Luận án tiến sĩ về báo chí và tổ chức xây dựng đảng

Luận án tiến sĩ báo chí phân tích vai trò của tổ chức xây dựng đảng trong việc phát triển truyền thông và nâng cao nhận thức xã hội.

• Tác giả: Trần Thị Thu Thủy
• Người hướng dẫn: PTS. Đặng Thị Thu Hƣơng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Báo chí học
• Đề tài: Báo chí với vấn đề tổ chức xây dựng Đảng
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Những nghiên cứu của nước ngoài
• 1.2. Nghiên cứu về đảng và thể chế chính trị
• 1.3. Nghiên cứu về vai trò của báo chí trong xã hội
• 1.4. Mối quan hệ giữa báo chí và chính trị
• 1.5. Những nghiên cứu của Việt Nam
• 1.6. Nghiên cứu về xây dựng đảng và tổ chức xây dựng đảng
• 1.7. Nghiên cứu về vai trò của báo chí trong xã hội
• 1.8. Mối quan hệ giữa báo chí và tổ chức xây dựng đảng
• 1.9. Đánh giá chung và những vấn đề cần giải quyết trong luận án
• 1.10. Những vấn đề cần giải quyết trong luận án
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA BÁO CHÍ VÀ VẤN ĐỀ TỔ CHỨC XÂY DỰNG ĐẢNG
• 2.1. Mối quan hệ giữa báo chí và tổ chức xây dựng đảng
• 2.2. Tác động của báo chí tới vấn đề tổ chức xây dựng đảng dưới góc nhìn của lý thuyết truyền thông
• 2.3. Lý thuyết thiết lập chương trình nghị sự
• 2.4. Lý thuyết sử dụng và hài lòng
• 2.5. Đặc trưng, thế mạnh của báo in, báo điện tử đối với vấn đề tổ chức xây dựng đảng
• 2.6. Tiêu chí để có tác phẩm báo chí chất lượng viết về tổ chức xây dựng đảng
• 2.6.1. Về nội dung
• 2.6.2. Về hình thức
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH THỰC TIỄN MỐI QUAN HỆ GIỮA CƠ QUAN BÁO CHÍ VÀ TỔ CHỨC ĐẢNG TRONG BỐI CẢNH VIỆT NAM HIỆN NAY
• 3.1. Quan điểm của Đảng về vai trò của báo chí đối với vấn đề tổ chức xây dựng đảng
• 3.2. Báo chí Việt Nam là một cơ quan của tổ chức đảng, cơ quan ngôn luận của các tổ chức Đảng, cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội trong hệ thống chính trị
• 3.3. Báo chí Việt Nam là diễn đàn của nhân dân
• 3.4. Vai trò tổ chức đảng trong các cơ quan báo chí
• 4. CHƯƠNG 4: THÔNG ĐIỆP VÀ TÁC ĐỘNG CỦA THÔNG ĐIỆP VỀ VẤN ĐỀ TỔ CHỨC XÂY DỰNG ĐẢNG TRÊN BÁO CHÍ ĐỐI VỚI CÔNG CHÚNG
• 4.1. Khảo sát số lượng tin, bài về vấn đề tổ chức xây dựng đảng. Những nội dung chính được thể hiện về vấn đề tổ chức xây dựng đảng
• 4.2. Tuyên truyền quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng
• 4.3. Phản ánh về xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, củng cố tổ chức đảng yếu kém
• 4.4. Thông tin đa chiều về công tác cán bộ. Thông tin về kết nạp đảng viên và xử lý đảng viên vi phạm phong phú
• 4.5. Phản biện bất cập trong vấn đề tổ chức xây dựng đảng
• 4.6. Đấu tranh với những luận điệu chống phá Đảng
• 4.7. Hình thức chuyển tải thông tin về vấn đề tổ chức xây dựng đảng
• 4.7.1. Chuyên trang, chuyên mục
• 4.7.2. Thể loại báo chí trong các thông điệp tổ chức xây dựng đảng
• 4.7.3. Ngôn ngữ trong thông điệp tổ chức xây dựng đảng
• 4.8. Tác động, hiệu quả của thông điệp về tổ chức xây dựng đảng trên báo chí đối với công chúng
• 4.8.1. Hiệu quả tiếp nhận của công chúng
• 4.8.2. Hiệu ứng xã hội đối với công chúng
• 4.8.3. Hiệu quả thực tế tác động đến đời sống xã hội
• 4.9. Đánh giá thành công và hạn chế của báo chí tuyên truyền về vấn đề tổ chức xây dựng đảng
• 4.9.1. Nguyên nhân của thành công và hạn chế
• 5. CHƯƠNG 5: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BÁO CHÍ TUYÊN TRUYỀN VỀ VẤN ĐỀ TỔ CHỨC XÂY DỰNG ĐẢNG
• 5.1. Những vấn đề đặt ra đối với vấn đề tổ chức xây dựng đảng và báo chí trong bối cảnh kinh tế thị trường và toàn cầu hóa
• 5.2. Thời cơ và thách thức đối với vấn đề tổ chức xây dựng đảng
• 5.3. Thách thức đối với báo chí trong kỷ nguyên kỹ thuật số
• 5.4. Giải pháp nâng cao chất lượng báo chí tuyên truyền về vấn đề tổ chức xây dựng đảng
• 5.4.1. Đổi mới nhận thức, nâng cao vai trò của cơ quan chủ quản trong chỉ đạo tuyên truyền về vấn đề tổ chức xây dựng đảng
• 5.4.2. Nâng cao vai trò cấp ủy đảng, chất lượng ban biên tập
• 5.4.3. Nâng cao vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng trong cơ quan báo chí
• 5.4.4. Xây dựng đội ngũ phóng viên, biên tập viên có trình độ chuyên môn và bản lĩnh chính trị
• 5.4.5. Nâng cao chất lượng nội dung và đổi mới hình thức thể hiện
• 5.5. Đề xuất và khuyến nghị
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu báo chí và tổ chức xây dựng đảng

Nghiên cứu báo chí và tổ chức xây dựng đảng là một lĩnh vực quan trọng trong việc hiểu rõ vai trò của báo chí trong việc định hình và củng cố tổ chức đảng. Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định vai trò lãnh đạo của mình đối với báo chí, coi đây là một công cụ quan trọng trong việc truyền tải thông điệp và chính sách của Đảng đến với công chúng. Qua các giai đoạn lịch sử, báo chí đã không ngừng phát triển và đóng góp vào sự nghiệp cách mạng của đất nước. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết để nâng cao chất lượng và hiệu quả của báo chí trong việc tuyên truyền về tổ chức xây dựng đảng.

