Chất lượng quan hệ đối tác và tác động đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp lữ hành Việt Nam

Nghiên cứu về chất lượng quan hệ đối tác trong ngành du lịch lữ hành là vô cùng quan trọng. 135 trang · Chưa xác định.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Mai
• Trường học: Chưa xác định
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Chất lượng quan hệ đối tác và sự tác động đối với kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp lữ hành Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án
• Năm xuất bản: 2009-2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài luận án
• 1.2. Mục đích, câu hỏi và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
• 1.4. Khái quát phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Những đóng góp mới của luận án
• 1.6. Bố cục luận án
• 2. PHẦN NỘI DUNG
• 2. Chương 1: Cơ sở lý luận về chất lượng quan hệ đối tác và kết quả kinh doanh
• 1.1. Cơ sở lý luận và tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Một số vấn đề lý luận
• 1.3. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.4. Mô hình lý thuyết và các giả thuyết nghiên cứu
• 1.5. Mô hình lý thuyết và các biến trong mô hình
• 1.6. Các giả thuyết nghiên cứu
• 1.7. Thiết kế nghiên cứu
• 3. Chương 2: Nghiên cứu định tính
• 2.1. Mục tiêu phỏng vấn sâu
• 2.2. Phương pháp thực hiện
• 2.3. Nghiên cứu định lượng
• 2.4. Mục tiêu điều tra chọn mẫu
• 2.5. Phương pháp thực hiện
• 4. Chương 3: Đánh giá chất lượng quan hệ đối tác và sự tác động đối với kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp lữ hành Việt Nam
• 3.1. Hiện trạng quan hệ đối tác và chất lượng quan hệ đối tác của các doanh nghiệp lữ hành
• 3.2. Hiện trạng quan hệ đối tác trong ngành
• 3.3. Nhận thức của doanh nghiệp về tầm quan trọng của quan hệ đối tác
• 3.4. Cách thức thực thi hoạt động quan hệ đối tác của doanh nghiệp
• 3.5. Chất lượng quan hệ đối tác của doanh nghiệp lữ hành
• 3.6. Sự tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng quan hệ đối tác
• 3.6.1. Tác động của Sự tham gia hợp tác
• 3.6.2. Tác động của Vị thế/Vai trò của đối tác
• 3.6.3. Tác động của Sự chia sẻ thông tin và kỹ thuật
• 3.6.4. Tác động của Sự tương đồng văn hóa
• 3.6.5. Tác động của Quan hệ cá nhân
• 3.7. Kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp lữ hành dưới tác động của chất lượng quan hệ đối tác
• 3.7.1. Chất lượng quan hệ đối tác với kết quả kinh doanh về mặt kinh tế
• 3.7.2. Chất lượng quan hệ đối tác với kết quả kinh doanh về mặt cạnh tranh
• 3.7.3. Chất lượng quan hệ đối tác với kết quả kinh doanh về mặt khách hàng
• 5. Chương 4: Một số đề xuất và khuyến nghị cải thiện chất lượng quan hệ đối tác cho các doanh nghiệp lữ hành Việt Nam
• 4.1. Đề xuất cải thiện chất lượng quan hệ đối tác
• 4.2. Kiểm soát các yếu tố tác động đến chất lượng quan hệ đối tác
• 4.3. Cải thiện chất lượng mối quan hệ với từng nhóm đối tác, nâng cao kết quả kinh doanh
• 4.4. Nhóm các đề xuất bổ sung
• 4.5. Một số khuyến nghị đối với các đơn vị trong ngành
• PHẦN KẾT LUẬN
• K.1. Tổng kết các kết quả đạt được của luận án
• K.2. Những hạn chế của luận án và kiến nghị về những nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Chất Lượng Quan Hệ Đối Tác Lữ Hành

Nghiên cứu về chất lượng quan hệ đối tác trong ngành du lịch lữ hành là vô cùng quan trọng. Quan hệ đối tác được xem như một tài sản vô hình, đóng vai trò then chốt, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch Việt Nam. Nó là mối liên kết giữa các bên liên quan, cùng hướng tới mục tiêu chung. Trong bối cảnh du lịch mang tính tổng hợp và liên ngành, mối quan hệ này càng trở nên quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm, dịch vụ, khả năng phục vụ du khách và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp lữ hành Việt Nam. Doanh nghiệp có thể tiếp cận thị trường mới, cung cấp sản phẩm đa dạng, hưởng lợi từ quy mô kinh tế và nâng cao hình ảnh nhờ thiết lập quan hệ tốt với đối tác. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, không phải lúc nào quan hệ đối tác cũng được quan tâm đúng mức. Nhiều doanh nghiệp lữ hành Việt Nam còn theo đuổi lợi ích cá nhân mà ít chú trọng đến lợi ích chung.

Trích dẫn tài liệu gốc: 'Quan hệ ñối tác là mối quan hệ giữa hai hay nhiều bên có liên quan ñến nhau trong quá trình thực hiện mục tiêu mà mỗi bên theo ñuổi.'

1.1. Tầm Quan Trọng Của Quan Hệ Đối Tác Chiến Lược

Mối quan hệ đối tác chiến lược có vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp lữ hành. Sự hợp tác chặt chẽ, nhất quán giữa các đơn vị tham gia đóng vai trò then chốt để đảm bảo chất lượng sản phẩm và dịch vụ, đồng thời cải thiện hình ảnh của ngành du lịch. Việc xây dựng và duy trì mối quan hệ đối tác chiến lược cần được các doanh nghiệp ưu tiên hàng đầu để đạt được hiệu quả kinh doanh lữ hành cao nhất. Việc xây dựng mối quan hệ đối tác chiến lược mang lại lợi ích cho cả hai bên, dựa trên cơ sở tôn trọng và tin tưởng lẫn nhau.

1.2. Liên Kết Lỏng Lẻo Thách Thức Của Doanh Nghiệp Lữ Hành

Hiện nay, sự liên kết giữa các doanh nghiệp lữ hành Việt Nam với các đối tác vẫn còn lỏng lẻo, thiếu sự hợp tác chặt chẽ. Điều này ảnh hưởng lớn đến chất lượng sản phẩm và dịch vụ, cũng như hình ảnh chung của du lịch Việt Nam. Các cuộc thảo luận về vấn đề này mới chỉ dừng lại ở mức khái quát, chưa chỉ ra rõ nét mối quan hệ giữa chất lượng quan hệ đối tác với kết quả kinh doanh. Các doanh nghiệp chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc hợp tác và chia sẻ lợi ích với đối tác.

II. Phân Tích Vấn Đề Yếu Tố Ảnh Hưởng Quan Hệ Đối Tác Lữ Hành

Việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng quan hệ đối tác của doanh nghiệp lữ hành Việt Nam là vô cùng cần thiết. Điều này giúp doanh nghiệp xây dựng cách thức hiệu quả để kiểm soát và cải thiện các mối quan hệ này. Chất lượng quan hệ đối tác chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, và việc nhận diện những yếu tố này là điều kiện tiên quyết để đạt được thành công. Một số nghiên cứu đã chỉ ra các yếu tố như: sự cân bằng quyền lực, mức lợi ích, sự tương thích giữa các bên, sự cam kết và sự trao đổi thông tin. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh doanh ở Việt Nam, những yếu tố này có thể chưa phản ánh đầy đủ những lực lượng ảnh hưởng đến chất lượng quan hệ đối tác.

Trích dẫn tài liệu gốc: 'ðể cải thiện chất lượng quan hệ ñối tác, doanh nghiệp phải kiểm soát ñược những yếu tố tác ñộng tới chất lượng của các mối quan hệ này.'

