Nghiên cứu ảnh hưởng của rừng trồng cao du hevea brasiliensis đến một số tính chất lý hóa học của đất tại công ty cổ phần cao su sơn la tỉnh sơn la

Tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu ảnh hưởng của rừng trồng cao du hevea brasiliensis đến một số tính chất lý hóa học của, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Khoa Học Đất
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Rừng Cao Su Đến Tính Chất Lý Hóa Học Của Đất Tại Sơn La
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Sơn La

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN I: LƯỢC SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Nhận xét chung
• 2. PHẦN II: MỤC TIÊU - ĐỐI TƯỢNG - NỘI DUNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp thu thập
• 2.4.2. Công tác nội nghiệp
• 2.4.3. Xử lý số liệu và phân tích kết quả
• 3. PHẦN III: BÀN ĐIỂM CƠ BẢN CỦA KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 3.1. Vị trí địa hình
• 3.2. Tài nguyên rừng và thảm thực vật rừng
• 3.3. Yêu cầu về sinh thái và kỹ thuật trồng cây cao su
• 4. PHẦN IV: KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Hình thái phẫu diện đất
• 4.1.1. Phẫu diện đất dưới rừng trồng cao su 5 tuổi
• 4.1.2. Phẫu diện đất dưới rừng trồng cao su 1 tuổi
• 4.1.3. So sánh hình thái phẫu diện đất dưới rừng cao su 1 tuổi với 5 tuổi
• 4.2. Tính chất lý học của đất
• 4.2.1. Tỷ trọng, dung trọng và độ xốp
• 4.3. Tính chất hóa học của đất
• 4.3.1. Phản ứng của đất
• 4.3.2. Hàm lượng mùn
• 4.3.3. Tổng bazơ trao đổi
• 4.3.4. Các chất dễ tiêu trong đất
• 4.4. Đánh giá chung ảnh hưởng của cây cao su các cấp tuổi và cấp độ sâu khác nhau đến tính chất lý hóa học của đất
• 4.5. Đề xuất một số giải pháp nhằm sử dụng đất có hiệu quả hơn tại khu vực nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Khám phá ảnh hưởng của rừng cao su đến đất tại Sơn La

Cây cao su, được mệnh danh là 'vàng trắng', đã mang lại hiệu quả kinh tế cao và thay đổi bộ mặt nhiều vùng đất tại Việt Nam, bao gồm cả Sơn La. Tuy nhiên, việc phát triển các đồn điền cao su trên quy mô lớn đặt ra một câu hỏi quan trọng về tác động môi trường. Nghiên cứu về ảnh hưởng của rừng cao su đến tính chất lý hóa học của đất trở nên cấp thiết. Các phân tích khoa học giúp cung cấp cái nhìn xác thực về sự thay đổi của đất đai dưới mô hình canh tác này. Điều này không chỉ quan trọng đối với các nhà khoa học mà còn là cơ sở để xây dựng các chiến lược canh tác cao su bền vững. Việc hiểu rõ những biến đổi này giúp quản lý tài nguyên đất hiệu quả hơn, đảm bảo cân bằng giữa lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường lâu dài, đặc biệt tại các vùng có đặc điểm thổ nhưỡng Sơn La là đất dốc và dễ bị suy thoái.

1.1. Bối cảnh phát triển cây cao su tại vùng Tây Bắc

Sơn La là một trong những tỉnh miền núi phía Bắc có sự biến đổi sử dụng đất mạnh mẽ trong những thập kỷ qua. Cây cao su được đưa vào trồng với kỳ vọng trở thành cây công nghiệp chủ lực, giúp xóa đói giảm nghèo. Các công ty và nông hộ đã chuyển đổi một phần diện tích đất rừng, đất nương rẫy sang trồng cao su. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đi kèm với những lo ngại về tác động môi trường của cây cao su, đặc biệt là đối với tài nguyên đất. Nghiên cứu thực hiện tại Công ty Cổ phần Cao su Sơn La cung cấp những dữ liệu thực địa quan trọng, đánh giá cụ thể những thay đổi trên đất Feralit nâu đỏ phát triển trên đá biến chất, loại đất phổ biến trong khu vực.

