Luận văn thạc sĩ khoa học nghiên cứu ảnh hưởng của một số nguyên tố vi lượng và cacl2 đến sự sinh trưởng phát triển năng suất và phẩm chất của giống lúa ch207 trong điều kiện

Luận văn thạc sĩ phân tích nghiên cứu ảnh hưởng của một số nguyên tố vi lượng và cacl2 đến sự sinh trưởng phát triển năng suất, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Đặng Thị Yến Nhi
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Tấn Lê
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Sinh thái học
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của vi lượng và CaCl2 đến sự phát triển giống lúa CH207
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC KÝ HIỆU VÀ CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ CÂY LÚA
• 1.1.1. Nguồn gốc và phân loại cây lúa
• 1.1.2. Đặc điểm sinh học của cây lúa
• 1.1.3. Giá trị kinh tế của cây lúa
• 1.1.4. Tình hình sản xuất lúa gạo của Việt Nam
• 1.1.5. Ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái đến cây lúa
• 1.2. VAI TRÒ CỦA NƯỚC TRONG ĐỜI SỐNG THỰC VẬT VÀ BIỆN PHÁP LÀM TĂNG TÍNH CHỐNG CHỊU HẠN CỦA CÂY TRỒNG
• 1.2.1. Vai trò của nước
• 1.2.2. Tác hại của hạn hán đối với đời sống thực vật
• 1.2.3. Biện pháp làm tăng tính chống chịu hạn của cây trồng
• 1.2.4. Vai trò của các nguyên tố vi lượng đối với khả năng tăng tính chịu hạn cho cây
• 1.3. VAI TRÒ CỦA NHIỆT ĐỘ TRONG ĐỜI SỐNG THỰC VẬT VÀ BIỆN PHÁP LÀM TĂNG TÍNH CHỐNG CHỊU NHIỆT ĐỘ CAO CỦA CÂY TRỒNG
• 1.3.1. Vai trò của nhiệt độ
• 1.3.2. Tác hại của nhiệt độ cao đối với đời sống thực vật
• 1.3.3. Biện pháp làm tăng tính chống chịu nhiệt độ cao của cây trồng
• 1.3.4. Vai trò của canxi đối với khả năng làm tăng tính chống chịu nhiệt độ cao cho cây
• 1.4. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ CÁC VẤN ĐỀ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 1.5. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ CƠ CẤU ĐẤT NÔNG NGHIỆP TẠI XÃ HÒA NHƠN, HUYỆN HÒA VANG, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 1.5.1. Vị trí địa lí khu vực xã Hòa Nhơn, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng
• 1.5.2. Cơ cấu đất nông nghiệp tại xã Hòa Nhơn, huyện Hòa Vang
• 2. CHƯƠNG 2: THỜI GIAN, ĐỊA ĐIỂM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. THỜI GIAN VÀ ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
• 2.1.1. Thời gian nghiên cứu
• 2.1.2. Địa điểm nghiên cứu
• 2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Bố trí thí nghiệm
• 2.2.2. Phương pháp thăm dò nồng độ các chất xử lí
• 2.2.3. Phương pháp xử lí tổ hợp CaCl2 và các nguyên tố vi lượng
• 2.2.4. Xác định điểm theo dõi và thời gian theo dõi
• 2.2.5. Phương pháp phân tích các chỉ tiêu sinh trưởng
• 2.2.6. Phương pháp xác định các chỉ tiêu cấu thành năng suất
• 2.2.7. Phương pháp đánh giá khả năng chịu hạn của mẫu thực nghiệm
• 2.2.8. Phương pháp đánh giá chất lượng giống lúa
• 2.2.9. Phương pháp xử lí số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ BIỆN LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu ảnh hưởng của vi lượng và CaCl2 đến giống lúa CH207

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng của các nguyên tố vi lượng và CaCl2 đến sự phát triển của giống lúa CH207. Giống lúa này được chọn vì khả năng chịu hạn và chịu nhiệt tốt, rất phù hợp với điều kiện khí hậu tại xã Hòa Nhơn, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng. Việc sử dụng các nguyên tố vi lượng có thể giúp tăng cường khả năng sinh trưởng và năng suất của giống lúa này.

1.1. Giới thiệu về giống lúa CH207 và đặc điểm sinh trưởng

Giống lúa CH207 có nguồn gốc từ tổ hợp lai giữa lúa nương Hà Giang và Nông nghiệp 75-6. Giống này có khả năng chịu hạn tốt, chiều cao cây từ 97-100 cm và thời gian sinh trưởng từ 115-125 ngày. Đặc điểm này giúp giống lúa này phát triển tốt trong điều kiện khô hạn.