2.1. Thiếu Nghiên Cứu Về Quan Hệ Đối Tác Tại Việt Nam

Những nghiên cứu trước đây về các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng quan hệ đối tác tại Việt Nam còn rất hạn chế. Đặc biệt, vai trò của các mối quan hệ cá nhân trong bối cảnh văn hóa Việt Nam chưa được làm rõ. Các yếu tố văn hóa và xã hội đặc thù có thể tác động lớn đến sự thành công của mối quan hệ đối tác trong ngành du lịch Việt Nam.

2.2. Tầm Quan Trọng Của Mối Quan Hệ Cá Nhân Trong Hợp Tác

Trong xã hội Việt Nam, các mối quan hệ cá nhân đóng vai trò quan trọng trong công việc và cuộc sống. Tư tưởng Nho giáo đề cao các mối quan hệ cộng đồng như gia đình, họ hàng. Những giao dịch dựa trên niềm tin và mang tính cá nhân được khuyến khích. Do đó, các mối quan hệ cá nhân có thể ảnh hưởng đến chất lượng quan hệ đối tác giữa các tổ chức và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp lữ hành.

2.3. Vị Thế Vai Trò Của Đối Tác Cung Cấp Dịch Vụ Lữ Hành

Đối tác của các doanh nghiệp rất đa dạng, tùy thuộc vào vị trí, vai trò của từng đối tác trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp mà mức độ quan hệ của doanh nghiệp với những đối tác này sẽ khác nhau. Vì vậy, vị thế/vai trò của đối tác có thể được xem là một trong những nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng quan hệ đối tác.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đánh Giá Tác Động Quan Hệ Đối Tác

Nghiên cứu này sử dụng kết hợp nhiều phương pháp để đánh giá tác động của quan hệ đối tác đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp lữ hành. Các phương pháp bao gồm phân tích và tổng hợp thông tin thứ cấp, phỏng vấn chuyên gia và điều tra định lượng. Phân tích thông tin thứ cấp giúp xây dựng khung lý thuyết và mô hình nghiên cứu. Phỏng vấn chuyên gia giúp khám phá thêm các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng quan hệ đối tác trong bối cảnh Việt Nam. Điều tra định lượng giúp kiểm định mô hình nghiên cứu và đánh giá mức độ tác động của các yếu tố.

Trích dẫn tài liệu gốc: 'ðể ñạt ñược mục ñích nghiên cứu và thực hiện ñược các nhiệm vụ nghiên cứu nêu trên, ñề tài luận án sử dụng kết hợp một số phương pháp chính sau ñây:'

3.1. Tổng Hợp Và Phân Tích Tài Liệu Nghiên Cứu

Phân tích và tổng hợp thông tin thứ cấp từ các nguồn tài liệu trong nước và quốc tế về các nội dung liên quan đến nghiên cứu như: Quan hệ đối tác trong hoạt động kinh doanh, chất lượng quan hệ đối tác, các yếu tố tác động tới chất lượng quan hệ đối tác và mối quan hệ giữa chất lượng quan hệ đối tác với kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.

3.2. Phỏng Vấn Chuyên Gia Để Thu Thập Thông Tin

Lý thuyết về chất lượng quan hệ đối tác trong kinh doanh chưa được phát triển hoàn thiện nên các cuộc phỏng vấn sâu được thực hiện với một số chuyên gia trong ngành để tìm hiểu và khám phá thêm các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng quan hệ đối tác trong bối cảnh kinh doanh ở Việt Nam.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Quan Hệ Đối Tác Và Hiệu Quả Kinh Doanh

Nghiên cứu này xác định và đánh giá mức độ tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng quan hệ đối tác trong bối cảnh kinh doanh ở Việt Nam. Kết quả cho thấy, các yếu tố như niềm tin, cam kết, chia sẻ thông tin, sự tương đồng văn hóa và quan hệ cá nhân đều có tác động đáng kể đến chất lượng quan hệ đối tác. Đồng thời, nghiên cứu cũng chỉ ra mối liên hệ chặt chẽ giữa chất lượng quan hệ đối tác và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp lữ hành Việt Nam. Các doanh nghiệp có chất lượng quan hệ đối tác tốt thường đạt được tăng trưởng doanh thu lữ hành và lợi nhuận lữ hành cao hơn.

Trích dẫn tài liệu gốc: 'Xác ñịnh và ñánh giá mức ñộ tác ñộng của các yếu tố ảnh hưởng ñến chất lượng quan hệ ñối tác trong bối cảnh kinh doanh ở Việt Nam; ðánh giá chất lượng quan hệ ñối tác và tìm hiểu mối liên hệ giữa chất lượng quan hệ ñối tác với kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp lữ hành Việt Nam.'

4.1. Ảnh Hưởng Của Các Yếu Tố Đến Chất Lượng Quan Hệ

Nghiên cứu cho thấy các yếu tố niềm tin, cam kết, chia sẻ thông tin, sự tương đồng văn hóa, sự tham gia hợp tác và quan hệ cá nhân đều có tác động tích cực đến chất lượng quan hệ đối tác của doanh nghiệp lữ hành. Mức độ tác động của từng yếu tố có sự khác biệt, tùy thuộc vào đặc điểm của từng mối quan hệ đối tác và bối cảnh kinh doanh cụ thể.

4.2. Chất Lượng Quan Hệ Đối Tác Tác Động Đến Lợi Nhuận

Chất lượng quan hệ đối tác có tác động đáng kể đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp lữ hành Việt Nam. Các doanh nghiệp có chất lượng quan hệ đối tác tốt thường đạt được tăng trưởng doanh thu lữ hành, lợi nhuận lữ hành cao hơn, cải thiện thị phần lữ hành và nâng cao năng lực cạnh tranh lữ hành.

V. Đề Xuất Giải Pháp Nâng Cao Quan Hệ Đối Tác Lữ Hành Việt

Để nâng cao chất lượng quan hệ đối tác và cải thiện kết quả kinh doanh, doanh nghiệp lữ hành Việt Nam cần tập trung vào việc kiểm soát các yếu tố tác động đến chất lượng quan hệ. Điều này bao gồm việc xây dựng niềm tin, tăng cường cam kết, thúc đẩy chia sẻ thông tin, tạo dựng sự tương đồng văn hóa và phát triển các quan hệ cá nhân tích cực. Đồng thời, doanh nghiệp cần chú trọng đến việc xây dựng mối quan hệ tốt với từng nhóm đối tác cụ thể, bao gồm cơ quan quản lý nhà nước, nhà cung cấp dịch vụ, đại lý lữ hành và cộng đồng địa phương.

Trích dẫn tài liệu gốc: 'ðề xuất cải thiện chất lượng quan hệ ñối tác……………………………………………………. Kiểm soát các yếu tố tác ñộng ñến chất lượng quan hệ ñối tác……………'

5.1. Kiểm Soát Các Yếu Tố Tác Động Đến Quan Hệ Đối Tác

Doanh nghiệp cần xác định và kiểm soát các yếu tố có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng quan hệ đối tác, như xung đột lợi ích, thiếu thông tin, sự bất đồng quan điểm và sự thiếu cam kết. Việc xây dựng quy trình quản lý quan hệ đối tác hiệu quả là vô cùng quan trọng. Cần có sự điều chỉnh và thích nghi để thay đổi các yếu tố này một cách phù hợp và nhanh chóng.

5.2. Cải Thiện Quan Hệ Với Từng Nhóm Đối Tác Lữ Hành

Doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược cụ thể để cải thiện mối quan hệ với từng nhóm đối tác, bao gồm cơ quan quản lý nhà nước về du lịch lữ hành, các đơn vị cung ứng dịch vụ du lịch, đại lý lữ hành và cộng đồng địa phương. Mối quan hệ với các đối tượng này cần được xây dựng dựa trên nguyên tắc hợp tác, tôn trọng và đôi bên cùng có lợi.

