Nghiên cứu các loại giá thể hữu cơ trồng rau sạch phù hợp với nhà phố

Tìm hiểu giá thể hữu cơ chuyên biệt giúp trồng rau sạch hiệu quả ngay tại nhà phố. Bí quyết có vườn rau xanh an toàn, năng suất cao.

• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Nông nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu các loại giá thể hữu cơ sinh học trồng rau sạch phù hợp với điều kiện nhà phố
• Loại tài liệu: Đề tài nghiên cứu
• Năm xuất bản: 2011-2012
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Hướng dẫn chọn giá thể hữu cơ sinh học trồng rau tại nhà

Nền nông nghiệp đô thị đang phát triển mạnh mẽ, biến những không gian nhỏ như ban công, sân thượng thành các khu vườn xanh mát. Trọng tâm của xu hướng này là việc sử dụng giá thể hữu cơ sinh học để trồng rau sạch, đảm bảo an toàn cho sức khỏe gia đình và thân thiện với môi trường. Giá thể hữu cơ là một hỗn hợp các vật liệu có nguồn gốc tự nhiên, được phối trộn để thay thế đất vườn truyền thống. Chúng cung cấp một môi trường tối ưu cho rễ cây phát triển, đảm bảo đủ không khí, nước và dinh dưỡng cần thiết. Khác với đất tự nhiên, các loại giá thể hữu cơ sinh học được kiểm soát chặt chẽ về thành phần, giúp loại bỏ các yếu tố gây hại như kim loại nặng, vi sinh vật gây bệnh và tồn dư hóa chất. Việc lựa chọn đúng loại giá thể là bước khởi đầu quan trọng, quyết định đến 80% sự thành công của một vườn tại gia. Một giá thể tốt cần đáp ứng các tiêu chí cốt lõi: đất tơi xốp để rễ dễ dàng hô hấp và phát triển, khả năng giữ ẩm tốt để giảm tần suất tưới tiêu, và khả năng thoát nước tốt để tránh tình trạng ngập úng gây thối rễ. Đồng thời, giá thể phải giàu dinh dưỡng và hoàn toàn sạch mầm bệnh để cây trồng sinh trưởng khỏe mạnh ngay từ giai đoạn đầu. Việc tự phối trộn giá thể từ các nguyên liệu sẵn có như giá thể xơ dừa hay phân trùn quế không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn cho phép người trồng tùy chỉnh công thức phù hợp với từng loại cây cụ thể, từ rau ăn lá đến cây ăn quả.

1.1. Khái niệm và vai trò của đất sạch hữu cơ trong nhà phố

Đất sạch hữu cơ là thuật ngữ chỉ các loại giá thể trồng cây được sản xuất từ 100% nguyên liệu hữu cơ, không chứa đất thịt và các tạp chất hóa học độc hại. Vai trò của nó trong điều kiện nhà phố là vô cùng quan trọng. Thứ nhất, nó giải quyết bài toán về nguồn đất canh tác khan hiếm và không đảm bảo chất lượng tại các đô thị lớn. Thứ hai, đất hữu cơ có trọng lượng nhẹ hơn nhiều so với đất tự nhiên, giúp giảm tải trọng lên kết cấu của ban công, sân thượng. Thứ ba, nhờ được xử lý công nghiệp, đất sạch hữu cơ hoàn toàn sạch mầm bệnh, nấm và vi khuẩn có hại, giúp giảm thiểu rủi ro sâu bệnh cho cây trồng trong không gian hạn chế. Cuối cùng, nó cung cấp một môi trường sống cân bằng, ổn định về pH và dinh dưỡng, giúp cây non phát triển mạnh mẽ mà không cần can thiệp nhiều phân bón hóa học, hướng tới một nền nông nghiệp đô thị bền vững.

1.2. Tại sao giá thể sinh học là xu hướng tất yếu của vườn tại gia

Giá thể sinh học trở thành xu hướng tất yếu của các vườn tại gia vì nhiều lý do thuyết phục. Nó mang lại sự tiện lợi, hiệu quả và an toàn vượt trội so với việc sử dụng đất vườn truyền thống. Người trồng không còn phải lo lắng về việc cải tạo đất, xử lý cỏ dại hay mầm bệnh. Các loại giá thể phối trộn sẵn hoặc nguyên liệu như mụn dừa, trấu hun rất dễ tìm mua và sử dụng. Hơn nữa, các giá thể này có thể được tái sử dụng nhiều vụ, giúp tiết kiệm chi phí và giảm rác thải ra môi trường. Theo một nghiên cứu về khả năng tái sử dụng giá thể, các công thức phối trộn từ xơ dừa và phân hữu cơ vẫn cho năng suất tốt ở vụ trồng thứ hai và thứ ba. Điều này chứng tỏ tính bền vững và kinh tế của việc đầu tư vào giá thể sinh học cho các mô hình trồng rau trong thùng xốp hoặc chậu nhựa tại nhà.

