BOÄ GIAÙO DUÏC & ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC MÔÛ – BAÙN COÂNG TPHCM KHOA COÂNG NGHEÄ SINH HOÏC Ñeà Taøi : NGHIEÂN CÖÙU CHEÁ BIEÁN NÖÔÙC UOÁNG TÖØ ÑAÄU XANH LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP CÖÛ NHAÂN KHOA HOÏC CHUYEÂN NGAØNH : SINH HOÙA – CHEÁ BIEÁN THÖÏC PHAÅM GIAÛNG VIEÂN HÖÔÙNG DAÃN : TS. ÑOÁNG THÒ ANH ÑAØO SINH VIEÂN THÖÏC HIEÄN : NGUYEÃN THÒ NGOÏC MAI MSSV: 30100655 KHOÙA HOÏC : 2001 – 2005 NHAÄN XEÙT CUÛA GIAÙO VIEÂN HÖÔÙNG DAÃN ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… NHAÄN XEÙT CUÛA GIAÙO VIEÂN PHAÛN BIEÄN …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… LÔØI CAÛM ÔN Em xin caûm ôn quyù thaày coâ trong khoa Coâng Ngheä Sinh Hoïc ñaõ truyeàn ñaït cho em nhöõng kieán thöùc boå ích trong suoát thôøi gian hoïc taïi tröôøng. Ñaëc bieät em xin chaân thaønh bieát ôn coâ TS.
Ñoáng Thò Anh Ñaøo – GVC Tröôøng Ñaïi Hoïc Baùch Khoa TPHCM ñaõ daïy cho em nhöõng kieán thöùc môùi, ñaõ höôùng daãn moät caùch raát nhieät tình, luoân taïo ñieàu kieän vaø luoân gôïi yù giuùp em thöïc hieän toát Luaän Vaên Toát Nghieäp naøy. Em xin caûm ôn GV phaûn bieän ñaõ goùp yù cho luaän vaên.Em cuõng xin caûm ôn quyù thaày coâ quaûn lyù PTN Coâng Ngheä Thöïc Phaåm cuûa Tröôøng Ñaïi Hoïc Baùch Khoa ñaõ cho pheùp em ñöôïc thöïc hieän caùc nghieân cöùu taïi PTN. Xin caûm ôn Thö vieän Tröôøng Ñaïi Hoïc Noâng Laâm, Thö vieän Toång hôïp, Thö vieän Khoa hoïc Noâng nghieäp Mieàn nam, Thö vieän Ñaïi hoïc Môû Baùn coâng – TPHCM ñaõ taïo ñieàu kieän giuùp em tìm kieám taøi lieäu tham khaûo. Xin chaân thaønh caûm ôn taát caû ngöôøi thaân, baïn beø vaø tieåu thöông chôï Baø Chieåu ñaõ goùp yù moät caùch nhieät tình veà phaàn ñaùnh giaù caûm quan saûn phaåm.
Chaân thaønh ghi ôn vaø chuùc söùc khoûe ! TPHCM, ngaøy 31 thaùng 7 naêm 2005 SVTH Nguyeãn Thò Ngoïc Mai. MUÏC LUÏC MÔÛ ÑAÀU Chöông 1 : TOÅNG QUAN 1.1 Toång quan veà nguyeân lieäu .1Giaù trò cuûa ñaäu xanh .1 Giaù trò dinh döôõng cuûa ñaäu xanh .2 Lôïi ích cuûa caây ñaäu xanh .3 Taùc duïng chöõa beänh cuûa ñaäu xanh .2 Tình hình phaùt trieån cuûa caây ñaäu xanh treân theá giôùi vaø ôû nöôùc ta .3 Ñaëc ñieåm sinh lyù , sinh thaùi cuûa caây ñaäu xanh .1 Ñaëc ñieåm thöïc vaät cuûa caây ñaäu xanh .2 Yeâu caàu sinh lyù , sinh thaùi cuûa caây ñaäu xanh .4 Caùc thôøi kyø sinh tröôûng cuûa caây ñaäu xanh .1 Thôøi kyø moïc maàm .2 Thôøi kyø caây con .3 Thôøi kyø taêng tröôûng chaäm.4 Thôøi kyø troå hoa .5 Thôøi kyø phaùt trieån quaû taïo haït .5 Kyõ thuaät troàng ñaäu xanh .1 Thôøi vuï gieo troàng .2 Chuaån bò haït gioáng .3 Tieán haønh gieo .6 Thu hoaïch vaø baûo quaûn .7 Phoøng tröø saâu beänh .6 Moät soá gioáng ñaäu