1.2. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu tính chất đất trồng cao su

Đất là nền tảng của sản xuất nông lâm nghiệp. Tính chất đất trồng cao su quyết định trực tiếp đến sinh trưởng, năng suất và tuổi thọ của vườn cây. Một nghiên cứu chuyên sâu về các chỉ số lý hóa như cấu trúc đất, độ pH đất, và hàm lượng dinh dưỡng là cực kỳ quan trọng. Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học để trả lời các câu hỏi: Liệu trồng cao su có làm đất bạc màu, chua hóa? Làm thế nào để duy trì và cải thiện độ phì nhiêu của đất? Những thông tin này giúp các nhà quản lý, kỹ sư nông nghiệp và người dân địa phương đưa ra các biện pháp kỹ thuật phù hợp, từ việc bón phân cân đối đến việc áp dụng các mô hình quản lý đất dốc hiệu quả.

II. Cảnh báo nguy cơ suy thoái đất trồng cao su độc canh

Mặc dù mang lại lợi ích kinh tế, việc trồng cao su độc canh trên diện rộng tiềm ẩn nhiều rủi ro dẫn đến suy thoái đất trồng cao su. Quá trình từ khi chuẩn bị đất, trồng cây cho đến khi chăm sóc và khai thác đều có thể tác động tiêu cực đến môi trường đất. Việc phát dọn thực bì ban đầu làm mất đi lớp thảm mục tự nhiên, khiến bề mặt đất tiếp xúc trực tiếp với các yếu tố thời tiết khắc nghiệt. Theo thời gian, nếu không có biện pháp quản lý phù hợp, đất dưới tán cao su có thể bị nén chặt, giảm khả năng giữ nước và dinh dưỡng. Đây là những dấu hiệu ban đầu của một quá trình suy thoái phức tạp, đòi hỏi sự quan tâm và các giải pháp can thiệp kịp thời để bảo vệ sức sản xuất lâu dài của đất.

2.1. Hiện tượng xói mòn đất dưới tán cao su và mất lớp phủ

Một trong những rủi ro lớn nhất là xói mòn đất dưới tán cao su, đặc biệt ở những vùng đồi dốc như Sơn La. Trong những năm đầu, khi tán cây chưa khép kín và thảm thực vật che phủ mặt đất còn thưa thớt, lượng mưa lớn có thể rửa trôi lớp đất mặt màu mỡ. Nghiên cứu tại khu vực cho thấy, đất dưới tán cao su 1 tuổi và 5 tuổi đều không có tầng mùn bề mặt (tầng Ao) do hoạt động phát dọn. Tầng A của đất ở tuổi 5 (13-20cm) còn mỏng hơn tuổi 1 (18-25cm), cho thấy hiện tượng xói mòn đang diễn ra. Việc mất đi lớp đất mặt không chỉ làm mất dinh dưỡng mà còn phá vỡ cấu trúc đất, giảm khả năng thấm và giữ nước.

2.2. Sự bạc màu đất và cạn kiệt dinh dưỡng theo thời gian

Quá trình bạc màu đất là hệ quả tất yếu khi nguồn dinh dưỡng bị lấy đi liên tục mà không được bù đắp đầy đủ. Cây cao su, để sinh trưởng và cho sản lượng mủ cao, yêu cầu một lượng lớn dinh dưỡng đất NPK và các nguyên tố trung, vi lượng khác. Việc thu hoạch mủ và gỗ sau chu kỳ khai thác là quá trình lấy đi một lượng sinh khối và dinh dưỡng khổng lồ ra khỏi hệ sinh thái. Nếu chỉ dựa vào phân bón hóa học mà không chú trọng bổ sung chất hữu cơ, độ phì nhiêu của đất sẽ suy giảm. Nghiên cứu cho thấy hàm lượng mùn và tổng bazơ trao đổi đều có xu hướng giảm ở vườn cây 5 tuổi so với 1 tuổi, là minh chứng rõ ràng cho sự cạn kiệt này.