II. Thách thức khi trồng rau sạch trong không gian đô thị hẹp

Việc trồng rau sạch trong điều kiện nhà phố đối mặt với không ít thách thức, đòi hỏi người dân phải có kiến thức và giải pháp phù hợp. Thách thức lớn nhất là không gian canh tác bị giới hạn. Ban công, sân thượng thường có diện tích nhỏ, chịu ảnh hưởng trực tiếp của nắng gắt và gió mạnh. Thách thức thứ hai đến từ nguồn đất trồng. Đất tự nhiên thường nặng, khó vận chuyển lên cao và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Một cuộc điều tra tại Quận 2, TP.HCM cho thấy 40% hộ gia đình tự trộn đất với phân chuồng, nhưng nguồn đất và phân này thường không được kiểm soát, có thể chứa mầm bệnh, trứng côn trùng và kim loại nặng. 38% hộ khác lựa chọn các loại đất đóng bao sẵn như đất trồng rau Tribat, tuy nhiên chi phí có thể cao nếu canh tác quy mô lớn. Thách thức thứ ba là quản lý nước và dinh dưỡng. Việc tưới tiêu không hợp lý trong chậu hoặc thùng xốp dễ gây ngập úng hoặc khô hạn. Dinh dưỡng trong giá thể hữu hạn và sẽ cạn kiệt sau một vài vụ, đòi hỏi phải bổ sung đúng cách. Cuối cùng, việc kiểm soát sâu bệnh trong môi trường đô thị cũng rất khó khăn. Việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật là không thể, do đó cần các giải pháp sinh học an toàn như sử dụng nấm đối kháng Trichoderma để bảo vệ bộ rễ và phòng bệnh cho cây trồng.

2.1. Hiện trạng sử dụng đất trồng rau tại các hộ gia đình

Kết quả khảo sát trên 50 hộ gia đình trồng rau sạch tại TP.HCM cho thấy một bức tranh đa dạng về việc sử dụng đất trồng. Có đến 70% số hộ được hỏi cho biết họ có phối trộn thêm các thành phần khác vào đất mua sẵn. Các nguyên liệu phổ biến nhất bao gồm phân bò, phân gà, và phân trùn quế. Điều này cho thấy người dân đô thị ngày càng nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của dinh dưỡng hữu cơ. Tuy nhiên, việc phối trộn theo kinh nghiệm cá nhân đôi khi không tạo ra tỷ lệ tối ưu, có thể dẫn đến tình trạng đất quá chặt, nghèo oxy hoặc mất cân bằng dinh dưỡng. Việc lựa chọn nguồn giống cũng cho thấy sự đa dạng khi 58% mua tại các cửa hàng uy tín, trong khi 42% xin giống từ người quen, tiềm ẩn nguy cơ về chất lượng hạt giống không đồng đều.

2.2. Nguy cơ từ đất trồng không đảm bảo và mầm bệnh tiềm ẩn

Sử dụng đất trồng không qua xử lý hoặc không rõ nguồn gốc là một trong những rủi ro lớn nhất khi trồng rau ban công hay sân thượng. Đất vườn tự nhiên có thể chứa tuyến trùng, nấm gây bệnh (như Fusarium, Pythium) và vi khuẩn có hại. Khi được đưa vào môi trường chậu kín, ít thiên địch, các mầm bệnh này có điều kiện phát triển mạnh, gây chết cây hàng loạt. Hơn nữa, đất ở các khu vực đô thị có thể bị ô nhiễm kim loại nặng (chì, asen) từ khí thải giao thông và công nghiệp. Những chất độc này có thể được cây hấp thụ và tích tụ trong rau quả, gây nguy hại trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng. Do đó, việc ưu tiên các loại giá thể đã được xử lý để sạch mầm bệnh và kiểm soát chất lượng là giải pháp an toàn và hiệu quả cho người làm nông nghiệp đô thị.