1.1. Vai trò của báo chí trong tổ chức xây dựng đảng

Báo chí không chỉ là cơ quan ngôn luận của Đảng mà còn là cầu nối giữa Đảng và nhân dân. Vai trò này được thể hiện qua việc truyền tải thông tin, tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng, đồng thời phản ánh ý kiến, nguyện vọng của quần chúng nhân dân. Điều này giúp tạo ra sự đồng thuận và ủng hộ từ phía công chúng đối với các hoạt động của Đảng.

1.2. Lịch sử phát triển của báo chí cách mạng Việt Nam

Báo chí cách mạng Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, từ những ngày đầu kháng chiến cho đến nay. Sự phát triển này không chỉ phản ánh sự trưởng thành của báo chí mà còn gắn liền với sự phát triển của Đảng và đất nước. Các cơ quan báo chí đã đóng góp tích cực vào việc tuyên truyền các chủ trương, nghị quyết của Đảng, góp phần nâng cao nhận thức của nhân dân về các vấn đề chính trị, xã hội.

II. Những thách thức trong nghiên cứu báo chí và tổ chức xây dựng đảng

Mặc dù báo chí đã có những đóng góp quan trọng trong việc tổ chức xây dựng đảng, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải đối mặt. Các vấn đề như sự thiếu hụt thông tin, sự không đồng nhất trong cách tiếp cận và tuyên truyền, cũng như sự can thiệp từ các yếu tố bên ngoài đã ảnh hưởng đến chất lượng của báo chí. Đặc biệt, trong bối cảnh kinh tế thị trường và toàn cầu hóa, báo chí cần phải đổi mới để đáp ứng yêu cầu của thời đại.

2.1. Thách thức từ sự phát triển của công nghệ thông tin

Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin đã tạo ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức cho báo chí. Các cơ quan báo chí cần phải thích ứng với sự thay đổi này để không bị tụt lại phía sau. Việc sử dụng công nghệ mới trong việc truyền tải thông tin là cần thiết để thu hút sự quan tâm của công chúng.

2.2. Vấn đề chất lượng nội dung báo chí

Chất lượng nội dung báo chí hiện nay đang gặp nhiều vấn đề. Nhiều bài viết thiếu chiều sâu, không phản ánh đúng bản chất của vấn đề tổ chức xây dựng đảng. Điều này dẫn đến sự thiếu tin tưởng từ phía công chúng và làm giảm hiệu quả tuyên truyền của báo chí.

III. Phương pháp nâng cao chất lượng báo chí trong tổ chức xây dựng đảng

Để nâng cao chất lượng báo chí trong việc tuyên truyền về tổ chức xây dựng đảng, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Việc đổi mới nhận thức, nâng cao vai trò của các cơ quan chủ quản và xây dựng đội ngũ phóng viên có trình độ chuyên môn cao là những yếu tố quan trọng. Đồng thời, cần chú trọng đến việc cải thiện nội dung và hình thức thể hiện của các tác phẩm báo chí.

3.1. Đổi mới nhận thức và vai trò của cơ quan chủ quản

Cơ quan chủ quản cần có những chính sách rõ ràng và cụ thể để định hướng hoạt động của báo chí. Việc nâng cao vai trò của cơ quan chủ quản trong việc chỉ đạo tuyên truyền về tổ chức xây dựng đảng là rất cần thiết để đảm bảo tính định hướng và chất lượng của thông tin.

3.2. Xây dựng đội ngũ phóng viên chuyên nghiệp

Đội ngũ phóng viên và biên tập viên cần được đào tạo bài bản về chuyên môn và có bản lĩnh chính trị vững vàng. Việc nâng cao chất lượng đội ngũ này sẽ góp phần nâng cao chất lượng nội dung báo chí, từ đó tạo ra những tác phẩm báo chí có giá trị và sức lan tỏa lớn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu trong báo chí

Nghiên cứu về mối quan hệ giữa báo chí và tổ chức xây dựng đảng không chỉ mang tính lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rõ rệt. Các kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để cải thiện chất lượng tuyên truyền của báo chí, từ đó nâng cao hiệu quả trong việc tổ chức xây dựng đảng. Việc đánh giá đúng thực trạng và đề xuất các giải pháp cụ thể sẽ giúp báo chí thực hiện tốt hơn vai trò của mình.

4.1. Đánh giá hiệu quả tuyên truyền của báo chí

Việc đánh giá hiệu quả tuyên truyền của báo chí về tổ chức xây dựng đảng là rất cần thiết. Các chỉ số đánh giá cần được xác định rõ ràng để có thể đo lường được mức độ ảnh hưởng của báo chí đến công chúng và sự đồng thuận trong xã hội.

4.2. Tác động của thông điệp báo chí đến công chúng

Thông điệp từ báo chí có tác động lớn đến nhận thức và hành động của công chúng. Việc phân tích tác động này sẽ giúp các cơ quan báo chí điều chỉnh nội dung và hình thức tuyên truyền cho phù hợp, từ đó nâng cao hiệu quả trong việc tổ chức xây dựng đảng.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu báo chí trong tổ chức xây dựng đảng

Nghiên cứu báo chí và tổ chức xây dựng đảng là một lĩnh vực quan trọng, cần được tiếp tục khai thác và phát triển. Trong bối cảnh hiện nay, việc nâng cao chất lượng báo chí không chỉ giúp củng cố tổ chức xây dựng đảng mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước. Tương lai của nghiên cứu này sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của báo chí trong việc đáp ứng yêu cầu của xã hội.

5.1. Tương lai của báo chí trong tổ chức xây dựng đảng

Báo chí cần tiếp tục đổi mới và phát triển để đáp ứng yêu cầu của thời đại. Việc áp dụng công nghệ mới và cải thiện chất lượng nội dung sẽ là những yếu tố quyết định cho sự thành công của báo chí trong việc tổ chức xây dựng đảng.

