Đặt vấn đề Cây ăn quả là loài cây phổ biến trên thế giới và được trồng chủ yếu để phục vụ cho việc lấy trái và một số mục đích khác, chúng có một nguồn dinh dưỡng rất tốt cho sức khỏe con người như (chất xơ, đường, tinh bột, protein, kali, canxi, lipit, …) và là loại thực phẩm không thể thiếu trong các bữa ăn hàng ngày của con người. Đặc biệt hiện nay con người đang tiến đến tiệm cận các bữa ăn chính là salát thì các loại hoa quả không thể thiếu trong bữa ăn như: dưa leo, táo, bơ, chuối, cam, quýt…, và nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng con người sử dụng nhiều trái cây rất tốt cho sức khỏe thay vì ăn những thức ăn nhiều đạm và chất béo như: thịt, cá, trứng…, và một số đồ ăn hộp có sẵn. Hằng năm ngành nông nghiệp đã sản xuất ra một lượng không nhỏ các loại hoa quả giúp cho con người nhiều sự lựa chọn hơn, góp phần thúc đẩy ngành nông nghiệp trên thế giới và việt nam phát triển hơn Chuối tiêu là loài cây ăn quả được tìm kiến hàng đầu của các bà nội trợ gia đình nhất là các nước phát triển, trong đó thị trường Châu Âu là nơi nhập khẩu chuối nhiều nhất không chỉ vì chuối là loại cây ăn quả dễ sử dụng nó còn chữa rất nhiều chất dinh dưỡng tốt cho sức khỏe như: chất xơ, kali, vitamin B6, vitamin C, các chất ôxi hóa, trung bình mỗi quả chuối chiếm khoảng 105 calo, chủ yếu từ carb (carbohydrate). Chuối tiêu lùn có tên khoa học là Grand naine thuộc chi Musa, đây là một trong những giống chuối trồng phổ biết nhất trên thế giới, nó được gọi với cá tên chuối Cavendish thương mại.
Chuối là loại cây trồng dễ canh tác là loài cây ăn quả ngắn ngày, là loại cây thân thảo cao từ 5m đến 6m, sống lâu năm nhờ khả năng có thể mọc cây con từ gốc cây mẹ, muỗi buồng chuối khoảng 8 đến 16 nải mỗi nải khoảng 12 đến 30 trái nặng khoảng h 2 từ 35kg đến 50kg. thành phần hóa học chủ yếu có chứa protein, tinh bột, phốt pho, kali, kẽm, các loại vitamin A B C E, chất gôm cụ thể như sau: Trong 100g phần ăn được, có bột đường (27,7g), chất đạm (1,1g), nước (74,1g), sinh tố C (9 mg), B1 (0,03 mg), B2 (0,04 mg), Caroten (359 Unit), Calcium (11 mg), Magnesium (42 mg), Kalium (279 mg), Sắt (0,56mong), 8,6% Fructos, 4,7% Glucos, 13,7% Sacaros, đặc biệt trong chuối có nhiều Pectin là 1 Glucid không có giá trị về mặt năng lượng nhưng là chất tốt cho sự tiêu hóa, hấp thụ tốt và tránh nhiễm trùng đường ruột. Israel là một quốc gia có sự phát triển về ngành nông nghiệp hàng đầu thế giới đặc biệt là nông nghiệp công nghệ cao và nông nghiệp hữu cơ, với tổng diện tích khoảng 20,770 km2 nhưng diện tích đất nông nghiệp chiếm tới 42,2% tổng diện tích tự nhiên của quốc gia này. Nổi tiếng với quốc gia luôn có sự tranh chấp về lãnh thổ và điều kiện tự nhiên khí hậu khô hạn, nhưng Israel được biết đến rất nhiều với cụm từ “nông nghiệp công nghệ cao”, khi có tới ¾ diện tích đất là sa mạc bán hoang mạc, nguồn nước ngọt khan hiến, lượng mưa trung bình năm ở mức rất thấp.
Các loại cây trồng chủ yếu là rau, hoa quả như: (cam, quýt, bơ, chuối, xoài, cà chưa, ớt…). Trên cơ sở đợt đi thực tập tại đây tôi đã lựa chọn đề tài “Nghiên cứu ảnh hưởng của điều kiện sinh thái đến giống Chuối Tiêu Lùn tại Nahsholim Haifa, Israel”. Mục tiêu, ý nghĩa của đề tài 1. Mục tiêu Trên cơ sở nghiên cứu các điều kiện sinh thái ảnh hưởng đến giống chuối tiêu xác định được khả năng cho năng xuất chất lượng thích hợp với việc trồng trong nhà lưới tại farm Bananot Hahof Nahsholim.