III. Top vật liệu làm giá thể hữu cơ sinh học giàu dinh dưỡng

Để tạo ra một loại giá thể hữu cơ sinh học hoàn hảo, việc lựa chọn và kết hợp các vật liệu là yếu tố then chốt. Mỗi thành phần đều có một vai trò riêng, góp phần tạo nên một môi trường sống lý tưởng cho cây trồng. Nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm thực tiễn đã chỉ ra một số vật liệu ưu việt, dễ tìm và mang lại hiệu quả cao. Trong đó, giá thể xơ dừa và trấu hun là hai thành phần cấu trúc không thể thiếu. Chúng giúp giá thể trở nên tơi xốp, thoáng khí, tạo điều kiện cho rễ cây phát triển mạnh mẽ. Về mặt dinh dưỡng, phân trùn quế được xem là “vàng đen” nhờ hàm lượng dinh dưỡng cân đối, dễ hấp thụ và hệ vi sinh vật có lợi phong phú. Bên cạnh đó, phân compost ủ hoai từ rác thải nhà bếp cũng là một nguồn dinh dưỡng bền vững và thân thiện với môi trường. Ngoài các thành phần chính, việc bổ sung các vật liệu cải tạo đất như đá perlite và đá pumice giúp tăng cường khả năng thoát nước và giữ khí. Đặc biệt, việc cấy thêm nấm đối kháng Trichoderma vào hỗn hợp giá thể được xem là một bước đi thông minh. Loại nấm này không chỉ giúp phân giải chất hữu cơ, giải phóng dinh dưỡng cho cây mà còn có khả năng ức chế và tiêu diệt các loại nấm gây bệnh trong đất, bảo vệ bộ rễ một cách tự nhiên và hiệu quả.

3.1. Phân tích ưu điểm của giá thể xơ dừa và trấu hun

Giá thể xơ dừa, hay còn gọi là mụn dừa, là phần được chiết xuất từ vỏ dừa. Ưu điểm nổi bật của nó là cấu trúc bền vững, khả năng ngậm nước gấp 8-10 lần trọng lượng bản thân, giúp giữ ẩm tốt cho đất. Đồng thời, cấu trúc sợi của nó tạo ra nhiều khe hở, đảm bảo độ thoáng khí. Xơ dừa đã qua xử lý có độ pH trung tính (5.5 - 6.5) và hoàn toàn sạch mầm bệnh. Trấu hun là vỏ trấu được đốt trong điều kiện yếm khí. Nó rất nhẹ, xốp, và giàu Kali, một khoáng chất thiết yếu cho cây. Trấu hun giúp cải thiện đáng kể khả năng thoát nước tốt của giá thể, ngăn ngừa tình trạng úng rễ, đặc biệt quan trọng khi trồng rau trong thùng xốp.

3.2. Vai trò của phân trùn quế và phân compost ủ hoai

Phân trùn quế là sản phẩm cuối cùng của quá trình tiêu hóa của trùn đất. Theo các nghiên cứu [11], phân trùn quế có hiệu quả vượt trội so với các loại phân hữu cơ thông thường. Nó chứa một lượng lớn acid humic và fulvic, giúp cây hấp thụ dinh dưỡng hiệu quả hơn. Hệ vi sinh vật có lợi trong phân trùn còn giúp cải tạo đất và tăng sức đề kháng cho cây. Tương tự, phân compost ủ hoai từ rác hữu cơ nhà bếp là nguồn dinh dưỡng đa dạng và bền vững. Quá trình ủ hoai đúng cách sẽ tạo ra một loại phân giàu dinh dưỡng, không mùi và an toàn cho cây trồng, đồng thời góp phần giảm thiểu rác thải sinh hoạt, xây dựng mô hình kinh tế tuần hoàn ngay tại gia đình.

IV. Công thức phối trộn giá thể hữu cơ sinh học tối ưu nhất

Việc tìm ra một công thức phối trộn giá thể hữu cơ sinh học tối ưu là mục tiêu của nhiều nghiên cứu ứng dụng. Một công thức tốt phải cân bằng được ba yếu tố: cấu trúc (độ tơi xốp, thoáng khí), khả năng giữ nước và dinh dưỡng. Một nghiên cứu tại Đại học Mở TP.HCM đã tiến hành thử nghiệm nhiều công thức khác nhau trên các loại rau như cải ngọt, cà chua và dưa leo. Các công thức này được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa nhóm vật liệu tạo cấu trúc (giá thể xơ dừa, trấu hun) và nhóm vật liệu cung cấp dinh dưỡng (phân trùn quế, phân bò). Kết quả được so sánh với nhóm đối chứng sử dụng đất trồng rau Tribat thương mại. Các bước phối trộn được tiêu chuẩn hóa: đầu tiên, trộn đều các thành phần tạo cấu trúc theo tỷ lệ 1:1. Tương tự với các thành phần dinh dưỡng. Sau đó, hai hỗn hợp này được phối trộn với nhau theo các tỷ lệ phần trăm khác nhau (ví dụ: 60% cấu trúc - 40% dinh dưỡng). Cuối cùng, nấm đối kháng Trichoderma được bổ sung với liều lượng 50g cho mỗi 25kg giá thể thành phẩm. Quá trình này đảm bảo các thành phần được phân bố đồng đều, tạo ra một môi trường sinh trưởng đồng nhất và giàu tiềm năng cho cây trồng phát triển tại các vườn tại gia.