1.2. Tầm quan trọng của vi lượng và CaCl2 trong nông nghiệp

Vi lượng và CaCl2 đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện sức khỏe cây trồng. Chúng giúp tăng cường khả năng chịu hạn và chịu nhiệt, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp. Nghiên cứu cho thấy việc bổ sung các nguyên tố này có thể cải thiện đáng kể sự phát triển của cây lúa.

II. Vấn đề và thách thức trong sản xuất lúa tại Đà Nẵng

Sản xuất lúa tại Đà Nẵng đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là tình trạng khô hạn và biến đổi khí hậu. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng lúa. Việc tìm kiếm giải pháp để cải thiện tình hình là rất cần thiết.

2.1. Tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất lúa

Biến đổi khí hậu đã gây ra tình trạng khô hạn kéo dài, làm giảm năng suất lúa. Nhiều vùng trồng lúa tại Đà Nẵng đã ghi nhận sự suy giảm đáng kể trong sản lượng do thiếu nước tưới tiêu.

2.2. Thách thức trong việc áp dụng công nghệ mới

Việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất lúa còn gặp nhiều khó khăn. Nông dân cần được đào tạo và hỗ trợ để có thể áp dụng hiệu quả các biện pháp canh tác hiện đại, bao gồm việc sử dụng vi lượng và CaCl2.

III. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của vi lượng và CaCl2 đến giống lúa CH207

Nghiên cứu được thực hiện thông qua các thí nghiệm thực địa nhằm đánh giá tác động của vi lượng và CaCl2 đến sự sinh trưởng và phát triển của giống lúa CH207. Các phương pháp thí nghiệm được áp dụng để đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của kết quả.

3.1. Thiết kế thí nghiệm và phương pháp thu thập dữ liệu

Thí nghiệm được thiết kế với các nhóm đối chứng và nhóm xử lý khác nhau. Dữ liệu được thu thập từ các chỉ tiêu sinh trưởng như chiều cao cây, số nhánh, và năng suất.

3.2. Phân tích kết quả và đánh giá hiệu quả

Kết quả thu được sẽ được phân tích để đánh giá hiệu quả của việc bổ sung vi lượng và CaCl2. Các chỉ tiêu như năng suất, chất lượng hạt sẽ được xem xét kỹ lưỡng.

IV. Kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của vi lượng và CaCl2 đến giống lúa CH207

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc bổ sung vi lượng và CaCl2 có tác động tích cực đến sự phát triển của giống lúa CH207. Năng suất và chất lượng hạt được cải thiện rõ rệt, cho thấy tiềm năng ứng dụng trong sản xuất nông nghiệp.

4.1. Tác động đến sự sinh trưởng và phát triển

Việc bổ sung vi lượng và CaCl2 đã giúp cây lúa phát triển mạnh mẽ hơn, với chiều cao cây và số nhánh tăng lên đáng kể. Điều này cho thấy khả năng chịu hạn của giống lúa được cải thiện.

4.2. Năng suất và chất lượng hạt lúa

Năng suất lúa tăng lên rõ rệt, đạt mức cao hơn so với nhóm đối chứng. Chất lượng hạt cũng được cải thiện, với tỷ lệ hạt chắc cao hơn, đáp ứng yêu cầu thị trường.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng vi lượng và CaCl2 có thể cải thiện đáng kể sự phát triển của giống lúa CH207. Điều này mở ra triển vọng cho việc áp dụng các biện pháp canh tác hiện đại nhằm nâng cao năng suất lúa trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu trong nông nghiệp

Nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa trong việc cải thiện năng suất lúa mà còn góp phần vào việc đảm bảo an ninh lương thực trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

5.2. Định hướng nghiên cứu trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các nguyên tố vi lượng khác và các biện pháp canh tác mới để tối ưu hóa năng suất và chất lượng lúa trong điều kiện khí hậu thay đổi.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lúa là cây lương thực chủ lực tại Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong an ninh lương thực và kinh tế quốc dân. Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, sản lượng lúa của Việt Nam đã tăng từ 19,23 triệu tấn năm 1990 lên 42,31 triệu tấn năm 2011. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu với hiện tượng hạn hán, nhiệt độ cao và xâm nhập mặn ngày càng gia tăng đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng lúa, đặc biệt trong vụ hè tại các vùng như xã Hòa Nhơn, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng. Diện tích đất nông nghiệp tại xã Hòa Nhơn là khoảng 2.408,3 ha, trong đó đất trồng lúa chiếm 599,58 ha. Giống lúa phổ biến tại đây là NX30 với năng suất 45-50 tạ/ha trong điều kiện đủ nước, nhưng năng suất giảm đáng kể khi gặp hạn.