III. Phân tích biến đổi tính chất vật lý đất dưới rừng cao su

Tính chất vật lý của đất, bao gồm dung trọng, độ xốp và cấu trúc, đóng vai trò then chốt trong việc điều hòa không khí, nước và tạo môi trường cho rễ cây phát triển. Việc canh tác cao su, đặc biệt là các hoạt động đi lại chăm sóc, có thể tác động trực tiếp đến các chỉ số này. Phân tích so sánh giữa đất rừng cao su 1 tuổi và 5 tuổi tại Sơn La đã chỉ ra những thay đổi rõ rệt. Cụ thể, đất có xu hướng bị nén chặt hơn theo thời gian, ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật đất và khả năng hấp thụ dinh dưỡng của cây. Hiểu rõ những biến đổi này là bước đầu tiên để đề xuất các biện pháp kỹ thuật nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực và duy trì một cấu trúc đất khỏe mạnh.

3.1. Đánh giá sự thay đổi về dung trọng và độ chặt của đất

Dung trọng là chỉ số phản ánh độ chặt của đất. Đất có dung trọng càng cao thì càng bí chặt, gây khó khăn cho rễ cây phát triển và hạn chế sự lưu thông của nước và không khí. Kết quả nghiên cứu cho thấy dung trọng đất ở tuổi 5 (trung bình 1.17 g/cm³) cao hơn so với tuổi 1 (trung bình 1.11 g/cm³), tương ứng mức tăng khoảng 6.09%. Nguyên nhân chính được cho là do tác động cơ giới từ hoạt động đi lại của con người và gia súc trong quá trình chăm sóc vườn cây lâu năm. Đất bị nén chặt hơn là một tín hiệu tiêu cực, có thể dẫn đến giảm năng suất cây trồng trong dài hạn.

3.2. Tác động đến độ xốp và khả năng giữ nước thoáng khí

Độ xốp có mối quan hệ nghịch đảo với dung trọng. Khi đất bị nén chặt, độ xốp sẽ giảm, kéo theo đó là sự suy giảm khả năng giữ nước và thoáng khí. Dữ liệu phân tích chỉ ra rằng, độ xốp của đất ở tuổi 5 (trung bình 50.61%) đã giảm 10.52% so với tuổi 1 (trung bình 56.56%). Sự suy giảm này ảnh hưởng trực tiếp đến độ ẩm đất và hoạt động của hệ vi sinh vật đất. Đất kém thoáng khí sẽ ức chế các vi sinh vật hiếu khí có lợi, làm chậm quá trình phân giải chất hữu cơ và chu trình dinh dưỡng. Đây là một trong những nguyên nhân chính gây ra suy thoái đất trồng cao su.

IV. Cách rừng cao su thay đổi hóa tính và độ phì nhiêu đất

Tính chất hóa học là thước đo độ phì nhiêu của đất, phản ánh khả năng cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng. Các chỉ tiêu quan trọng như độ pH đất, hàm lượng chất hữu cơ trong đất (OM), và nồng độ các chất đa lượng (N, P, K) đều có sự biến động dưới tác động của việc canh tác cao su. Nghiên cứu tại Sơn La cung cấp bằng chứng cụ thể về sự thay đổi này qua từng giai đoạn phát triển của rừng. Một số chỉ tiêu có xu hướng cải thiện nhờ bón phân, nhưng nhiều chỉ tiêu quan trọng khác lại cho thấy sự suy giảm đáng báo động. Việc đánh giá chính xác các thay đổi này là cơ sở để điều chỉnh quy trình kỹ thuật, hướng tới canh tác cao su bền vững.

4.1. Sự thay đổi độ pH đất và nguy cơ chua hóa tiềm tàng

Phản ứng của đất, thể hiện qua chỉ số pH, ảnh hưởng đến sự hòa tan và hấp thụ dinh dưỡng của cây. Kết quả phân tích cho thấy độ pH đất (pHH2O) có xu hướng tăng nhẹ ở tuổi 5 so với tuổi 1 (từ 6.35 lên 6.41), tức là đất bớt chua hơn một chút. Điều này có thể do tác động của việc bón phân chứa các cation kiềm. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đây chỉ là sự thay đổi tạm thời. Về lâu dài, việc sử dụng phân bón hóa học (đặc biệt là phân đạm) và quá trình phân giải chất hữu cơ trong điều kiện mưa nhiều có thể dẫn đến nguy cơ chua hóa đất. Độ chua tiềm tàng (pHKCl) vẫn ở mức thấp (khoảng 4.18), cho thấy đất có khả năng bị chua hóa nếu không được quản lý tốt.