4.1. Nghiên cứu tỷ lệ phối trộn xơ dừa tro và phân hữu cơ

Trong nghiên cứu, các nhà khoa học đã thiết lập nhiều nghiệm thức với tỷ lệ phối trộn khác nhau. Ví dụ, nghiệm thức P40T60 bao gồm 60% hỗn hợp (tro trấu + xơ dừa) và 40% hỗn hợp (phân bò + phân trùn quế). Ngược lại, nghiệm thức P60T40 có 40% thành phần cấu trúc và 60% thành phần dinh dưỡng. Mục tiêu là để xác định tỷ lệ "vàng" giúp cây vừa có nền tảng bộ rễ vững chắc, vừa được cung cấp đủ dinh dưỡng trong suốt quá trình sinh trưởng. Việc phân tích các chỉ tiêu sinh trưởng của cây trên từng công thức cho phép đưa ra kết luận khoa học về công thức hiệu quả nhất cho từng nhóm cây trồng cụ thể (ăn lá, ăn quả).

4.2. So sánh hiệu quả các công thức với đất trồng rau Tribat

Kết quả nghiên cứu cho thấy nhiều công thức tự phối trộn mang lại hiệu quả tương đương, thậm chí vượt trội so với việc sử dụng đất trồng rau Tribat làm đối chứng. Cụ thể, các công thức có tỷ lệ dinh dưỡng cao (ví dụ P60T40) thường cho kết quả tốt hơn về chiều cao cây và diện tích lá ở giai đoạn đầu. Điều này chứng tỏ việc chủ động phối trộn giá thể cho phép người trồng tạo ra một môi trường giàu dinh dưỡng hơn, phù hợp với nhu cầu của các loại cây cần nhiều dinh dưỡng như cà chua, dưa leo. Trong khi đó, đất thương mại thường có công thức an toàn, phù hợp với nhiều loại cây nhưng có thể không phải là tối ưu cho một loại cây cụ thể.

4.3. Đặc tính lý hóa độ tơi xốp giữ ẩm và thoát nước

Một giá thể lý tưởng phải có sự cân bằng giữa khả năng giữ ẩm tốt và thoát nước tốt. Các thành phần như xơ dừa và phân trùn quế có khả năng giữ nước tuyệt vời, trong khi trấu hun và đá perlite giúp tạo ra các kẽ hở lớn để nước thừa thoát ra nhanh chóng, tránh ngập úng. Sự kết hợp này tạo ra một cấu trúc đất tơi xốp, giàu oxy, giúp bộ rễ hô hấp tốt và phát triển khỏe mạnh. Phân tích các chỉ tiêu lý hóa của các mẫu giá thể cho thấy công thức phối trộn có tỷ lệ cân bằng giữa nhóm cấu trúc và dinh dưỡng (ví dụ P50T50) thường đạt được sự hài hòa tốt nhất về các đặc tính này.

V. Kết quả ứng dụng giá thể hữu cơ trên rau ăn quả ăn lá

Việc áp dụng các công thức giá thể hữu cơ sinh học vào thực tiễn đã mang lại những kết quả tích cực và đáng khích lệ. Thí nghiệm được thực hiện trên bốn loại cây trồng phổ biến trong các vườn tại gia: cải ngọt (đại diện rau ăn lá), bồ ngót, cà chua và dưa leo (đại diện rau ăn quả). Các chỉ tiêu sinh trưởng như chiều cao cây, diện tích lá, số quả trên cây, và trọng lượng quả đều được ghi nhận và phân tích chi tiết. Kết quả cho thấy, các công thức giá thể tự phối trộn có bổ sung phân trùn quế và nấm đối kháng Trichoderma đều cho thấy sự vượt trội so với nhóm đối chứng. Cây trồng phát triển khỏe mạnh hơn, lá xanh đậm, và cho năng suất cao hơn. Đặc biệt, nghiên cứu cũng tập trung vào một vấn đề rất được quan tâm trong nông nghiệp đô thị: khả năng tái sử dụng giá thể. Việc tái sử dụng thành công không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mua mới mà còn giảm lượng rác thải, hướng đến một mô hình canh tác bền vững. Những kết quả này cung cấp cơ sở khoa học vững chắc để xây dựng các mô hình trồng rau sân thượng và trồng rau ban công hiệu quả, an toàn và kinh tế cho các hộ gia đình thành thị.

