MỞ ĐẦU 1. 1 Tính cấp thiết của đề tài Nói đến hoa là nói đến cái đẹp. Hoa mang trong mình màu sắc đa dạng, hình dáng hài hòa, mùi hƣơng quyến rũ. Hoa xuất hiện trong các dịp lễ hội, trong những ngày tết, hoa làm tăng thêm niềm vui, xoa đi nỗi buồn, hoa đem lại cho con ngƣời ta những cảm xúc tuyệt vời mà các quà tặng khác không có đƣợc.
Hoa là nguồn cảm hứng bất tận, hoa đƣợc ví nhƣ một phép nhuộm màu để tô thêm cho thiên nhiên hũng vĩ của con ngƣời trở nên thơ mộng và lung linh hơn. Chính vì vậy mà từ xƣa đến nay hoa đã chiếm đƣợc một vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của mỗi con ngƣời. Ngày này cùng với sự phát triển mạnh mẽ của đời sống con ngƣời, nền kinh tế - xã hội, thì nhu cầu về hoa trên thế giới, cũng nhƣ nƣớc ta đã và đang tăng lên rõ rệt. Hoa tƣơi trở thành sản phẩm có giá trị kinh tế cao chiếm một vị trí quan trọng trên thị trƣờng.
Trên thế giới thì thị trƣờng tiêu thụ hoa hết sức rộng lớn nhƣng tập trung chủ yếu ở những nƣớc công nghiệp phát triển nhƣ: Anh, Pháp, Hà Lan, Đức, Thụy Điển, Ý, Nhật. Ở Việt Nam với sự chuyển đổi cơ cấu cây trồng từ mô hình trồng lúa sang trồng hoa đã đem lại hiệu quả kinh tế cao. Trong những năm gần đây, ngành trồng hoa mới thực sự khởi sắc, dành đƣợc sự quan tâm đầu tƣ của nhiều công ty lớn trong cũng nhƣ ngoài nƣớc. Ngành sản xuất và kinh doanh hoa đƣợc đặc biệt quan tâm, hoa không chỉ dùng vào các dịp lễ, Tết.
mà còn thƣờng xuyên có mặt trong đời sống hàng ngày của mỗi ngƣời dân đặc biệt là ở các thành phố lớn. Hiện nay, có nhiều loại hoa đƣợc trồng nhƣng hoa cúc là một trong những loại hoa đƣợc nhiều ngƣời ƣa chuộng và trồng phổ biến nhất ở Việt Nam. Diện 2 tích của của hoa cúc luôn chiếm tỷ trọng từ 15 - 20% trong cơ cấu chủng loại hoa. Cây hoa cúc không chỉ hấp dẫn ngƣời chơi về màu sắc phong phú mà bởi độ bền đẹp của hoa cúc.
Đặc biệt, đối với ngƣời trồng thì hoa cúc dễ trồng, dễ nhân giống, dễ chăm sóc và trồng đƣợc nhiều vụ trong năm. Ngày nay, cùng với tiến bộ khoa học kĩ thuật trong nông nghiệp thì việc trồng hoa nói chung và việc trồng hoa cúc nói riêng đã áp dụng nhiều kỹ thuật mới vào trong sản xuất nhƣ: chất điều tiết sinh trƣởng, phân bón lá, chiếu sáng bổ sung… đã đem lại năng suất và chất lƣợng hoa tốt, hiệu quả kinh tế cao. Tỉnh Thái Nguyên có diện tích 3.562,82 km² phía bắc tiếp giáp với tỉnh Bắc Kạn, phía tây giáp với các tỉnh Vĩnh Phúc, Tuyên Quang, phía đông giáp với các tỉnh Lạng Sơn, Bắc Giang và phía nam tiếp giáp với thủ đô Hà Nội. Tỉnh Thái Nguyên trung bình cách sân bay quốc tế Nội Bài 50 km, cách biên giới Trung Quốc 200 km, cách trung tâm Hà Nội 75 km và cảng Hải Phòng 200 km.
Với vị trí địa lý là một trong những trung tâm chính trị, kinh tế, giáo dục của khu Việt Bắc nói riêng, của vùng trung du miền núi phía Bắc nói chung, Thái Nguyên là cửa ngõ giao lƣu kinh tế - xã hội giữa vùng trung du miền núi với vùng đồng bằng Bắc Bộ. Việc giao lƣu đã đƣợc thực hiện thông qua hệ thống đƣờng bộ, đƣờng sắt, đƣờng sông hình rẻ quạt mà thành phố Thái Nguyên là đầu nút. Vì vậy đây là thị trƣờng lớn về số lƣợng, chất lƣợng ,chủng loại hoa. Tuy nhiên sản xuất hoa nói chung và hoa cúc nói riêng ở đây còn nhiều hạn chế về diên tích canh tác cũng nhƣ năng xuất, chất lƣợng sản phẩm, do đó chƣa đáp ứng đƣợc nhu cầu của thị trƣờng.