Ý nghĩa - Ý nghĩa khoa học Giúp sinh viên có khả năng tư duy tốt, nền tảng kỹ năng và những phương pháp tốt hơn trong nghiên cứu khoa học - Ý nghĩa thực tiễn Tạo nền tảng thực tiến trong sản xuất nông nghiệp cho sinh viên, nắm bắt được quy trình sản xuất giống chuối tiêu lùn, đặc biệt là sản xuất trong nhà lưới dưới thời tiết khí hậu không thuận lợi, từ đề tài xác định được các các điệu kiện sinh thái ảnh hưởng như thế nào đến khả năng sinh trưởng năng xuất chất lượng của chuối. h 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2. Nguồn gốc Chi chuối (Musa) có nguồn gốc từ vùng Đông Nam Á và một số vùng nhiệt đới của Châu Á hiện nay chuối dại được tìm thấy trên lánh thổ các quốc gia Đông Nam Á như New Guinea, Philippines, Malaysia, Indonesia.
Thiên nhiên kỉ thứ hai trước công nguyên các thương nhân Ả Rập đã đưa chuối từ Đông Nam Á trở về nhà và giới thiệu ở vùng Trung Đông và Châu phi. Chuối tiêu lùn (Grand nain) nằm trong nhón phụ Cavendish có kiểu gen AAA có rất nhiều giống chuối thương mại đã và đang được trồng nhiều trên thế giới. Ngoài giống Grand nain nằm trong nhón phụ Cavendish (chuối thương mại) còn nhiều giống như Cavendish Giant và Dwarf Cavendish, Giống Grand nain hay cái tên Grand nain dùng để chỉ chiều cao tương đối của nó với các giống còn lại. Hiện nay chuối được trồng thương mại hóa hơn 130 quốc gia trên thế giới, mục đích chủ yếu sử dụng quả để phục vụ ăn uống (ăn tươi, làm bột, làm rượu…).
Phân loại Theo Simmod, (1962) các giống chuối được trồng trên thế giới khoảng từ 100 đến 300 giống khác nhau, các giống ăn được đều thuộc nhóm Eumusa, do sự kết hợp giữa hai giống chuối dại Musa acuminata (A) và Musa balbisiana, các kiểu gen chủ yếu là A và gen B, có một số ngoại lệ. Đại bộ phận giống chuối mang kiểu gen Tam bội (AAA, AAB, ABB) nhị bội (AA, AB, BB) tứ bội thể chỉ có duy nhất ở Thái lan rất hiếm. h 5 Giống chuối tiêu lùn (Grand nain) và một số giống thuộc nhón phụ Cavendish có kiểu gen AAA tam bội, nhóm này có khả năng trống chịu sâu bệnh tốt cho năng suất cao chịu lạnh tốt, có khả năng kháng bệnh Panama, nhưng mẫn cảm với bệnh Sigatoka. Đặc điểm thực vật học và một số yêu cầu về hình thái về cây chuối Rễ chuối Rễ chuối dạng rễ chùm, nhỏ mềm, ngay từ khi chuối con trồng xuống bằng thân ngầm đã có bộ rễ hữu hiệu ngay từ những rễ ban đầu, rễ sinh ra từ hệ thống mạch giữa rễ trụ và thân ngầm.