VI. Kết Luận Tương Lai Của Quan Hệ Đối Tác Trong Ngành Lữ Hành

Nghiên cứu này đã làm sáng tỏ vai trò quan trọng của chất lượng quan hệ đối tác đối với kết quả kinh doanh của doanh nghiệp lữ hành Việt Nam. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc xây dựng và duy trì mối quan hệ đối tác chiến lược sẽ là yếu tố then chốt để doanh nghiệp đạt được thành công bền vững. Nghiên cứu này cũng mở ra hướng nghiên cứu mới về các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng quan hệ đối tác trong các ngành công nghiệp khác.

Trích dẫn tài liệu gốc: 'Giải quyết vấn ñề này sẽ giúp các doanh nghiệp lữ hành cải thiện kết quả kinh doanh, tăng cường khả năng cạnh tranh [28], phát huy ñược sức mạnh toàn diện của cả ngành ñể ngày càng phục vụ tốt hơn nhu cầu của du khách.'

6.1. Tổng Kết Các Kết Quả Đạt Được Trong Nghiên Cứu

Nghiên cứu đã xác định và đánh giá mức độ tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng quan hệ đối tác, từ đó góp phần vào hệ thống lý thuyết về nội dung này, có ý nghĩa sâu sắc về mặt lý luận - đóng góp vào hệ thống lý thuyết chưa hoàn chỉnh về nội dung này - mà còn góp phần giải quyết một vấn đề thiết thực đặt ra không chỉ riêng cho ngành Du lịch.

6.2. Hạn Chế Của Nghiên Cứu Và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Nghiên cứu này vẫn còn một số hạn chế, như phạm vi nghiên cứu còn hẹp và phương pháp nghiên cứu còn giới hạn. Các nghiên cứu tiếp theo nên mở rộng phạm vi nghiên cứu, sử dụng các phương pháp nghiên cứu đa dạng hơn và tập trung vào việc nghiên cứu chuyển đổi số trong lữ hành để có được kết quả toàn diện và chính xác hơn.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ kinh tế chuyên ngành kinh doanh và quản trị với đề tài "Chất lượng quan hệ đối tác và sự tác động đối với kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp lữ hành Việt Nam" do nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Thu Mai thực hiện. Luận án nghiên cứu các mối quan hệ tác nghiệp liên ngành trong hoạt động du lịch, giải thích cơ chế hình thành chất lượng quan hệ đối tác (QHĐT) và lượng hóa tác động của chất lượng này lên kết quả kinh doanh (KQKD) của các doanh nghiệp lữ hành trong bối cảnh kinh tế - văn hóa Việt Nam.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Trong ngành du lịch, sản phẩm du lịch có tính chất tổng hợp và liên ngành cao, được cấu thành từ chuỗi dịch vụ của nhiều đơn vị cung ứng độc lập như vận chuyển, lưu trú, ăn uống, tham quan, giải trí và hướng dẫn. Quan hệ đối tác được xem là một loại tài sản vô hình quan trọng (vốn quan hệ), hỗ trợ trực tiếp cho các chính sách marketing-mix truyền thống nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và đảm bảo chất lượng dịch vụ đồng bộ cung cấp tới du khách.

Tuy nhiên, thực tế tại Việt Nam cho thấy sự gắn kết giữa các doanh nghiệp lữ hành và các đối tác trong ngành còn lỏng lẻo, thiếu chặt chẽ và nhất quán. Các đơn vị kinh doanh thường chạy theo lợi ích ngắn hạn của từng tổ chức mà chưa gắn kết với lợi ích chung của toàn chuỗi giá trị (như nhận định của đại diện Tổng cục Du lịch tại hội nghị sơ kết chương trình "Ấn tượng Việt Nam" ngày 12/5/2009). Các thảo luận trước đó chủ yếu dừng lại ở các nhận định định tính khái quát, dựa trên bằng chứng đơn lẻ, chưa có công trình nghiên cứu thực nghiệm quy mô xác định rõ các yếu tố tác động đến chất lượng quan hệ đối tác và mối liên hệ nhân quả giữa chất lượng này với kết quả kinh doanh. Đồng thời, các mô hình lý thuyết quốc tế chưa phản ánh đầy đủ các đặc trưng môi trường kinh doanh tại Việt Nam – nơi văn hóa truyền thống chịu ảnh hưởng của tư tưởng Nho giáo, coi trọng quan hệ cá nhân ngoài công việc và sự phân tầng vai trò của các nhóm đối tác. Do đó, việc xây dựng mô hình toàn diện bổ sung các yếu tố đặc thù là yêu cầu cấp thiết về cả lý luận và thực tiễn.

Mục đích, câu hỏi và nhiệm vụ nghiên cứu

• Mục đích nghiên cứu:
  1. Xác định và đánh giá mức độ tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng quan hệ đối tác trong bối cảnh kinh doanh ở Việt Nam.
  2. Đánh giá chất lượng quan hệ đối tác và tìm hiểu mối liên hệ giữa chất lượng quan hệ đối tác với kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp lữ hành Việt Nam.
• Câu hỏi nghiên cứu (được đánh số theo văn bản):
  1. Thực trạng chất lượng quan hệ đối tác của các doanh nghiệp lữ hành Việt Nam? Chất lượng quan hệ với các đối tác có ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp lữ hành Việt Nam không? Mức độ ảnh hưởng như thế nào?
  2. Bên cạnh những yếu tố đã được xác định là có ảnh hưởng đến chất lượng quan hệ đối tác, còn những yếu tố nào khác ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ của các doanh nghiệp lữ hành Việt Nam với các đối tác trong bối cảnh kinh doanh ở Việt Nam?
  3. Sự ảnh hưởng của các yếu tố này đối với chất lượng quan hệ đối tác của các doanh nghiệp lữ hành như thế nào?
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước về quan hệ đối tác, chất lượng quan hệ đối tác, các yếu tố tác động và mối quan hệ với kết quả kinh doanh để xây dựng mô hình nghiên cứu.
  2. Kiểm định mô hình nghiên cứu thực nghiệm về mối quan hệ giữa các yếu tố tác động tới chất lượng quan hệ đối tác và tác động của chất lượng quan hệ đối tác tới kết quả kinh doanh.
  3. Thu thập, phân tích nhận định và đánh giá của các nhà quản lý nhà nước về du lịch và nhà quản lý doanh nghiệp lữ hành về các yếu tố ảnh hưởng và mức độ ảnh hưởng đến chất lượng quan hệ đối tác.
  4. Thu thập, phân tích nhận định và đánh giá của các nhà quản lý về sự ảnh hưởng của chất lượng quan hệ đối tác đối với kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu

• Khách thể nghiên cứu: Các đơn vị kinh doanh lữ hành được Tổng cục Du lịch (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cấp phép kinh doanh lữ hành quốc tế trước ngày 10/12/2009 (nhằm đảm bảo doanh nghiệp đã có tối thiểu 24 tháng hoạt động thực tế, tích lũy đủ kinh nghiệm thực thi các hoạt động quan hệ đối tác) và một số đối tác hoạt động trong ngành du lịch lữ hành.
• Đối tượng nghiên cứu: Mối quan hệ giữa các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng quan hệ đối tác với chất lượng quan hệ đối tác (giữa doanh nghiệp lữ hành với 6 nhóm đối tác: cơ quan quản lý nhà nước về du lịch, đơn vị cung ứng, đại lý lữ hành, thị trường khách du lịch, doanh nghiệp cạnh tranh, cộng đồng dân cư địa phương); và mối quan hệ giữa chất lượng quan hệ đối tác với kết quả kinh doanh của doanh nghiệp lữ hành.
• Phạm vi không gian: Tập trung vào các doanh nghiệp lữ hành đóng trên địa bàn thành phố Hà Nội (theo địa giới hành chính trước khi mở rộng) và một số trung tâm du lịch của Việt Nam.
• Phạm vi thời gian: Thu thập dữ liệu và đánh giá hoạt động quan hệ đối tác và kết quả kinh doanh trong giai đoạn cuối năm 2009 đến năm 2011.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu lý thuyết và thực nghiệm

Tác giả đã điểm luận và phân loại các công trình khoa học trong và ngoài nước theo từng trục nội dung:

1. Khái niệm và bản chất quan hệ đối tác:

   • Wood và Gray (1991): Quan hệ đối tác diễn ra khi các bên liên quan tự nguyện tương tác, chia sẻ giá trị và quy tắc để giải quyết vấn đề chung.
   • Spekman và các cộng sự (1998): Nhấn mạnh quan hệ đối tác là sự hợp tác chặt chẽ, dài hạn, vì lợi ích của mỗi bên và cùng chia sẻ nguồn lực để nâng cao năng lực cạnh tranh.
   • Weaver và Lawton (2002): Quan hệ tương tác giữa hai hay nhiều bên trong quá trình thực hiện mục tiêu mà mỗi bên theo đuổi.
   • Marcjanna M. Augustyn và Tim Knowles (2000): Tổng hợp định nghĩa mang tính khái quát cao – quan hệ đối tác là sự tự nguyện góp chung các nguồn lực giữa hai hay nhiều bên nhằm đạt được các mục tiêu hợp tác.