Luận văn tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của một số nguyên tố vi lượng (Cu, Zn, Mn, B) và muối CaCl₂ đến sự sinh trưởng, phát triển, năng suất và phẩm chất của giống lúa CH207 trong điều kiện sinh thái vụ hè tại xã Hòa Nhơn. Mục tiêu chính là đánh giá khả năng chịu hạn và chịu nhiệt của giống lúa CH207 khi được xử lý bổ sung các nguyên tố trên, nhằm nâng cao năng suất và chất lượng lúa trong điều kiện khô hạn và nhiệt độ cao. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 5 đến tháng 8 năm 2013, tại khu vực đất trồng lúa thôn Phước Thái, xã Hòa Nhơn. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc ứng dụng các biện pháp kỹ thuật canh tác nhằm tăng cường khả năng chống chịu của cây lúa trước biến đổi khí hậu, góp phần ổn định sản xuất và nâng cao thu nhập cho nông dân địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết sinh thái học về ảnh hưởng của yếu tố vi lượng và khoáng chất đến sinh trưởng thực vật, đặc biệt là cây lúa. Hai mô hình chính được áp dụng gồm:

1. Mô hình sinh trưởng thực vật dưới tác động của nguyên tố vi lượng và khoáng chất: Nguyên tố vi lượng như Cu, Zn, Mn, B đóng vai trò kích hoạt enzym, tăng cường quang hợp và khả năng chịu hạn của cây. Canxi (Ca²⁺) qua muối CaCl₂ giúp ổn định màng tế bào, tăng độ nhớt nguyên sinh chất, giảm thoát hơi nước, từ đó tăng khả năng chịu nhiệt và hạn.

2. Mô hình đánh giá chỉ số phản ứng hạn (Drought Index - DI): Được sử dụng để đánh giá khả năng chịu hạn của các giống lúa dựa trên năng suất cá thể trong điều kiện hạn và đủ nước, giúp phân loại giống theo mức độ chịu hạn.

Các khái niệm chính bao gồm: khả năng chịu hạn, khả năng chịu nhiệt, chỉ số phản ứng hạn, các chỉ tiêu sinh trưởng (chiều cao cây, chiều dài lá, chiều dài rễ), cấu thành năng suất (số nhánh hữu hiệu, số hạt/bông, tỉ lệ hạt chắc), và phẩm chất hạt lúa.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện tại xã Hòa Nhơn, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng trong vụ hè năm 2013 (tháng 5 đến tháng 8). Thí nghiệm bố trí theo phương pháp khối ngẫu nhiên với 3 mẫu thực nghiệm: Đối chứng (CH207 không xử lý), xử lý tổ hợp CaCl₂ và nguyên tố vi lượng (Cu, Zn, Mn, B) trên giống CH207, và giống lúa địa phương NX30. Mỗi mẫu được trồng trên hai điều kiện: ruộng có tưới nước đầy đủ và ruộng không tưới (chỉ nước trời), với 3 lần nhắc lại, tổng diện tích thí nghiệm 197 m².

Nguồn dữ liệu thu thập gồm: số liệu khí hậu (nhiệt độ, lượng mưa, số ngày nắng), đặc tính đất (pH, thành phần cơ giới, hàm lượng dinh dưỡng), các chỉ tiêu sinh trưởng (chiều cao cây, chiều dài lá, chiều dài rễ, thể tích rễ, trọng lượng tươi và khô), chỉ số chịu hạn (tỉ lệ thiệt hại do hạn, khả năng giữ nước, chỉ số phản ứng hạn), cấu thành năng suất (số nhánh tối đa, tỉ lệ nhánh hữu hiệu, số hạt/bông, tỉ lệ hạt chắc, trọng lượng 1000 hạt), và phẩm chất hạt lúa.