5.2. Định hướng nghiên cứu trong tương lai

Các nghiên cứu trong tương lai cần tập trung vào việc phân tích sâu hơn về mối quan hệ giữa báo chí và tổ chức xây dựng đảng, từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền của báo chí trong bối cảnh mới.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ chuyên ngành Báo chí học (mã số: 62 32 01 01) với đề tài "Báo chí với vấn đề tổ chức xây dựng đảng" được tác giả Trần Thị Thu Thủy thực hiện tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Đặng Thị Thu Hương và PGS. Nguyễn Thế Kỷ, bảo vệ năm 2019.

Về tính cấp thiết, luận án xuất phát từ bối cảnh lịch sử và thực tiễn chính trị tại Việt Nam. Đảng Cộng sản Việt Nam giữ vai trò lãnh đạo toàn diện đối với Nhà nước và xã hội; công tác xây dựng Đảng (XDĐ) được xác định là nhiệm vụ "then chốt", trong đó tổ chức xây dựng Đảng (TCXDĐ) là bộ phận trọng yếu bao gồm tổ chức bộ máy, công tác cán bộ, đảng viên và bảo vệ chính trị nội bộ. Hệ thống báo chí cách mạng Việt Nam là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị – xã hội, đồng thời là diễn đàn của nhân dân, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng. Dù cả nước có 844 cơ quan báo in (184 báo in, 600 tạp chí), 24 cơ quan báo chí điện tử độc lập và 67 đài phát thanh – truyền hình, song công tác thông tin, tuyên truyền về TCXDĐ trên báo chí thời gian qua vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế: hình thức tuyên truyền còn khô cứng, một chiều, thiếu tính liên tục; trình độ nhận thức và bản lĩnh chính trị của một bộ phận người làm báo chưa đáp ứng yêu cầu; vai trò cơ quan chủ quản có lúc bị buông lỏng. Khoảng trống nghiên cứu được chỉ ra là cho đến thời điểm thực hiện đề tài, chưa có công trình khoa học nào ở bậc tiến sĩ khảo sát, phân tích một cách toàn diện, hệ thống và đa chiều về mối quan hệ, nội dung thông điệp cũng như tác động xã hội của báo chí đối với vấn đề tổ chức xây dựng Đảng.

Mục tiêu nghiên cứu của luận án là hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về mối quan hệ giữa báo chí và tổ chức Đảng trong điều kiện chính trị – kinh tế – xã hội đặc thù ở Việt Nam; khảo sát, phân tích thực trạng thông điệp tuyên truyền về TCXDĐ trên báo in và báo điện tử; đo lường tác động của các thông điệp này đối với công chúng; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng tuyên truyền về TCXDĐ trên báo chí Việt Nam.

Hệ thống câu hỏi nghiên cứu được xác định gồm 3 câu hỏi chính:

1. Báo chí có mối quan hệ như thế nào đối với XDĐ và tổ chức XDĐ? Mối quan hệ giữa cơ quan báo chí với tổ chức đảng ở Việt Nam như thế nào trong điều kiện chính trị – kinh tế – xã hội đặc thù ở Việt Nam?
2. Thông điệp về tổ chức XDĐ được thể hiện trên báo chí như thế nào? Mức độ đáp ứng nhu cầu thông tin về vấn đề này của công chúng như thế nào?
3. Làm thế nào để nâng cao chất lượng thông tin về vấn đề tổ chức XDĐ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mà Đảng giao phó cho báo chí, đồng thời đáp ứng nhu cầu thông tin của đông đảo quần chúng nhân dân?

Luận án xây dựng 3 giả thuyết nghiên cứu tương ứng:

• Giả thuyết 1: Báo chí Việt Nam có vai trò quan trọng đối với vấn đề tổ chức XDĐ. Cơ quan báo chí là một bộ phận trong hệ thống tổ chức của Đảng, là cơ quan ngôn luận của tổ chức đảng, đồng thời là diễn đàn của nhân dân. Do đó, vai trò của tổ chức đảng trong cơ quan báo chí có tác động quan trọng đến sự phát triển của cơ quan báo chí.
• Giả thuyết 2: Báo chí là cơ quan ngôn luận của tổ chức đảng, cơ quan Nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội; Đảng lãnh đạo báo chí là nguyên tắc bất di bất dịch, vì vậy báo chí có trách nhiệm thông tin về tổ chức XDĐ. Vấn đề này dù được phản ánh nhiều nhưng chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu của công chúng.
• Giả thuyết 3: Để thực hiện tốt vai trò của báo chí đối với TCXDĐ, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp về nhận thức, vai trò cơ quan chủ quản, vai trò cấp ủy/ban biên tập, tổ chức đảng trong cơ quan báo chí, xây dựng đội ngũ phóng viên/biên tập viên, đổi mới nội dung và hình thức thể hiện.

Đối tượng nghiên cứu là báo chí với vấn đề tổ chức xây dựng Đảng. Phạm vi khảo sát tập trung vào 5 cơ quan báo chí đại diện gồm các báo in và báo điện tử: Nhân Dân (báo in và điện tử), Đại đoàn kết (báo in và điện tử), Thanh Niên (báo in và điện tử), Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, và Dân trí điện tử. Khung thời gian nghiên cứu và khảo sát dữ liệu là từ tháng 1/2011 đến tháng 12/2015, trùng với giai đoạn triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XI của Đảng và Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI).

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án tiến hành tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước thành các nhóm nội dung cụ thể:

Các nghiên cứu quốc tế:

• Về Đảng và thể chế chính trị: Tác giả Butenkô Anatoli (Đảng trong hệ thống chính trị của xã hội chủ nghĩa); Albrecht, Aufl (Internationale Politik); Wien, Oldenburg (Parteien im Wandel); Wiesbaden và Die, Opladen (Politischen Systeme Westeuropas) phân tích vị trí, chức năng của đảng phái chính trị và thể chế chính trị phương Tây.
• Về vai trò của báo chí và mối quan hệ báo chí – chính trị: Tác phẩm kinh điển của C. Mác, Ph. Ăng-ghen, V. I. Lê-nin; E. P. Prokôrốp (Cơ sở lý luận báo chí); G. Lazutina (Cơ sở hoạt động sáng tạo của nhà báo); Arturo Escobar (Encountering Development: The Making and Unmaking of the Third World); McGraw-Hill (giới thiệu lý thuyết thiết lập chương trình nghị sự của Maxwell McCombs và Donald Shaw); Siebert, Peterson, Schramm (Four Theories of the Press – phân tích 4 mô hình: Độc đoán, Tự do, Trách nhiệm xã hội, Cộng sản Xô viết); Jurgen Habermas (Sự biến đổi về cấu trúc không gian công); K. Thussu (Truyền thông quốc tế – sự tiếp nối và thay đổi); Vichto Aphanaxep (Quyền lực thứ tư và bốn đời tổng thống); Daniel C. Hallin và Paolo Mancini (So sánh hệ thống phương tiện truyền thông – Ba mô hình của phương tiện truyền thông và chính trị); Michael Schudson (The Power of News); Ben Bagdikian (Độc quyền truyền thông); Udo Ulfkotte (Những nhà báo bị mua chuộc – xuất bản năm 2014); các nghiên cứu về mô hình báo chí các nước XHCN như Trung Quốc, Lào, Cu-ba (sách Hồ Cẩm Đào con đường phía trước, tác giả Bùi Phương Dung, luận án của Nguyễn Thành Công).