2. Các yếu tố tác động đến sự thành công và chất lượng quan hệ đối tác:

   • Bucklin và Sengupta (1993): Đưa ra mô hình gồm 4 yếu tố tác động đến triển khai thành công quan hệ đối tác marketing (sự cân bằng quyền lực, mức lợi ích mang lại, sự tương thích giữa các bên, lịch sử quan hệ).
   • Morgan và Hunt (1994), Mohr và Spekman (1994): Khẳng định vai trò cốt lõi của sự cam kết, niềm tin và chia sẻ thông tin.
   • Diego và Manuel (2009): Khảo sát mối quan hệ giữa khách sạn và đại lý lữ hành, chỉ ra các yếu tố: niềm tin, cam kết, chia sẻ thông tin, xung đột, quyền lực và sự phụ thuộc lẫn nhau.
   • Chou (2006): Đo lường chất lượng quan hệ đối tác trong ngành lữ hành thông qua hai khía cạnh cơ bản là niềm tin và sự hài lòng.
   • Lee và các cộng sự (2001): Xác lập 5 khía cạnh phản ánh chất lượng quan hệ đối tác gồm niềm tin, sự hiểu biết, sự chia sẻ, sự tương thích và cam kết.

3. Yếu tố văn hóa, quan hệ cá nhân và đặc điểm đối tác:

   • Nguyễn Văn Thắng và Jerman (2006): Phân tích đặc trưng văn hóa Nho giáo tại Việt Nam, nơi các mối quan hệ xã hội mang tính cá nhân (gia đình, người thân quen) đóng vai trò nền tảng trong các giao dịch kinh tế và tác động trực tiếp đến niềm tin giữa các tổ chức.
   • Chen và các cộng sự (2007), Sarkar và các cộng sự (2001): Chỉ ra đặc điểm và vị thế của đối tác có ảnh hưởng gián tiếp đến kết quả hoạt động kinh doanh thông qua chất lượng mối quan hệ hợp tác.

4. Đo lường kết quả kinh doanh:

   • Chan và các cộng sự (2003) (trích dẫn quan điểm của Thor): Nhấn mạnh sự cần thiết của hệ thống đo lường đa chiều gồm kết quả sản xuất, chất lượng và sự hài lòng của khách hàng.
   • Constantine và các cộng sự (2001): Xây dựng khung đo lường toàn diện kết hợp chỉ tiêu tài chính và phi tài chính qua 3 khía cạnh: kinh tế, cạnh tranh và khách hàng.
   • Gabriel (2006): Ứng dụng chuỗi giá trị dịch vụ của Porter, xác định giá trị chuyển giao mang lại sự hài lòng cho du khách.

Khoảng trống nghiên cứu được lựa chọn giải quyết

Tổng quan tài liệu cho thấy chưa có nghiên cứu nào tích hợp đồng thời các yếu tố văn hóa Á Đông (quan hệ cá nhân) và vị thế/vai trò đối tác vào mô hình đánh giá chất lượng quan hệ đối tác và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp lữ hành tại Việt Nam. Luận án tập trung giải quyết khoảng trống này bằng cách kiểm định thực nghiệm mô hình tích hợp, bổ sung thang đo mới phù hợp với thực tiễn ngành lữ hành.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và mô hình nghiên cứu

Mô hình nghiên cứu của luận án cấu thành từ 6 biến độc lập, 1 biến trung gian, 3 biến phụ thuộc và 4 biến kiểm soát:

[Các yếu tố ảnh hưởng (Biến độc lập)]
- Sự tham gia hợp tác (PAR) ------------(H1)------------+
- Sự phụ thuộc lẫn nhau (DEP) -----------(H2)------------|
- Vị thế/Vai trò của đối tác (POS) -------(H3)------------+---> [Chất lượng QHĐT (QUA)]
- Sự chia sẻ thông tin (INF) ------------(H4)------------|         |
- Sự tương đồng văn hóa (CUL) -----------(H5)------------|         +---(H7a)---> [KQKD - Kinh tế (FP1)]
- Quan hệ cá nhân (PER) -----------------(H6)------------+         +---(H7b)---> [KQKD - Cạnh tranh (FP2)]
                                                                   +---(H7c)---> [KQKD - Sự hài lòng du khách (FP3)]
[Biến kiểm soát tác động đến KQKD]:
- Hình thức sở hữu; Quy mô; Tuổi doanh nghiệp; Phạm vi kinh doanh

Các giả thuyết nghiên cứu

• H1: Mức độ tham gia của các bên trong quan hệ đối tác có mối quan hệ tỷ lệ thuận với chất lượng quan hệ đối tác.
• H2: Sự phụ thuộc lẫn nhau của các bên trong quan hệ đối tác có quan hệ tỷ lệ thuận với chất lượng quan hệ đối tác.
• H3: Vị thế/vai trò của các bên có quan hệ tỷ lệ thuận với chất lượng quan hệ đối tác.
• H4: Việc trao đổi thông tin giữa các đối tác có mối quan hệ tỷ lệ thuận với chất lượng quan hệ đối tác.
• H5: Sự tương đồng về văn hóa giữa các bên trong quan hệ đối tác tỷ lệ thuận với chất lượng quan hệ đối tác.
• H6: Quan hệ cá nhân và chất lượng quan hệ đối tác có mối quan hệ tỷ lệ thuận.
• H7a: Chất lượng quan hệ đối tác có quan hệ tỷ lệ thuận với kết quả kinh doanh về mặt kinh tế của doanh nghiệp lữ hành.
• H7b: Chất lượng quan hệ đối tác có quan hệ tỷ lệ thuận với kết quả kinh doanh về mặt cạnh tranh của doanh nghiệp lữ hành.
• H7c: Chất lượng quan hệ đối tác có quan hệ tỷ lệ thuận với kết quả kinh doanh về khía cạnh sự hài lòng của du khách.

Hệ thống thang đo các biến nghiên cứu

Thang đo sử dụng định dạng Likert 5 mức độ (từ 1: "Rất không đồng ý / Hoàn toàn không" đến 5: "Rất đồng ý / Rất nhiều").

