Nghiên Cứu Chiến Lược Xin Lỗi và Phản Ứng Trong Giao Tiếp Tiếng Anh và Tiếng Việt

Tài liệu nghiên cứu Hành động ngôn từ xin lỗi và hồi đáp trong hội thoại tiếng anh và tiếng việt, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Ngô Thị Hiền Trang
• Người hướng dẫn: Assoc. Lưu Quý Khương
• Trường học: The University of Danang - University of Foreign Language Studies
• Chuyên ngành: The English Language
• Đề tài: Apologies and Responses in English and Vietnamese Conversations
• Loại tài liệu: Doctoral Thesis
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Danang

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENTS
• STATEMENT OF AUTHORSHIP
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGURES
• 1. CHAPTER ONE: INTRODUCTION
• 1.1. AIMS AND OBJECTIVES
• 1.2. SCOPE OF THE STUDY
• 1.3. CONTRIBUTIONS OF THE STUDY
• 1.4. DEFINITIONS OF KEY TERMS
• 1.5. ORGANIZATION OF THE STUDY
• 2. LITERATURE REVIEW AND THEORETICAL BACKGROUND
• 2.1. PREVIOUS STUDIES RELATED TO APOLOGIES AND RESPONSES
• 2.1.1. Socio-pragmatic Studies
• 2.1.2. Contrastive or Cross-cultural Pragmatic Studies
• 2.1.3. Interlanguage Pragmatic Studies
• 2.1.4. Research Gaps from the Previous Studies
• 2.2. Sociopragmatics in Speech Acts
• 2.3. Conversation and Film Conversation
• 2.4. Exchange in Adjacency Pair of Speech Acts
• 2.5. Speech Act and Pragmatic Act Theory
• 2.6. Language and Culture
• 2.7. Conceptual Framework of the Study
• 2.8. Sources of Data
• 2.9. Population, Samples, and Sampling
• 2.10. Data Collection Instruments
• 2.11. Data Collection Procedures
• 2.12. Statistical Analysis Tool
• 2.13. Matrix of Collected Data
• 2.14. Data Analysis Procedure
• 2.15. Analytical Framework of the Study
• 2.16. RELIABILITY AND VALIDITY
• 3. APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES IN ENGLISH FILM CONVERSATIONS
• 3.1. EXCHANGES OF APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES
• 3.1.1. Direct and Indirect Apology Strategies
• 3.1.2. Direct and Indirect Response Strategies
• 3.1.3. Apology and Response Strategies
• 3.2. GENDER INFLUENCES ON APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES
• 3.2.1. Gender Influences on Apology Strategies in English Film Conversations
• 3.2.2. Gender Influences on Response Strategies in English Film Conversations
• 3.2.3. Gender Influences on Exchanges of Apology and Response Strategies in English Film Conversations
• 3.3. POWER INFLUENCES ON APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES
• 3.3.1. Power Influences on Apology Strategies in English Film Conversations
• 3.3.2. Power Influences on Exchanges of Apology and Response Strategies in English Film Conversations
• 4. APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES IN VIETNAMESE FILM CONVERSATIONS
• 4.1. EXCHANGES OF APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES
• 4.1.1. Direct and Indirect Apology Strategies
• 4.1.2. Direct and Indirect Response Strategies
• 4.1.3. Apology and Response Strategies
• 4.2. GENDER INFLUENCES ON APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES
• 4.2.1. Gender Influences on Apology Strategies in Vietnamese Film Conversations
• 4.2.2. Gender Influences on Response Strategies in Vietnamese Film Conversations
• 4.2.3. Gender Influences on Exchanges of Apology and Response Strategies in Vietnamese Film Conversations
• 4.3. POWER INFLUENCES ON APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES
• 4.3.1. Power Influences on Apology Strategies in Vietnamese Film Conversations
• 4.3.2. Power Influences on Exchanges of Apology and Response Strategies in Vietnamese Film Conversations
• 5. SIMILARITIES AND DIFFERENCES IN APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES IN ENGLISH AND VIETNAMESE FILM CONVERSATIONS
• 5.1. SIMILARITIES IN APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES IN ENGLISH AND VIETNAMESE FILM CONVERSATIONS
• 5.1.1. Similarities in Apology and Response Strategies in Film Conversations
• 5.1.2. Similarities in Gender Influences on Apology and Response Strategies in Film Conversations
• 5.1.3. Similarities in Power Influences on Apology and Response Strategies
• 5.1.4. Summary on Similarities in Apology and Response Strategies in Film Conversations
• 5.2. DIFFERENCES IN APOLOGY AND RESPONSES IN ENGLISH AND VIETNAMESE FILM CONVERSATIONS
• 5.2.1. Differences in Apology and Response Strategies
• 5.2.2. Differences in Gender Influences on Apology and Response Strategies
• 5.2.3. Differences in Power Influences on Apology and Response Strategies
• 5.2.4. Summary on Differences in Apology and Response Strategies in Film Conversations
• 6. CONCLUSION AND IMPLICATIONS
• 6.1. English Language Research Implications
• 6.2. LIMITATIONS OF THE THESIS
• LIST OF PUBLICATIONS AND CONFERENCE PRESENTATIONS

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Chiến Lược Xin Lỗi Trong Giao Tiếp

Nghiên cứu về chiến lược xin lỗi và phản ứng trong giao tiếp, cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt, là một lĩnh vực quan trọng trong ngôn ngữ học ứng dụng và giao tiếp liên văn hóa. Hành động xin lỗi không chỉ đơn thuần là một lời nói, mà là một hành động pragmatic có thể ảnh hưởng sâu sắc đến mối quan hệ xã hội. Khi một lỗi lầm xảy ra, dù vô tình hay cố ý, lời xin lỗi đóng vai trò xoa dịu, hàn gắn và duy trì sự hài hòa trong tương tác. Nghiên cứu này khám phá các sắc thái văn hóa khác nhau trong cách xin lỗi và phản ứng, từ đó giúp cải thiện hiệu quả giao tiếp và giảm thiểu hiểu lầm. Các yếu tố như giới tính và quyền lực cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình các chiến lược này, tạo nên một bức tranh phức tạp và đa dạng về hành vi giao tiếp.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Xin Lỗi Song Ngữ

Nghiên cứu về xin lỗi trong bối cảnh song ngữ (tiếng Anh và tiếng Việt) đặc biệt quan trọng vì nó giúp làm sáng tỏ những khác biệt văn hóa tinh tế trong cách hai ngôn ngữ này xử lý các tình huống nhạy cảm. Những khác biệt này có thể dẫn đến hiểu lầm và xung đột không đáng có nếu không được nhận biết và xử lý đúng cách. Phân tích sâu các chiến lược xin lỗi và phản ứng xin lỗi ở cả hai ngôn ngữ giúp người học ngôn ngữ và những người làm việc trong môi trường đa văn hóa giao tiếp hiệu quả hơn, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp hơn và tránh được những tình huống khó xử.

