phương sai của tổng sản phẩm quốc nội thực .2 Phân rã phương sai của chỉ số giảm phát GDP .3 Phân rã phương sai của lãi suất chính sách .4 Phân rã phương sai của tỷ giá thực đa phương .5 Phân rã phương sai của chỉ số giá thị trường chứng khoán .6 Phân rã phương sai của biến tín dụng Ngân hàng Nhà nước .7 Phân rã phương sai của lãi suất cho vay. 61 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 123doc DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CSTT Chính sách tiền tệ CPI Comsumer Price Index EIA U. Energy Information Administration IMF International Monetary Fund GDP Gross Domestic Product IRF Impulse Response Function NHTW Ngân hàng Trung Ương/Ngân hàng Nhà nước NEER Nominal Effective Exchange Rate REER Real Effective Exchange Rate SVAR Structural Vector Autoregressive model VAR Vector Autoregressive model VECM Vector Error Correction Model & Và 123doc DANH MỤC BẢNG Bảng 3.1: Bảng Mô tả biến nghiên cứu.1: Thống kê mô tả biến .2: Kiểm tra tính dừng cho các chuỗi dữ liệu .3: Kết quả kiểm định độ trễ tối ưu mô hình cơ bản .4: Kết quả kiểm định độ trễ tối ưu mô hình SVAR .5: Kết quả kiểm định mô hình cơ bản.6: Kết quả kiểm định mô hình VAR7 .7: Kết quả ma trận A của mô hình SVAR .8: Kết luận của kiểm định nhân quả Granger .9: Phân rã phương sai của GDP_R .10: Phân rã phương sai của chỉ số giảm phát GDP .11: Phân rã phương sai của lãi suất chính sách .12: Phân rã phương sai của tỷ giá thực đa phương .13: Phân rã phương sai của chỉ số giá thị trường chứng khoán .14: Phân rã phương sai của tín dụng Ngân hàng Nhà nước .15: Phân rã phương sai của lãi suất cho vay.

58 123doc DANH MỤC HÌNH Hình 2.1: Mối liên hệ giữa nguyên tắc chính sách và cơ chế dẫn truyền .2: Truyền dẫn chính sách tiền tệ ở Mỹ .3: Cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ ở Anh Quốc .1: Phản ứng GDP_R với cú sốc của GDP_D, I_D, REER và của chính nó .2: Phản ứng của GDP_R với cú sốc VNI và cú sốc CREDIT, cú sốc MLR .3: Phản ứng của GDP_D với cú sốc GDP_R, I_D, REER, và với chính nó.4: Phản ứng của lạm phát với cú sốc VNI, CREDIT và MLR .5: Phản ứng của I_D với cú sốc GDP_R, GDP_D, MLR và cú sốc của chính nó .6: Phản ứng của REER với cú sốc GDP_R, GDP_D, I_D và của chính nó.7: Phản ứng của VNI với cú sốc GDP_R, GDP_D, I_D, REER, MLR .8: Phản ứng của CREDIT với cú sốc GDP_R, GDP_D và cú sốc I_D .9: Phản ứng của MLR với cú sốc GDP_R, GDP_D, I_D và cú sốc CREDIT. 50 123doc 1 Tóm tắt Bài nghiên cứu này sử dụng mô hình SVAR để tìm hiểu cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ ở Việt Nam. Các biến nghiên cứu trong nước gồm: tổng sản phẩm quốc nội thực, chỉ số giảm phát GDP, lãi suất chính sách, tỷ giá thực đa phương, chỉ số Vn- Index, tín dụng từ Ngân hàng Nhà nước, và lãi suất cho vay. Kết quả nghiên cứu cho thấy, thực thi chính sách tiền tệ qua các công cụ lãi suất, tỷ giá, tín dụng cần thời gian một quý để có thể làm sản lượng và giá cả nội địa thay đổi.

Khi thắt chặt tiền tệ bằng công cụ lãi suất chính sách sẽ làm sản lượng giảm, nhưng gây ra hiện tượng Puzzle giá (giá cả tăng), tuy nhiên sau 4 quý việc thắt chặt tiền tệ này đã phát huy tốt tác dụng làm giảm lạm phát. Có bằng chứng cho thấy cơ chế truyền dẫn từ lãi suất chính sách lên chỉ số giảm phát GDP có nhiều điểm tương đồng như truyền dẫn của lãi suất chính sách lên CPI, và cú sốc tăng của chỉ số giảm phát GDP chủ yếu là tác động dương lên tổng sản phẩm quốc nội thực. Ngoài ra có bằng chứng tin cậy về thay đổi của chỉ số Vn- Index có thể giúp dự báo thay đổi của tổng sản lượng. Tứ khóa: Truyền dẫn chính sách tiền tệ, SVAR, Việt Nam.1 Lý do chọn đề tài Chính sách tiền tệ là công cụ quan trọng để điều tiết nền kinh tế của Chính Phủ.