Nhóm biến	Mã tiêu chí	Nội dung tiêu chí đo lường	Nguồn gốc thang đo
Sự tham gia hợp tác (PAR)	PAR1 PAR2 PAR3	- Tham gia công việc chung với thái độ tích cực - Quan tâm đến các vấn đề của nhau - Khuyến khích nhau giải quyết các vấn đề chung	Kế thừa từ Lee và cộng sự (2001)
Sự phụ thuộc lẫn nhau (DEP)	DEP1 DEP2	- Hỗ trợ nhau về thông tin và kỹ thuật khi cần thiết - Có trách nhiệm với sự phát triển chung của ngành du lịch	Kế thừa từ Lee và cộng sự (2001)
Vị thế/Vai trò của đối tác (POS)	POS1 POS2 POS3 POS4 POS5 POS6 POS7	- Đối tác nói chung đều quan trọng đối với hoạt động công ty - Cơ quan quản lý nhà nước về du lịch có vai trò rất quan trọng - Các nhà cung cấp có vai trò rất quan trọng - Các đại lý lữ hành có vai trò rất quan trọng - Thị trường khách có vai trò rất quan trọng - Cộng đồng dân cư địa phương có vai trò rất quan trọng - Đối thủ cạnh tranh có vai trò rất quan trọng	Phát triển mới từ nghiên cứu định tính và Chen và cs (2007)
Sự chia sẻ thông tin (INF)	INF1 INF2 INF3	- Trao đổi thông tin có ích giúp xây dựng kế hoạch tác nghiệp - Chia sẻ thông tin môi trường tác nghiệp ảnh hưởng đôi bên - Chia sẻ kiến thức về tiến trình thực hiện nhiệm vụ chủ chốt	Kế thừa từ Lee và cộng sự (2001)
Sự tương đồng văn hóa (CUL)	CUL1 CUL2 CUL3	- Văn hóa của công ty và đối tác tương đồng với nhau - Hiểu những quy tắc, chuẩn mực trong công việc của nhau - Cách giải quyết vấn đề, ra quyết định và giao tiếp tương tự nhau	Kế thừa từ Lee và cộng sự (2001)
Quan hệ cá nhân (PER)	PER1 PER2 PER3 PER4	- Tìm hiểu về gia đình, sở thích, chuyên môn ngoài công việc - Đến thăm và tặng quà trong các dịp lễ tết và ngược lại - Tham dự các sự kiện quan trọng (hiếu, hỷ) của nhau - Đại diện hai bên cùng tham gia vào các kỳ nghỉ	Kế thừa từ Nguyễn Văn Thắng và Jerman (2006)
Chất lượng quan hệ đối tác (QUA)	QUA1 QUA2 QUA3 QUA4 QUA5	- Ra quyết định có lợi cho cả đôi bên (niềm tin) - Hiểu rõ về công việc của nhau (hiểu biết) - Chính sách và văn hóa tương thích với đối tác (tương thích) - Cùng chia sẻ lợi ích và khó khăn trong kinh doanh (chia sẻ) - Luôn thực hiện đúng cam kết giữa đôi bên (cam kết)	Kế thừa từ Lee và cộng sự (2001)
KQKD - Kinh tế (FP1)	FP1a FP1b FP1c FP1d	- Đạt được các mục tiêu phát triển đặt ra - Đạt được các mục tiêu về lợi nhuận - Đạt được các mục tiêu về doanh số bán - Đạt được tỷ lệ hoàn vốn	Kế thừa từ Constantine và cộng sự (2001)
KQKD - Cạnh tranh (FP2)	FP2a FP2b FP2c FP2d	- Giành được vị trí tốt hơn so với đối thủ cạnh tranh - Gia tăng thị phần của công ty - Mở rộng thị trường của công ty - Vững vàng trước sức ép của đối thủ cạnh tranh	Kế thừa từ Constantine và cộng sự (2001)
KQKD - Sự hài lòng du khách (FP3)	FP3a FP3b FP3c	- Mang đến cho du khách những trải nghiệm có giá trị hơn - Nhận được nhiều ý kiến phản hồi tích cực sau chuyến đi - Mang đến cho khách du lịch sự hài lòng	Kế thừa Constantine và cs (2001); FP3b phát triển mới qua định tính

Phương pháp nghiên cứu định tính

Tác giả thực hiện phỏng vấn sâu cá nhân trực tiếp với 06 chuyên gia và nhà quản lý cấp cao trong ngành du lịch lữ hành. Thời lượng trung bình mỗi cuộc phỏng vấn là 60 phút, sử dụng bản hướng dẫn phỏng vấn bán cấu trúc nhằm rà soát các biến lý thuyết, bổ sung yếu tố thực tiễn và thẩm định thang đo.

Mã ĐTPV	Đơn vị công tác	Vị trí công tác	Kinh nghiệm (ngành / vị trí)	Quy mô đơn vị	Trình độ	Tuổi	Giới tính
ĐTPV 1	Vụ Lữ hành, Tổng cục Du lịch	Phó Vụ trưởng	15 năm / 2 năm	-	Tiến sĩ	40	Nữ
ĐTPV 2	Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội	Phó Giám đốc	30 năm / 5 năm	-	Thạc sĩ	56	Nam
ĐTPV 3	Công ty Du lịch Việt Nam	Phó Giám đốc	9 năm / 3 năm	56 người	Thạc sĩ	30	Nam
ĐTPV 4	Công ty Du lịch OSCSMI	Giám đốc chi nhánh phía Bắc	28 năm / 18 năm	38 người	Thạc sĩ	52	Nam
ĐTPV 5	Công ty Du lịch Handspan Tour	Giám đốc điều hành	10 năm / 7 năm	24 người	Thạc sĩ	32	Nam
ĐTPV 6	Công ty Du lịch Fair	Phó Giám đốc	12 năm / 10 năm	15 người	Thạc sĩ	37	Nam

Phương pháp nghiên cứu định lượng

• Mẫu điều tra: Khảo sát diện rộng bằng phiếu câu hỏi tiêu chuẩn gửi tới các nhà quản lý doanh nghiệp lữ hành quốc tế; thu về dữ liệu hợp lệ từ 105 doanh nghiệp.
• Công cụ và kỹ thuật phân tích:
  1. Kiểm định độ tin cậy của thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha (Bảng 2.4).
  2. Phân tích nhân tố khám phá (EFA) đồng thời cho các biến độc lập (Bảng 2.5) và các biến kết quả kinh doanh (Bảng 2.6) để kiểm tra giá trị hội tụ và giá trị phân biệt.
  3. Phân tích hệ số tương quan cặp đôi Pearson (Bảng 3.1) để sàng lọc hiện tượng đa cộng tuyến.
  4. Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến (Bảng 3.2 cho chất lượng QHĐT; Bảng 3.3 cho kết quả kinh doanh) để kiểm định các giả thuyết từ H1 đến H7c.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1. Cơ sở lý luận về chất lượng quan hệ đối tác và kết quả kinh doanh

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị chuỗi cung ứng và marketing quan hệ trong du lịch:

• Phân tích khái niệm quan hệ đối tác, khẳng định đây là "vốn quan hệ" – tài sản vô hình tạo ra sức mạnh cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp.
• Phân loại mạng lưới quan hệ tác nghiệp của doanh nghiệp lữ hành gồm 6 nhóm: cơ quan quản lý nhà nước (Bộ/Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Tổng cục Du lịch); đơn vị cung cấp dịch vụ (vận chuyển, lưu trú, ăn uống, điểm tham quan); đại lý lữ hành; thị trường khách du lịch; đối thủ cạnh tranh; và cộng đồng dân cư địa phương.
• Mô tả chuỗi phân phối của ngành du lịch (Hình 1.1), phân tích tính phụ thuộc lẫn nhau giữa các khâu dịch vụ trong việc tạo ra sản phẩm trải nghiệm hoàn chỉnh cho du khách.
• Tổng hợp các mô hình lý thuyết quốc tế và xây dựng mô hình nghiên cứu ban đầu (Hình 1.2), đề xuất hệ thống 9 giả thuyết nghiên cứu (H1 - H7c) về mối quan hệ giữa 6 nhân tố tác động, chất lượng quan hệ đối tác và 3 khía cạnh kết quả kinh doanh.

