Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Dịch Bệnh COVID-19 Đến Chất Lượng Nước Sông Hồng Tại Hà Nội

Nghiên cứu tác động của dịch bệnh Covid-19 đến chất lượng nước sông Hồng tại Hà Nội, cung cấp thông tin quan trọng cho quản lý môi trường.

• Tác giả: Chang A Trai
• Người hướng dẫn: TS. Cao Trường Sơn
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của COVID-19 Đến Chất Lượng Nước Sông Hồng Tại Hà Nội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Hiện trạng dịch Covid 19 ở Việt Nam
• 2.2. Ảnh hưởng của dịch Covid 19 đến thành phố Hà Nội
• 2.3. Hiện trạng chất lượng nước sông Hồng
• 2.4. Hiện trạng chất lượng nước sông Hồng trước dịch bệnh Covid 19
• 2.5. Hiện trạng hoạt động sinh hoạt của người dân trước trong thời gian dịch bệnh Covid 19
• 2.6. Quản lý môi trường nước ở Việt Nam
• 2.7. Hệ thống chính sách, văn bản quy phạm pháp luật và tổ chức quản lý nhà nước về môi trường lưu vực sông
• 2.8. Thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm pháp luật về BVMT đối với môi trường nước
• 2.9. Quan trắc môi trường nước
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng tượng nghiên cứu
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 3.6. Phương pháp đánh giá chất lượng nước mặt
• 3.7. Phương pháp so sánh
• 3.8. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, Kinh tế - xã hội thành phố Hà Nội
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.2. Giới thiệu khái quát về sông Hồng
• 4.3. Chất lượng nước sông Hồng thành phố Hà Nội trước Covid 19
• 4.4. Chất lượng nước sông Hồng thành phố Hà Nội sau Covid 19
• 4.5. Diễn biến chất lượng nước sông Hồng thành phố Hà Nội
• 4.6. Giải pháp cải thiện chất lượng nước sông Hồng
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Ảnh Hưởng COVID 19 Đến Sông Hồng

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá tác động của đại dịch COVID-19 đến chất lượng nước Sông Hồng tại Hà Nội. Dịch bệnh đã gây ra những biến động lớn trong hoạt động kinh tế và hoạt động xã hội, dẫn đến những thay đổi tiềm ẩn trong môi trường nước. Nghiên cứu khoa học này sử dụng dữ liệu quan trắc từ năm 2018 đến 2021, bao gồm giai đoạn trước và sau khi dịch bệnh bùng phát, để đánh giá chất lượng nước một cách toàn diện. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho việc quản lý chất lượng nước và xây dựng chính sách môi trường hiệu quả hơn, hướng tới phát triển bền vững. Dữ liệu phân tích nước được so sánh với các tiêu chuẩn quốc gia để đánh giá mức độ ô nhiễm và các yếu tố ảnh hưởng.

1.1. Mục Tiêu Nghiên Cứu Chất Lượng Nước Sông Hồng

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định rõ liệu dịch bệnh COVID-19 có gây ra sự thay đổi đáng kể trong chất lượng nước Sông Hồng hay không. Nghiên cứu tập trung vào việc phân tích các chỉ số quan trọng như độ pH, oxy hòa tan (DO), nhu cầu oxy sinh hóa (BOD), nhu cầu oxy hóa học (COD), và nồng độ các chất ô nhiễm như Amoni (NH4+), Nitrat (NO3-), và Photphat (PO43-). Kết quả sẽ cung cấp cơ sở khoa học để đánh giá mức độ ảnh hưởng và đề xuất các giải pháp quản lý phù hợp.

1.2. Phạm Vi Nghiên Cứu Khu Vực Hà Nội và Thời Gian

Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong khu vực Sông Hồng chảy qua địa phận Hà Nội. Thời gian nghiên cứu bao gồm giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2021, chia thành hai giai đoạn chính: trước đại dịch (2018-2019) và trong/sau đại dịch (2020-2021). Việc so sánh dữ liệu giữa hai giai đoạn này sẽ giúp xác định những thay đổi về chất lượng nước có thể liên quan đến các biện pháp giãn cách xã hội và biến động kinh tế - xã hội do dịch bệnh gây ra. Nguồn nước mặt được quan tâm đặc biệt.