5.1. Ảnh hưởng của giá thể đến sinh trưởng cây cà chua dưa leo

Đối với nhóm cây ăn quả như cà chua và dưa leo, giá thể có ảnh hưởng rõ rệt đến năng suất và chất lượng quả. Các công thức giá thể giàu dinh dưỡng, đặc biệt là các công thức có tỷ lệ phân trùn quế cao, cho thấy sự khác biệt lớn về số lượng quả và trọng lượng trung bình của quả. Cây trồng trên các giá thể này có bộ rễ phát triển mạnh, giúp hấp thụ nước và dinh dưỡng hiệu quả hơn trong giai đoạn ra hoa và đậu quả. Đồng thời, cấu trúc đất tơi xốp và khả năng thoát nước tốt của giá thể giúp ngăn ngừa các bệnh về rễ, vốn rất phổ biến ở cây cà chua khi trồng trong chậu.

5.2. Đánh giá khả năng tái sử dụng giá thể cho nhiều vụ trồng

Một trong những phát hiện quan trọng nhất của nghiên cứu là khả năng tái sử dụng giá thể hữu cơ. Sau khi thu hoạch vụ đầu tiên, giá thể được xử lý đơn giản bằng cách phơi khô, loại bỏ rễ cũ và bổ sung thêm một lượng nhỏ phân trùn quế hoặc phân compost ủ hoai. Kết quả cho thấy, năng suất ở vụ thứ hai và thứ ba vẫn duy trì ở mức cao, chỉ giảm nhẹ so với vụ đầu. Điều này chứng tỏ cấu trúc bền vững của xơ dừa và trấu hun không bị phá vỡ sau một chu kỳ canh tác. Khả năng tái sử dụng giúp giảm đáng kể chi phí đầu tư và công sức cho người trồng, làm cho mô hình trồng rau trong thùng xốp trở nên hấp dẫn và kinh tế hơn.

VI. Kết luận đề xuất quy trình trồng rau sạch trong nhà phố

Nghiên cứu về các loại giá thể hữu cơ sinh học đã khẳng định vai trò không thể thiếu của chúng trong việc phát triển mô hình trồng rau sạch tại nhà phố. Việc sử dụng các công thức phối trộn từ nguyên liệu hữu cơ như giá thể xơ dừa, trấu hun, và phân trùn quế không chỉ mang lại hiệu quả năng suất vượt trội mà còn đảm bảo an toàn cho sản phẩm và thân thiện với môi trường. Các thí nghiệm đã chứng minh rằng các công thức tự phối trộn, đặc biệt là những công thức có tỷ lệ dinh dưỡng cao và được bổ sung nấm đối kháng Trichoderma, cho kết quả tốt hơn so với đất thương mại trên nhiều loại cây trồng. Hơn nữa, khả năng tái sử dụng giá thể qua nhiều vụ là một lợi thế kinh tế và môi trường to lớn, phù hợp với xu hướng phát triển bền vững của nông nghiệp đô thị. Dựa trên những kết quả này, một quy trình chuẩn để trồng rau an toàn trên giá thể tự phối trộn đã được đề xuất. Quy trình này bao gồm các bước từ lựa chọn nguyên liệu, xác định tỷ lệ phối trộn phù hợp cho từng loại cây, kỹ thuật vào chậu, chăm sóc và tái sử dụng giá thể, giúp người dân thành thị có thể tự tin xây dựng vườn tại gia xanh, sạch và hiệu quả.

6.1. Tóm tắt các công thức giá thể hữu cơ sinh học hiệu quả nhất

Dựa trên kết quả phân tích, có thể tóm tắt một số công thức hiệu quả. Đối với các loại rau ăn lá ngắn ngày như cải ngọt, công thức cân bằng P50T50 (50% cấu trúc, 50% dinh dưỡng) là phù hợp. Đối với các loại cây ăn quả cần nhiều dinh dưỡng hơn như cà chua, dưa leo, công thức P40T60 (40% cấu trúc, 60% dinh dưỡng) cho kết quả tối ưu hơn. Tất cả các công thức đều cần được bổ sung nấm đối kháng Trichoderma (50g/25kg giá thể) để phòng bệnh và tăng cường sức khỏe cho cây. Đây là những gợi ý quan trọng giúp người trồng lựa chọn công thức phù hợp nhất với mục đích canh tác của mình.

6.2. Hướng phát triển nông nghiệp đô thị bền vững tại Việt Nam

Nghiên cứu này mở ra một hướng đi tiềm năng cho việc phát triển nông nghiệp đô thị bền vững tại Việt Nam. Việc chuẩn hóa và thương mại hóa các công thức giá thể hữu cơ hiệu quả có thể giúp nhiều người dân tiếp cận với phương pháp trồng rau sạch dễ dàng hơn. Trong tương lai, cần có thêm các nghiên cứu về việc tận dụng các nguồn phế phẩm hữu cơ khác tại đô thị (bã cà phê, vỏ trứng...) để làm giàu cho giá thể. Đồng thời, việc kết hợp mô hình trồng rau trên giá thể với các hệ thống tưới tiêu thông minh và quản lý sâu bệnh bằng biện pháp sinh học sẽ tạo ra một hệ sinh thái canh tác khép kín, hiệu quả và an toàn ngay trong lòng thành phố.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 DANH Ml)C HINH. IV DANH Ml)C BANG. VIIII DANH Ml)C BIEU DO. IX DANH M l)C Sd DO.