Chương 2. Thiết kế nghiên cứu

Chương 2 trình bày toàn bộ quy trình thiết kế và thực thi nghiên cứu từ định tính đến định lượng:

• Mô tả phương pháp phỏng vấn sâu 06 chuyên gia/nhà quản lý quản lý nhà nước và doanh nghiệp (Bảng 2.1) để thẩm định mô hình lý thuyết, hiệu chỉnh từ ngữ và bổ sung các biến đặc thù bối cảnh Việt Nam.
• Xây dựng phiếu điều tra khảo sát với hệ thống biến số, thang đo chi tiết (Bảng 1.1 đến Bảng 1.4).
• Trình bày cơ cấu mẫu khảo sát: thống kê thông tin đối tượng trả lời phiếu (Bảng 2.2) và đặc điểm của 105 doanh nghiệp tham gia điều tra (Bảng 2.3).
• Thực hiện phân tích thống kê sơ bộ: kết quả kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha (Bảng 2.4), kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA cho các biến độc lập (Bảng 2.5) và EFA cho các biến kết quả kinh doanh (Bảng 2.6).
• Xác lập mô hình nghiên cứu điều chỉnh (Hình 2.1) làm căn cứ cho việc phân tích thực nghiệm ở chương tiếp theo.

Chương 3. Đánh giá chất lượng quan hệ đối tác và sự tác động đối với kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp lữ hành Việt Nam

Chương 3 trình bày kết quả phân tích thực nghiệm về thực trạng và kiểm định mô hình quan hệ nhân quả:

• Đánh giá thực trạng nhận thức của doanh nghiệp lữ hành về vai trò của quan hệ đối tác (Hình 3.1) và mức độ thực hiện các hoạt động quan hệ đối tác theo đúng kế hoạch (Hình 3.2).
• Phân tích thực trạng chất lượng quan hệ đối tác chung (Hình 3.3) và chất lượng quan hệ đối tác phân bổ theo từng nhóm đối tác cụ thể (Hình 3.4).
• Trình bày ma trận tương quan cặp đôi giữa các biến nghiên cứu (Bảng 3.1).
• Phân tích kết quả hồi quy đa biến cho biến phụ thuộc Chất lượng quan hệ đối tác (Bảng 3.2), kiểm định mức độ tác động của từng yếu tố độc lập (Sự tham gia hợp tác, Vị thế/Vai trò đối tác, Sự chia sẻ thông tin và kỹ thuật, Sự tương đồng văn hóa, Quan hệ cá nhân) (Hình 3.6).
• Phân tích kết quả hồi quy đa biến đối với biến phụ thuộc Kết quả kinh doanh (Bảng 3.3), kiểm định tác động của chất lượng quan hệ đối tác lên KQKD kinh tế, KQKD cạnh tranh và KQKD sự hài lòng du khách (Hình 3.5).

Chương 4. Một số đề xuất và khuyến nghị cải thiện chất lượng quan hệ đối tác cho các doanh nghiệp lữ hành Việt Nam

Chương 4 đưa ra các giải pháp thực tiễn dựa trên kết quả phân tích định lượng:

• Đề xuất các giải pháp kiểm soát các yếu tố tác động đến chất lượng quan hệ đối tác theo tỷ lệ tác động thực tế của từng nhân tố.
• Xây dựng giải pháp cải thiện chất lượng mối quan hệ với từng nhóm đối tác cụ thể (cơ quan quản lý, nhà cung ứng, đại lý, khách du lịch, cộng đồng, đối thủ cạnh tranh) nhằm tối ưu hóa kết quả kinh doanh.
• Thiết lập quy trình quản lý quan hệ đối tác gồm các bước chuẩn hóa (Hình 4.1).
• Đưa ra phương pháp xác định ngân sách dành riêng cho hoạt động phát triển quan hệ đối tác trong doanh nghiệp (Hình 4.2).
• Kiến nghị chính sách đối với cơ quan quản lý nhà nước (Bộ/Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Tổng cục Du lịch) và các hiệp hội trong ngành du lịch nhằm tạo lập môi trường hợp tác lành mạnh.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt lý luận

• Luận án xác định và bổ sung 02 yếu tố mới ảnh hưởng đến chất lượng quan hệ đối tác của doanh nghiệp lữ hành trong bối cảnh kinh doanh tại Việt Nam vào hệ thống lý thuyết marketing quan hệ: yếu tố "Vị thế/Vai trò của đối tác" và yếu tố "Quan hệ cá nhân".
• Phát triển mới hệ thống thước đo cho biến "Vị thế/Vai trò của đối tác" (thang đo POS gồm 7 tiêu chí) dựa trên kết quả nghiên cứu định tính và kiểm định độ giá trị bằng EFA.
• Bổ sung tiêu chí đo lường mới cho biến kết quả kinh doanh về mặt khách hàng: tiêu chí "Ý kiến phản hồi tích cực sau chuyến đi của khách" (FP3b), phản ánh chính xác đặc thù đánh giá chất lượng dịch vụ trọn gói của hoạt động kinh doanh lữ hành.

Đóng góp mới về mặt thực tiễn

• Lượng hóa cụ thể mức độ tác động của từng yếu tố độc lập đến chất lượng quan hệ đối tác, cung cấp căn cứ thực nghiệm giúp các nhà quản lý lữ hành phân bổ nguồn lực và kiểm soát các yếu tố theo trọng số tác động.
• Khẳng định bằng dữ liệu thực nghiệm trên mẫu 105 doanh nghiệp lữ hành quốc tế về tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê của chất lượng quan hệ đối tác đối với kết quả kinh doanh trên cả ba phương diện: kinh tế, năng lực cạnh tranh và sự hài lòng của du khách.
• Xây dựng quy trình quản lý quan hệ đối tác (Hình 4.1) và mô hình xác định ngân sách dành cho hoạt động quan hệ đối tác (Hình 4.2), làm công cụ ứng dụng trực tiếp cho các doanh nghiệp du lịch lữ hành.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về mẫu nghiên cứu: Khảo sát định lượng chỉ thực hiện trên nhóm doanh nghiệp được cấp phép kinh doanh lữ hành quốc tế trước ngày 10/12/2009 tại Hà Nội và một số trung tâm du lịch lớn; chưa bao quát nhóm doanh nghiệp kinh doanh lữ hành nội địa do hạn chế về cơ sở dữ liệu thống kê và quản lý của cơ quan nhà nước tại thời điểm nghiên cứu.
• Hạn chế về thời gian và không gian: Dữ liệu nghiên cứu phản ánh thực trạng hoạt động trong giai đoạn cuối năm 2009 đến năm 2011 tại một số địa bàn trọng điểm.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng phạm vi khảo sát sang các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành nội địa và các địa phương khác trên cả nước khi điều kiện thống kê cho phép.
  • Nghiên cứu sâu hơn về tác động hai chiều của mạng lưới quan hệ cá nhân trong các mô hình liên minh chiến lược đa ngành thuộc lĩnh vực dịch vụ.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với nghiên cứu sinh, học viên cao học và giảng viên: Cung cấp tài liệu tham khảo có giá trị về phương pháp nghiên cứu kết hợp (mixed methods), quy trình thiết kế thang đo mới từ nghiên cứu định tính, và khung phân tích marketing quan hệ trong ngành dịch vụ du lịch.
• Đối với nhà quản lý doanh nghiệp lữ hành: Cung cấp căn cứ thực nghiệm để xây dựng chiến lược phát triển quan hệ đối tác, quy trình quản lý đối tác (Hình 4.1), cách tính toán ngân sách hợp tác (Hình 4.2) và giải pháp kiểm soát các mối quan hệ cá nhân nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh.
• Đối với các cơ quan quản lý nhà nước (Tổng cục Du lịch, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch): Cung cấp cơ sở khoa học để ban hành các chính sách liên kết vùng, kích cầu du lịch, hoàn thiện khung pháp lý quản lý hoạt động lữ hành và hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng chuỗi cung ứng du lịch đồng bộ.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án đã bổ sung những yếu tố mới nào vào mô hình các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng quan hệ đối tác?