1.2. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Xin Lỗi Trong Xã Hội

Kết quả nghiên cứu về chiến lược xin lỗi và phản ứng xin lỗi có thể được áp dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, từ giáo dục, kinh doanh đến ngoại giao và giải quyết xung đột. Trong giáo dục, nó có thể giúp học sinh và sinh viên hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của việc xin lỗi chân thành và đúng cách. Trong kinh doanh, nó có thể giúp các doanh nghiệp xây dựng lòng tin với khách hàng và đối tác. Trong ngoại giao, nó có thể giúp các quốc gia giải quyết tranh chấp và xây dựng mối quan hệ hòa bình. Nghiên cứu này góp phần vào việc xây dựng một xã hội văn minh và tôn trọng lẫn nhau, nơi mọi người có thể giao tiếp hiệu quả và giải quyết xung đột một cách xây dựng.

II. Thách Thức Trong Nghiên Cứu Chiến Lược Xin Lỗi Hiệu Quả

Nghiên cứu về chiến lược xin lỗi và phản ứng xin lỗi không phải là không có thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là sự phức tạp của ngữ cảnh giao tiếp. Lời xin lỗi hiệu quả phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm mối quan hệ giữa người nói và người nghe, mức độ nghiêm trọng của lỗi lầm, và các chuẩn mực văn hóa. Thêm vào đó, việc thu thập và phân tích dữ liệu cũng đòi hỏi phương pháp luận chặt chẽ và sự nhạy bén về văn hóa. Cần phải sử dụng các phương pháp nghiên cứu phù hợp để đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy của kết quả. Nghiên cứu cũng cần phải xem xét đến các yếu tố phi ngôn ngữ, chẳng hạn như giọng điệu, biểu cảm khuôn mặt và ngôn ngữ cơ thể, vì chúng có thể ảnh hưởng đến cách lời xin lỗi được tiếp nhận.

2.1. Vấn Đề Chủ Quan Trong Đánh Giá Xin Lỗi

Việc đánh giá hiệu quả của một lời xin lỗi có thể mang tính chủ quan, vì nó phụ thuộc vào cảm nhận và kỳ vọng của người nghe. Một lời xin lỗi được coi là chân thành và chấp nhận được bởi một người có thể bị coi là giả tạo và không thỏa đáng bởi người khác. Điều này đặc biệt đúng trong bối cảnh đa văn hóa, nơi các chuẩn mực về sự chân thành và hối lỗi có thể khác nhau đáng kể. Do đó, nghiên cứu cần phải xem xét đến sự đa dạng của quan điểm và tránh đưa ra những kết luận khái quát hóa.

2.2. Khó Khăn Trong Thu Thập Dữ Liệu Về Xin Lỗi Tự Nhiên

Thu thập dữ liệu về xin lỗi trong môi trường giao tiếp tự nhiên có thể gặp nhiều khó khăn. Các tình huống xin lỗi thường diễn ra một cách ngẫu nhiên và không thể đoán trước được. Việc ghi lại và phân tích các tình huống này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và sự nhạy bén trong quan sát. Nghiên cứu có thể sử dụng các phương pháp như phỏng vấn, khảo sát và phân tích dữ liệu văn bản để thu thập thông tin, nhưng cần phải đảm bảo rằng các phương pháp này không gây ảnh hưởng đến tính tự nhiên của hành vi giao tiếp.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Chiến Lược Xin Lỗi Phân Tích Phim

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp phân tích hội thoại từ các bộ phim để khám phá chiến lược xin lỗi và phản ứng xin lỗi trong tiếng Anh và tiếng Việt. Phim ảnh cung cấp một nguồn dữ liệu phong phú và đa dạng về các tình huống giao tiếp, cho phép nghiên cứu xem xét các yếu tố như giới tính, quyền lực và văn hóa. Bằng cách phân tích các đoạn hội thoại, nghiên cứu có thể xác định các mô hình và xu hướng trong cách mọi người xin lỗi và phản ứng lại lời xin lỗi. Phương pháp này cho phép nghiên cứu khám phá sự khác biệt giữa các chiến lược xin lỗi trực tiếp và gián tiếp, cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của một lời xin lỗi.

3.1. Ưu Điểm Của Phân Tích Hội Thoại Phim Ảnh

Phân tích hội thoại từ phim ảnh có một số ưu điểm so với các phương pháp nghiên cứu khác. Thứ nhất, phim ảnh cung cấp một nguồn dữ liệu phong phú và dễ tiếp cận. Thứ hai, các đoạn hội thoại trong phim thường được viết một cách tự nhiên và phản ánh các tình huống giao tiếp thực tế. Thứ ba, phim ảnh cho phép nghiên cứu xem xét các yếu tố phi ngôn ngữ, chẳng hạn như giọng điệu và biểu cảm khuôn mặt. Cuối cùng, phân tích hội thoại phim ảnh là một phương pháp nghiên cứu ít xâm phạm, vì nó không yêu cầu sự tham gia trực tiếp của người tham gia.

3.2. Quy Trình Phân Tích Hội Thoại Về Xin Lỗi Chi Tiết

Quy trình phân tích hội thoại phim ảnh bao gồm các bước sau: (1) lựa chọn các bộ phim phù hợp; (2) trích xuất các đoạn hội thoại có chứa các hành động xin lỗi và phản ứng lại lời xin lỗi; (3) mã hóa dữ liệu theo các chiến lược xin lỗi và phản ứng xin lỗi khác nhau; (4) phân tích dữ liệu để xác định các mô hình và xu hướng; và (5) diễn giải kết quả trong bối cảnh lý thuyết. Nghiên cứu này sử dụng taxonomy xin lỗi của Trosborg (2011) và taxonomy phản ứng xin lỗi của Holmes (1990, 1995) để mã hóa dữ liệu.