TONG QUAN TAI LIJ;U. Gi6'i thi�u vS ndm Trichoderma va phan huu ca vi sinh. Phan hfru CO' vi sinh. Gia thS tr6ng rau.

Khai ni�m ddt s�ch dinh duong. D?c tinh sinh h<;>c va yeu cfru dinh duong cua b6'ng6t, cai ng<;>t, ca chua va dua leo. D?C tinh sinh h9c va yeu cdu dinh duong cua bf> ngot. D?c tinh sinh h9c va yeu cdu dinh duong cua cai ng9t.

D?c tinh sinh h9c va yeu cdu dinh duong cua cay ca chua. D?c tinh sinh h9c va yeu cdu dinh duong cua cay dua leo. Vai tro cua cac chdt diSu hoa sinh truong thµc v�t trong sµ sinh truong va phat triSn cua �y trbng. Tinh hinh tr6ng rau s�ch tren dia ban thanh ph6.

V!T LIJ;U VA PHUONG PHAP NGHIEN CUU. Dia diSm va thai gian thi nghi�m. Thi nghi�m 4: Anh huong cua m(>t s6 lo�i gia th8 d€n sv sinh truong cua cay ca chua. Thi nghi�m 5: Anh huong cua m(>t s6 lo�i gia th8 d€n sv sinh truong cua cay dua leo.

Khao sat kha nang tai SU d\lng gia th8 hfru CO' sinh h9c d€n S\f sinh truong cua cay rau bf> ng6t, cai ng9t, ca chua va dua leo. Khao sat kha nang tai SU d\}ng gia th8 hfru CO' sinh h9c d€n S\f sinh trucrng CUa cay bf> ng6t. Khao sat kha nang tai SU d\lng gia th8 hfru CO' sinh h9c ;. ' � '· · h tru'ang cua den su.

sin cay �a1 ng9t. Khao sat kha nang tai SU d\lng gia th8 hfru CO' sinh h9c d€n S\I sinh trucrng cua cay ca chua. Khao sat kha nang tai SU d\}ng gia th8 hfru CO' sinh h9c d€n S\f sinh trucrng cua cay dua leo. Khao sat anh huong cua phan b6n la sinh h9c d€n S\f sinh truong cua cay rau b6 ng6t, cai ng9t, ca chua va dua leo.

Khao sat anh huong cua phan b6n la sinhh9c d€n S\f 82 3. Khao sat anh huong cua pkan b6n la sinh h9c d€n S\I sinh truong cua cay rau cai ng9t. Khao sat anh huong cua phan b6n la sinh h9c d€n S\I sinh truong cua cay ca chua. Khao sat anh huong cua phan b6n la sinh h9c d�n S\I sinh truong cua cay dua leo.

Quy trinh tr6ng rau an toan tren gia th8 t\f ph6i tr9n t�i h9 gia dinh. M(>t s6 mo hinh tr6ng rau ap d\lng gia th8 tv ph6i tr(>n. KET LU!N VA DE NGHl ., '" TAI LI]$U THAM KHAO ···································································. Anh huong ctia cac gia th� tai sir d1,mg d€n chi€u dai canh, s6 la "kep"I canh khi thu ho�ch va di�n tich la" ctia cay bf> ng6t.

Anh huang ctia cac gia th� tai sir d1,mg d€n chi€u cao cay cai ngQt. Anh huang ctia cac lo�i gia thS tai sir d\lng d€n chi€u cao cay ca chua. Anh huang ctia cac lo�i gia thS tai sir d\lng d€n s6 trail cay, trQng lugng,. ' g k'1nh tr'· chl �eu d'ai· v'a duon a1 vao ' th'· en d1em ;:.

thu ho�ch. Anh huang ctia cac lo�i gia thS tai sir d\lng d€n chi€u cao cay, di�n tich la ctia cay dua leo. Anh huang cua cac lo�i gia thS tai sir d\lng d€n s6 trail cay, trQng lugng, chi€u dai va duO'Ilg kinh trai. Anh huang ctia cac cac lo�i phan b6n la d€n chi€u dai canh, s6 la keplcanh va di�n tich la ctia cay bf> ng6t khi thu ho�ch.

Anh huang cua cac cac lo�i phan b6n la d€n chi€u dai cao cay cai ngQt. Anh huang ctia cac lo�i phan b6n la d€n chi€u cao cay ca chua. Anh huang ctia cac lo�i phan b6n la d€n s6 trail cay, tr9ng lugng, chi€u dai va duO'Ilg kinh trai ca chua vao thoi diSm thu ho�ch. Anh huong ctia cac lo�i phan b6n la d€n cii€u cao cay Va di�n tich la cua cay dua leo.

