HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRẦN THỊ HIỀN ĐIỀU TRA VÀ NGHIÊN CỨU BỆNH NẤM HẠI LÁ NGÔ TẠI HUYỆN VĂN YÊN, TỈNH YÊN BÁI VỤ ĐÔNG XUÂN NĂM 2016 - 2017 Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60 62 01 12 Người hướng dẫn khoa học: TS. Trần Nguyễn Hà NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày… tháng… năm… Tác giả luận văn Trần Thị Hiền i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện nghiên cứu đề tài, tôi đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình, sự đóng góp quý báu của nhiều cá nhân và tập thể, đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành luận văn Thạc sĩ này.
Tôi xin bày tỏ sự cảm ơn trân trọng nhất tới TS. Trần Nguyễn Hà đã tận tình hướng dẫn giúp đỡ tôi trong suốt quá trình hoàn thành luận văn. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến các thầy giáo, cô giáo Khoa nông học đã giúp đỡ tôi thực hiện luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn tới gia đình, những người thân, cán bộ đồng nghiệp và bạn bè đã tạo điều kiện về mọi mặt cho tôi trong quá trình thực hiện đề tài này.
Một lần nữa tôi xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày… tháng… năm… Tác giả luận văn Trần Thị Hiền ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.
vii Danh mục hình. ix Danh mục biểu đồ. x Trích yếu luận văn. xi Thesis abstract.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài. Phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn.
Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Tình hình sản xuất ngô tại tỉnh yên bái.
Tình hình nghiên cứu bệnh hại. Những nghiên cứu ngoài nước. Những nghiên cứu trong nước. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu.
Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu. 18 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp điều tra bệnh theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phương pháp điều tra phát hiện dịch hại cây ngô QCVN 01-167:2014/BNNPTNT ban hành năm 2014. Phương pháp điều chế môi trường phân lập nấm.
Phương pháp thu thập mẫu. Phương pháp kiểm tra nấm từ vết bệnh. Nghiên cứu trong phòng thí nghiệm. Phương pháp xử lý số liệu.
Kết quả và thảo luận. Thành phần nấm bệnh hại ngô tại huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái vụ đông xuân 2016 - 2017. Bệnh đốm lá ngô. Bệnh khô vằn ngô (Rhizoctonia solani).
Bệnh gỉ sắt hại ngô (Puccinia maydis). Bệnh ung thư ngô (Ustilago maydis). Bệnh bạch tạng ngô (Sclerospora maydis). Diễn biến một số bệnh nấm chính gây hại trên một số giống ngô tại huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái vụ đông xuân năm 2016 - 2017.
Diễn biến bệnh đốm lá lớn trên các giống ngô tại Huyện Văn Yên, Yên Bái vụ Đông xuân năm 2016 - 2017. Diễn biến bệnh đốm lá nhỏ trên các giống ngô tại Huyện Văn Yên, Yên Bái vụ Đông xuân năm 2016 - 2017. Diễn biến bệnh gỉ sắt trên các giống ngô tại huyện Văn Yên, Yên Bái vụ Đông Đông xuân năm 2016 - 2017. Diễn biến bệnh khô vằn trên các giống ngô tại huyện Văn Yên, Yên Bái vụ Đông xuân năm 2016 - 2017.
Diễn biến một sô bệnh nấm hại trên giống ngô LVN885 ở các mật độ trồng khác nhau tại huyện Văn Yên, Yên Bái vụ Đông xuân năm 2016 - 2017. Diễn biến một số bệnh hại trên giống ngô LVN885 trồng trên các chân đất khác nhau tại huyện Văn Yên, Yên Bái vụ Đông xuân năm 2016 - 2017. Kết quả một số nghiên cứu về nấm gây bệnh đốm lá nhỏ (Bipolaris maydis) và nấm gây bệnh đốm lá lớn (Exserohilum turcicum). 42 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Đặc điểm hình thái các nấm Bipolaris maydis, Exserohilum turcicum. Kết quả nghiên cứu về nấm gây bệnh hại chính trên lá ngô. Đánh giá tính gây bệnh của một số nấm bệnh hại lá chính trên ngô bằng phương pháp lây bệnh nhân tạo. Đánh giá tính gây bệnh của nấm Bipolaris maydis,gây bệnh đốm lá nhỏ đã phân lập lây nhiễm trên ngô.
Đánh giá tính gây bệnh của nấm Exserohilum turcicum gây bệnh đốm lá lớn đã phân lập lây nhiễm trên ngô. Kết luận và kiến nghị. 58 Tài liệu tham khảo. 64 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CSB Chỉ số bệnh CT Công thức MĐPB Mức độ phổ biến NXB Nhà xuất bản PgA Potato Glucose Agar TLB Tỷ lệ bệnh WA Water Agar vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2.
Sản xuất ngô của tỉnh Yên Bái giai đoạn 2006 - 2014. Thành phần nấm bệnh hại ngô tại huyện Văn Yên, Yên Bái vụ Đông xuân năm 2016-2017. Diễn biến bệnh đốm lá lớn trên các giống ngô tại Huyện Văn Yên, Yên Bái vụ Đông xuân năm 2016-2017. Diễn biến bệnh đốm lá nhỏ trên các giống ngô tại Huyện Văn Yên, Yên Bái vụ Đông xuân năm 2016-2017.