Các nghiên cứu tại Việt Nam:

• Về xây dựng Đảng và tổ chức xây dựng Đảng: Tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh; Nguyễn Phú Trọng (Xây dựng chỉnh đốn Đảng – một số vấn đề lý luận và thực tiễn); Nguyễn Thế Thắng (Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào xây dựng phong cách làm việc của cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta hiện nay, 2011); bộ sách 5 tập Một số văn kiện xây dựng đảng về tổ chức, cán bộ, đảng viên (Ban Tổ chức Trung ương, 2004–2012); sách hướng dẫn nghiệp vụ và Điều lệ Đảng của Ban Tổ chức Trung ương; sách tra cứu thuật ngữ của Lê Quang Thưởng; Kỷ yếu tổng kết công tác xây dựng Đảng thời kỳ 1975–1995.
• Về vai trò của báo chí đối với đời sống và công tác xây dựng Đảng: Các giáo trình và chuyên khảo của Tạ Ngọc Tấn, Trình Đình Thắng, Đinh Thế Huynh, Lê Mạnh Bỉnh, Dương Xuân Sơn (Báo in Việt Nam trong thời kỳ đổi mới), Đinh Văn Hường, Trần Quang, Nguyễn Văn Dững, Hoàng Đình Cúc, Hà Minh Đức (Báo chí những vấn đề lý luận và thực tiễn), Vũ Đình Hòe (Truyền thông đại chúng trong công tác lãnh đạo, quản lý), Đỗ Chí Nghĩa (Vai trò của báo chí trong định hướng dư luận xã hội); các bài viết của Hữu Thọ, Phạm Khắc Hải, Yến Chi; các luận án tiến sĩ của Nguyễn Bá Sinh (2012), Phạm Thị Thu Huyền (2014), Chử Kim Hoa (2009); các luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thị Lâm Anh (2015), Vương Thị Đỗ Quyên, Lê Thị Thu Thủy (2006), Trần Thị Thu Thủy (2008), Đoàn Nam Phương (2008).

Khoảng trống nghiên cứu được luận án giải quyết: Các công trình trước đây chủ yếu tiếp cận vấn đề xây dựng Đảng một cách chung chung hoặc chỉ dừng lại ở các khía cạnh đơn lẻ (tư tưởng, đạo đức, xây dựng cơ sở đảng tại một địa phương cụ thể, nâng cao tính hấp dẫn của báo đảng). Chưa có công trình nào nghiên cứu toàn diện, có hệ thống theo hướng liên ngành (báo chí học, chính trị học, xã hội học) về vai trò, thông điệp, phương thức chuyển tải và tác động xã hội của báo chí đối với lĩnh vực tổ chức xây dựng Đảng (cán bộ, đảng viên, tổ chức bộ máy, bảo vệ chính trị nội bộ) trên cả hai loại hình báo in và báo điện tử ở cấp độ toàn quốc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng hướng tiếp cận nghiên cứu kết hợp giữa định tính và định lượng trên nền tảng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về báo chí cách mạng.

Khung lý thuyết và khái niệm:

• Khái niệm công cụ: Báo in (nhật báo, báo thưa kỳ, tạp chí), báo điện tử (theo Luật Báo chí 2016), xây dựng Đảng (toàn diện trên 4 mặt: chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đức) và tổ chức xây dựng Đảng (công tác tổ chức bộ máy, cán bộ, đảng viên, bảo vệ chính trị nội bộ).
• Khung lý thuyết truyền thông: Lý thuyết Thiết lập chương trình nghị sự (Agenda-Setting Theory của McCombs và Shaw) giải thích cơ chế báo chí định hướng sự chú ý của công chúng đối với các sự kiện TCXDĐ; Lý thuyết Sử dụng và Hài lòng (Uses and Gratifications Theory) lý giải động cơ tiếp nhận thông tin chính trị của công chúng; Mô hình đánh giá hiệu quả truyền thông 3 cấp độ (hiệu quả tiếp nhận, hiệu ứng xã hội/dư luận xã hội, và hiệu quả thực tế) của các nhà nghiên cứu báo chí học Việt Nam (Tạ Ngọc Tấn, Nguyễn Văn Dững).

Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu:

• Phương pháp phân tích tài liệu thứ cấp: Nghiên cứu các văn kiện của Đảng, Điều lệ Đảng, các công trình khoa học, báo cáo quy hoạch báo chí (như Quyết định 362-QĐ/TTg ngày 03/04/2019).
• Phương pháp phân tích nội dung thông điệp báo chí: Khảo sát, định lượng và phân tích định tính các tuyến bài viết về TCXDĐ trên 5 cơ quan báo chí được chọn trong giai đoạn 2011–2015.
• Phương pháp điều tra xã hội học bằng bảng hỏi (Anket): Khảo sát 500 phiếu, thu về 497 phiếu hợp lệ từ các nhóm đối tượng: cán bộ, đảng viên, nhân dân và người làm báo.
• Phương pháp phỏng vấn sâu: Thực hiện phỏng vấn 15 người là các nhà quản lý báo chí, lãnh đạo cơ quan báo chí, nhà báo theo dõi mảng xây dựng Đảng và các chuyên gia chính trị.

