phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Phụ lục, Luận án gồm: Chƣơng 1: Tổng quan về tình hình nghiên cứu Chƣơng 2: Cơ sở lý luận về mối quan hệ giữa báo chí và vấn đề tổ chức xây dựng đảng Chƣơng 3: Phân tích thực tiễn mối quan hệ giữa cơ quan báo chí và tổ chức đảng trong bối cảnh Việt Nam hiện nay Chƣơng 4: Thông điệp và tác động của thông điệp về vấn đề tổ chức xây dựng đảng trên báo chí đối với công chúng Chƣơng 5: Những vấn đề đặt ra và giải pháp nâng cao chất lượng báo chí tuyên truyền về vấn đề tổ chức xây dựng đảng 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 94 năm qua, Báo chí Cách mạng Việt Nam luôn đồng hành cùng quá trình phát triển, trưởng thành của đất nước. Báo chí trở thành một bộ phận khăng khít của công tác tổ chức XDĐ, “một bánh xe nhỏ và một cái đinh ốc” trong toàn bộ guồng máy do Đảng lãnh đạo. Sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí là tất yếu khách quan, xuất phát từ yêu cầu của công cuộc cách mạng, yêu cầu xây dựng Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng. Báo chí tuyên truyền về vấn đề tổ chức XDĐ là nhiệm vụ chính trị được Đảng giao.
Đồng thời là yêu cầu đối với sự phát triển báo chí. Thời gian qua, báo chí cả nước đã thường xuyên tuyên truyền về vấn đề tổ chức XDĐ. Chất lượng và hiệu quả tuyên truyền về lĩnh vực XDĐ đã góp phần xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh. Xây dựng Đảng gồm các nội dung: xây dựng Đảng về chính trị; xây dựng Đảng về tư tưởng; xây dựng Đảng về tổ chức; xây dựng Đảng về đạo đức.
Bởi vậy, vai trò, vị trí của XDĐ; vai trò, vị trí của báo chí trong tuyên truyền về XDĐ; mối quan hệ giữa báo chí và XDĐ, nhất là đề tài báo chí và vấn đề TCXDĐ (phạm vi Luận án nghiên cứu) đã có trong nhiều tác phẩm kinh điển của C.Lê-nin, Hồ Chí Minh; bài viết của các lãnh đạo Đảng, Nhà nước; công trình nghiên cứu của các nhà khoa học trong và ngoài nước; các bài viết trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Trên cơ sở đó, tác giả khái quát về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án như sau: 1. Những nghiên cứu của nƣớc ngoài 1. Nghiên cứu về đảng và thể chế chính trị Trong xã hội hiện đại, người dân Việt Nam và các nước trên thế giới cơ bản tiếp cận với các khái niệm đảng và sự lãnh đạo của đảng.
Đây là một trong những vấn đề quan trọng trong đời sống của mỗi quốc gia. Nó can thiệp đến cuộc sống của con người và các tổ chức trong một nhà nước.Lê-nin không những là nhà tư tưởng vĩ đại của nhân loại, lãnh tụ và người thầy của giai cấp vô sản mà hai ông đã thể hiện rõ quan điểm về Đảng và thể chế chính trị. Cuốn sách “Trích tác phẩm kinh điển về xây dựng Đảng” đã nêu những quan điểm cơ bản của Chủ nghĩa Mác-Lênin về XDĐ như: vai trò, trách nhiệm của đảng cầm quyền lãnh đạo xây dựng CNXH; 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quan hệ giữa Đảng và quần chúng khi Đảng cầm quyền, lãnh đạo xây dựng CNXH; công tác cán bộ trong giai đoạn cách mạng XHCN; vấn đề nâng cao chất lượng đảng viên trong sự nghiệp cách mạng XHCN, đạo đức cách mạng.Mác và Ăng-ghen, toàn tập” quan điểm của hai ông về đảng cộng sản là chính đảng kiểu mới của giai cấp công nhân, là nhân tố cơ bản quyết định mọi thắng lợi của cách mạng.Lê-nin toàn tập, nêu rõ trách nhiệm của đảng cầm quyền lãnh đạo xây dựng chủ nghĩa xã hội: “Bất cứ một chính đảng nào có trọng trách đối với tương lai cũng đều có nhiệm vụ đầu tiên là thuyết phục đa số nhân dân về sự đúng đắn của cương lĩnh và sách lược của mình”. Các tác giả Butenkô Anatoli trong công trình “Đảng trong hệ thống chính trị của xã hội chủ nghĩa” đã nêu quan điểm về đảng, chức năng của đảng phái chính trị và muốn trở thành đảng cầm quyền phải có chương trình vận động tranh cử, được nhân dân tín nhiệm.
Tác giả Albrecht, Aufl trong công trình “Internatinale Politik” (Chính trị quốc tế); tác giả Wien, Oldenburg của công trình “Prarein im Wandel (Các chính đảng đang biến chuyển); tác giả Wiesbaden và Die, Opladen của công trình “Politischen Systeme Westeuropas (Các hệ thống chính trị Tây Âu)… đã khái quát về quan điểm, nguyên tắc, vai trò, vị trí của đảng và thể chế chính trị của các nước trên thế giới; những điểm chung và khác nhau; thông tin về tình hình chính trị quốc tế hiện nay và hoạt động của hệ thống chính trị các nước Tây Âu. Đây là cơ sở để có thể so sánh sự giống và khác nhau về thể chế chính trị của các nước trên thế giới và Việt Nam. Nghiên cứu về vai trò của báo chí trong xã hội Có nhiều quan điểm khác nhau về mối quan hệ giữa báo chí và chính trị, vai trò của báo chí đối với sự phát triển của xã hội, song đều khẳng định đó là mối quan hệ khăng khít, được duy trì ở mọi quốc gia. Ở bất kỳ một quốc gia hay một đảng phái khi cầm quyền đều sử dụng báo chí để phục vụ mục đích của mình.