Phân tích số liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả và phân tích phương sai (ANOVA) để so sánh các chỉ tiêu giữa các mẫu và điều kiện. Cỡ mẫu được xác định đảm bảo độ tin cậy với 3 lần nhắc lại cho mỗi mẫu. Phương pháp xử lý hạt giống bao gồm ngâm trong dung dịch CaCl₂ và nguyên tố vi lượng 30 giờ trước khi gieo, đồng thời phun lên lá ở giai đoạn sau sạ 13 ngày nhằm tăng cường khả năng chịu hạn và chịu nhiệt.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của điều kiện khí hậu và đất đến sinh trưởng lúa: Nhiệt độ trung bình trong vụ hè 2013 tại Hòa Nhơn dao động từ 28,6°C đến 29,6°C, với nhiệt độ tối đa lên đến 35,8°C trong 52 ngày khô nóng, độ ẩm trung bình dưới 55%. Đất trồng thuộc loại đất thịt trung bình, pH 4,21, hàm lượng dinh dưỡng phù hợp cho cây lúa phát triển.

2. Tác động của CaCl₂ và nguyên tố vi lượng đến sinh trưởng: Chiều cao cây, chiều dài phiến lá, chiều dài rễ và thể tích rễ của mẫu xử lý tổ hợp (TN) đều cao hơn đáng kể so với đối chứng (ĐC) và giống địa phương NX30. Ví dụ, chiều dài phiến lá ở giai đoạn 18 ngày sau sạ đạt 11,1 cm ở TN trong điều kiện có tưới, cao hơn 8-12% so với ĐC và NX30. Thể tích rễ của TN đạt 51,2 ml trong điều kiện nước trời, cao hơn ĐC 11% và NX30 20%.

3. Khả năng chịu hạn và giữ nước: Tỉ lệ thiệt hại do hạn ở giai đoạn mạ thấp nhất ở TN (10,4%), so với ĐC (14,2%) và NX30 (20%). Khả năng giữ nước sau 4 ngày hạn của TN đạt 84,7%, cao hơn ĐC 12% và NX30 22%. Chỉ số phản ứng hạn (DI) của TN và ĐC đều lớn hơn 1, đánh giá khả năng chịu hạn khá, trong khi NX30 dưới 1, thể hiện mẫn cảm với hạn.

4. Cấu thành năng suất và phẩm chất hạt: Số nhánh tối đa và tỉ lệ nhánh hữu hiệu của TN cao hơn ĐC và NX30 khoảng 5-10%. Số hạt/bông và tỉ lệ hạt chắc của TN cũng vượt trội, với số hạt/bông đạt 196,6 hạt trong điều kiện có tưới, cao hơn ĐC 4,5% và NX30 19%. Trọng lượng 1000 hạt và năng suất thực thu của TN đều cao hơn đáng kể, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy việc bổ sung CaCl₂ và nguyên tố vi lượng giúp tăng cường hoạt động enzym, ổn định màng tế bào, tăng độ nhớt nguyên sinh chất, từ đó cải thiện khả năng giữ nước và chịu nhiệt của cây lúa. Điều này phù hợp với các nghiên cứu trước đây về vai trò của Ca và vi lượng trong tăng cường tính chịu hạn và chịu nóng cho cây trồng. Sự phát triển bộ rễ mạnh mẽ giúp cây hút nước hiệu quả hơn trong điều kiện khô hạn, đồng thời tăng cường quang hợp nhờ lá khỏe mạnh và dày hơn.

So với giống địa phương NX30, giống CH207 xử lý tổ hợp có khả năng thích nghi tốt hơn với điều kiện sinh thái vụ hè khắc nghiệt tại Hòa Nhơn, thể hiện qua các chỉ tiêu sinh trưởng, khả năng chịu hạn và năng suất. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh chiều cao cây, thể tích rễ, tỉ lệ thiệt hại do hạn và năng suất giữa các mẫu, giúp minh họa rõ ràng hiệu quả của biện pháp xử lý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng xử lý bổ sung CaCl₂ và nguyên tố vi lượng trong canh tác lúa vụ hè: Khuyến khích nông dân và các cơ sở sản xuất sử dụng tổ hợp CaCl₂ cùng Cu, Zn, Mn, B để ngâm hạt giống và phun lá nhằm tăng cường khả năng chịu hạn và chịu nhiệt, nâng cao năng suất. Thời gian áp dụng từ trước khi gieo đến giai đoạn sau sạ 13 ngày.

2. Phát triển và nhân rộng giống lúa CH207: Đề xuất các cơ quan nghiên cứu và địa phương mở rộng diện tích trồng giống CH207, đặc biệt tại các vùng có điều kiện khô hạn và nhiệt độ cao như Hòa Nhơn, nhằm đảm bảo ổn định sản xuất và tăng thu nhập cho nông dân trong vòng 3-5 năm tới.