4.2. Phân tích sụt giảm hàm lượng chất hữu cơ OM và mùn

Hàm lượng chất hữu cơ trong đất (OM), mà thành phần chính là mùn, được coi là 'trái tim' của độ phì nhiêu. Chất hữu cơ giúp cải thiện cấu trúc, giữ nước, giữ dinh dưỡng và là nguồn thức ăn cho vi sinh vật. Nghiên cứu chỉ ra một sự suy giảm đáng lo ngại: hàm lượng mùn ở tuổi 5 (trung bình 1.36%) giảm tới 18.56% so với tuổi 1 (trung bình 1.67%). Nguyên nhân là do ảnh hưởng của thảm mục cao su chưa đủ để bù đắp cho lượng hữu cơ mất đi sau khi phát dọn thực bì ban đầu. Sự suy giảm này là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng bạc màu đất.

4.3. Biến động dinh dưỡng đất NPK và tổng bazơ trao đổi

Dinh dưỡng đất NPK là các yếu tố đa lượng thiết yếu. Kết quả phân tích cho thấy sự biến động trái chiều: Hàm lượng đạm dễ tiêu (NH4+) và kali dễ tiêu (K2O) ở tuổi 5 giảm lần lượt 20.67% và 7.92% so với tuổi 1, do cây hấp thụ và quá trình rửa trôi. Ngược lại, lân dễ tiêu (P2O5) tăng mạnh tới 124.99%, chủ yếu do được bón bổ sung. Bên cạnh đó, tổng bazơ trao đổi (Ca²⁺, Mg²⁺) cũng giảm 8.91%, cho thấy đất đang nghèo dần các cation kiềm. Sự mất cân đối dinh dưỡng này nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng xấu đến sinh trưởng của cây và sức khỏe của đất.

V. Hướng dẫn giải pháp canh tác cao su bền vững tại Sơn La

Từ những kết quả phân tích về tác động của rừng cao su đến đất, việc đề xuất các giải pháp kỹ thuật là vô cùng cần thiết để hướng tới một nền sản xuất bền vững. Mục tiêu chính là giảm thiểu các tác động tiêu cực như xói mòn, nén chặt đất, suy giảm chất hữu cơ và mất cân bằng dinh dưỡng. Các giải pháp này cần được áp dụng đồng bộ, từ khâu thiết kế vườn cây, quản lý thảm phủ, cho đến kỹ thuật bón phân và cải tạo đất. Việc áp dụng thành công các biện pháp canh tác cao su bền vững không chỉ giúp bảo vệ tài nguyên đất mà còn ổn định năng suất và nâng cao hiệu quả kinh tế lâu dài cho người trồng cao su tại Sơn La.

5.1. Kỹ thuật quản lý thảm phủ và chống xói mòn đất hiệu quả

Để hạn chế xói mòn đất dưới tán cao su, biện pháp quan trọng hàng đầu là duy trì lớp che phủ bề mặt. Thay vì phát dọn sạch cỏ, cần giữ lại thảm cỏ thấp hoặc trồng xen các loại cây họ đậu (đậu kudzu, đậu bướm). Các loại cây này vừa giúp che phủ, giữ ẩm, chống rửa trôi, vừa có khả năng cố định đạm, bổ sung dinh dưỡng cho đất. Khi xử lý thực bì, tuyệt đối không đốt. Cành lá sau khi tỉa cần được gom lại, tủ vào gốc hoặc chôn vào các rãnh giữ mùn. Đây là cách hiệu quả để trả lại chất hữu cơ, cải thiện cấu trúc đất và hạn chế sự suy giảm hàm lượng chất hữu cơ (OM).