Ngược lại, báo chí thực hiện chức năng phản ánh đời sống xã hội, chính trị và tham gia vào quá trình hoạt động của các đảng phái. Báo chí định hướng dư luận xã hội; tuyên truyền, động viên, hướng dẫn các tầng lớp nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật của đảng, nhà nước đó. Nói cách khác, 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tuyên truyền về chính trị là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong chức năng của báo chí. Một số công trình nghiên cứu về cơ sở lý luận báo chí của nước ngoài đã phân tích, đánh giá về vai trò của báo chí với chính trị, đảng cầm quyền của các nước trên thế giới.Prokôrốp trong cuốn sách “Cơ sở lý luận báo chí” đã đưa ra khái niệm về nghề nghiệp làm báo và đặc thù của hoạt động báo chí.
Trên cơ sở hoạt động báo chí nước Nga, tác giả G.Lazutinan luận giải những vấn đề từ thực tiễn thành những vấn đề mang tính khái quát cao trong cuốn “Cơ sở hoạt động sáng tạo của nhà báo”. Nhà báo, nhà nghiên cứu báo chí Arturo Escobar (Colombia) trong cuốn “Encountering Development: The Making an Unmaking of the Third world, Princeton University Press” đã đề cập báo chí như là tác nhân quan trọng song hành quá trình xây dựng và phát triển đất nước. Đề cập đến vai trò, chức năng của báo chí trong tuyên truyền, phản ánh thông tin về chính trị, tác giả McGraw - Hill trong cuốn sách “A first look at Communication theory” - “Một cái nhìn tổng quan về các lý thuyết truyền thông” đã giới thiệu hơn 80 lý thuyết truyền thông, trong đó có lý thuyết “Thiết lập chương trình nghị sự” do hai chuyên gia truyền thông Maxwell McCombs và D.Shaw của Mỹ đưa ra. Các tác giả cho rằng, truyền thông đại chúng, trong đó có báo chí có một chức năng sắp đặt chương trình nghị sự cho công chúng.
Các bản tin và hoạt động đưa tin của các cơ quan truyền thông ảnh hưởng đến sự phán đoán của công chúng tới những “chuyện đại sự” của thế giới xung quanh. Theo lý thuyết này, việc thông tin có mục đích của báo chí chính là báo chí tổ chức truyền thông qua việc sắp đặt chương trình nghị sự về một vấn đề nào đó để qua những thông tin, bàn luận sẽ tác động đến nhận thức và hành động của công chúng trong thực tiễn. Một nghiên cứu khác phân tích mối quan hệ chặt chẽ giữa truyền thông và chính trị là cuốn sách “Bốn học thuyết truyền thông” (Four theories ò Press) của Siebert, Peterson và Scharmm. Các tác giả đã nêu 4 lý thuyết truyền thông gồm thuyết Độc đoán, thuyết Tự do, thuyết Trách nhiệm xã hội và thuyết Cộng sản Xô viết.
Các tác giả cho rằng, các mô hình truyền thông khác nhau bắt nguồn từ sự khác biệt lớn hơn của cấu trúc chính trị, kinh tế và sự phát triển xã hội dân sự và 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com giữa các yếu tố khác của cấu trúc chính trị và kinh tế… Trên cơ sở phân tích các học thuyết đã khẳng định chức năng của báo chí được nâng lên thành một tổ chức chính trị. Như vậy, các học thuyết truyền thông đã đề cập đến vai trò, nhiệm vụ của báo chí trong việc là cơ quan ngôn luận, là công cụ quan trọng phục vụ hệ thống chính trị, phục vụ các đảng cầm quyền. Trong nghiên cứu “Sự biến đổi về cấu trúc không gian công: Một cuộc điều tra xã hội tư sản” - (The Structural Transformation of the Public Sphere: An inquiry into a Category of Bougeois Society) của Jurgen Habermas - nhà xã hội học và triết học người Đức đã nhấn mạnh vai trò của báo chí trong hình thành không gian công. Chính từ không gian này hình thành nên dư luận xã hội và định hướng dư luận xã hội.
Trong cuốn “Truyền thông quốc tế - sự tiếp nối và thay đổi” - (International communication - Continuity and Change) của K.Thussu đã trình bày nhiều lý thuyết về truyền thông chính trị. Cùng liên quan đến nội dung nghiên cứu có đề cập đến vai trò, chức năng của báo chí tuyên truyền về chính trị, đảng cầm quyền, cuốn sách “Quyền lực thứ tư và bốn đời tổng thống” của Vichto Aphanaxep đã đề cập chức năng của báo chí khi nêu vai trò quan trọng trong các thể chế chính trị. Theo Vichto Aphanaxep, các nhà lãnh đạo sử dụng báo chí vào xử lý công việc, coi báo chí là một loại quyền lực để lãnh đạo về kinh tế, chính trị, xã hội. Theo đó, quyền lực nhà nước được phân bổ cho hệ thống các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp.
Và, quyền được biết của công chúng trở thành hạt nhân của triết lý báo chí tự do và định hướng cho hoạt động báo chí trong mối quan hệ với hệ thống chính trị. Qua nghiên cứu được biết, trong thời gian qua, báo chí nước ngoài nói chung, trong đó có báo chí ở một số nước phương Tây như Anh, Pháp, Đức, Mỹ, Cu-ba và báo chí các nước châu Á, đặc biệt các nước Lào, Trung Quốc đã phát triển mạnh mẽ góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh tế - xã hội.