xanh .1 Caùc gioáng ñòa phöông .2 Moät soá gioáng nhaäp noäi .2 Haït ñaäu xanh .1 Caáu taïo haït ñaäu xanh .2 Thaønh phaàn hoùa hoïc cuûa ñaäu xanh .3 Caùc saûn phaåm ñöôïc cheá bieán töø ñaäu xanh .4 Lyù thuyeát phaân tích phöông sai ANOVA .26 Chöông 2 : NGUYEÂN LIEÄU VAØ PHÖÔNG PHAÙP PHAÂN TÍCH 2.3 Cheá phaåm enzyme .6 Chai thuûy tinh .2 Phöông phaùp nghieân cöùu .1 Sô ñoà nghieân cöùu .2 Quy trình toång quaùt saûn xuaát nöôùc uoáng töø ñaäu xanh .3 Thuyeát minh quy trình .1 Quaù trình laøm saïch .2 Quaù trình ngaâm .3 Quaù trình nghieàn .4 Quaù trình hoà hoùa .5 Quaù trình thuûy phaân .6 Quaù trình loïc .7 Quaù trình gia nhieät – phoái cheá .8 Quaù trình ñoàng hoùa .9 Quaù trình baøi khí .10 Quaù trình chieát roùt – gheùp mí .11 Quaù trình thanh truøng .12 Quaù trình laøm nguoäi .13 Quaù trình baûo oân .4 Caùc phöông phaùp phaân tích .1 Xaùc ñònh haøm löôïng protein .2 Xaùc ñònh haøm löôïng lipid .3 Xaùc ñònh ñoä aåm .4 Xaùc ñònh haøm löôïng tinh boat .5 Xaùc ñònh haøm löôïng ñöôøng khöû - ñöôøng toång trong tinh boat .6 Xaùc ñònh haøm löôïng tro .7 Xaùc ñònh haøm löôïng chaát khoâ hoøa tan baèng khuùc xaï keá ATAGO53 2.8 Xaùc ñònh pH baèng maùy ño pH hieäu JENCO .9 Ñaùnh giaù chaát löôïng saûn phaåm .10 Ñaùnh giaù caûm quan saûn phaåm.54 Chöông 3 : KEÁT QUAÛ NGHIEÂN CÖÙU VAØ BAØN LUAÄN 3.1 Thaønh phaàn hoùa hoïc cuûa nguyeân lieäu .2 Khaûo saùt quaù trình ngaâm ñaäu .3 Nghieân cöùu söï aûnh höôûng cuûa quaù trình hoà hoùa ñeán khaû naêng hoøa tan cuûa haøm löôïng chaát khoâ coù trong ñaäu xanh .4 Khaûo saùt cheá ñoä thanh truøng cho saûn phaåm .5 Thaønh phaàn hoùa hoïc cuûa saûn phaåm .6 Ñaùnh giaù chæ tieâu vi sinh vaät cuûa saûn phaåm .7 Phaân tích ñaùnh giaù caûm quan saûn phaåm .1 Toång quan ngöôøi caûm quan thò hieáu .2 Phaân tích thoáng keâ moâ taû .3 Ñaùnh giaù möùc ñoä söû duïng saûn phaåm .4 Phaân tích xu höôùng .8 Chi phí nguyeân lieäu cho 1chai 240 ml nöôùc uoáng töø ñaäu xanh .80 Chöông 4 : KEÁT LUAÄN VAØ KIEÁN NGHÒ 4.2 Nhaän xeùt vaø kieán nghò .84 MUÏC LUÏC CAÙC BAÛNG 1.1: Phaân caáp ñaäu xanh .2: Caùc chæ tieâu chaát löôïng cuûa nöôùc caáp sinh hoaït .3: Ñoä oån ñònh cuûa enzym Termamyl (thôøi gian, phuùt caàn thieát ñeå maát 50 % hoaït tính) .4: Chæ tieâu vi sinh vaät coù trong ñöôøng traéng vaø ñöôøng tinh luyeän .5: Giôùi haïn oâ nhieãm vi sinh vaät ñoái vôùi saûn phaåm cheá bieán töø nguû coác (duøng tröïc tieáp, khoâng qua xöû lyù nhieät tröôùc khi söû duïng) .6: Thang ñieåm ñaùnh giaù möùc ñoä öa thích ñoái vôùi töøng chæ tieâu cho saûn phaåm .7: Maãu phieáu ñaùnh giaù caûm quan saûn phaåm .1: Thaønh phaàn hoùa hoïc cuûa nguyeân lieäu .2: Keát quaû khaûo saùt cuûa quaù