3. Tăng cường quản lý nước tưới và kỹ thuật canh tác: Kết hợp biện pháp xử lý khoáng chất với việc quản lý tưới tiêu hợp lý, ưu tiên tưới bổ sung trong giai đoạn sinh trưởng quan trọng để giảm thiểu tác động của hạn hán. Chủ thể thực hiện là các hộ nông dân và các tổ chức quản lý thủy lợi.

4. Nghiên cứu tiếp tục về liều lượng và thời điểm bón phân vi lượng: Khuyến nghị các viện nghiên cứu tiếp tục khảo nghiệm các liều lượng và thời điểm bón CaCl₂ và nguyên tố vi lượng phù hợp với từng giống lúa và điều kiện sinh thái nhằm tối ưu hóa hiệu quả kinh tế và sinh trưởng cây trồng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nông dân và hợp tác xã nông nghiệp: Nhận biết và áp dụng kỹ thuật xử lý hạt giống và phun bổ sung khoáng chất để tăng cường khả năng chịu hạn, nâng cao năng suất và chất lượng lúa trong vụ hè.

2. Các viện nghiên cứu và trường đại học chuyên ngành nông nghiệp, sinh thái học: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, kết quả và mô hình đánh giá chỉ số phản ứng hạn để phát triển các đề tài nghiên cứu tiếp theo về cây trồng chịu hạn.

3. Cơ quan quản lý nhà nước về nông nghiệp và thủy lợi: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách hỗ trợ kỹ thuật, phát triển giống lúa chịu hạn và quản lý nguồn nước hiệu quả tại các vùng chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu.

4. Doanh nghiệp sản xuất phân bón và vật tư nông nghiệp: Tham khảo công thức phối trộn nguyên tố vi lượng và CaCl₂ để phát triển sản phẩm phân bón chuyên biệt hỗ trợ cây lúa chịu hạn và chịu nhiệt.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao lại chọn giống lúa CH207 để nghiên cứu?
   Giống CH207 có khả năng chịu hạn khá tốt, đã được thử nghiệm thành công ở nhiều tỉnh miền Bắc và Trung, phù hợp với điều kiện đất cát pha và đất thịt, thời gian sinh trưởng vụ hè từ 115-125 ngày, thích hợp cho vùng Hòa Nhơn.

2. Nguyên tố vi lượng và CaCl₂ có tác dụng gì đối với cây lúa?
   Chúng kích hoạt enzym, tăng cường quang hợp, ổn định màng tế bào, tăng độ nhớt nguyên sinh chất, giúp cây giữ nước tốt hơn, tăng khả năng chịu hạn và chịu nhiệt, từ đó cải thiện sinh trưởng và năng suất.

3. Phương pháp xử lý hạt giống như thế nào?
   Hạt giống được ngâm trong dung dịch CaCl₂ và nguyên tố vi lượng trong 30 giờ trước khi gieo, đồng thời phun lên lá ở giai đoạn sau sạ 13 ngày để tăng cường khả năng chịu hạn và chịu nhiệt.

4. Chỉ số phản ứng hạn (DI) được tính như thế nào?
   DI được tính dựa trên tỷ lệ năng suất cá thể trong điều kiện hạn so với điều kiện đủ nước. DI > 1 cho thấy khả năng chịu hạn tốt, DI < 1 thể hiện mẫn cảm với hạn.

5. Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng ở những vùng nào?
   Nghiên cứu phù hợp với các vùng có điều kiện khí hậu tương tự như xã Hòa Nhơn, nơi có nhiệt độ cao và hạn hán trong vụ hè, đặc biệt các vùng đất cát pha và đất thịt ở miền Trung và Tây Nguyên.

Kết luận

• Giống lúa CH207 xử lý bổ sung CaCl₂ và nguyên tố vi lượng có khả năng sinh trưởng, phát triển tốt hơn so với đối chứng và giống địa phương NX30 trong điều kiện sinh thái vụ hè tại xã Hòa Nhơn.
• Tổ hợp xử lý giúp tăng chiều cao cây, chiều dài lá, chiều dài và thể tích rễ, trọng lượng tươi và khô, góp phần nâng cao năng suất và phẩm chất hạt lúa.
• Khả năng chịu hạn và giữ nước của cây lúa được cải thiện rõ rệt, giảm thiểu thiệt hại do hạn hán và nhiệt độ cao.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc áp dụng kỹ thuật xử lý khoáng chất trong canh tác lúa vụ hè nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu.
• Đề xuất nhân rộng giống CH207 và áp dụng biện pháp xử lý khoáng chất trong 3-5 năm tới để nâng cao hiệu quả sản xuất lúa tại các vùng chịu hạn.