IV. Kết Quả So Sánh Chiến Lược Xin Lỗi Anh Việt Qua Phim

Nghiên cứu cho thấy có cả sự tương đồng và khác biệt giữa chiến lược xin lỗi và phản ứng xin lỗi trong tiếng Anh và tiếng Việt. Trong cả hai ngôn ngữ, chiến lược xin lỗi trực tiếp (ví dụ: sử dụng từ "xin lỗi") là phổ biến, nhưng chiến lược xin lỗi gián tiếp (ví dụ: bày tỏ sự hối tiếc) cũng được sử dụng rộng rãi. Sự khác biệt chính nằm ở tần suất sử dụng các chiến lược khác nhau và cách chúng được diễn đạt. Ví dụ, người Việt có xu hướng sử dụng các hình thức xin lỗi gián tiếp hơn người Anh, và họ thường chú trọng đến việc duy trì mối quan hệ xã hội hơn là thừa nhận trách nhiệm.

4.1. Tương Đồng Trong Các Chiến Lược Xin Lỗi Chung

Cả trong tiếng Anh và tiếng Việt, việc thừa nhận trách nhiệm (Acknowledgement of Responsibility) và bày tỏ sự hối tiếc (Expression of Regret) đều là những yếu tố quan trọng của một lời xin lỗi hiệu quả. Tuy nhiên, cách những yếu tố này được thể hiện có thể khác nhau. Ví dụ, người Anh có thể sử dụng các cụm từ như "I take full responsibility," trong khi người Việt có thể nói "Tôi rất hối hận về những gì đã xảy ra."

4.2. Khác Biệt Văn Hóa Trong Cách Xin Lỗi và Phản Ứng

Một trong những khác biệt văn hóa chính là sự chú trọng đến Face-Threatening Act (FTA). Trong văn hóa Việt Nam, việc xin lỗi có thể được coi là một FTA, vì nó có thể làm tổn hại đến danh dự và uy tín của người nói. Do đó, người Việt thường cẩn trọng hơn trong việc xin lỗi và sử dụng các chiến lược gián tiếp để giảm thiểu tác động tiêu cực. Ngược lại, người Anh có xu hướng trực tiếp hơn và ít lo lắng hơn về việc làm tổn hại đến danh dự của bản thân.

V. Ảnh Hưởng Giới Tính Quyền Lực Đến Chiến Lược Xin Lỗi

Nghiên cứu cũng cho thấy rằng giới tính và quyền lực có ảnh hưởng đáng kể đến chiến lược xin lỗi và phản ứng xin lỗi. Phụ nữ thường có xu hướng xin lỗi nhiều hơn nam giới, và họ cũng có nhiều khả năng sử dụng các chiến lược xin lỗi thể hiện sự cảm thông và quan tâm đến người khác. Những người có quyền lực thấp hơn thường có xu hướng xin lỗi nhiều hơn những người có quyền lực cao hơn, và họ cũng có nhiều khả năng sử dụng các chiến lược xin lỗi thể hiện sự phục tùng và tôn trọng.

5.1. Vai Trò Giới Tính Trong Lựa Chọn Chiến Lược Xin Lỗi

Sự khác biệt về giới tính trong chiến lược xin lỗi có thể phản ánh các vai trò giới tính truyền thống. Phụ nữ thường được kỳ vọng là người chăm sóc và hòa giải, vì vậy họ có nhiều khả năng sử dụng các chiến lược xin lỗi thể hiện sự cảm thông và quan tâm. Nam giới, mặt khác, thường được kỳ vọng là người mạnh mẽ và độc lập, vì vậy họ có thể ít sẵn sàng xin lỗi vì sợ bị coi là yếu đuối.

5.2. Tác Động Quyền Lực Đến Cách Thức Xin Lỗi và Phản Ứng

Sự khác biệt về quyền lực trong chiến lược xin lỗi có thể phản ánh sự bất bình đẳng trong xã hội. Những người có quyền lực thấp hơn có thể sử dụng chiến lược xin lỗi như một cách để thể hiện sự phục tùng và tôn trọng, trong khi những người có quyền lực cao hơn có thể sử dụng chiến lược xin lỗi như một cách để củng cố vị thế của mình.

VI. Ứng Dụng Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Chiến Lược Xin Lỗi

Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng đối với việc giảng dạy và học tập ngôn ngữ, cũng như giao tiếp đa văn hóa. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để phát triển các tài liệu giảng dạy và đào tạo giúp người học ngôn ngữ và những người làm việc trong môi trường đa văn hóa giao tiếp hiệu quả hơn. Nghiên cứu cũng có thể cung cấp thông tin cho các nhà hoạch định chính sách và các tổ chức quốc tế về cách xây dựng các chiến lược giao tiếp hiệu quả để giải quyết xung đột và xây dựng hòa bình. Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc khám phá các chiến lược xin lỗi và phản ứng xin lỗi trong các bối cảnh giao tiếp khác nhau, chẳng hạn như truyền thông trực tuyến và giao tiếp kinh doanh.

6.1. Phát Triển Tài Liệu Giảng Dạy Về Xin Lỗi Hiệu Quả

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để phát triển các tài liệu giảng dạy tập trung vào việc giúp người học ngôn ngữ hiểu rõ hơn về các chiến lược xin lỗi và phản ứng xin lỗi khác nhau, cũng như cách sử dụng chúng một cách hiệu quả trong các tình huống giao tiếp khác nhau. Tài liệu giảng dạy có thể bao gồm các ví dụ về các cuộc hội thoại thực tế, các bài tập thực hành và các hoạt động thảo luận.

6.2. Nghiên Cứu Mở Rộng Sang Các Bối Cảnh Giao Tiếp Mới

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc khám phá các chiến lược xin lỗi và phản ứng xin lỗi trong các bối cảnh giao tiếp mới, chẳng hạn như truyền thông trực tuyến và giao tiếp kinh doanh. Điều này sẽ giúp mở rộng hiểu biết của chúng ta về các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của một lời xin lỗi và cung cấp thông tin cho các nhà hoạch định chính sách và các tổ chức quốc tế về cách xây dựng các chiến lược giao tiếp hiệu quả để giải quyết xung đột và xây dựng hòa bình. Cần chú trọng đến LSI keywords và Salient Entity trong các nghiên cứu tiếp theo.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu về hành vi ngôn ngữ (speech acts) trong ngữ dụng học giao thoa văn hóa (cross-cultural pragmatics) và ngữ dụng học xã hội (sociopragmatics) từ lâu đã khẳng định vai trò sống còn của lời xin lỗi trong việc duy trì và hàn gắn các mối quan hệ liên cá nhân. Tuy nhiên, phần lớn các công trình kinh điển từ Austin (1962) và Searle (1969, 1975) chỉ tiếp cận hành vi xin lỗi như một hành vi đơn lẻ (single speech act) mang tính quy ước xuất hiện sau khi người nói vi phạm chuẩn mực. Luận án tiến sĩ mang tên "Apologies and Responses in English and Vietnamese Conversations" (Chuyên ngành: Ngôn ngữ Anh, Mã số: 9.22.02.01) của nghiên cứu sinh Ngô Thị Hiền Trang, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Lưu Quý Khương tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Đà Nẵng (2023), đã tạo nên một bước chuyển dịch mô hình (paradigm shift) khi khảo sát hành vi xin lỗi gắn liền với hành vi phản hồi tạo thành cặp thoại kề cận (adjacency pairs) hoàn chỉnh dưới lăng kính lý thuyết hành vi ngữ dụng (Pragmatic Act Theory - PAT).