5.2. Tối ưu hóa bón phân và cải tạo độ phì nhiêu của đất

Để cải thiện độ phì nhiêu của đất, cần áp dụng một chế độ bón phân cân đối và hợp lý. Ưu tiên tăng cường sử dụng phân hữu cơ, phân chuồng hoai mục để bổ sung mùn và cải thiện hệ vi sinh vật đất. Đối với phân hóa học, cần bón theo kết quả phân tích đất, đảm bảo đủ lượng dinh dưỡng đất NPK nhưng không dư thừa gây lãng phí và ô nhiễm. Do đất có nguy cơ chua hóa đất và thiếu cation kiềm, việc bón vôi định kỳ (2-3 năm/lần) là rất cần thiết để nâng độ pH đất và cải thiện tổng bazơ trao đổi. Bón phân đúng kỹ thuật (bón theo hốc hoặc theo rãnh, lấp đất sau khi bón) sẽ giúp tăng hiệu quả sử dụng và giảm thất thoát do rửa trôi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRUONG DAI HOC LAM NGHEP KHOA LAM HOC WAT LY HOA HOC ‘AO SU SON LA, é es aS. s : as ‘ š if: CC Sale i : TE Lo Oates Re Lừ Thị Anh “Khóa học +-.2008- 2012 Hà Nội - 2012 cr 44002216 [1349 J LV 88 AF - TRUONG DAI HQC LAM NGHEP KHOA LAM HOC KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP. NGHIEN CUU ANH HUONG CUA RUNG TRONG CAO SU (Hevea brasiliensis) DEN MOT SO TINH CHAT LY HOA HOC CUA DAT TAI CONG TY CO PHAN CAO SU SON LA, TINH.SON LA Ngành : Lâm học Mã ngành : 301 2008 - 2012 Hà Nội- 2012 LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành chương trình đào tạo và đánh giá kết quả học tập, được sự cho phép của Khoa Lâm học và Bộ môn Khoa học đắt, tôi tiến hành thực hiện khóa luận tốt nghiệp: “Nghiên cứu ảnh hưởng của rừng trồng cao su (Hevea brasiliensis) đến một số tính chất lý hóa học của đất tại công ty cỗ phần cao su Sơn la — Sơn la”. Trong quá trình học tập tại trường Đại học Lâm nghỉ > Việt Nam va trong quá trình nghiên cứu tôi đã nhận được sự hướng dẫn nhiệt tình của các thầy giáo, cô giáo, sự động viên của gia đình và sự gi p đỡ của bạn bè đã giúp tôi hoàn thành khóa luận này.

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất đến Thầy giáo Vi Văn Viện đã hướng dấn và giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành khóa luận này. ` Tôi xin trân thành cám ơn Trung-tâm thí nghiệm thực hành khoa Lâm học đã tạo điều kiện giúp tôi thực hiện quá trình nội nghiệp, phân tích đất trong phòng thí nghiệm. Đặc biệp Tà sự giúp. đỡ ya hướng dẫn tận tình của cán bộ phân tích đất của Trung tam, Tôi cũng xin bày tỏ lòng 'ám ơn sự giúp đỡ của ủy ban nhân dân xã Chiéng Pan, các ban ngành, công nhân.

Viên Công ty cổ phần cao su Sơn La, Đội cao su Chiềng Pan và nhân: dân trong xã đã tạo điều kiện cho tôi có được những kết quả tại địa phương: Tôi xin trân thănh cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại học Lâm nghiệp, Ban chủ nhiệm khoa Lâm học, cùng các thầy giáo, cô giáo khoa Lâm học và chính quyền xã Cl lộng Ply đã động viên, tạo Biện kiện giúp đỡ tôi về mọi Kính mong nhận đượ sự góp ý của các thầy giáo, cô giáo và các bạn. Tôi xin trân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày 01 tháng 06 năm 2012 Sinh viên thực hiện A Lừ Thị Anh MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN DANH MỤC CÁC BIÊU. DANH MỤC CÁC BIÊU DO DAT VAN DE. ce — By by bs Be PHÂẦN I: LƯỢC SỬ VẤN ĐÈ NGHIÊN CỨU.Trén thé gidi.0 Vidt Natt sscssisessssseees 1.

Nhận xét chung. Pte PHẦN II: MỤC TIÊU - ĐÓI TƯỢNG - ‘ROL DUNG - PHUONG PHAP NGHIÊN CÚU. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu 2. Phương pháp thu thập <b Taga hye dia Sy 2. Công tác nội nghiệp ry 2.

Xử lý số liệu va phaintich Kt Qua cece + PHAN III: BAC DIEM CO BẢN CỦA KHU VỰC NGHIÊN CỨU. Vị trí địa hạ sae 3. Dia hinh ee me 3. Tai nguyén rimg và thảm thực vật rừng.