Khuyến khích các cơ quan chức năng, viện nghiên cứu và nông dân phối hợp triển khai áp dụng kết quả nghiên cứu, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng để tối ưu hóa kỹ thuật canh tác lúa chịu hạn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TONG QUAN TAI LIEU. TONG QUAN VE CAY LUA aa 1. Nguồn gốc và phân loại cây lúa. Đặc điểm sinh học của cây lúa.

Giá trị kinh tế của cây lúa. Tình hình sản xuất lúa gạo của Việt Nam. Ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái đến cây lúa. VAI TRÒ CỦA NƯỚC TRONG ĐỜI SÓNG THỰC VẬT VÀ BIỆN PHAP LÀM TĂNG TÍNH CHÓNG CHỊU HẠN CỦA CÂY TRÔNG.

Vai trò của nước 12 1. Tác hại của hạn hán đối với đời sống thực --14 1. Biện pháp làm tăng tính chống chịu hạn của cây trồng. Vai trò của các nguyên tố vi lượng đối với khả năng tăng tính chịu hạn cho cây -.

VAI TRÒ CỦA NHIỆT ĐỘ TRONG DOI SONG THUC VAT VÀ BIEN PHÁP LÀM TĂNG TÍNH CHÓNG CHỊU NHIỆT ĐỘ CAO CỦA CÂY TRÔNG,. Vai trò của nhiệt độ. Tác hại của nhiệt độ cao đối với đời sống thực vật 1. Biện pháp làm tăng tính chống chịu nhiệt độ cao của cây trồng.

Vai trò của canxi đối với khả năng làm tăng tính chống chịu nhiệt độ cao cho cây. TINH HiNH NGHIEN CUU ive CAC VAN DE CO LIEN QUAN DEN ĐỀ TÀI. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ CƠ CÂU ĐẤT NÔNG NGHIỆP TẠI XÃ HÒA NHƠN, HUYỆN HÒA VANG, THÀNH PHÔ ĐÀ NẴNG. Vị trí địa lí khu vực xã Hòa Nhơn, huyện Hòa Vang, thành phố Đà `" ".

Cơ cấu đất nông nghiệp tại xã Hòa Nhơn, huyện Hòa Vang. CHƯƠNG 2: THỜI GIAN, ĐỊA ĐIỂM VÀ PHƯƠNG PHÁP outs CỨU. THỜI GIAN VÀ ĐỊA ĐIÊM NGHIÊN CỨU. Thời gian nghiên cứu.

Địa điểm nghiên cứu. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Bồ trí thí nghiệm. Phương pháp thăm dò nồng độ các chất xử lí 2.

Phương pháp xử lí tổ hợp CaCl: và các nguyên tố vi lượng. Xác định điểm theo dõi và thời gian theo dõi 2. Phương pháp phân tích các chỉ tiêu sinh trưởng. Phương pháp xác định các chỉ tiêu cấu thành năng sĩ 2.

Phương pháp đánh giá khả năng chịu hạn của mẫu thực nghiệm 2. Phương pháp đánh giá chất lượng giống lúa. Phương pháp xử lí số liệu.2222ssssesese-đỔ) CHUONG 3: KET QUÁ VÀ BIỆN LUẬN. Ly do chon dé tai Lúa là cây lương thực quan trọng nhất của người dân châu Á nói chung.

và Việt Nam nói riêng. Ở Việt Nam, lúa gạo là loại lương thực không thể thiếu trong bữa ăn hằng ngày, không những cung cấp lương thực cho người dân, mà còn là một cây trồng mũi nhọn mang lại nguồn ngoại tệ lớn cho đất nước nhờ xuất khâu lúa gạo. Ngoài ra lúa còn có vai trò quan trọng trong việc đóng góp vào đảm bảo an ninh lương thực trên thế giới. Theo báo cáo tổng kết của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn và Tổng cục Thống kê, sản lượng lúa của nước ta năm 1990 mới chỉ dừng lại ở mức 19,23 triệu tấn, nhưng đến năm 2000 đã đạt được 32,51 triệu tấn, năm 2010 là 39,99 triệu tắn và đến năm 2011 Việt Nam lần đầu tiên đạt sản lượng ở mức cao nhất từ trước tới nay là 42,31 triệu tắn [32][33] Trong những năm gần đây, do tác động của sự biến đổi khí hậu, sự nóng lên của Trái Đắt, tăng lên của nhiệt độ, tăng giảm lượng mưa trong các không gian khác nhau đã có ảnh hưởng không nhỏ đến ngành kinh tế nông nghiệp, đặc biệt là ngành trồng lúa ở nước ta.