Khoảng trống học thuật cốt lõi (research gap) được luận án nhận diện xuất phát từ thực tế rằng các công trình trước đây (Blum-Kulka & Olshtain, 1984; Trosborg, 1987; Olshtain, 1989; Demester, 2006) chủ yếu dựa vào công cụ khảo sát bổ sung diễn ngôn (Discourse Completion Task - DCT) mang tính giả định, tập trung vào chiến lược xin lỗi trực tiếp và xem nhẹ chiến lược phản hồi cũng như các cấu trúc hội thoại động. Hơn nữa, sự tương tác đồng thời của hai biến số xã hội trọng yếu là giới tính sinh học (gender) và quyền lực xã hội (social power) đối với toàn bộ chuỗi trao đổi (exchanges) giữa tiếng Anh và tiếng Việt vẫn chưa được phân tích toàn diện.

Để giải quyết khoảng trống này, luận án thiết lập 3 câu hỏi nghiên cứu (Research Questions - RQs) cụ thể:

1. RQ1: Các chiến lược xin lỗi và chiến lược phản hồi trong các hội thoại phim tâm lý xã hội tiếng Anh được biểu hiện như thế nào dưới tác động của giới tính và quyền lực xã hội?
2. RQ2: Các chiến lược xin lỗi và chiến lược phản hồi trong các hội thoại phim tâm lý xã hội tiếng Việt được biểu hiện như thế nào dưới tác động của giới tính và quyền lực xã hội?
3. RQ3: Những điểm tương đồng và khác biệt bản chất giữa tiếng Anh và tiếng Việt trong việc vận dụng các chiến lược xin lỗi và phản hồi dưới ảnh hưởng của giới tính và quyền lực xã hội là gì?

Khung lý thuyết nền tảng tích hợp chặt chẽ giữa Phân tích hội thoại (Conversation Analysis - CA) của Schegloff (2007), Lý thuyết hành vi ngữ dụng của Mey (2006, 2013), Phân loại chiến lược xin lỗi của Trosborg (2011), Phân loại chiến lược phản hồi của Holmes (1990, 1995), và Lý thuyết hành vi ngôn ngữ trực tiếp/gián tiếp của Searle (1975). Phạm vi nghiên cứu bao quát ngữ liệu thực tế từ 89 bộ phim tâm lý xã hội phát hành trong giai đoạn 2015–2020 (gồm 46 phim tiếng Anh xuất xứ từ Hoa Kỳ và 43 phim tiếng Việt), trích xuất và mã hóa hàng nghìn lượt thoại kề cận, mang lại giá trị định lượng vững chắc cho phân tích định tính tương phản.

Literature Review và Positioning

Tổng quan tài liệu cho thấy nghiên cứu về hành vi xin lỗi phát triển qua ba dòng chảy chính:

1. Dòng nghiên cứu ngữ dụng xã hội và giới tính (Socio-pragmatic & Gender Studies): Các học giả như Holmes (1995), Gonzales et al. (1990), Brown và Attardo (2005) khẳng định phụ nữ xin lỗi thường xuyên hơn, chi tiết hơn và sử dụng nhiều chiến lược làm dịu (softening tactics) hơn nam giới nhằm duy trì mối quan hệ liên cá nhân. Ngược lại, Cameron (1995, 1997) và Bergvall et al. (1996) phản biện rằng cách nhìn nhị nguyên này bỏ qua sự đa dạng nội tại của từng nhóm giới và các biến số giao thoa như giai cấp, tuổi tác.
2. Dòng nghiên cứu quyền lực xã hội (Social Power Studies): Dựa trên Thuyết lịch sự của Brown và Levinson (1987) với công thức đo lường mức độ đe dọa thể diện $W_x = D(S, H) + P(H, S) + R_x$, các nghiên cứu của Aquino et al. (2006) và Kiger (2004) chỉ ra rằng người ở vị thế quyền lực cao ít khi xin lỗi vì lo ngại suy giảm uy tín, trong khi Chun và Yun (2010) lại chỉ ra rằng khi người có quyền lực cao xin lỗi, họ có xu hướng sử dụng các chiến lược đa dạng và rõ ràng hơn nhằm tái lập trật tự giao tiếp.
3. Dòng nghiên cứu ngữ dụng học tương phản và liên ngôn ngữ (Cross-cultural & Interlanguage Pragmatics): Điển hình là Dự án Nghiên cứu Hành vi Ngôn ngữ Đa văn hóa (CCSARP) của Blum-Kulka et al. (1989), Trosborg (1987), House (1988), và Nguyen (2010). Các nghiên cứu này cho thấy người học L2 thường chuyển di chiến lược ngữ dụng bản ngữ sang ngôn ngữ đích.

Luận án của Ngô Thị Hiền Trang định vị chính xác vị trí học thuật khi khắc phục nhược điểm của các nghiên cứu tiền nhiệm. So với nghiên cứu của Filimonova (2015) về tiếng Nga và tiếng Tây Ban Nha hay nghiên cứu của Jones (2013) đối sánh phản hồi xin lỗi giữa tiếng Anh Úc và tiếng Bahasa Indonesia qua DCT miệng (với 360 phản hồi), luận án này mở rộng phạm vi bằng cách khảo sát ngữ liệu tương tác tự nhiên trong phim ảnh đa dạng ngữ cảnh, bao quát cả chiến lược trực tiếp, gián tiếp và hỗn hợp trong chuỗi trao đổi hoàn chỉnh.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mang lại những đóng góp lý thuyết đột phá đối với ngành Ngôn ngữ học ứng dụng và Ngữ dụng học:

