HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRẦN THỊ HIỆP NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CỦA BỆNH VIÊM TỬ CUNG TRÊN CHÓ Ở PHÒNG KHÁM THÚ Y HÀ NỘI VÀ ỨNG DỤNG MỘT SỐ PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ”. Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Người hướng dẫn khoa học: TS. Trần Thị Đức Tám NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày… tháng… năm… Tác giả luận văn Trần Thị Hiệp i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS. Trần Thị Đức Tám đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Tổ chức – Giải phẫu – Phôi thai, Khoa Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn toàn thể các anh, chị cán bộ, bác sỹ thú y tại phòng khám Thú y Hà Nội đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Cũng nhân đây cho tôi được gửi lời cảm ơn tới những người thân, gia đình, bạn bè đã động viên giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và thực hiện đề tài này. Hà Nội, ngày … tháng … năm 20… Tác giả luận văn Trần Thị Hiệp ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.
iii Danh mục bảng. vi Danh mục hình .vii Danh mục biểu đồ .viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục tiêu đề tài. Phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu.
Một số giống chó nuôi ở việt nam. Các giống chó nội địa. Các giống chó nhập ngoại. Đặc điểm cấu tạo và chức năng của cơ quan sinh dục chó cái.
Bộ phận sinh dục ngoài. Bộ phận sinh dục trong. Đặc điểm sinh lý sinh sản của chó cái. Sự chín muồi sinh lý sinh dục của chó.
Chu kỳ sinh dục. Các hoocmon của chu kỳ sinh dục. Các bệnh sản khoa thường gặp trên chó cái. Bệnh chửa giả.
Bệnh sa âm đạo. Bệnh vô sinh. Bệnh viêm tử cung trên chó. Nguyên nhân gây bệnh viêm tử cung trên chó.
Cơ chế gây bệnh viêm tử cung trên chó. Chẩn đoán bệnh viêm tử cung trên chó. Điều trị bệnh viêm tử cung trên chó. Các chỉ tiêu lâm sàng chính ở chó.
Tần số hô hấp. Tần số tim. Máu và thành phần của máu. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu.
Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng – vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp phân chia nhóm chó. Phương pháp chẩn đoán lâm sàng.
Xác định một số chỉ tiêu máu. Phương pháp siêu âm. Điều trị bảo tồn chó mắc bệnh viêm tử cung. Phương pháp phẫu thuật.
Phương pháp bố trí thí nghiệm. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Các bệnh sản khoa thường gặp trên chó cái tại phòng khám.
Khảo sát bệnh viêm tử cung trên chó tại phòng khám. Kết quả phân loại tỉ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo nhóm giống. Kết quả phân loại tỉ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo nhóm tuổi. Kết quả phân loại tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo lứa đẻ.
Các triệu chứng thường gặp trên chó mắc bệnh viêm tử cung. Một số chỉ tiêu huyết học trên chó mắc bệnh viêm tử cung. Số lượng hồng cầu, tỉ khối huyết cầu, thể tích bình quân của hồng cầu ở chó mắc bệnh viêm tử cung. Một số chỉ tiêu về huyết sắc tố (hemoglobin) ở chó mắc bệnh viêm tử cung.
Số lượng bạch cầu, công thức bạch cầu ở chó bị viêm tử cung. Hàm lượng đường huyết và hoạt độ của enzyme sGOT, sGPT trong máu chó mắc bệnh viêm tử cung. Tổn thương bệnh lý ở tử cung chó mắc bệnh viêm tử cung. Tổn thương bệnh lý ở tử cung chó bệnh dưới hình ảnh siêu âm.
Bệnh tích đại thể ở tử cung chó mắc bệnh viêm tử cung. Đánh giá hiệu quả điều trị một số phác đồ. Đánh giá hiệu quả điều trị của Prostagladin phối hợp với kháng sinh trong điều trị bảo tồn bệnh viêm tử cung ở chó (thử nghiệm 1). Đánh giá tác dụng liều Prostaglandin trong điều trị bảo tồn bệnh viêm tử cung ở chó (thử nghiệm 2).
Kết quả đánh giá hiệu quả điều trị bệnh viêm tử cung trên chó giữa hai phương pháp bảo tồn và phẫu thuật. Kết luận và kiến nghị. 60 Tài liệu tham khảo. 61 v DANH MỤC BẢNG Bảng 2.
Chẩn đoán phân biệt các thể viêm tử cung. Tỷ lệ mắc các bệnh sản khoa thường gặp ở chó tại phòng khám. Tỷ lệ chó bị viêm tử cung theo nhóm giống. Tỷ lệ chó bị viêm tử cung theo nhóm tuổi.
Tỷ lệ chó mắc bệnh viêm tử cung theo lứa đẻ. Triệu chứng thường gặp trên chó mắc bệnh viêm tử cung. Số lượng hồng cầu, tỷ khối hồng cầu, thể tích bình quân của hồng cầu ở chó mắc bệnh viêm tử cung. Hàm lượng huyết sắc tố, nồng độ huyết sắc tố bình quân, lượng huyết sắc tố bình quân của hồng cầu ở chó mắc bệnh viêm tử cung.