Anh huang cua cac lo�i phan b6n la d€n s6 trail c�y, tr9ng lugng, chi€u dai va duO'Ilg kinh trai dua leo vao thoi diSm thu ho�ch. 91 VIII duqc hc.tn ch�, giup t<;to san phfrm rau an toan d6i v6i con nguai va moi truang xung quanh.ti cay tr6ng chi thich hqp v6i mc)t vai loc.ti gia th� nhllt dinh [15]. Cac v�t li�u SU' dl}ng lam gia th� a. XO' dira Bay la nguyen li�u tv nhien hi�n nay duqc dung nhi�u cho m1Jc dich tr6ng tr9t v6i nhi�u uu di�m nhu: - Sc.tch mdm b�nh, d9 pH tir 5,5 - 6,0 , chi s6 EC< 0,5.

- C6 cllu true b€n vfrng, khopg hao mon, c6 th� su d1Jng nhi€u nam tir 3-5 nam tuy loc.ti cay tr6ng, di€u hoa duqc ch� de) dinh duong cho cay tr6ng. - Thoang khi tang kha nang tai xf>p dllt. - DS hut nu6c va thoat nu6c nhanh, d6ng thai gifr frm t6t. - Khong gay d9c he.ti cho moi truang.

C6 thS dua vao d6ng ru9ng nhu chllt cai t<;to dllt, bao v� moi truang. - Gia thanh re ngu6n nguyen li�u d6i dao. Tro Tro la phlJ phfrm cua trdu dem df>t. Bay la loc.ti gia thS c6 cllu true rf>ng xf>p giup gift nu6c va chdt dinh duong tf>t, c6 pH thllp va d(lc bi�! c6 ham luqng K+ tv nhien cao.

Tro c6 cac uu di�m nhu: - Gia thanh re ngu6n nguyen li�u d6i dao. - Cung cdp ham luqng kali hfru d1Jng tv nhien cao. - Lam tai xf>p dllt tang kha nang gifr nu6c.ti cho moi truang va nguai SU d1Jng.ti trun ddt c6 ten khoa h9c la Peryonyx excavatus. Bay la loc.ti trun nhi�t d6i an khoe, sinh san nhi�u, thich hqp v6i nhi�t d(> nuoi khoang 25 - 28°C.

Phan trun c6 SlJ khac bi�t 16n v6i cac lo<;ti phan hfru ca thong thuang c6 chung ngu6n nguyen li�u ban ddu. Qua nhi�u nghien cuu khiing dinh phan trun c6 hi�u Ive tuang duang v6i cac hf>n hqp dinh duong cao, han hiin so v6i cac loc. b6n khac tren thi truang [11]. Phan trun c6 cac uu diSm.

nhu: 9 ChtrO'Ilg 2. V�T Litu vA PHUONG PHAP NGHIEN cuu 2. Dia di�m va thoi gian thi nghi�m - E>ia diem: T�i ca s& 3 - Truong E>�i h9c Ma thanh ph6 H6 Chi Minh, sf> 68, duong Le Thi Trung, phuong Phu Lqi, Thi xa Thu Ddu M9t, tinh Binh Duong. - Thai gian tir 12/2011 dJn 12/2012.

V�t li�u " - Gif>ng: H�t gif>ng cai ng9t Mlim Xanh, h�t dua leo gif>ng va h�t gif>ng ca chua bi cua cong ty Chanh Nong. Canh rau b6 ng6t de giam canh: sir dvng tir cay hai tu6i tr& len, ch9n phdn khong qua non than vira nga sang mau xam nau. Mua canh b6 ng6t t�i gia dinh ong Trlin Van TiJp, xa Phu Tue, huy�n E>inh Quan, tinh Df>ng Nai. Canh rau ng6t duqc c�t dai khoang 15 - 20 cm, c�t bo hJt la tren canh dem giam tqrc tiJp vao cac lo�i gia the khao sat.