• Mở rộng phân loại của Trosborg (2011): Bổ sung "Chiến lược xin lỗi hỗn hợp" (Mixed Apology Strategies - MAS) khi người nói kết hợp đồng thời giữa phát ngôn thực hiện trực tiếp (IFID) và các biện minh, nhận lỗi gián tiếp để tối ưu hóa hiệu quả chuộc lỗi.
• Mở rộng phân loại phản hồi của Holmes (1990, 1995): Luận án phát hiện và bổ sung 5 nhóm chiến lược phản hồi mới chưa từng được phân loại chuẩn hóa:
  1. Chấp nhận mỉa mai (Ironic acceptance).
  2. Từ chối tăng cường (Refusal plus).
  3. Đặt câu hỏi chưa thỏa mãn (Unsatisfied questions).
  4. Xin lỗi ngược trực tiếp (Direct apologizing).
  5. Chiến lược phản hồi hỗn hợp (Mixed apology response strategy - MARS).
• Chuyển dịch mô hình lý thuyết: Luận án chuyển từ cách nhìn cô lập của Speech Act Theory (Austin, Searle) sang Pragmatic Act Theory (Mey, 2006, 2013), chứng minh trích dẫn then chốt từ văn bản: "Whenever an apology is made, interlocutors expect a return act of making responses. These pragmatic acts of apologizing and responding to apologies are common activities in communication among interlocutors because using only either of these two crucial speech acts can hardly establish fully effective communication."

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích tích hợp 3 trụ cột lý thuyết: Phân tích hội thoại (CA) quản lý cấu trúc lượt lời và trao đổi; Ngữ dụng xã hội (Sociopragmatics) xử lý biến số quyền lực và giới tính; và Hành vi ngữ dụng (PAT) giải mã ý nghĩa ngữ cảnh hóa (pragmeme). Điều kiện biên (boundary conditions) được xác lập rõ ràng: nghiên cứu chỉ tập trung vào hành vi ngôn từ (verbal acts) trong các tương tác đối thoại mặt đối mặt mô phỏng qua phim ảnh tâm lý xã hội hiện đại, loại trừ các yếu tố phi ngôn từ thuần túy.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án áp dụng lập trường nhận thức luận diễn giải (interpretivism) kết hợp phương pháp mô tả tương phản (qualitative descriptive and contrastive design) với sự hỗ trợ của kỹ thuật định lượng thống kê mô tả. Thiết kế đa tầng (multi-level design) được cấu trúc qua các cấp độ: (1) Cấp độ phát ngôn đơn lẻ (Utterance level); (2) Cấp độ cặp thoại kề cận (Adjacency pair level); và (3) Cấp độ tương tác xã hội (Sociopragmatic interaction level).

Quy trình nghiên cứu rigorous

1. Chiến lược lấy mẫu và Tiêu chuẩn chọn mẫu: Ngữ liệu được thu thập từ kịch bản và phụ đề của 46 phim tâm lý xã hội tiếng Anh (sản xuất tại Mỹ, đại diện cho bản ngữ L1 tiếng Anh) và 43 phim tâm lý xã hội tiếng Việt phát hành từ năm 2015 đến năm 2020. Dòng phim tâm lý xã hội được lựa chọn vì tính chất phản ánh chân thực các quan hệ đời sống, xung đột liên cá nhân và sự đa dạng về vị thế xã hội.
2. Công cụ thu thập và xử lý: Sử dụng bảng quan sát (Observation sheets) chia thành 4 ma trận mẫu:
   • [Chiến lược xin lỗi trực tiếp – Chiến lược phản hồi trực tiếp]
   • [Chiến lược xin lỗi trực tiếp – Chiến lược phản hồi gián tiếp]
   • [Chiến lược xin lỗi gián tiếp – Chiến lược phản hồi trực tiếp]
   • [Chiến lược xin lỗi gián tiếp – Chiến lược phản hồi gián tiếp]
3. Độ tin cậy và giá trị (Reliability & Validity): Sử dụng kỹ thuật tam giác giác hóa lý thuyết (theoretical triangulation) và tam giác hóa dữ liệu (data triangulation). Việc phân loại và mã hóa dữ liệu đối chiếu chéo đảm bảo tính nhất quán cao.

Data và phân tích

• Toàn bộ dữ liệu được quản lý và xử lý thông qua phần mềm Microsoft Excel 2019 (MCE2019) với hệ thống ma trận mã hóa chi tiết (Matrix of Collected Data).
• Phân tích tần số xuất hiện ($n$) và tỷ lệ phần trăm phân bố (%) của các động từ tường minh (performatives) như sorry, apologize, excuse, forgive, pardon, regret trong tiếng Anh và xin lỗi, tiếc, hối hận, tha thứ, thứ lỗi trong tiếng Việt, đối chiếu trực tiếp qua các cấu trúc quyền lực (H - High, L - Low, E - Equal) và cấu trúc giới tính (M - Male, F - Female).

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Sự phổ biến của cặp chiến lược trực tiếp – trực tiếp: Trong cả hai ngôn ngữ, việc sử dụng động từ tường minh để xin lỗi kết hợp với phản hồi chấp nhận trực tiếp chiếm tỷ trọng áp đảo. Ví dụ tiếng Anh trích xuất từ dữ liệu:

   "Employee: I’m sorry I’m late but my alarm clock didn’t go off this morning.
   Boss: OK. We’ve only just started the meeting." (No.1, Appendix 1)
   Ví dụ tiếng Việt tương ứng: "Con bà Tư: Mẹ, con xin lỗi ạ. Con hứa lần sau sẽ cẩn thận hơn ạ.
   Bà Tư: Không sao đâu con" (No.3, Appendix 1)

2. Sự tương phản văn hóa trong biểu thức lịch sự và tình thái: Tiếng Anh phụ thuộc nhiều vào các trợ từ ngữ nghĩa và từ vựng chỉ cảm xúc (regret, excuse), trong khi tiếng Việt sử dụng mạng lưới đại từ xưng hô tôn ti (bác - cháu, mẹ - con, chị - em) cùng hệ thống trợ từ tình thái cuối câu (ạ, nhé, đâu) để điều chỉnh khoảng cách quyền lực và thể hiện tính lịch sự tích cực lẫn tiêu cực.
3. Tác động của quyền lực xã hội đối với hiệu lực chuộc lỗi: Người có quyền lực cao hơn (Higher power apologizers) khi xin lỗi người có quyền lực thấp hơn thường đạt tỷ lệ chấp nhận gần như tuyệt đối, bởi vì hành vi xin lỗi từ vị thế cao mang tính nổi bật (marked) và giải tỏa áp lực thể diện cho người nghe. Ngược lại, người có vị thế thấp (Lower power apologizers) khi xin lỗi người có vị thế cao thường phải kết hợp giải thích nguyên nhân (explanation/account) hoặc nhận lỗi sâu sắc (explicit acceptance of blame) mới nhận được sự chấp nhận.
4. Khác biệt giới tính trong việc điều tiết xung đột: Nữ giới trong cả hai nền văn hóa có xu hướng sử dụng các chiến lược xin lỗi phức hợp, giàu tính cảm thông và nhận lỗi chi tiết hơn nam giới. Trong tương tác khác giới (mixed-gender interactions), nam giới có xu hướng chấp nhận lời xin lỗi nhanh hơn nhằm hạ nhiệt xung đột quan hệ.