trình ngaâm ñaäu trong nöôùc thöôøng ôû nhieät ñoä 300C .3: Keát quaû khaûo saùt cuûa quaù trình ngaâm ñaäu trong nöôùc thöôøng ôû nhieät ñoä 400C .4: Keát quaû khaûo saùt cuûa quaù trình ngaâm ñaäu trong nöôùc thöôøng ôû nhieät ñoä 500C .5: Keát quaû khaûo saùt cuûa quaù trình ngaâm ñaäu trong nöôùc thöôøng ôû nhieät ñoä 600C .6: Keát quaû khaûo saùt cuûa quaù trình hoà hoùa .7: Keát quaû khaûo saùt cheá ñoä thanh truøng cho saûn phaåm .8: Thaønh phaàn hoùa hoïc chính cuûa saûn phaåm nöôùc uoáng töø ñaäu xanh .9: Keát quaû kieåm tra vi sinh cuûa nöôùc uoáng töø ñaäu xanh .10: Toång quan veà maãu ngheà nghieäp .11: Toång quan veà maãu ñoä tuoåi .12: Toång quan veà maãu giôùi tính .13: Keát quaû giaù trò trung bình cuûa caùc yeáu toá caûm quan ñoái vôùi saûn phaåm .14: Keát quaû ñaùnh giaù möùc ñoä öa thích veà maøu saéc döïa treân ñaùnh giaù möùc ñoä söû duïng saûn phaåm .15: Keát quaû ñaùnh giaù möùc ñoä öa thích veà muøi döïa treân ñaùnh giaù möùc ñoä söû duïng saûn phaåm .16: Keát quaû ñaùnh giaù möùc ñoä öa thích veà vò döïa treân ñaùnh giaù möùc ñoä söû duïng saûn phaåm .17: Keát quaû ñaùnh giaù möùc ñoä öa thích veà traïng thaùi döïa treân ñaùnh giaù möùc ñoä söû duïng saûn phaåm .18: Keát quaû ñaùnh giaù möùc ñoä öa thích chung döïa treân ñaùnh giaù möùc ñoä söû duïng saûn phaåm .19: Baûng ANOVA veà caùc yeáu toá caûm quan cuûa saûn phaåm .20: Keát quaû phaân tích xu höôùng cuûa möùc ñoä öa thích veà maøu saéc saûn phaåm .21: Keát quaû phaân tích xu höôùng cuûa möùc ñoä öa thích veà muøi saûn phaåm .22: Keát quaû phaân tích xu höôùng cuûa möùc ñoä öa thích veà vò saûn phaåm .23: Keát quaû phaân tích xu höôùng cuûa möùc ñoä öa thích veà traïng thaùi saûn phaåm .24: Keát quaû phaân tích xu höôùng cuûa möùc ñoä öa thích chung saûn phaåm .25: Chi phí nguyeân lieäu cho 10 l nöôùc uoáng töø ñaäu xanh .80 MUÏC LUÏC CAÙC HÌNH 1.1: Ñaëc tính thöïc vaät cuûa caây ñaäu xanh .2 : Quaû ñaäu xanh .3 : Haït ñaäu xanh .4 : Caùc thôøi kyø sinh tröôûng cuûa caây ñaäu xanh .1 : Ñaäu xanh caø söû duïng trong nghieân cöùu .1 : Quan heä giöõa khaû naêng huùt nöôùc vôùi thôøi gian ngaâm vaø nhieät ñoä ngaâm ñaäu .2 : Quan heä giöõa khaû naêng hoøa tan cuûa haøm löôïng chaát khoâ coù trong ñaäu xanh vôùi thôøi gian hoà hoùa………………………………………………………………… .3 : Giaù trò trung bình cuûa caùc yeáu toá caûm quan ñoái vôùi saûn phaåm .4 : Saûn phaåm hoaøn chænh .80 DANH SAÙCH CAÙC TÖØ VIEÁT TAÉT 0 Bx: ñoä Brix – ñôn vò ño haøm löôïng chaát khoâ hoøa tan. 0 C: ñoä C – ñôn vò ño nhieät ñoä. 0 : ñoä – ñôn vò hình hoïc.
mg/l: miligram treân lít. mg/kg: miligram treân kilogram. STT: soá thöù töï. W: wat – ñôn vò ño ñieän theá.