- Men vi sinh v�t Trichoderma: Ngu6n tir Trucm�E>�i h9c Khoa h9c Tv nhien thanh ph6 H6 Chi Minh san xudt (mua t�i cong ty Gino 146/6A Vo Thi Sau, P. Ndm Trichoderma duqc sir di;mg v6i li€u' lqqng 2 ty bao tu ndm trong 500g. - Xac ba thvc v�t: Bao g6m la rau, cu, qua duqc thu gom t�i cac chq nhu chq nong san Thu E>uc, chq Binh Tri�u (thanh ph6 H6 Chi Minh), chq VInh Phu va chq Bung (Binh Duong). - Xa <lira: Xa <lira duqc ngam 24 gio, sau d6 xa nu6c, dem ngam va xa lien tvc nhu v�y trong 4 ngay va dem phai kho nh�m lo�i bo cac t�p chdt chu yJu la chdt �.

tamin va lignin. �E>O Am cua xa <lira sir dvng khi tiJn hanh thi nghi�m:'-18,0%. E>ay la nguyen li�u tv nhien hi�n nay duqc dung nhi€u- cho mvc dich tr6ng tr9t. Thanh phlin chu yJu cua XO' <lira la Cellulose (khoang 80%) va lignin (khoang 18%) - Tro trdu: Tro trdu khi mua v€ sir dvng khong qua xa nu6c va phai kho.

E>9 Am cua tro trdu sir dvng khi tiJn hanh thi nghi�m: 10,33%. 18 Ch�u nhl}a tr6ng dua leo c6 kich thu6c (ducmg kinh day x ducmg kinh mi�ng x chi8u cao): 16 cm x 20 cm x 17 cm. - Thung son dung d� u phan c6 dung Heh 20 lit duqc khoan 16 xung quanh than du&i day va tren nip thung. - May sdy, may do OD, cac d1,mg cv lam vucm ?.

PhU'O'ng phap nghien CU'U � tai duqc th1Jc hi�n theo cac bu&c tuang (mg v&i cac n(>i dung (Sa d6 2. Di8u tra hi�n tn;mg J NQi dung 2. Nghien cuu t?n dvng xac ba th1;c v�t lam phan b6n a quy NQi dung 3. Khao sat anh huong cua m(>t s6 lo�i gia th� hiiu CO' sinh hQC khac nhau len SlJ sinh truong va phat tri�n CUa bf> ng6t, cai ngQt, ca chua Va dua leo: Thi nghi�m 2.

D6i tm;mg la cai ngQt Thi nghi�m 3. D6i tuqng la bf> ng6t Thi nghi�m 4. D6i tuqng la dua leo -. Khao sat kha nang tai sir dvng cac lo�i gia th� hiiu ca sinh hQC d�n SlJ sinh tru6ng va phat tri�n cua b6 ng6t, cai ng9t, ca chua va dua leo: Thi nghi�m 6.

D6i tm;mg la cai ng9t Thi nghi�m 7. D6i tuqng la b6 ng6t Thi nghi�m 8. D6i tfrqng la dua leo 20 l r N()i dung 5. Khao sat anh huong cua phan b6n la den kha nang sinh truong cua cai ng9t va ca chua, bf> ng6t va dua leo.

D6i tu(Jllg la cai ng9t Thi nghi�m 11. D6i tu(Jllg la bf> ng6t Thi nghi�m 12 D6i tu(Jllg la dua leo Xay dl}.'ng quy trinh tr6ng rau s�ch trong di�u kien nha ph6 SO' d6 2. Cac m)i dung nghien cuu cua d€ tai 2. Di�u tra hien tr�ng tr6ng rau tren gia thi hfru CO' ciia cac h() dan s6ng trong di�u kien nha ph6 a.

M\lc dich: Danh gia hi�n tqmg trf>ng rau s�ch cua cac he) dan s6ng trong di€u ki�n nha ph6 t�i .mc)t s6 nai a TP. Tir d6, danh gi� nhfmg uu, khuyet di€m va d€ xudt giai phap nh�m nang catf hi�u qua cua phuang thuc trf>ng rau t�i he) gia dinh. PhrrO'Ilg phap thl}.'C hien - Phieu di€u tra: 50 phieu. - Dia di€m thµc hi�n: cac t6, nh6m nha vuon, he) gia dinh trf>ng rau s�ch trong dia ban phuong Binh An, An Phu, Cat Lai thuc)c qu�n 2, thanh ph6 Hf> Chi Minh.

- Thai gian: tir thang 01 den thang 02/2012. - Dieu tra theo ��u phieu c6 s�n. - Cac chi tieu theo doi va phuang phap l�y chi tieu: Thu th�p cac thong tin qua vi�c phong v�n trµc tiep cac tf>, nh6m nha vuon, he) trf>ng rau bao gf>m: ghi nh�n vi�c su d\mg cac gia th€ ddt trf>ng, nguf>n h�t gi6ng, each gieo trf>ng, cham s6c, su d\mg phan b6n, bao v� thµc v�t, phuang thuc tai su d\mg gia th€, .Tir ket qua dieu tra se danh gia hi�n tr�ng .va d€ xu�t giai phap 21 2. Nghien crru tin d\mg xac ba thl}'c vit lam phan bon ()' quy mo hQ gia.IC dich: Khao sat sµ phan huy cua xac ba thµc v�t (XBTV) nh�m t�n dt.