Implications đa chiều

• Đóng góp lý thuyết: Cung cấp minh chứng thực nghiệm xác thực cho Pragmatic Act Theory của Mey (2006) và hoàn thiện hệ thống phân loại của Trosborg (2011) và Holmes (1995) trong bối cảnh đối chiếu Đông – Tây.
• Đổi mới phương pháp: Khẳng định tính hiệu quả vượt trội của việc khai thác hội thoại phim ảnh tâm lý xã hội làm nguồn dữ liệu ngữ dụng thay thế cho phương pháp DCT truyền thống vốn bị chỉ trích là thiếu tính tự nhiên.
• Ứng dụng thực tiễn trong giảng dạy ngôn ngữ (ELT/VFL): Cung cấp ngữ liệu trực quan giúp người học tiếng Anh (EFL) và người học tiếng Việt (VFL) nhận thức được sự chuyển di ngữ dụng tiêu cực (negative pragmatic transfer), nắm vững cách sử dụng các chỉ tố thể hiện lực ngôn trung (IFID) phù hợp với chuẩn mực văn hóa đích.
• Khuyến nghị chính sách giáo dục: Đề xuất tích hợp năng lực ngữ dụng xã hội (sociopragmatic competence) vào khung chuẩn đầu ra ngoại ngữ như CEFR và VSTEP, thay vì chỉ tập trung vào năng lực ngữ pháp đơn thuần.

Limitations và Future Research

Luận án chỉ ra 3 hạn chế chính:

1. Giới hạn thể loại ngữ liệu: Dữ liệu chỉ giới hạn ở phim tâm lý xã hội phát hành từ 2015 đến 2020. Dù phản ánh chân thực lời ăn tiếng nói đương đại, hội thoại phim vẫn chịu sự chi phối nhất định của biên kịch và đạo diễn.
2. Phạm vi biến số: Nghiên cứu tập trung sâu vào hai biến số giới tính (nam/nữ) và quyền lực (cao/ngang/thấp), chưa thể bao quát sâu các biến số xã hội khác như độ tuổi (age), vùng miền (dialect/region), hay trình độ học vấn (educational background).
3. Yếu tố phi ngôn ngữ: Nghiên cứu mới khảo sát kênh ngôn từ (verbal communication), chưa tích hợp phân tích đa thức (multimodal analysis) bao gồm cử chỉ, nét mặt và ánh mắt.

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda):

• Mở rộng khảo sát trên ngữ liệu hội thoại tự nhiên đời thường (Natural Spoken Corpus) hoặc mạng xã hội kỹ thuật số.
• Ứng dụng mô hình phân tích ngữ dụng đa thức (Multimodal Pragmatics) kết hợp ngôn ngữ và biểu cảm cơ thể.
• Khảo sát sự thay đổi di động của hành vi xin lỗi trong môi trường giao tiếp chuyên nghiệp (thương mại điện tử, dịch vụ khách hàng quốc tế).

Tác động và ảnh hưởng

Luận án tạo ra tác động học thuật sâu sắc, định hình chuẩn mực mới cho các nghiên cứu đối chiếu hành vi ngôn ngữ tại Việt Nam và khu vực. Kết quả nghiên cứu có khả năng chuyển giao trực tiếp vào việc biên soạn giáo trình giảng dạy giao tiếp liên văn hóa, nâng cao chất lượng đào tạo biên phiên dịch phim ảnh, và tối ưu hóa các kịch bản giao tiếp ứng xử trong ngành ngoại giao, dịch vụ khách hàng đa quốc gia.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và học viên cao học: Tiếp cận một khung phân tích ngữ dụng xã hội mẫu mực, phương pháp mã hóa ma trận dữ liệu hội thoại kề cận chặt chẽ.
• Giảng viên ngôn ngữ Anh và tiếng Việt: Sử dụng các bảng phân loại đối chiếu chi tiết để thiết kế bài giảng về năng lực tương tác liên văn hóa.
• Chuyên gia phát triển chương trình và biên soạn sách giáo khoa: Tích hợp các tình huống giao tiếp chân thực, giúp người học làm chủ các chiến lược từ chối, chấp nhận và xoa dịu xung đột.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của nghiên cứu là gì?
   Đó là việc mở rộng hai khung phân loại kinh điển thế giới: bổ sung Chiến lược xin lỗi hỗn hợp (MAS) vào thang đo Trosborg (2011) và bổ sung 5 chiến lược phản hồi mới (Ironic acceptance, Refusal plus, Unsatisfied questions, Direct apologizing, MARS) vào thang đo Holmes (1995), tích hợp toàn diện dưới thuyết Hành vi ngữ dụng (Mey, 2013).
2. Đổi mới phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây?
   Khác với Blum-Kulka et al. (1989) hay Nguyen (2010) dùng DCT viết giả định, luận án khai thác toàn diện kho ngữ liệu tương tác từ 89 bộ phim tâm lý xã hội (46 phim Mỹ, 43 phim Việt Nam), phân tích chuỗi trao đổi hoàn chỉnh thay vì từng phát ngôn tách rời.
3. Phát hiện bất ngờ nhất có sự hỗ trợ của dữ liệu?
   Người có quyền lực cao khi xin lỗi người có quyền lực thấp nhận được tỷ lệ chấp nhận gần như tuyệt đối, đồng thời phản hồi xin lỗi trong tiếng Việt sử dụng linh hoạt hệ thống đại từ nhân xưng thân tộc để làm mờ ranh giới quyền lực hiệu quả hơn tiếng Anh.
4. Nghiên cứu có cung cấp quy trình tái lập (Replication protocol) không?
   Có. Luận án cung cấp hệ thống ma trận mã hóa chi tiết (Matrix of Collected Data), các bảng tiêu chí phân loại mẫu quan sát (Observation sheets) và danh mục đầy đủ 89 bộ phim làm ngữ liệu.
5. Định hướng nghiên cứu 10 năm tới được phác thảo như thế nào?
   Tập trung phát triển ngữ dụng học liên văn hóa số (Digital Intercultural Pragmatics) và ngữ dụng học đa thức (Multimodal Pragmatics) giải mã hành vi xin lỗi trong môi trường tương tác người - máy (AI communication).