Diễn biến bệnh gỉ sắt trên các giống ngô tại huyện Văn Yên, Yên Bái vụ Đông xuân năm 2016-2017. Diễn biến bệnh khô vằn trên các giống ngô tại huyện Văn Yên, Yên Bái vụ Đông xuân năm 2016-2017. Diễn biến một sô bệnh nấm hại trên giống ngô LVN885 ở các mật độ trồng khác nhau tại huyện Văn Yên, Yên Bái vụ Đông xuân năm 2016-2017. Diễn biến một sô bệnh nấm hại trên giống ngô LVN885 ở các chân đất trồng khác nhau tại huyện Văn Yên, Yên Bái vụ Đông xuân năm 2016-2017.
Đặc điểm hình thái một số nấm Bipolaris maydis, Exserohilum turcicum. Ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đến sự phát triển của nấm Bipolaris maydis trên môi trường PGA. Ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đến sự phát triển của nấm Exserohilum turcicum trên môi trường PGA. So sánh sự phát triển của nấm Bipolaris maydis và nấm Exserohilum turcicum trên môi trường nuôi cấy PGA.
Ảnh hưởng của một số thuốc hóa học đến sự phát triển của nấm Bipolaris maydis trên môi trường PGA. Ảnh hưởng của một số thuốc hóa học đến sự phát triển của nấm Exserohilum turcicum trên môi trường PGA. Kết quả đánh giá tính gây bệnh của nấm Bipolaris maydis gây bệnh đốm lá nhỏ đã phân lập lây nhiễm trên ngô bằng phương pháp phun bào tử. 48 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Kết quả đánh giá tính gây bệnh của nấm Bipolaris maydis gây bệnh đốm lá nhỏ đã phân lập lây nhiễm trên ngô bằng phương pháp lây nhiễm trực tiếp sượi nấm. Kết quả đánh giá tính gây bệnh của nấm Exserohilum turcicum gây bệnh đốm lá lớn đã phân lập lây nhiễm trên ngô bằng phương pháp lây nhiễm phun bào tử. Kết quả đánh giá tính gây bệnh của nấm Exserohilum turcicum gây bệnh đốm lá lớn phân lập trên ngô lây nhiễm trên ngô bằng phương pháp lây nhiễm trực tiếp sợi nấm. 55 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 4.
Triệu chứng bệnh đốm lá nhỏ Bipolaris maydis. Triệu chứng bệnh đốm lá lớn Exserohilum turcicum. Bệnh Khô vằn Rhizoctonia solani. Triệu chứng bệnh gỉ sắt ngô và bào tử hạ nấm Puccinia maydis.
Triệu chứng bệnh ung thư ngô Ustilago maydis. Triệu chứng bệnh bạch tạng ngô và bào tử nấm Sclerospora maydis. Bào tử phân sinh nấm Bipolaris maydis. Bào tử phân sinh nấm Exserohilum turcicum.
Lây bệnh nhân tạo Bipolaris maydis bằng phương pháp lây nhiễm trực tiếp sợi nấm. Lây bệnh nhân tạo Exserohilum turcicum bằng phương pháp lây nhiễm trực tiếp sợi nấm. 57 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4. Kết quả so sánh sự phát triển của nấm nấm Bipolaris maydis và Exserohilum turcicum trên môi trường nuôi cấy PGA.
Kết quả đánh giá tính gây bệnh của nấm Bipolaris maydis gây bệnh đốm lá nhỏ đã phân lập lây nhiễm trên ngô bằng phương pháp phun bào tử. Kết quả đánh giá tính gây bệnh của nấm Bipolaris maydis gây bệnh đốm lá nhỏ đã phân lập lây nhiễm trên ngô bằng phương pháp lây nhiễm trực tiếp sợi nấm. Kết quả đánh giá tính gây bệnh của nấm Exserohilum turcicum gây bệnh đốm lá lớn đã phân lập lây nhiễm trên ngô bằng phương pháp lây nhiễm phun bào tử. Kết quả đánh giá tính gây bệnh của nấm Exserohilum turcicum gây bệnh đốm lá lớn phân lập trên ngô lây nhiễm trên ngô bằng phương pháp lây nhiễm trực tiếp sợi nấm.
56 x LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trần Thị Hiền Tên luận văn : “Điều tra và nghiên cứu bệnh nấm hại lá ngô tại huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái vụ Đông xuân năm 2016 - 2017” Ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60 62 01 12 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Các loại bệnh hại trên ngô ảnh hưởng rất lớn tới năng suất cũng như phẩm chất của cây ngô. Không những chúng gây ra hiện tượng mất mùa ngoài sản xuất mà ngay trong bảo quản chúng cũng gây ra những thiệt hại vô cùng to lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng tới năng suất kinh tế của người dân. Xuất phát từ thực tiễn, chúng tôi tiến hành điều tra diễn biến nhằm nắm bắt tình hình bệnh hại phổ biến trên ngô tại huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái. Phân lập nuôi cấy, nghiên cứu xác định một số nấm gây hại chính trên lá ngô tại Yên Bái và đánh giá tính gây bệnh của một số bệnh nấm hại trên một số giống ngô trồng chủ yếu.
Phương pháp nghiên cứu Điều tra diễn biến một số bệnh hại chính trên ngô vụ Đông xuân 2016-2017 tại Yên Bái ngoài đồng ruộng. Phân lập một số bệnh hại chính trên ngô. Nghiên cứu đặc điểm hình thái của nấm gây hại chính trên môi trường PGA, WA.