Yêu cầu về sinh thái và kỹ thuật trồng cây cao su. 3 PHAN IV: KET QUA VA PHAN TICH KET QUẢ NGHIÊN CỨU. Hình thái phẫu diện đất. Phẫu diện đất đưới rừng trồng cao su 5 tuổi.

Phẫu diện đất dưới rừng trồng cao su 1 tuổi.So sánh hình thái phẫu diện đất duới rừng cao su 1 tuổi với 5 tuôi. Tính chất lý học của đất. Tỷ trọng, dung trọng và độ xốp. Tính chất hóa học của đất.

Phản ứng của đất. Hàm lượng mùn. Tổng bazơ trao đổi 133 4. Các chất dé tiêu trong đất.

Đánh giá chung ảnh hưởng của câycx Bag các cấp tuôi và cấp độ sâu khác nhau đến tính chất lý hóa học của đất. Đề xuất một số giải pháp nhằm và sử dụng đât có hiệu quả hơn tại khu vực nghiên cứu. TÀI LIỆU THAM PHỤ LỤC € DANH MỤC CÁC BIÊU STT Tên Trang Biểu 4.1 | Tỷ trọng, Dung trọng, Độ xốp đất 25 A : Biéu 4.2 | pHyz0, pHct ctia dat tai khu hi ke + 29 4 Biểu 4. | Hàm lượng mùn và tổngbaðtrao ago db tong đất 31 AS Biểu 4.

| Hàm lượng các chất Me conga 34 © = Biêu tông hợp 9 ©. lá ảnh hưởng của cây cao su Biểu 4.5 | đến tính chất lý hóa học của đất (tuổi 1 là đối 38 chứng) DANH MỤC CÁC BIÊU ĐÒ STT Tên Trang ‘ Biến động tỷ trọng, dung trọng và đ đất ở Biểu đồ 4.1 " Bey a enue aS 26 tuôi 5 so với tuôi 1 Rey, ⁄ “Ay sy đồ 4.2 Biểu Biến động 6 PHưao, pH, Hci, ham lu PHkcu; S đu =In và t 30 $ bazơ trao đổi của đất ở sử tay Oi 1 sk Biến động hàm lượng các chấtdé ti trong đất ở tuôi Biểu đồ 4.3 xoài v 35 5 so voi tuổi 1 DAT VAN DE Đất đai là một dạng tài nguyên vô cùng quý giá và từ xưa đến nay đất đai luôn gắn bó mật thiết với đời sống con người. Đắt là lớp tơi xốp của vỏ trái đất, có khả năng tạo ra những sản phẩm của cây trồng, là tài sản vô cùng quý giá đối với mỗi quốc gia trong quá trình phát triển tế - xã hội. Môi trường đất được coi là cả một thế giới sinh động, một sinh thai phức tạp có quy luật phát sinh và phát triển theo không gian và thời gian: Trong quá trình phát triển đó, ngoài các yếu tố phát sinh nội tạithì đất còn chịu ảnh hưởng của các loài cây sinh trưởng và phát triển trên os = Rừng và đất rừng có mối quan hé mi Trên tác động qua lại lẫn nhau, đây là lĩnh vực đã được nhiều nhà.nghiên “tru quan tam.

Rừng tham gia vào sự hình thành và phát triển của đắt, ở các lo ¡ cây và lâm phần khác nhau thì ảnh hưởng đến đắt cũng khác nhau. Đặc biệt là sự ảnh hưởng của thực vật đến độ phì nhiêu của đất. Độ phì nhiêu của -đất là một trong những chỉ tiêu quan trọng và liên quan chặt chế đến năng suất cây trồng. Hiện nay sự thoái hóa đất và suy giảm độ phì đang diễn ra ở vùng nhiệt đới, đặc biệt là vùng đất dốc.

Sự xuất hiện của mộtsố li cây công nghiệp đã gây ảnh hưởng không ít đến những tính chất lý hóa học và độ phì nhiêu của đất. Cao su eyed brasiliensis) thuộc họ ba manh vé (Euphorbiaceae) la một trong những cây công. nghiệp có giá trị kinh tế cao, ngoài khai thác mủ thì thân cây.fos gu ên liệu cho công nghiệp chế biến. Từ khi cây cao su đầu tiên x i Nam vào năm 1877, đến nay cao su đã phát triển nhanh chón; vndiệ ích trồng cao su hiện nay đã đạt xắp xỉ 500000 ha.