Dưới đây là bảng tổng hợp cơ cấu mẫu khảo sát xã hội học (N = 497) được ghi nhận trong luận án:

Tiêu chí phân loại	Nhóm phân loại	Số lượng (phiếu)	Tỷ lệ (%)
Địa bàn cư trú / Nhóm nghề nghiệp	Miền Bắc	179	36,0%
	Miền Nam	140	28,0%
	Miền Trung – Tây Nguyên	93	18,7%
	Người đang làm báo	85	17,1%
Trình độ học vấn	Cao đẳng, Đại học	333	67,0%
	Sau đại học	114	22,9%
	Tiểu học và Trung học cơ sở	11	2,2%
	Trung học phổ thông	10	2,0%
Thành phần dân tộc	Dân tộc Kinh	447	89,9%
	Dân tộc thiểu số	50	10,0%

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu

Chương này điểm luận hệ thống tài liệu trong và ngoài nước liên quan đến đề tài. Tác giả phân tích các quan điểm kinh điển của chủ nghĩa Mác – Lênin (báo chí là người tuyên truyền, cổ động và tổ chức tập thể; nguyên tắc tính đảng), các học thuyết báo chí phương Tây và kinh nghiệm chỉ đạo báo chí tại các quốc gia như Trung Quốc, Lào, Cu-ba. Tại Việt Nam, các văn kiện của Đảng, tài liệu của Ban Tổ chức Trung ương và các công trình nghiên cứu báo chí đã làm rõ vai trò của báo chí trong việc tham gia xây dựng Đảng. Chương 1 chỉ ra rằng các nghiên cứu trước đây chủ yếu mang tính khái quát, thiếu sự phân tích chuyên sâu về mảng tổ chức xây dựng Đảng trên các loại hình báo chí cụ thể, từ đó xác lập các nhiệm vụ khoa học mà luận án cần giải quyết.

Chương 2: Cơ sở lý luận về mối quan hệ giữa báo chí và vấn đề tổ chức xây dựng đảng

Chương 2 làm rõ bản chất lý luận của mối quan hệ giữa báo chí và công tác tổ chức xây dựng Đảng. Tác giả phân tích các khái niệm cốt lõi: báo in, báo điện tử, hiệu quả báo chí (3 cấp độ: tiếp nhận, hiệu ứng xã hội, hiệu quả thực tế), phân biệt xây dựng Đảng nói chung và tổ chức xây dựng Đảng nói riêng (bộ máy, cán bộ, đảng viên, bảo vệ chính trị nội bộ). Chương này ứng dụng lý thuyết thiết lập chương trình nghị sự và lý thuyết sử dụng – hài lòng để lý giải tác động của thông điệp báo chí đến nhận thức của công chúng; đồng thời xác lập các tiêu chí đánh giá chất lượng một tác phẩm báo chí viết về TCXDĐ cả về mặt nội dung (tính chính xác, tính tư tưởng, tính chiến đấu, tính định hướng) và hình thức (kết cấu, thể loại, ngôn ngữ, phương tiện trực quan).

Chương 3: Phân tích thực tiễn mối quan hệ giữa cơ quan báo chí và tổ chức đảng trong bối cảnh Việt Nam hiện nay

Chương 3 đi sâu phân tích cơ chế vận hành thực tiễn của mối quan hệ giữa báo chí và tổ chức đảng trong hệ thống chính trị Việt Nam. Tác giả luận giải hai thuộc tính bản chất: Báo chí Việt Nam vừa là cơ quan ngôn luận của các tổ chức Đảng, cơ quan Nhà nước và đoàn thể chính trị – xã hội, vừa là diễn đàn của nhân dân. Chương này phân tích quan điểm, cơ chế lãnh đạo của Đảng đối với báo chí; vai trò, chức năng lãnh đạo của tổ chức đảng, cấp ủy đảng ngay trong nội bộ các cơ quan báo chí; trách nhiệm của ban biên tập và vai trò cơ quan chủ quản trong việc định hướng thông tin về công tác tổ chức cán bộ và xây dựng Đảng.

Chương 4: Thông điệp và tác động của thông điệp về vấn đề tổ chức xây dựng đảng trên báo chí đối với công chúng

Chương 4 trình bày kết quả khảo sát thực chứng về số lượng, nội dung, hình thức và hiệu quả của các thông điệp TCXDĐ trên 5 cơ quan báo chí (Nhân Dân, Đại đoàn kết, Thanh Niên, Báo điện tử ĐCSVN, Dân trí).

• Về nội dung: Báo chí tập trung vào 6 nhóm chủ đề: (1) Tuyên truyền quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng; (2) Phản ánh xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, củng cố tổ chức đảng yếu kém; (3) Thông tin đa chiều về công tác cán bộ; (4) Thông tin về kết nạp đảng viên và xử lý đảng viên vi phạm; (5) Phản biện bất cập trong công tác tổ chức xây dựng Đảng; (6) Đấu tranh chống các luận điệu xuyên tạc, chống phá Đảng.
• Về hình thức thể hiện: Khảo sát việc xây dựng chuyên trang, chuyên mục; sự phân bố các thể loại báo chí (tin, bài phản ánh, phóng sự, điều tra, xã luận, phỏng vấn) và đặc điểm ngôn ngữ chính luận.
• Về tác động và hiệu quả: Dựa trên số liệu khảo sát 497 bảng hỏi và 15 phỏng vấn sâu, chương này đánh giá hiệu quả tiếp nhận, hiệu ứng xã hội và hiệu quả thực tế; chỉ rõ các thành công cùng những hạn chế (thông tin còn khô cứng, ít bài viết điều tra sâu sắc về công tác cán bộ) và phân tích nguyên nhân chủ quan, khách quan.

Chương 5: Những vấn đề đặt ra và giải pháp nâng cao chất lượng báo chí tuyên truyền về vấn đề tổ chức xây dựng đảng

Chương 5 phân tích bối cảnh tác động của kinh tế thị trường, toàn cầu hóa và thách thức của kỷ nguyên kỹ thuật số đối với công tác tổ chức xây dựng Đảng và hoạt động báo chí. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất hệ thống 5 nhóm giải pháp chủ yếu và các kiến nghị:

1. Đổi mới nhận thức, nâng cao vai trò của cơ quan chủ quản trong chỉ đạo tuyên truyền về vấn đề TCXDĐ.
2. Nâng cao vai trò cấp ủy đảng và chất lượng ban biên tập cơ quan báo chí.
3. Nâng cao vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng trong cơ quan báo chí.
4. Xây dựng đội ngũ phóng viên, biên tập viên có trình độ chuyên môn, am hiểu công tác xây dựng Đảng và có bản lĩnh chính trị.
5. Nâng cao chất lượng nội dung và đổi mới hình thức thể hiện (tăng cường đa phương tiện, đa dạng hóa thể loại báo chí, làm mềm hóa ngôn ngữ chính luận).