Luận án bổ sung 02 yếu tố mới gồm: Vị thế/Vai trò của đối tác (được đo lường bằng 7 tiêu chí POS1 - POS7) và Quan hệ cá nhân (được đo lường bằng 4 tiêu chí PER1 - PER4), phản ánh đặc thù cấu trúc ngành lữ hành và văn hóa giao dịch Nho giáo tại Việt Nam.

2. Tiêu chí đo lường mới nào được phát triển cho biến Kết quả kinh doanh?

Bên cạnh các tiêu chí kế thừa từ Constantine và cộng sự (2001), luận án phát triển mới tiêu chí FP3b: "Nhận được nhiều các ý kiến phản hồi tích cực sau chuyến đi của khách" thuộc nhóm Kết quả kinh doanh – Sự hài lòng của du khách, xuất phát từ thực tiễn sử dụng phiếu đánh giá phản hồi (Feedback Evaluation) của các công ty lữ hành.

3. Mẫu khảo sát định tính và định lượng của luận án gồm những đối tượng nào?

• Định tính: 06 chuyên gia/nhà quản lý gồm Phó Vụ trưởng Vụ Lữ hành (Tổng cục Du lịch), Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, và 4 lãnh đạo cấp cao của các công ty du lịch: Handspan Tour, OSCSMI (chi nhánh phía Bắc), Fair, và Công ty Du lịch Việt Nam.
• Định lượng: 105 doanh nghiệp kinh doanh lữ hành quốc tế được cấp phép trước ngày 10/12/2009 tại Hà Nội và một số trung tâm du lịch của Việt Nam.

4. Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp lữ hành được đo lường qua những khía cạnh nào trong luận án?

Kết quả kinh doanh được đo lường qua 3 khía cạnh với 11 tiêu chí:

1. KQKD - Kinh tế (FP1): Mục tiêu phát triển (FP1a), lợi nhuận (FP1b), doanh số bán (FP1c), tỷ lệ hoàn vốn (FP1d).
2. KQKD - Cạnh tranh (FP2): Vị thế cạnh tranh (FP2a), thị phần (FP2b), mở rộng thị trường (FP2c), khả năng đứng vững trước đối thủ (FP2d).
3. KQKD - Sự hài lòng của du khách (FP3): Trải nghiệm có giá trị (FP3a), ý kiến phản hồi tích cực sau chuyến đi (FP3b), sự hài lòng chung của du khách (FP3c).

---

Kết luận

Luận án của tác giả Nguyễn Thị Thu Mai là công trình nghiên cứu thực nghiệm toàn diện về chất lượng quan hệ đối tác và tác động đối với kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp lữ hành tại Việt Nam. Bằng việc kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính phỏng vấn sâu chuyên gia và định lượng hồi quy đa biến trên mẫu 105 doanh nghiệp lữ hành quốc tế, luận án đã chứng minh vai trò quyết định của chất lượng quan hệ đối tác tới kết quả kinh tế, năng lực cạnh tranh và sự hài lòng của du khách. Công trình đóng góp cho lý thuyết quản trị marketing quan hệ 02 yếu tố mới gồm vị thế đối tác và quan hệ cá nhân, đồng thời cung cấp quy trình quản lý và xác định ngân sách đối tác có giá trị ứng dụng thực tiễn cho ngành du lịch Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG QUAN HỆ ðỐI TÁC VÀ KẾT QUẢ KINH DOANH 1. Cơ sở lý luận và tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Một số vấn ñề lý luận 1. Khái niệm quan hệ ñối tác Quan hệ ñối tác là một thuật ngữ không còn mới mẻ, lý thuyết marketing ñã chỉ ra các mối quan hệ giữa người mua và người bán, giữa nhà sản xuất và nhà phân phối v.

Trong lĩnh vực du lịch, quan hệ ñối tác cũng ñã ñược xác ñịnh là một yếu tố quan trọng trong nhóm Ps4 của marketing-mix, ñược nhìn nhận có tác dụng hỗ trợ trực tiếp cho nhóm 4P truyền thống (sản phẩm, giá, phân phối và xúc tiến) [4]. Có rất nhiều khái niệm về quan hệ ñối tác và bản thân những khái niệm này cũng chưa hoàn toàn nhất quán. Theo Wood và Gray, quan hệ ñối tác diễn ra khi một nhóm các bên liên quan tự nguyện tương tác với nhau, cùng chia sẻ những giá trị, quy tắc ñể giải quyết các vấn ñề chung [56]. Quan niệm này tuy ñã chỉ ra những khía cạnh cơ bản của quan hệ ñối tác như: sự tương tác, vấn ñề chung của các bên, nhưng chưa ñề cập ñến lợi ích của các bên vốn là một yếu tố ñặc biệt quan trọng khi một tổ chức quyết ñịnh thiết lập một mối quan hệ với ñối tác.

Spekman và các cộng sự [41] ñã nhấn mạnh ñến yếu tố này khi xác ñịnh, quan hệ ñối tác là sự hợp tác chặt chẽ, dài hạn, vì lợi ích (của mỗi ñối tác) giữa hai hay nhiều ñối tác, trong ñó, 4 Chữ tiếng Anh viết tắt của các từ: product, price, place, promotion, partnership…. 19 nguồn lực ñược chia sẻ ñể nâng cao vị thế cạnh tranh của mỗi bên. Cũng trao ñổi về vấn ñề này, theo Weaver và Lawton, quan hệ ñối tác là mối quan hệ tương tác giữa hai hay nhiều bên có liên quan ñến nhau trong quá trình thực hiện mục tiêu mà mỗi bên theo ñuổi [55]. Những quan ñiểm này ñã chỉ ra rất rõ những vấn ñề cơ bản của quan hệ ñối tác, nhưng cần bổ sung một khía cạnh quan trọng ñã ñược Wood và Gray cùng một số tác giả khác ñề cập tới, ñó là sự tự nguyện của các bên tham gia [36], [56].

Vì thế, có thể thấy khái niệm do Marcjanna M. Augustyn và Tim Knowles ñưa ra là khái niệm có tính khái quát hóa cao và hoàn chỉnh vì ñã ñề cập ñược ñến các khía cạnh cơ bản của quan hệ ñối tác: Quan hệ ñối tác là sự tự nguyện góp chung các nguồn lực giữa hai hay nhiều bên nhằm ñạt ñược các mục tiêu hợp tác [36, tr 341]. Phân loại ñối tác của các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành Tiếp cận các cách phân loại quan hệ ñối tác, có thể thấy quan hệ ñối tác ñược phân chia theo rất nhiều cách thức. Phân loại theo cấp ñộ môi trường kinh doanh của ñơn vị kinh doanh, quan hệ ñối tác bao gồm: quan hệ quốc tế, quan hệ vĩ mô, quan hệ tác nghiệp và quan hệ nội bộ [5].

Theo mức ñộ gắn kết và vai trò của mỗi bên trong mối quan hệ, quan hệ ñối tác ñược chia làm ba cấp ñộ: cạnh tranh, hợp tranh và hợp tác [54]. Trong lĩnh vực du lịch, cũng theo mức ñộ gắn kết giữa các bên tham gia, quan hệ của doanh nghiệp ñược phân loại theo các cấp ñộ từ thấp tới cao: Liên kết, phối hợp, hợp tác và liên minh chiến lược [54]. Hoạt ñộng du lịch diễn ra với sự tham gia của rất nhiều thành phần liên quan. Phân loại theo cấp ñộ môi trường kinh doanh, có thể xác ñịnh những mối quan hệ tác nghiệp rất ña dạng của các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành với các ñối tác trong nội bộ ngành Du lịch, ñó là: Quan hệ giữa doanh nghiệp kinh doanh lữ hành với các cơ quan quản lý nhà nước, với các ñơn vị cung cấp (dịch vụ vận chuyển, lưu trú, ăn uống, tham quan, hướng dẫn…), với các ñại lý lữ hành (trung gian), với ñối thủ cạnh tranh (các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành khác), với cộng ñồng ñịa phương nơi hoạt ñộng du lịch ñược tổ chức.