Kết luận

1. Luận án đã giải quyết trọn vẹn 3 câu hỏi nghiên cứu, làm sáng tỏ các chiến lược xin lỗi và phản hồi trong tương quan văn hóa Anh - Việt.
2. Thiết lập thành công mô hình phân tích cặp thoại kề cận hành vi ngữ dụng (PAT-CA integration model).
3. Đóng góp 6 phân loại chiến lược mới bổ sung cho các thang đo quốc tế của Trosborg và Holmes.
4. Chứng minh vai trò chi phối của hai trục biến số quyền lực xã hội và giới tính đối với hiệu lực của lời chuộc lỗi.
5. Đặt nền móng vững chắc cho việc ứng dụng giảng dạy giao tiếp liên văn hóa và nâng cao năng lực ngữ dụng xã hội trong thời kỳ hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

THE UNIVERSITY OF DANANG UNIVERSITY OF FOREIGN LANGUAGE STUDIES NGÔ THỊ HIỀN TRANG APOLOGIES AND RESPONSES IN ENGLISH AND VIETNAMESE CONVERSATIONS DOCTORAL THESIS IN SOCIAL SCIENCES AND HUMANITIES Danang, 2023 THE UNIVERSITY OF DANANG UNIVERSITY OF FOREIGN LANGUAGE STUDIES NGÔ THỊ HIỀN TRANG APOLOGIES AND RESPONSES IN ENGLISH AND VIETNAMESE CONVERSATIONS Major: THE ENGLISH LANGUAGE Code: 9. LUU QUY KHUONG Danang, 2023 i ACKNOWLEDGEMENTS Pursuing a Ph. study has been a long and challenging journey. Many people have directly and indirectly influenced my academic study over the passing years.

It would have been impossible for me to finish my thesis without their enthusiastic support. Although words will never be enough to express my gratitude to them, I would still like to express my thankfulness and appreciation to those who assisted me along the journey of writing this thesis. First and foremost, I would like to express my deep and sincere gratitude to my supervisor, Assoc. Lưu Quý Khương, a meritorious teacher for his invaluable advice, immense knowledge, enormous patience, and great support to me since I was a student at The University of Da Nang - University of Foreign Language Studies.

His guidance absolutely aided me to conduct theses for my Bachelor of Arts Degree, Master Degree, and now Doctoral Degree. His support enabled me to accomplish this long academic path and attain my objectives in professional development. My special thanks also go to my thesis committee members at the Faculty of English and Faculty of Foreign Language Teacher Education from the University of Foreign Language Studies – The University of Danang, and from other universities across Vietnam whose invaluable feedback and insight on proposals and drafts of this thesis strengthened the final version into a thesis. I would also like to acknowledge The University of Danang for partly funding my doctoral thesis.

Last but not least, I am also thankful to my loving family including my husband Nguyễn Huy Quân with his whole-hearted support, my son Nguyễn Ngô Thành Long, and my daughter Nguyễn Ngô Thanh An for their positive energies to me, and my parents whose unconditional love for me lasts for every single passing day. Without their endless help and support, I would never be able to accomplish this thesis. ii STATEMENT OF AUTHORSHIP Except where reference is made in the text of the thesis, this thesis contains no material published elsewhere or extracted in whole or a part from another author’s thesis or document. No other person’s work has been used without the acknowledgement in the thesis.

This thesis has not been submitted for the award of any degree or diploma in any other tertiary institution. Danang, October 2023 iii ABSTRACT Whenever an apology is made, interlocutors expect a return act of making responses. These pragmatic acts of apologizing and responding to apologies are common activities in communication among interlocutors because using only either of these two crucial speech acts can hardly establish fully effective communication. This doctoral thesis aims not only to investigate the pragmatic acts of apology and response strategies in English and Vietnamese film conversations in terms of gender and power; but also to analyze the similarities and differences of apology and response strategies in both languages.

The theoretical framework of this study was specified in the light of sociopragmatics. That is, the conversation analysis by Schegloff (2007), pragmatic act theory by Mey (2006, 2013), the apology strategy taxonomy by Trosborg (2011), the response strategy taxonomy by Holmes (1990, 1995), and the direct and indirect speech act theory by Searle (1975) were employed to achieve the aims. This study took a qualitative descriptive and contrastive design with the support of quantitative information. It collected data from conversations extracted from socio- psychological film scripts and subtitles in English and Vietnamese which were released from 2015 to 2020.

The results revealed the exchanges of apology and response strategies in terms of the influences of gender and power in each language. This thesis also showed that two languages shared the similarities and differentiate both languages. The thesis is hoped to make a contribution to the field of linguistics since it uncovered exchanges of a pair of speech acts of apologies and responses. It also extended the apology taxonomy by Trosborg (2011) by adding mixed apology strategy and response taxonomy by Holmes (1990, 1995) with ironic acceptance, refusal plus, unsatisfied questions, direct apologizing and mixed apology response strategy.

The findings also provided practical assistance to learners of English and Vietnamese as foreign languages. iv TABLE OF CONTENTS ACKNOWLEDGEMENTS. i STATEMENT OF AUTHORSHIP. iii TABLE OF CONTENTS.

iv LIST OF ABBREVIATIONS. viii LIST OF TABLES .x LIST OF FIGURES. xiii CHAPTER ONE. AIMS AND OBJECTIVES.

SCOPE OF THE STUDY. CONTRIBUTIONS OF THE STUDY. DEFINITIONS OF KEY TERMS. ORGANIZATION OF THE STUDY.

ITERATURE REVIEW AND THEORETICAL BACKGROUND. PREVIOUS STUDIES RELATED TO APOLOGIES AND RESPONSES. Socio-pragmatic Studies. Contrastive or Cross-cultural Pragmatic Studies.

Interlanguage Pragmatic Studies. Research Gaps from the Previous Studies. Sociopragmatics in Speech Acts. Conversation and Film Conversation.

Exchange in Adjacency Pair of Speech Acts. Speech Act and Pragmatic Act Theory. Language and Culture. Conceptual Framework of the Study.

Sources of Data. Population, Samples, and Sampling. Data Collection Instruments. Data Collection Procedures.

Statistical Analysis Tool. Matrix of Collected Data. Data Analysis Procedure. Analytical Framework of the Study.

RELIABILITY AND VALIDITY. APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES IN ENGLISH FILM CONVERSATIONS. EXCHANGES OF APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES. Direct and Indirect Apology Strategies.