• Các đề xuất, khuyến nghị cụ thể gửi tới Đảng, các cấp ủy, ban tổ chức các cấp và cơ quan quản lý báo chí nhằm hoàn thiện cơ chế cung cấp thông tin cho báo chí.

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về lý luận và khoa học:

• Hệ thống hóa quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về mối quan hệ giữa báo chí và chính trị, đặc biệt trong lĩnh vực tổ chức xây dựng Đảng.
• Xác lập hệ thống khái niệm, cơ sở lý luận và bộ tiêu chí đánh giá chất lượng tác phẩm báo chí viết về đề tài tổ chức xây dựng Đảng trên báo in và báo điện tử.
• Luận giải mối quan hệ đặc thù của báo chí Việt Nam: vừa là bộ phận cấu thành, cơ quan ngôn luận của tổ chức đảng, vừa là kênh truyền thông và là diễn đàn của nhân dân.

Đóng góp về thực tiễn:

• Là công trình nghiên cứu hệ thống đầu tiên khảo sát diện rộng về số lượng, nội dung, hình thức và tác động của thông điệp báo chí về TCXDĐ trên 5 tờ báo in và báo điện tử tiêu biểu (Nhân Dân, Đại đoàn kết, Thanh Niên, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, Dân trí) trong giai đoạn 2011–2015.
• Cung cấp bộ dữ liệu thực chứng gồm 497 phiếu khảo sát xã hội học và 15 cuộc phỏng vấn sâu chuyên gia, phản ánh khách quan mức độ tiếp nhận và phản hồi của công chúng đối với thông tin xây dựng Đảng.
• Đề xuất 5 nhóm giải pháp đồng bộ và các kiến nghị cụ thể có khả năng ứng dụng cho các cơ quan lãnh đạo, quản lý báo chí, cơ quan chủ quản và các tòa soạn nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế:

• Khung thời gian khảo sát dữ liệu thực chứng của luận án giới hạn trong giai đoạn từ tháng 1/2011 đến tháng 12/2015 (giai đoạn thực hiện Nghị quyết Đại hội XI và Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI).
• Phạm vi khảo sát thực nghiệm tập trung vào 5 cơ quan báo chí in và báo điện tử (Nhân Dân, Đại đoàn kết, Thanh Niên, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, Dân trí), chưa mở rộng khảo sát chuyên sâu đối với loại hình phát thanh, truyền hình và hệ thống báo đảng địa phương ở cả 63 tỉnh, thành phố.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các loại hình báo chí phát thanh, truyền hình và các phương tiện truyền thông mới, mạng xã hội trong tuyên truyền về công tác xây dựng Đảng.
• Cập nhật khảo sát thực tiễn hoạt động tuyên truyền về TCXDĐ trong các nhiệm kỳ Đại hội tiếp theo của Đảng và trong bối cảnh chuyển đổi số báo chí.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng sau:

• Cơ sở đào tạo và nghiên cứu: Giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên cao học, sinh viên chuyên ngành Báo chí học, Truyền thông đại chúng, Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước, Chính trị học sử dụng làm tài liệu nghiên cứu về lý luận truyền thông chính trị và phương pháp khảo sát thông điệp báo chí.
• Người làm báo và ban biên tập tòa soạn: Phóng viên, biên tập viên phụ trách mảng nội chính, xây dựng Đảng tham khảo các tiêu chí tác phẩm chất lượng, kỹ năng khai thác đề tài tổ chức cán bộ và phương thức thể hiện thông tin hấp dẫn, chính xác.
• Cơ quan quản lý và lãnh đạo: Cơ quan tuyên giáo, ban tổ chức các cấp, cơ quan chủ quản báo chí tham khảo hệ thống giải pháp để hoàn thiện cơ chế chỉ đạo, cung cấp thông tin và tăng cường vai trò của tổ chức đảng trong các cơ quan báo chí.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án khảo sát dữ liệu trên những cơ quan báo chí nào và trong khoảng thời gian nào?
Luận án tiến hành khảo sát trên 5 cơ quan báo in và báo điện tử gồm: Báo Nhân Dân (báo in và Nhân Dân điện tử), Báo Đại đoàn kết (báo in và điện tử), Báo Thanh Niên (báo in và điện tử), Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, và Báo điện tử Dân trí. Khung thời gian khảo sát là từ tháng 1/2011 đến tháng 12/2015.

2. Mẫu điều tra xã hội học của luận án có quy mô và cơ cấu phân bổ như thế nào?
Tổng số phiếu gửi đi là 500 phiếu, thu về 497 phiếu hợp lệ. Cơ cấu mẫu phân bổ theo địa bàn: miền Bắc chiếm 36% (179 phiếu), miền Nam chiếm 28% (140 phiếu), miền Trung – Tây Nguyên chiếm 18,7% (93 phiếu), nhóm người làm báo chiếm 17,1% (85 phiếu). Về học vấn: cao đẳng, đại học chiếm 67%, sau đại học chiếm 22,9%, tiểu học và THCS chiếm 2,2%, THPT chiếm 2%. Về dân tộc: dân tộc Kinh chiếm 89,9% (447 người), dân tộc thiểu số chiếm 10% (50 người).

3. Luận án sử dụng những lý thuyết truyền thông nào làm khung phân tích?
Luận án sử dụng Lý thuyết Thiết lập chương trình nghị sự (Agenda-Setting Theory của Maxwell McCombs và Donald Shaw), Lý thuyết Sử dụng và Hài lòng (Uses and Gratifications Theory), cùng quan điểm về 3 cấp độ hiệu quả báo chí (hiệu quả tiếp nhận, hiệu ứng xã hội/dư luận xã hội, và hiệu quả thực tế).

4. Nội dung thông điệp về tổ chức xây dựng Đảng trên báo chí được chia thành những nhóm chính nào?
Nội dung thông điệp được phân chia thành 6 nhóm: (1) Tuyên truyền quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng; (2) Phản ánh xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, củng cố tổ chức yếu kém; (3) Thông tin đa chiều về công tác cán bộ; (4) Thông tin về kết nạp đảng viên và xử lý đảng viên vi phạm; (5) Phản biện bất cập trong công tác tổ chức xây dựng Đảng; (6) Đấu tranh chống luận điệu xuyên tạc, chống phá Đảng.