Bộ phận rễ phụ thuộc nhiều vào các yếu tố sinh thái như đất, độ ẩm, mực nước ngầm, chế độ chăm sóc…, rễ có thể phát triển dài từ 5-10cm sâu khoảng 75cm một số có thể sâu đếm 1,2m, rễ chính bắt đầu phát triển mạnh từ 5 tháng tuổi sau khi trồng, từ các rễ chính sẽ mọc ra nhiều nhánh đi sang ngang và rễ ngang có đường kính nhỏ hơn rễ chính 1-2 mm, dài khoảng 15cm, rễ ngang có lông hút để đảm nhiệm quá trình hút nước và chất dinh dưỡng nuôi cây. (Triệu Tiến Dũng, 2017) [1] Thân chuối Thân của chuối nằm bên trong đất, từ đấy sinh ra các cây con phát triển thành bụi chuối hay còn gọi là thân giả, thân chính sinh trưởng phát triển theo chiều ngang nhô dần lên mặt đất, sau khi phân hóa hình thành hoa ở đỉnh sinh trưởng vươn dài đẩy hoa ra khỏi thân giả trên mặt đất, thân giả có chiều cao trung bình là từ 5-7m tùy vào từng giồng và điều kiện phân bố nêm chiều cao của chuối có sự thay đổi nhưng không đáng kể. Lá chuối Lá chuối bao gồm: phiến lá cuống lá và bẹ lá, bẹ lá tạo thành hình xoắn ốc tạo thành thân giả nâng đỡ các phiến lá, hình thái cuống lá rất quan trọng vì nó được coi là chỉ tiêu nhận biết các giống chuối. Các bẹ lá được sinh ra từ thân h 6 thật và sinh trưởng phát triển theo chiều ngang tạo thành hình xoắn ốc, mỗi thâm giả có từ 6-20 lá xếp theo hình xoắn ốc, chúng dài khoảng 1,2m, rộng khoảng 60cm, do đó lá chuối rễ dàng bị gió sẽ rách.
Hàm lượng dinh dưỡng K, Mg, Ca, S, N, P…, có trong lá chuối kali là thành phần dinh dưỡng chủ yếu có trong lá chuối khi nó chiếm tới 44% thị phần trong lá và nó đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của cây trồng Hình 2. Biểu đồ dinh dưỡng có trong lá chuối Hoa và quả Khi cây chuối ngừng phát triển về lá, là lúc hoa được hình thành trên đỉnh thân ngầm, theo thời gian nó được đẩy lên và tuột khỏi thân giả là loài hoa tự dưỡng nêm nó được xắp xếp trên cuống hoa tạo thành cụm (nải), mỗi một chùm có một lá bắp bao bọc, trong dai đoạn phát triển thành quả nó tạo thành 6-12 nải hoặc ít hơn. Các quả chuối phát triển thành nải (bàn tay), treo trên cuống chính, bình quân 12-20 quả trên một bàn tay tạo thành buồng chuối mỗi buồng chuối nặng từ 10-20kg, đối với chuối thương mại có thể nặng tới 35-50kg phụ thuộc vào h 7 điều kiện tự nhiên, chăm sóc, phâm bón…, trái chuối riêng lẻ (ngón tay) nặng khoảng 125g, trong trái chuối chiếm khoảng 75% là nước và 25% là chất khô. Hàm lượng các chất dinh dưỡng K, Mg, Ca, S, N, P…, có trong quả chuối là, chúng ta rễ dàng nhận thấy hàm lượng kali trong quả rất cao chiếm tới hơn 50% chất dinh dưỡng có trong quả cho thấy kali là thành phần chất dinh dưỡng không thể thiếu và nó ảnh hưởng trực tiếp đếm năng xuất của cây trồng.
Biểu đồ dinh dưỡng có trong quả chuối 2. Các yếu tố sinh thái của cây chuối 2. Nhiệt độ Chuối được biết là có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới thấp, ẩm ướt Đông Nam Á hầu hết được trồng từ 30o N đến S của xích đạo. Nhiệt độ trung bình khoảng 270C là điều kiện phát triển tối ưu nhất, nhiệt độ thấp nhất để chuối phát triển đầy đủ 160C, nhiệt độ thấp hơn 8oC trong thời gian dài sẽ gây thiệt hại đến cây trồng, nhiệt độ tối đa của chuối là 38oC để sinh trưởng phát triển, phụ thuộc vào độ ẩm và lượng bức xạ nhiệt của mặt trời.
Nhiệt độ trung bình trên tháng của cây chuối Tháng trung bình tối thiểu Lượng mưa tối đa (oC) (oC) (oC) (mm) Nhiệt độ 1 26,7 20,3 33,1 93 2 26,1 20,1 32,2 99 3 24,9 18,5 31,3 59 4 21,9 14,9 29 38 5 18,3 11,3 25,3 43 6 14,7 7,2 22,3 29 7 13,9 6 21,9 32 8 15,6 7,2 24 23 9 18,7 10,3 27,1 22 10 22 14,3 29,8 59 11 24,6 17,4 31,9 74 12 26,1 19,2 33 97 Nguồn: Climate-data.