Số lượng bạch cầu, công thức bạch cầu ở chó mắc bệnh viêm tử cung và chó khỏe. Hàm lượng đường huyết và hoạt độ của enzyme sGOT, sGPT trong máu chó mắc bệnh viêm tử cung và trong máu chó bình thường. Hiệu quả điều trị của thử nghiệm 1. Hiệu quả điều trị của thử nghiệm 2.
Hiệu quả điều trị viêm tử cung ở chó bằng hai phương pháp bảo tồn và phẫu thuật. 58 vi DANH MỤC HÌNH Hình 2. Chó Bắc Hà. Chó H’mông cộc đuôi.
Chó Phú Quốc. Chó Lạp Xưởng. Chó Bắc Kinh. Cấu tạo cơ quan sinh dục chó cái.
Tử cung chó bị viêm trên màn hình siêu âm. Tử cung chó bình thường trên màn hình siêu âm. Tử cung chó cái bình thường. Tử cung chó bị viêm có thành dày, lòng tử cung có mủ lẫn máu.
Tử cung chó bị viêm có sừng cung dày, lòng tử cung tích mủ. Tử cung chó bị viêm căng phồng, lòng tử cung tích mủ, mạch máu nổi rõ trên thành tử cung. Chó bị viêm tử cung có thành tử cung mỏng, mạch máu nỗi rõ, lòng tử cung chứa đầy mủ. Chó bị viêm tử cung có niêm mạc tử cung dày, xuất huyết, lòng tử cung có nhiều dịch viêm.
55 vii DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4. Tỷ lệ các bệnh sản khoa trên chó cái tại phòng khám. Tỷ lệ chó mắc bệnh viêm tử cung theo nhóm tuổi. Tỷ lệ chó mắc bệnh viêm tử cung theo lứa đẻ.
39 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trần Thị Hiệp Tên luận văn: “Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý của bệnh viêm tử cung trên chó ở phòng khám Thú y Hà Nội và ứng dụng một số phác đồ điều trị”. Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Làm rõ một số đặc điểm dịch tễ, bệnh lý của bệnh viêm tử cung trên chó, từ đó là cơ sở khoa học cho việc xây dựng biện pháp phòng và trị bệnh đạt hiệu quả cao. Phương pháp nghiên cứu: Những phương pháp chủ yếu đã sử dụng bao gồm: phương pháp thu thập thông tin, phương pháp phân chia nhóm chó, phương pháp chẩn đoán lâm sàng, phương pháp siêu âm, phương pháp xác định các chỉ tiêu máu, phương pháp phẫu thuật, phương pháp bố trí thí nghiệm một nhân tố. Kết quả chính và kết luận: 1.
Bệnh viêm tử cung chiếm tỷ lệ cao nhất (48,36%) trong số các bệnh sinh sản thường gặp ở chó cái tại phòng khám. Bệnh viêm tử cung gặp nhiều ở những chó không sinh sản hoặc chó có tuổi cao, tỷ lệ mắc bệnh ở giống chó ngoại cao hơn so với giống chó nội. Biểu hiện triệu chứng thường thấy nhất trong bệnh viêm tử cung ở chó là chảy dịch viêm từ âm đạo chiếm 66,10%, ngoài ra còn một số biểu hiện khác như biếng ăn, bụng chướng to, uống nhiều nước, nôn mửa. Các chỉ tiêu huyết học ở máu chó mắc bệnh viêm tử cung có sự biến đổi so với chó khỏe: - Các chỉ tiêu về hồng cầu và huyết sắc tố của chó mắc bệnh viêm tử cung đều thấp hơn các chỉ tiêu này của chó bình thường.
- Bạch cầu tổng số trong máu chó mắc bệnh viêm tử cung cao hơn bạch cầu tổng số trong máu chó khỏe. Ở chó mắc bệnh viêm tử cung tỷ lệ bạch cầu đơn nhân lớn và lâm ba cầu tăng trong khi tỉ lệ các loại bạch cầu trung tính, bạch cầu ái toan, bạch cầu ái kiềm đều giảm so với tỷ lệ các loại bạch cầu này trong máu chó khỏe. - Hàm lượng đường huyết của chó mắc bệnh viêm tử cung thấp hơn hàm lượng đường huyết của chó bình thường. Hoạt độ enzym GOT, GPT trong máu chó viêm tử cung ix cao hơn so với hoạt độ các enzym này trong máu của chó bình thường.
Tổn thương bệnh lý: - Hình ảnh tử cung bị viêm trên màn hình siêu âm là những vùng hồi âm trống thể hiện khối chất lỏng bất thường (dịch viêm) bên trong tử cung. Kích thước vùng hồi âm trống cho thấy khối lượng dịch viêm cũng như tình trạng viêm. - Bệnh tích đại thể: tử cung sưng to, thành tử cung dày lên, lòng tử cung chứa dịch viêm, có thể lẫn với máu, niêm mạc xuất huyết.