5. Luận án đề xuất những nhóm giải pháp trọng tâm nào ở Chương 5?
Luận án đề xuất 5 nhóm giải pháp: (1) Đổi mới nhận thức, nâng cao vai trò của cơ quan chủ quản; (2) Nâng cao vai trò cấp ủy đảng và chất lượng ban biên tập; (3) Nâng cao vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng trong cơ quan báo chí; (4) Xây dựng đội ngũ phóng viên, biên tập viên có chuyên môn và bản lĩnh chính trị; (5) Nâng cao chất lượng nội dung và đổi mới hình thức thể hiện thông điệp.

Kết luận

Luận án tiến sĩ "Báo chí với vấn đề tổ chức xây dựng đảng" của tác giả Trần Thị Thu Thủy đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về mối quan hệ giữa báo chí cách mạng và công tác tổ chức xây dựng Đảng tại Việt Nam. Thông qua việc kết hợp các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng trên 5 cơ quan báo chí tiêu biểu giai đoạn 2011–2015, công trình đã làm rõ thực trạng nội dung, hình thức và mức độ tác động của thông điệp xây dựng Đảng đối với công chúng. Các kết quả nghiên cứu và 5 nhóm giải pháp được đề xuất trong luận án có giá trị khoa học và thực tiễn, đóng góp thiết thực cho công tác nghiên cứu, đào tạo báo chí cũng như hoạt động chỉ đạo, quản lý và tác nghiệp báo chí hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Phụ lục, Luận án gồm: Chƣơng 1: Tổng quan về tình hình nghiên cứu Chƣơng 2: Cơ sở lý luận về mối quan hệ giữa báo chí và vấn đề tổ chức xây dựng đảng Chƣơng 3: Phân tích thực tiễn mối quan hệ giữa cơ quan báo chí và tổ chức đảng trong bối cảnh Việt Nam hiện nay Chƣơng 4: Thông điệp và tác động của thông điệp về vấn đề tổ chức xây dựng đảng trên báo chí đối với công chúng Chƣơng 5: Những vấn đề đặt ra và giải pháp nâng cao chất lượng báo chí tuyên truyền về vấn đề tổ chức xây dựng đảng 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 94 năm qua, Báo chí Cách mạng Việt Nam luôn đồng hành cùng quá trình phát triển, trưởng thành của đất nước. Báo chí trở thành một bộ phận khăng khít của công tác tổ chức XDĐ, “một bánh xe nhỏ và một cái đinh ốc” trong toàn bộ guồng máy do Đảng lãnh đạo. Sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí là tất yếu khách quan, xuất phát từ yêu cầu của công cuộc cách mạng, yêu cầu xây dựng Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng. Báo chí tuyên truyền về vấn đề tổ chức XDĐ là nhiệm vụ chính trị được Đảng giao.

Đồng thời là yêu cầu đối với sự phát triển báo chí. Thời gian qua, báo chí cả nước đã thường xuyên tuyên truyền về vấn đề tổ chức XDĐ. Chất lượng và hiệu quả tuyên truyền về lĩnh vực XDĐ đã góp phần xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh. Xây dựng Đảng gồm các nội dung: xây dựng Đảng về chính trị; xây dựng Đảng về tư tưởng; xây dựng Đảng về tổ chức; xây dựng Đảng về đạo đức.

Bởi vậy, vai trò, vị trí của XDĐ; vai trò, vị trí của báo chí trong tuyên truyền về XDĐ; mối quan hệ giữa báo chí và XDĐ, nhất là đề tài báo chí và vấn đề TCXDĐ (phạm vi Luận án nghiên cứu) đã có trong nhiều tác phẩm kinh điển của C.Lê-nin, Hồ Chí Minh; bài viết của các lãnh đạo Đảng, Nhà nước; công trình nghiên cứu của các nhà khoa học trong và ngoài nước; các bài viết trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Trên cơ sở đó, tác giả khái quát về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án như sau: 1. Những nghiên cứu của nƣớc ngoài 1. Nghiên cứu về đảng và thể chế chính trị Trong xã hội hiện đại, người dân Việt Nam và các nước trên thế giới cơ bản tiếp cận với các khái niệm đảng và sự lãnh đạo của đảng.

Đây là một trong những vấn đề quan trọng trong đời sống của mỗi quốc gia. Nó can thiệp đến cuộc sống của con người và các tổ chức trong một nhà nước.Lê-nin không những là nhà tư tưởng vĩ đại của nhân loại, lãnh tụ và người thầy của giai cấp vô sản mà hai ông đã thể hiện rõ quan điểm về Đảng và thể chế chính trị. Cuốn sách “Trích tác phẩm kinh điển về xây dựng Đảng” đã nêu những quan điểm cơ bản của Chủ nghĩa Mác-Lênin về XDĐ như: vai trò, trách nhiệm của đảng cầm quyền lãnh đạo xây dựng CNXH; 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quan hệ giữa Đảng và quần chúng khi Đảng cầm quyền, lãnh đạo xây dựng CNXH; công tác cán bộ trong giai đoạn cách mạng XHCN; vấn đề nâng cao chất lượng đảng viên trong sự nghiệp cách mạng XHCN, đạo đức cách mạng.Mác và Ăng-ghen, toàn tập” quan điểm của hai ông về đảng cộng sản là chính đảng kiểu mới của giai cấp công nhân, là nhân tố cơ bản quyết định mọi thắng lợi của cách mạng.Lê-nin toàn tập, nêu rõ trách nhiệm của đảng cầm quyền lãnh đạo xây dựng chủ nghĩa xã hội: “Bất cứ một chính đảng nào có trọng trách đối với tương lai cũng đều có nhiệm vụ đầu tiên là thuyết phục đa số nhân dân về sự đúng đắn của cương lĩnh và sách lược của mình”. Các tác giả Butenkô Anatoli trong công trình “Đảng trong hệ thống chính trị của xã hội chủ nghĩa” đã nêu quan điểm về đảng, chức năng của đảng phái chính trị và muốn trở thành đảng cầm quyền phải có chương trình vận động tranh cử, được nhân dân tín nhiệm.