Tình trạng xâm lắn mặn, hạn hán diễn ra ngày càng nhiều ở các địa phương trên cả nước. Dưới sức ép của sự gia tăng dân số, biến đổi khí hậu toàn cầu, ô nhiễm môi trường đã góp phần làm gia tăng sự khủng hoảng nước, cạn kiệt nguồn nước tưới tiêu cho cây trồng trong đó lượng nước chủ yếu dành phần lớn cho cây lúa. Ở Việt Nam, hàng năm ngoài sự thất thoát lương thực do thiên tai, còn phải kể đến nguyên nhân do hạn hán đã làm giảm năng suất lúa [1]. Trước tình hình trên, các Viện Lúa ở phía Bắc và phía Nam đã thực hiện các đề tài chọn tạo giống lúa có khả năng chịu hạn, chịu nhiệt độ cao như OM5464, OM6162., đặc biệt có thể kể đến một giống lúa có khả năng chịu han khá mới được nhân giống đại trà gần đây của Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển lúa thuần, Liên Hồng, Gia Lộc, Hải Dương đó là giống lúa chịu hạn CH207.

Bên cạnh đó, một số biện pháp canh tác hỗ trợ cũng đã được quan tâm chú ý. Để tăng tính chịu hạn và chịu nóng cho cây trồng có nhiều biện pháp khác nhau, trong đó có thể can thiệp bằng cách bón bổ sung một số nguyên tố khoáng đại lượng và vi lượng cho cây. Nguyễn Như Khanh (1978) đã nghiên cứu việc sử dụng các nguyên tố vi lượng Mn và Cu đã làm tăng tính chịu nóng của bèo hoa dâu. Nghiên cứu của Nguyễn Tấn Lê (2010) cho thấy việc sử dụng muối CaCl; đã làm tăng tính chịu nóng của cây vừng trồng, vụ hè tại Đà Nẵng.

Hiệu lực của phân vi lượng làm tăng tính chịu nóng và chịu hạn của cây trồng cũng đã được nghiên cứu có kết quả ở Án Độ, Pakistan, Trung Quốc, Thụy Sĩ, Italia, Pháp, Tây Ban Nha, Scotlen. trên các cây ngũ cốc, lúa, lúa mì. Các dẫn liệu thực nghiệm cũng đã cho thấy đẻ sử dụng các loại phân khoáng đại lượng và vi lượng có hiệu quả, đòi hỏi phải tiến hành thực nghiệm trên nhiều đối tượng cây trồng khác nhau, tùy thuộc vào kiện khí hậu, thời tiết của các vùng miền và điều kiện nông hóa thô nhưỡng của các loại đất trồng. Xã Hòa Nhơn, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng là xã có diện tích 32,59 km, theo Chi cục thống kê năm 2012, toàn xã có 2408,3 ha diện tích đất nông nghiệp, trong đó diện tích đất trồng lúa là 599,58 ha.

Hiện nay, giống lúa trồng phô biến ở địa phương là giống NX30, với giống này cho năng suất 45 đến 50 tạ/ha trong điều kiện đầy đủ nước tưới, nhưng vào vụ hè, khi điều kiện nước khô hạn thì năng suất lúa giảm đến mức đáng kể. Tại xã Hòa Nhơn, tất cả diện tích trồng lúa của xã đều được cung cấp nước bởi hồ Trước Đông và sông Túy Loan, nhưng theo Chỉ cục Thủy lợi và Phòng chống lụt bão Đà Nẵng cho biết: trong vụ hè tình trạng thiếu nước, khô hạn đã xảy ra trên diện rộng và kéo dài đến cuối tháng 8/2013, hầu hết các hồ chứa nước đều cạn, hồ Trước Đông mực nước đã thấp hơn ngưỡng tràn là 1,7m. Vì vậy, việc đưa giống lúa chịu hạn mới về trồng thử nghiệm cũng như việc xử lí tăng, cường khả năng chịu hạn cho g lúa mới nhằm đảm bảo năng suất lúa trong điều kiện vụ hè là một điều cần thiết. Trên cơ sở lý luận và thực tiễn trên, chúng tôi chọn đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của một số nguyên tố vi lượng và CaCl, dén su sinh trưởng, phát triển, năng suất và phẩm chất của giỗng lúa CH207 trong điều kiện sinh thái vụ hè tại xã Hòa Nhơn, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng”.