Việc mở rộng thị trƣờng và phát triển ngành sản xuất hoa cúc ở đây còn gặp nhiếu khó khăn do sản xuất theo lối canh tác cổ truyền, kĩ thuật trồng, chăm sóc theo kinh nghiệm truyền thống. Hiện nay trong sản xuất đã có rất nhiều giống hoa cúc mới đƣợc nhập nội để đáp ứng nhu cầu thị hiếu ngày càng cao của thị trƣờng. Vì vậy biện pháp kĩ thuật sản xuất hoa cúc Lá Nho là cần thiết. Cúc lá nho là một giống 3 cúc mới đƣợc nhập nội trong vài năm gần đây vì vậy chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của giá thể trồng đến sinh trưởng, phát triển của giống cúc Lá Nho nhập nội trồng chậu tại thành phố Thái Nguyên”.
Mục đích yêu cầu đề tài 1. Mục đích - Xác định đƣợc giá thể trồng thích hợp để nâng cao năng suất, chất lƣợng hoa và tăng hiệu quả kinh tế sản xuất hoa cúc Lá Nho trồng chậu vụ Đông – Xuân tại Thành phố Thái Nguyên 1. Yêu cầu - Nghiên cứu ảnh hƣởng của giá thể đến sinh trƣởng , phát triển ,năng suất chất lƣợng của hoa cúc lá nho. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn đề tài 1.
Ý nghĩa khoa học - Là điều kiện để củng cố kiến thức đã học trên lý thuyết , học hỏi thu thập đƣợc những kinh nghiệm và bài học quý báu từ thực tiễn sản xuất. - Kết quả nghiên cứu đề tài sẽ cung cấp các số liệu khoa học về: Nghiên cứu ảnh hƣởng của giá thể trồng đến sinh trƣởng, phát triển của giống cúc Lá Nho nhập nội trồng chậu tại thành phố Thái Nguyên. Ý nghĩa thực tiễn Có thể đƣa ra nhƣng khuyến cáo kĩ thuật cũng nhƣ việc lựa chọn giá thể trồng cúc sao cho phù hợp nhất để giúp cho hoa cúc lá nho có năng suất cao , chất lƣợng tốt nhất để đƣa vào sản xuất hoa cúc lá nho tại Thái Nguyên. 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Cơ sở khoa học của đề tài 2.1 Cơ sở khoa học của nghiên cứu giá thể Nhƣ ta đã biết, cây cần oxi và dinh dƣỡng tiếp xúc với rễ cây.
Do đó giá thể là loại có khả năng giữ nƣớc tƣơng đƣơng với độ thoáng khí. Khả năng giƣc nƣớc và độ thoáng khí của giá thẻ đƣợc quyết định nởi những khoảng trống ( khe, kẽ ) trong nó. Trong cát mịn có những khoảng trống rất nhỏ, không chứa đƣợc nhiều oxi. Ngƣợc lại sỏi thô tạo ra những khoảng trống khá lớn, nhiều không khí nhƣng mất nƣớc nhanh.
Giá thể có nhƣng đặc điểm giữ nƣớc cũng nhƣ thoáng khí, có pH trung tính và có khả năng ổn định pH, thấm nƣớc dễ dàng, bền và có khả năng tái sử dụng hoặc phân hủy ngoài môi trƣờng, nhẹ và rẻ rất thông dụng. Giá thể có nhiều loại nhƣ xơ dừa, trấu hun. mùn cƣa, cát, sỏi vụn ( cỡ hạt đậu nhỏ ), đá trân châu…Có thể dùng đơn lẻ hoặc trộn lại để tận dụng ƣu điểm từng loại. Vì vậy trồng cây trong giá thể dinh dƣỡng đƣợc cung cấp cho cây thông qua phân bón trộn trong giá thể và bón thúc.