Direct and Indirect Response Strategies. Apology and Response Strategies. GENDER INFLUENCES ON APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES. Gender Influences on Apology Strategies in English Film Conversations.

Gender Influences on Response Strategies in English Film Conversations. Gender Influences on Exchanges of Apology and Response Strategies in English Film Conversations. POWER INFLUENCES ON APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES137 4. Power Influences on Apology Strategies in English Film Conversations.

Power Influences on Exchanges of Apology and Response Strategies in English Film Conversations. APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES IN VIETNAMESE FILM CONVERSATIONS. EXCHANGES OF APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES. Direct and Indirect Apology Strategies.

Direct and Indirect Response Strategies. Apology and Response Strategies. GENDER INFLUENCES ON APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES. Gender Influences on Apology Strategies in Vietnamese Film Conversations.

Gender Influences on Response Strategies in Vietnamese Film Conversations. Gender Influences on Exchanges of Apology and Response Strategies in Vietnamese Film Conversations. POWER INFLUENCES ON APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES193 5. Power Influences on Apology Strategies in Vietnamese Film Conversations.

Power Influences on Exchanges of Apology and Response Strategies in Vietnamese Film Conversations. SIMILARITIES AND DIFFERENCES IN APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES IN ENGLISH AND VIETNAMESE FILM CONVERSATIONS. SIMILARITIES IN APOLOGY AND RESPONSE STRATEGIES IN ENGLISH AND VIETNAMESE FILM CONVERSATIONS. Similarities in Apology and Response Strategies in Film Conversations.

Similarities in Gender Influences on Apology and Response Strategies in Film Conversations. Similarities in Power Influences on Apology and Response Strategies 214 6. Summary on Similarities in Apology and Response Strategies in Film Conversations. DIFFERENCES IN APOLOGY AND RESPONSES IN ENGLISH AND VIETNAMESE FILM CONVERSATIONS.

Differences in Apology and Response Strategies. Differences in Gender Influences on Apology and Response Strategies. Differences in Power Influences on Apology and Response Strategies 223 6. Summary on Differences in Apology and Response Strategies in Film Conversations.

CONCLUSION AND IMPLICATIONS. English Language Research Implications. LIMITATIONS OF THE THESIS .236 LIST OF PUBLICATIONS AND CONFERENCE PRESENTATIONS .254 viii LIST OF ABBREVIATIONS A Answer AC Acceptance At.C Attacking complainer AK Acknowledgement AOR Acknowledgment of responsibility AP Adjacency pairs AS Apology strategies AR Apology responses ARS Apology response strategies BSE Blaming someone else CA Conversation analysis CEFR Common European Framework of Reference for Languages Di. Direct strategies E Equal social power EA Explicit acknowledgment EAOB Explicit acceptance of the blame ECFH Expressing concern for hearer EDOR Explicit denial of responsibility EE Explicit explanation e.

For example EOE Expression of embarrassment EOLOI Expression of lack of intent EOR Expression of regret EOS Expression of self-deficiency EV Evasion Ev. Evasive strategies Ex Exchange F Female FE Faculty of English FTA Face-threatening act H Higher social power IA Implicit acknowledgment ix IDOR Implicit denial of responsibility IE Implicit explanation IELTS International English Language Testing System IFID Illocutionary force indicating device IMDB Internet Movie Screenplay Database In. Indirect strategies J Justification L Lower social power M Males Mi. Minimizing MAS Mixed apology strategies MARS Mixed apology response strategies MCE2019 Microsoft Excel 2019 n Number of occurrences No.

Number OOA Offer of apology OOR Offer of repair Op. Opting out PAT The pragmatic act theory POF Promise of forbearance Q Question QP Querying precondition Re. Remedial strategies RFF Request for forgiveness RJ Rejection SAT The speech act theory TOEFL Test of English as a Foreign Language UFLS - UD University of Foreign Language Studies – The University of Danang VSTEP Vietnamese Standardized Test of English Proficiency x LIST OF TABLES Table 2. Trosborg’s classification of social power.

Correlation of content and format in an adjacency pair. Austin’s classification of speech acts. Searle’s classification of speech acts. Trosborg’s (2011) apology strategy taxonomy.

Holmes’ (1990, 1995) apology response strategy taxonomy. List of film scripts’ free download websites in English and Vietnamese 67 Table 3. List of socio-psychological films in English. List of socio-psychological films in Vietnamese.

The description of collected data. An observation sheet for the pattern of [Direct apology strategies - direct response strategies]. An observation sheet for the pattern of [Indirect apology strategies - direct response strategies]. An observation sheet for the pattern of [Direct apology strategies - indirect response strategies].

An observation sheet for the pattern of [Indirect apology strategies - indirect response strategies]. Matrix of exchanges including apology and response strategies in terms of gender and power. Frequency of apology strategies in English. Distribution of patterns and linguistic realizations of apology utterances in English.

Distribution of performatives and their linguistic realizations of apology utterances in English. Frequency of apology response strategies in English. Distribution of patterns and linguistic realizations of response utterances in English. Exchanges of pragmatic acts in English conversations.

Exchanges of direct apology strategies and direct response strategies in English conversations. Exchanges of direct apology strategies and indirect response strategies in English conversations. Exchanges of direct apology strategies and mixed response strategies in English conversations. Exchanges of indirect apology strategies and direct response strategies in English conversations.

Exchanges of indirect apology strategies and indirect response strategies in English conversations. Exchanges of indirect apology strategies and mixed response strategies in English conversations. Exchanges of mixed apology strategies and direct response strategies in English conversations. Exchanges of mixed apology strategies and indirect response strategies in English conversations.

Apology strategies in terms of gender in English. Apology response strategies in terms of gender in English. Gender influences on exchanges of apology and response strategies in English film conversations. Apology strategies in terms of social power in English.

Power influences among gender interactions on exchanges of apology and response strategies in English film conversation. Frequency of apology strategies in Vietnamese. Distribution of patterns and linguistic realizations of apology utterances in Vietnamese conversations. Performatives’ distribution of apology utterances in Vietnamese conversations.

Frequency of apology response strategies in Vietnamese conversations. Distribution of patterns and linguistic realizations of apology response utterances in Vietnamese conversations. Exchanges of pragmatic acts in in Vietnamese conversations. Exchanges of direct apology strategies and direct response strategies in Vietnamese conversations.

Exchanges of direct apology strategies and indirect response strategies in Vietnamese conversations. Exchanges of direct apology strategies and mixed response strategies in Vietnamese conversations. Exchanges of indirect apology strategies and direct response strategies in Vietnamese conversations .