Cao su thực sự ấm thay đổi những vùng đất nghèo khó và là “cây vàng” trong thời kỳ kinh tế thị trường. Với hiệu quả kinh tế cao và ổn định, cao su đã được phát triển nhanh chóng ở Việt Nam. Tuy nhiên cũng giống như nhiều loài cây trồng nhập nội thuần loài khác, rừng cao su thường bị chỉ trích về hiệu quả môi trường thấp, chẳng hạn như : giữ nước và bảo vệ đất kém, gây 1 độc nước và không khí,. Chúng ta cần đặt ra câu hỏi là cây cao su trồng trên một diện tích lớn có những tác động gì tới đất? Rừng cây cao su có đảm bảo chức năng và ảnh hưởng tới đất như các rừng tự nhiên khác không? Cần phải có những biện pháp gi trong trồng, chăm sóc và khai thác cao su để vừa đạt hiệu quả kinh tế vừa đảm bảo độ phì của đất.

3: Nhằm có những cái nhìn xác thực hơn về “nh của. rừng cao su đến tính chất đắt, tôi thực hiện đề tài : “Nghiên \h hưởng của rừng trồng cao su (Hevea brasiliensis) dén mot số tín| chất lý hóa học của đất tại Công ty cỗ phần cao su Sơn la - tỉnh Sơn "v2 tàiđi sâu nghiên cứu về mức độ ảnh hưởng của rừng cao su đến nh chấtcủa đất, nhằm góp phần xây dựng cơ sở khoa học cho việc xác định cây trồng. phù hợp với điều kiện đất đai và quản lý, sử dụng đất bền vững: ở công ty cỗ phần cao su sơn la. PHÀNI LƯỢC SỬ VÁN ĐÈ NGHIÊN CỨU Dat rừng là một thành phần rất quan trọng cấu tạo nên hệ sinh thái rừng.

Nó vừa là giá đỡ, vừa là nơi cung cấp chất dinh dưỡng giúp cây rừng phần trong hệ sinh thái, đặc biệt là quần xã thực vật rừng. Sự tác động qua lại giữa hai thành phần này tạo nên những hệ thống: “đất — rừng — đất”, là đặc trưng rõ nét nhất về sự tồn tại và hoạt động. của hệ, inh | thái rừng. Hiện nay, © với tốc độ phát triển của nền kinh tế, con người gia tăng: những hoạt động trên đất rừng và ảnh hưởng không ít tới tàinguyên ring,.

trong đó có một phan rat lớn diện tích đất rừng bị cạn kiệt làm ch vời nguyễÑi rừng và đất rừng bị suy giảm một cách nghiêm trọng về cả số lug g và chất lượng. Vì vậy, nhằm nâng cao hiệu quả về sử dụng bền vững tài nguyễn rừng thì những công trình nghiên cứu về đất và những thực vật tồn tại. Tiến nó ngày càng được trú trọng. Đặc biệt là dinh dưỡng trong, đất › là bai cây phát triển trên đó.

Một trong những khía cạnh củá các công trình nghiên cứu về đất đó là nghiên cứu tính chất của đất 7 đánh | giá đất trong môi quan hệ với thực vật. Từ trước đến nay đã có rất nhiều tắc giả quan tâm đến vấn để này và sau đây là một số côngtrình điền hình trên thế giới và trong nước.Trên thế giới gs 9) da nêu ra những nguyên tắc khoa học về sự phát Ông khẳng định rõ ràng mối liên quan có tính quy luật giữa đất với các điu kiện của môi trường xung quanh. Ông cho rằng : Đất là vật thể tự nhiên luôn biến đổi, là sản phẩm được hình thành dưới tác động của 5 nhân tố hình thành đất gồm : Đá mẹ, khí hậu, địa hình, sinh vật (thực vật, động vật) và thời gian. Trong đó, ông đặc biệt nhấn mạnh vai trò của thực vật trong quá trình hình thành đất : “Nhân tố chủ đạo trong quá trình 3 hình thành đất ở nhiệt đới là thảm thực vật rừng”.

Bởi nhân tố thực vật là nhân tổ sáng tạo ra chất hữu cơ và khi chết đi nó tạo thành mùn.