Nắm được cơ chế, mức độ và thời gian truyền dẫn từ các biến chính sách tiền tệ đến các biến mục tiêu của chính sách như sản lượng, hay giá cả (lạm phát) sẽ giúp cho nhà làm chính sách có những hành động đúng đắn và và kịp thời. Nền kinh tế Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng hơn sau khi chính thức gia nhập Tổ chức thương mại Thế giới (WTO(1)) vào năm 2007, và gần đây đầu tháng 10 năm 2015 Việt Nam cùng các nước tham gia Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP(2)) cũng đã đạt được những thỏa thuận ban đầu, với những tính toán khi hiệp định TPP có hiệu lực giao thương xuất và nhập khẩu Việt Nam sẽ tăng trưởng mạnh mẽ hơn. Độ mở cửa thị trường tài chính càng lớn hơn, như cho phép dòng vốn ngoại ra và vào linh hoạt hơn, hay nâng dần tỷ lệ room cho khối ngoại ở các công ty cổ phần trong nước. Bên cạnh đó, các trung gian tài chính trong nước cũng không ngừng vận động, với các tác động từ bên trong và bên ngoài, nên mức độ và hiệu quả các kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ có sự thay đổi theo thời gian.

Trước bối cảnh mới của nền kinh tế Việt Nam và ý nghĩa thực tiễn khi tìm hiểu cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ, tác giả đã thực hiên nghiên cứu “Nghiên cứu cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ ở Việt Nam – Ứng dụng mô hình SVAR” nhằm đánh giá chung lại cơ chế và mức độ ảnh hưởng của thay đổi chính sách truyền dẫn qua các kênh tác động thế nào đến tổng sản phẩm quốc nội và lạm phát trong nước. (1) WTO: World Trade Organization (2) TPP: Trans-Pacific Partnership 123doc 3 1.2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu Mục tiêu nghiên cứu Nghiên cứu được thực hiện để đo lường thời gian truyền dẫn và mức độ truyền dẫn của chính sách tiền tệ ảnh hưởng đến tổng thể nền kinh tế Việt Nam trong ngắn hạn. Qua xác định mức độ truyền dẫn và thời gian truyền dẫn của chính sách tiền tệ qua kênh lãi suất, kênh tỷ giá, kênh tín dụng và kênh giá tài sản tác động đến tổng sản phẩm quốc nội thực và lạm phát trong nước như thế nào?. Các nghiên cứu tại Việt Nam cho đến nay, vẫn đo lường giá cả bằng chỉ số giá tiêu dùng.

Nhưng trong nghiên cứu này lạm phát được đo lường bẳng chỉ số giảm phát GDP. Chỉ số giảm phát GDP có tính bao quát hơn vì tính cho tất cả các hàng hóa trong nước. Nghiên cứu này nhằm xác định phản ứng của giá cả với cú sốc từ chính sách tiền tệ. Ngoài ra, tác giả kỳ vọng những cơ chế phản ứng của lạm phát tính bằng chỉ số giảm phát GDP cũng tương đồng với cơ chế phản ứng lạm phát tính bởi chỉ số giá tiêu dùng.

Câu hỏi nghiên cứu: Truyền dẫn chính sách tiền tệ ở Việt Nam đến sản lượng và giá cả hàng hóa nội địa tồn tại ở các kênh lãi suất, tỷ giá hối đoái, kênh giá tài sản, kênh tín dụng hay không trong ngắn hạn? Chính sách tiền tệ truyền dẫn qua kênh lãi suất, tỷ giá hối đoái, kênh giá tài sản, kênh tín dụng đến sản lượng thực và giá cả hàng hóa nội địa có độ trễ hay không và thời gian trễ bao lâu? Đỉnh của các tác động này ở thời điểm nào và sau bao lâu thì không còn các tác động này? Phản ứng của chỉ số CPI và chỉ số giảm phát GDP khi có cú sốc lãi suất chính sách giống và khác nhau thế nào?.