Mục tiêu nghiên cứu 2.1 Mục tiêu tổng quát Đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển, năng suất, phẩm chất của giống lúa CH207 trồng vụ hè trong điều kiện sinh thái tại khu vực xã Hòa Nhơn, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng thông qua việc xử lý tăng cường khả năng chịu hạn và chịu nóng bằng cách bón bỗ sung một số nguyên tố vi lượng và CaCl).2 Mục tiêu cụ thể Để thực hiện được các mục tiêu tổng quát trên của đề tài, cần thực hiện được những mục tiêu cụ thể sau: ~ Xác định các đặc điểm thời tiết, khí hậu vụ hè năm 2013 tại xã Hòa Nhơn tác động đến đời sống cây lúa. - Xác định tác động của một số nguyên tố vi lượng và CaCl; đến sự sinh trưởng, phat trié , năng suất và phâm chất của giống CH207 trong điều kiện sinh thái vụ hè tại xã Hòa Nhơn, huyện Hòa Vang thông qua tác động làm tăng tính chịu hạn và chịu nóng. Đối tượng nghiên cứu Đề tài được thực hiện trên đối tượng giống lúa CH207, thuộc họ Lúa (Poaceae). Giống lúa CH207 được chọn tạo từ tổ hợp lai Lúa nương Hà giang và Nông nghiệp 75-6 theo phương pháp lai hữu tính, chọn lọc theo phương pháp phả hệ.

Giống CH207 đã được trồng thử nghiệm và phát triển tốt tại Bắc Giang, Quảng Ninh, Hoà Bình, Quảng Bình, Quảng Ngãi, Kon Tum. Có dạng hình cây cứng, gọn, lá đứng hơi ngắn, màu xanh đậm, có khả năng chịu hạn khá, mức độ nhiễm sâu bệnh hại chính tháp, chống đỗ và chịu rét rất tốt, chiều cao cây 97 - 100 cm, chiều dài bông 22 - 24 cm. Thời gian sinh trưởng vụ hè 115 - 125 ngày. Giống CH207 thích hợp với các chân ruộng đất cát pha, các loại đất thịt.

Để có cơ sở so sánh với giống lúa thực nghiệm, chúng tôi chọn thêm giống lúa địa phương NX30, có dạng hình cây cứng, chiều cao 90 - 110 cm, thời gian sinh trưởng vụ hè 115 - 130 ngày. Phương pháp nghiên cứu Trong quá trình nghiên cứu chúng tôi sử dụng các phương pháp sau: - Phương pháp thăm dò nồng độ các chất xử lí - Phương pháp xử lí tổ hợp CaCl; và các nguyên tố vi lượng. ~ Phương pháp xác định tỉ lệ nảy mầm của Voitecova 1967 - Phương pháp xác định chiều cao của cây theo phương pháp của Miller, 1973 - Phương pháp xác định thể tích ré theo Price va Tomos. ~ Phương pháp xác định trọng lượng tươi và trọng lượng khô.

- Phuong pháp xác định các chỉ tiêu cấu thành năng suất: tính số nhánh tối đa, tỉ lệ hạt chắc, khôi lượng 1000 hạt, năng suất thực thu. - Phương pháp xác định tỉ lệ thiệt hai do han gây ra theo Lê Trần Bình va Cs (1998). - Phương pháp xác định chỉ số chịu hạn theo Fischer và Ca (2003). - Phuong pháp đánh giá chất lượng giống.

- Phương pháp kế thừa, tổng hợp tài liệu. - Phương pháp thông kê, xử lí số liệu. nhà khoa học đã lai tạo ra nhiều giống lúa có khả năng chịu hạn. Những giống lúa này có khả năng thích ứng với điều kiện không chủ động được nước hoặc sống nhờ nước trời, có khả năng chịu hạn trong những giai đoạn sinh trưởng, nhất định, hiệu suất sử dụng và tiềm năng năng suất cao.

Đặc điểm sinh học của cây lúa Đời sống cây lúa bắt đầu từ lúc hạt nảy mầm cho đến khi lúa chín. Có thể chia làm ba giai đoạn chính: giai đoạn tăng trưởng (sinh trưởng dinh dưỡng), giai đoạn sinh sản (sinh dục) và giai đoạn chín. Thời kỳ sinh trưởng sinh dưỡng, cây lúa hình thành nhánh, lá và một phân thân, cần có sự cân đối giữa sinh trưởng nhánh và sinh trưởng lá sao cho.