Giá thể đƣợc sử dụng trong những khay chậu. Khay chậu có thể là gỗ, đất nung, sành sứ …tùy vào điều kiện mà ngƣời trồng có thể lựa chọn và sử dụng theo sở thích của mình. Mỗi loại cây trồng yêu cầu về đất, dinh dƣỡng, điều kiện ngoại cảnh, chế độ chăm sóc khác nhau nên việc nghiên cứu giá thể là hết sức cần thiết.2 Nguồn gốc và lịch sử phát triên của hoa cúc Cây hoa Cúc có tên khoa học la Chrysanthemum, đƣợc định nghĩa từ Chiysos (vàng) và themum (hoa) bởi Linne năm 1973. Ở mỗi nƣớc thì hoa cúc lại có các tên gọi khác nhau nhƣ Aspera, ManZanilla, Margarita, Rosa de japon.
Hoa Cúc có nguồn gốc từ Trung Quốc, Nhật Bản và một số nƣớc Châu Âu. Các nhà khảo cổ học Trung Quốc đã chứng minh rằng từ đời Khổng Tử ngƣời ta đã làm lễ thắng lợi hoa vàng ( hoa cúc ) và cây hoa cúc đã 5 đi vào các tác phẩm hội họa, điêu khắc từ đó. Ở Nhật Bản cúc là một loại hoa quý ( quốc hoa ) thƣờng đƣợc dùng trong các buổi lễ trang trọng. Ngƣời Nhật Bả coi hoa cúc là ngƣời bạn tâm tình ( Đặng Văn Đông, Đinh Thế Lộc , 2003)[4] Ngoài ra hoa cúc không thể thiếu trong ngày hội Đại Hoàng Gia của các dân tộc Trung Hoa và Nhật Bản, nó tƣợng trƣng cho chiến thắng hạnh phúc, thiêng liêng, sự giàu sang và quyền quý.
Theo Zenhua, Shouhe hoa cúc đƣợc trồng ở Trung Quốc cách đây hơn 3000 năm. Và từ năm 1930 hoa cúc ở đây đƣợc bảo hộ và đề cao. Đến năm 1980 diện tích trồng hoa cúc phát triển mạnh. Năm 1982 Trung Quốc tổ chức triển lãm hoa cúc đầu tiên ở Thƣợng Hải, đánh dấu bƣớc chuyển biế quan trọng trong việc trồng hoa cúc ở quốc gia này.
Vào cuối thế kỉ XVIII và trong suốt thế kỉ XIX, một giống hoa cúc đã đƣợc mang vào Pháp và Anh. Năm 1843 một nhà thực vật học R.Fortune ( gƣời Anh ) đến Trung Quốc khảo sát và mang về giống hoa cúc chunsanDaisy, giống này chính là bố mẹ của giống hoa cúc hình cầu và hình tán xạ ngày nay. Từ đầu thế kỉ XVIII hoa cúc đã đƣợc trồng ở Mỹ, nhƣng phải đến 1860 hoa cúc mới trở thành hàng hóa và đƣợc trồng trong nhà lƣới. Hiện nay hoa cúc là một loại hoa rất là quan trọng chủ yếu để cắt cành.
Ở Việt Nam hoa cúc bắt đầu du nhập vào nƣớc ta từ thế kỉ XV. Ngƣời Việt Nam coi cúc là biểu hiện của sự thanh cao, là một trog bốn loài thảo mộc đƣợc xếp vào hàng tứ quý “ Tùng, Trúc, Cúc, Mai “( Trương Hữu Tuyên 1979)[15]. Đến nay đã có khoảng 70 giống cúc đang trồng ở Việt Nam, việc trồng và kinh doanh cúc mang lại một nguồn lợi không nhỏ cho các hộ nông dân ở Việt Nam.3 Phân loại hoa cúc Trong hệ thống phân loại thực vật, cây hoa cúc đƣợc xếp vào lớp 2 á mầm (Dicotyledonae), phân lớp cúc ( Asterydae), bộ cúc ( Asterales) ,họ cúc 6 (Asteraceae), chi ( Chrysanthemum). Trên thế giới hiện nay có hơn 600 giống cúc đƣợc trông phổ biến cho mục đích kinh doanh thƣơng mại.
Hiện nay Việt Nam cũng đã có hơn 500 giống hoa cúc. Do đó việc phân loại hoa cúc vẫn chƣa thống nhất, ngƣời ta phân loại cúc theo 3 cách Một là : dựa vào hình dáng hoa để phân loại hoa đơn hay hoa kép. Hoa đơn thƣờng là dạng hoa nhỏ đƣờng kính hoa từ 2-5 cm, chỉ có 1-3 hàng cánh ở vòng ngoài cùng cò vòng trong là cánh hoa rất nhỏ thƣờng gọi là cồi hoa. Hoa kép hoa có đƣờng kính từ 5-15 cm, có nhiều cánh hoa xếp từng vòng sít nhau, có loại cánh dài cong, có loại cánh ngắn .