Topt: nhieät ñoä toái öu. PHopt : pH toái öu. NTU: Nephelometric Turbidity Unit – ñôn vò ño ñoä ñuïc. MPN/100ml: Most Probable Number 100 liters – maät ñoä khuaån laïc trong 100 ml PCi/l: Picocuries per liter – ñôn vò ño ñoä phoùng xaï Picocuri treân lít.
KNU: laø löôïng enzym caàn thieát phaân caét 5,26 g tinh boät hoøa tan ôû nhieät ñoä 370C, pH = 5,6 , vaø thôøi gian töø 7 – 20 phuùt. CFU/ml: colony forming unit – maät ñoä khuaån laïc treân 1 ml maãu. TSVKHK: toång soá vi khuaån hieáu khí. coli: Escherichia coli.
aureus: Staphylococcus aureus. perfringens: Clostridium perfringens. cereus: Bacillus cereus. TSBTNM – M: toång soá baøo töû naám men - naám moác.
LÔØI MÔÛ ÑAÀU Ñaäu xanh laø nguoàn thöïc phaåm coù giaù trò dinh döôõng vaø giaù trò söû duïng trong ñôøi soáng. Maëc duø caây ñaäu xanh coù lôïi theá laø chu kyø sinh tröôûng ngaén, kyõ thuaät canh taùc ñôn giaûn, voán ñaàu tö ít, thu hoài voán nhanh nhöng naêng suaát vaãn coøn nhieàu haïn cheá. Beân caïnh ñoù, hieän nay treân thò tröôøng ñaõ coù nhieàu caùc saûn phaåm nöôùc uoáng giaûi khaùt, nöôùc uoáng boå döôõng nhöng saûn phaåm nöôùc uoáng ñöôïc cheá bieán töø ñaäu xanh vaãn chöa coù maët treân thò tröôøng. Vì vaäy, chuùng toâi ñaõ thöïc hieän ñeà taøi nghieân cöùu öùng duïng ñaäu xanh vôùi noäi dung laø: “Nghieân cöùu cheá bieán nöôùc uoáng töø ñaäu xanh”.
Ñeà taøi nghieân cöùu goàm 4 phaàn: toång quan, nguyeân lieäu – phöông phaùp nghieân cöùu, keát quaû nghieân cöùu – baøn luaän, keát luaän – kieán nghò Chöông 1: TOÅNG QUAN GVHD: ÑOÁNG THÒ ANH ÑAØO CHÖÔNG 1 : TOÅNG QUAN SVTH: NGUYEÃN THÒ NGOÏC MAI 0 Chöông 1: TOÅNG QUAN GVHD: ÑOÁNG THÒ ANH ÑAØO 1.1 TOÅNG QUAN VEÀ NGUYEÂN LIEÄU 1.1 Giaù trò cuûa ñaäu xanh [7, 12, 19] 1.1 Giaù trò dinh döôõng cuûa ñaäu xanh Ñaäu xanh laø caây troàng phoå bieán ôû chaâu AÙ vaø nöôùc ta, coù giaù trò kinh teá cao, laø nguoàn thöïc phaåm coù giaù trò dinh döôõng vaø giaù trò söû duïng trong ñôøi soáng. Giaù trò dinh döôõng cuûa ñaäu xanh trong 100 g phaàn aên ñöôïc (theo baûng phaân tích thaønh phaàn hoùa hoïc moät soá thöùc aên Vieät Nam) coù chöùa 23,9 % protein, 1,3 % lipid, 53 % gluxit vaø cung caáp 340 calo. Protein cuûa ñaäu xanh coù chöùa caùc loaïi aminoaxit nhö lizin, methionin, tripthophane, phenilamin, threonin, valin, leuxin, izoleuxin v .