Tác giả Albrecht, Aufl trong công trình “Internatinale Politik” (Chính trị quốc tế); tác giả Wien, Oldenburg của công trình “Prarein im Wandel (Các chính đảng đang biến chuyển); tác giả Wiesbaden và Die, Opladen của công trình “Politischen Systeme Westeuropas (Các hệ thống chính trị Tây Âu)… đã khái quát về quan điểm, nguyên tắc, vai trò, vị trí của đảng và thể chế chính trị của các nước trên thế giới; những điểm chung và khác nhau; thông tin về tình hình chính trị quốc tế hiện nay và hoạt động của hệ thống chính trị các nước Tây Âu. Đây là cơ sở để có thể so sánh sự giống và khác nhau về thể chế chính trị của các nước trên thế giới và Việt Nam. Nghiên cứu về vai trò của báo chí trong xã hội Có nhiều quan điểm khác nhau về mối quan hệ giữa báo chí và chính trị, vai trò của báo chí đối với sự phát triển của xã hội, song đều khẳng định đó là mối quan hệ khăng khít, được duy trì ở mọi quốc gia. Ở bất kỳ một quốc gia hay một đảng phái khi cầm quyền đều sử dụng báo chí để phục vụ mục đích của mình.

Ngược lại, báo chí thực hiện chức năng phản ánh đời sống xã hội, chính trị và tham gia vào quá trình hoạt động của các đảng phái. Báo chí định hướng dư luận xã hội; tuyên truyền, động viên, hướng dẫn các tầng lớp nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật của đảng, nhà nước đó. Nói cách khác, 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tuyên truyền về chính trị là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong chức năng của báo chí. Một số công trình nghiên cứu về cơ sở lý luận báo chí của nước ngoài đã phân tích, đánh giá về vai trò của báo chí với chính trị, đảng cầm quyền của các nước trên thế giới.Prokôrốp trong cuốn sách “Cơ sở lý luận báo chí” đã đưa ra khái niệm về nghề nghiệp làm báo và đặc thù của hoạt động báo chí.

Trên cơ sở hoạt động báo chí nước Nga, tác giả G.Lazutinan luận giải những vấn đề từ thực tiễn thành những vấn đề mang tính khái quát cao trong cuốn “Cơ sở hoạt động sáng tạo của nhà báo”. Nhà báo, nhà nghiên cứu báo chí Arturo Escobar (Colombia) trong cuốn “Encountering Development: The Making an Unmaking of the Third world, Princeton University Press” đã đề cập báo chí như là tác nhân quan trọng song hành quá trình xây dựng và phát triển đất nước. Đề cập đến vai trò, chức năng của báo chí trong tuyên truyền, phản ánh thông tin về chính trị, tác giả McGraw - Hill trong cuốn sách “A first look at Communication theory” - “Một cái nhìn tổng quan về các lý thuyết truyền thông” đã giới thiệu hơn 80 lý thuyết truyền thông, trong đó có lý thuyết “Thiết lập chương trình nghị sự” do hai chuyên gia truyền thông Maxwell McCombs và D.Shaw của Mỹ đưa ra. Các tác giả cho rằng, truyền thông đại chúng, trong đó có báo chí có một chức năng sắp đặt chương trình nghị sự cho công chúng.

Các bản tin và hoạt động đưa tin của các cơ quan truyền thông ảnh hưởng đến sự phán đoán của công chúng tới những “chuyện đại sự” của thế giới xung quanh. Theo lý thuyết này, việc thông tin có mục đích của báo chí chính là báo chí tổ chức truyền thông qua việc sắp đặt chương trình nghị sự về một vấn đề nào đó để qua những thông tin, bàn luận sẽ tác động đến nhận thức và hành động của công chúng trong thực tiễn. Một nghiên cứu khác phân tích mối quan hệ chặt chẽ giữa truyền thông và chính trị là cuốn sách “Bốn học thuyết truyền thông” (Four theories ò Press) của Siebert, Peterson và Scharmm. Các tác giả đã nêu 4 lý thuyết truyền thông gồm thuyết Độc đoán, thuyết Tự do, thuyết Trách nhiệm xã hội và thuyết Cộng sản Xô viết.

Các tác giả cho rằng, các mô hình truyền thông khác nhau bắt nguồn từ sự khác biệt lớn hơn của cấu trúc chính trị, kinh tế và sự phát triển xã hội dân sự và 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] giữa các yếu tố khác của cấu trúc chính trị và kinh tế… Trên cơ sở phân tích các học thuyết đã khẳng định chức năng của báo chí được nâng lên thành một tổ chức chính trị. Như vậy, các học thuyết truyền thông đã đề cập đến vai trò, nhiệm vụ của báo chí trong việc là cơ quan ngôn luận, là công cụ quan trọng phục vụ hệ thống chính trị, phục vụ các đảng cầm quyền. Trong nghiên cứu “Sự biến đổi về cấu trúc không gian công: Một cuộc điều tra xã hội tư sản” - (The Structural Transformation of the Public Sphere: An inquiry into a Category of Bougeois Society) của Jurgen Habermas - nhà xã hội học và triết học người Đức đã nhấn mạnh vai trò của báo chí trong hình thành không gian công. Chính từ không gian này hình thành nên dư luận xã hội và định hướng dư luận xã hội.

Trong cuốn “Truyền thông quốc tế - sự tiếp nối và thay đổi” - (International communication - Continuity and Change) của K.Thussu đã trình bày nhiều lý thuyết về truyền thông chính trị. Cùng liên quan đến nội dung nghiên cứu có đề cập đến vai trò, chức năng của báo chí tuyên truyền về chính trị, đảng cầm quyền, cuốn sách “Quyền lực thứ tư và bốn đời tổng thống” của Vichto Aphanaxep đã đề cập chức năng của báo chí khi nêu vai trò quan trọng trong các thể chế chính trị. Theo Vichto Aphanaxep, các nhà lãnh đạo sử dụng báo chí vào xử lý công việc, coi báo chí là một loại quyền lực để lãnh đạo về kinh tế, chính trị, xã hội. Theo đó, quyền lực nhà nước được phân bổ cho hệ thống các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp.

Và, quyền được biết của công chúng trở thành hạt nhân của triết lý báo chí tự do và định hướng cho hoạt động báo chí trong mối quan hệ với hệ thống chính trị. Qua nghiên cứu được biết, trong thời gian qua, báo chí nước ngoài nói chung, trong đó có báo chí ở một số nước phương Tây như Anh, Pháp, Đức, Mỹ, Cu-ba và báo chí các nước châu Á, đặc biệt các nước Lào, Trung Quốc đã phát triển mạnh mẽ góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh tế - xã hội.