Cơ quan quản lý nhà nước về du lịch: Cơ quan quản lý nhà nước về du lịch tại ñiểm ñến (ở cấp quốc gia hay cấp tỉnh thành) có trách nhiệm trong việc tạo ra và ñiều chỉnh các chính sách về du lịch cũng như thực hiện các hoạt ñộng marketing cho quốc gia hay khu vực quản lý [55]. Cơ quan quản lý nhà nước về du lịch tại một ñiểm ñến ở cấp ñộ quốc gia quản lý số lượng và loại hình du khách thông qua các yêu cầu về visa cũng như quy ñịnh về các khu vực ñược hay không ñược phép lui tới. ðồng thời, cơ quan này còn có thể ñiều chỉnh dòng khách vào ra một khu vực, ñặt ra các luật lệ có tác ñộng trực tiếp hoặc gián tiếp ñến hoạt ñộng du lịch (như thuế xăng dầu, thuế sân bay, ñiều kiện cấp hộ chiếu.) và hoạt ñộng kinh doanh của các công ty lữ hành (ñiều kiện kinh doanh lữ hành, nghĩa vụ của doanh nghiệp lữ hành…). Các ñơn vị cung ứng tại ñiểm du lịch: Mặc dù, dưới góc ñộ của khách du lịch, các doanh nghiệp lữ hành chính là nhà cung cấp, nhưng trong hệ thống phân phối sản phẩm du lịch, các doanh nghiệp lữ hành thực chất là các ñơn vị trung gian, cầu nối giữa du khách với các sản phẩm, dịch vụ của các nhà cung ứng tại ñiểm du lịch.

Các ñơn vị cung ứng tại ñiểm du lịch rất ña dạng, nếu phân tách các dịch vụ cấu thành một chương trình du lịch, có thể thấy sự xuất hiện của nhiều yếu tố như dịch vụ vận chuyển, lưu trú, tham quan, giải trí, mua sắm, hướng dẫn. ñược các nhà cung ứng tại ñiểm ñến cung cấp. Chuỗi phân phối của ngành Du lịch ñược thể hiện trong hình 1. 21 - ðiểm du lịch: ðiểm ñến du lịch là bất cứ ñịa ñiểm nào có tài nguyên du lịch ñược du khách tìm ñến ñể thỏa mãn nhu cầu của họ [52].

Theo nghĩa hẹp, ñiểm du lịch là nơi có tài nguyên du lịch, phục vụ nhu cầu tham quan tìm hiểu của du khách và ñược lựa chọn như một ñiểm dừng trong lộ trình của du khách. Theo ñó, tại một khu vực, ñiểm du lịch có thể là một thắng cảnh, một di tích văn hóa lịch sử, một bảo tàng. Ngoài dịch vụ tham quan, các ñiểm du lịch còn cung cấp các dịch vụ ña dạng ñể thỏa mãn nhu cầu của du khách và tạo thêm nguồn thu như dịch vụ thuyết minh hướng dẫn, bán hàng lưu niệm, chụp ảnh và những dịch vụ khác. N C¬ së cung k H cÊp dÞch vô h l−u tró µ c«ng ty d l/LH ¸ ®¬n vÞ cung c cÊp Ph−¬ng c tiÖn vËn ®¹i lý lh h chuyÓn u nhµ p.phèi ®b n C¸c ®iÓm du d g lÞch c«ng ty d l/Lh ®¹i lý lh u c¸c ®¬n ®¬n vÞ ø cung cÊp c«ng ty d l/LH nhµ p.phèi ®b l dÞch vô n ¨n uèng Þ ®¹i lý lh nhµ p.phèi ®b g c C¸c ®¬n vÞ kh¸c c«ng ty d l/LH ®¹i lý lh nhµ p.

Chuỗi phân phối của ngành Du lịch [52, tr63] - Cơ sở lưu trú: Cơ sở lưu trú là cơ sở cho thuê buồng, giường và cung cấp các dịch vụ khác, trong ñó khách sạn là cơ sở lưu trú du lịch chủ yếu [8]. Ngoài hệ thống khách sạn, các loại cơ sở lưu trú khác bao gồm nhà khách, nhà nghỉ, khu nghỉ dưỡng (resort), khu cắm trại. Cũng như các ñiểm du lịch, các nhà cung cấp dịch vụ lưu trú cũng tạo ra các dịch vụ ña dạng ñể thỏa mãn tối ña nhu cầu của khách lưu trú và tăng doanh thu, trong ñó có dịch vụ ăn uống. 22 - Phương tiện vận chuyển: Các hãng vận tải ñường hàng không, ñường bộ, ñường biển và ñường sắt ñều cung cấp dịch vụ vận chuyển, tạo ñiều kiện thuận lợi cho du khách tiếp cận và ñi lại trong phạm vi ñiểm du lịch.

Phương tiện chuyên vận chuyển khách du lịch là phương tiện bảo ñảm các ñiều kiện phục vụ khách du lịch, ñược sử dụng ñể vận chuyển khách du lịch theo chương trình du lịch [8]. - Các cơ sở phục vụ ăn uống: Các ñơn vị cung cấp dịch vụ ăn uống tại ñiểm du lịch rất ña dạng. Ngoài các cơ sở phục vụ ăn uống tại nơi lưu trú, các cơ sở phục vụ ăn uống có thể kể ñến như các nhà hàng ñộc lập, các chuỗi nhà hàng, nhà hàng tại các khu thương mại, nhà hàng kinh doanh theo mô hình nhượng quyền. Tất cả những ñơn vị này cho phép công ty lữ hành có những sự lựa chọn ña dạng: từ các nhà hàng sang trọng ñến các nhà hàng bình dân, nhà hàng mang phong cách gia ñình, nhà hàng phục vụ các món ăn tự chọn hay bán ñồ ăn nhanh ñể thỏa mãn những nhu cầu khác nhau của du khách.

- Các ñơn vị khác: Ngoài các ñơn vị cung ứng kể trên - là những ñơn vị cung ứng các yếu tố cấu thành chủ yếu của sản phẩm du lịch, còn có những ñơn vị khác tham gia cung ứng trong lĩnh vực du lịch như: các trung tâm hội nghị, triển lãm, hệ thống các siêu thị, các cửa hàng bán lẻ và dịch vụ khác. ðối thủ cạnh tranh: ðối thủ cạnh tranh trực tiếp của các doanh nghiệp lữ hành là các doanh nghiệp lữ hành khác cũng xây dựng và tổ chức thực hiện các chương trình du lịch, cung cấp các sản phẩm du lịch tương tự cho khách du lịch ở cùng các thị trường mục tiêu ñể kiếm lợi nhuận. Tất cả các ñộng thái của ñối thủ cạnh tranh trực tiếp ñều có thể có những ảnh hưởng nhất ñịnh ñến hoạt ñộng kinh doanh của doanh nghiệp lữ hành. Theo nhận ñịnh của các chuyên gia và các nhà quản lý trong ngành, tình trạng tổ chức các chương trình du lịch sao chép khiến các chương trình du lịch ñại trà của hầu hết các doanh nghiệp lữ hành Việt Nam không có sự khác biệt, hiện tượng phá giá ñể thu hút khách hàng cũng là một vấn ñề ảnh hưởng ñến doanh thu, lợi nhuận và thị trường khách của nhiều doanh nghiệp lữ hành trong thời gian vừa qua.

23 Trong ngành Du lịch, sản phẩm du lịch ñược tạo ra bởi sự kết hợp của rất nhiều yếu tố. Doanh nghiệp lữ hành là các doanh nghiệp xây dựng và tổ chức thực hiện các chương trình du lịch cho khách du lịch ñể kiếm lợi nhuận. Các doanh nghiệp lữ hành mua một lượng lớn các dịch vụ du lịch5 (phòng khách sạn, vé máy bay, vé tham quan.