II. Vấn Đề Ô Nhiễm Nước Sông Hồng Thách Thức Cấp Bách

Sông Hồng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nước cho sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp và công nghiệp tại Hà Nội. Tuy nhiên, ô nhiễm nước đang là một vấn đề nghiêm trọng, đe dọa đến nguồn tài nguyên quý giá này. Các nguồn gây ô nhiễm nước chính bao gồm nước thải sinh hoạt, nước thải công nghiệp, và nước thải nông nghiệp. Dịch bệnh COVID-19 có thể làm thay đổi thói quen sinh hoạt và sản xuất, dẫn đến sự thay đổi trong lượng và thành phần chất ô nhiễm thải ra Sông Hồng. Việc đánh giá chất lượng nước một cách định kỳ là vô cùng cần thiết để theo dõi diễn biến ô nhiễm và có biện pháp can thiệp kịp thời.

2.1. Nguồn Gốc Ô Nhiễm Nước Thải Sinh Hoạt Hà Nội

Nước thải sinh hoạt từ các khu dân cư, khu đô thị là một trong những nguồn gây ô nhiễm nước chính cho Sông Hồng. Hệ thống xử lý nước thải chưa hoàn thiện, nhiều khu vực vẫn xả trực tiếp nước thải chưa qua xử lý ra sông. Sự gia tăng dân số và mật độ dân cư cao tại Hà Nội càng làm gia tăng áp lực lên hệ thống xử lý nước thải, dẫn đến tình trạng ô nhiễm nước ngày càng trầm trọng. Vệ sinh môi trường cần được cải thiện.

2.2. Tác Động Nước Thải Công Nghiệp Đến Chất Lượng Nước

Các khu công nghiệp và cụm công nghiệp trên địa bàn Hà Nội cũng là nguồn phát thải nước thải công nghiệp đáng kể. Nước thải từ các nhà máy, xí nghiệp thường chứa nhiều hóa chất, kim loại nặng, và các chất ô nhiễm khác, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng nước Sông Hồng. Việc kiểm soát và xử lý nước thải công nghiệp một cách hiệu quả là vô cùng quan trọng để bảo vệ môi trường nước.

III. Phương Pháp Đánh Giá Chất Lượng Nước Sông Hồng Hậu COVID

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp phân tích nước hiện đại và các chỉ số đánh giá chất lượng nước phổ biến để đánh giá tác động của COVID-19. Các mẫu nước được thu thập định kỳ từ các điểm quan trắc khác nhau trên Sông Hồng. Các thông số chất lượng nước như độ pH, DO, BOD, COD, TSS, TDS, Amoni, Nitrat, và Photphat được đo đạc và phân tích. Các chỉ số như Chỉ số chất lượng nước (WQI), Chỉ số ô nhiễm tổng hợp (CPI), và Chỉ số ô nhiễm hữu cơ (OPI) được tính toán để đánh giá tổng quan về chất lượng nước.

3.1. Sử Dụng Chỉ Số WQI Để Đánh Giá Chất Lượng Nước

Chỉ số chất lượng nước (WQI) là một công cụ hữu ích để đánh giá tổng quan về chất lượng nước dựa trên nhiều thông số khác nhau. WQI được tính toán dựa trên các thông số như DO, BOD, COD, Amoni, Nitrat, Photphat, và độ pH. Kết quả WQI cho phép phân loại chất lượng nước thành các mức độ khác nhau, từ rất tốt đến rất kém, giúp dễ dàng đánh giá và so sánh chất lượng nước giữa các khu vực và thời điểm khác nhau.

3.2. Phân Tích Thống Kê So Sánh Trước và Sau COVID 19

Phân tích thống kê được sử dụng để so sánh chất lượng nước Sông Hồng trước và sau khi đại dịch COVID-19 bùng phát. Các phương pháp thống kê như kiểm định t-test và phân tích phương sai (ANOVA) được sử dụng để xác định xem có sự khác biệt đáng kể nào về các thông số chất lượng nước giữa hai giai đoạn hay không. Kết quả phân tích thống kê sẽ cung cấp bằng chứng khách quan để đánh giá tác động của dịch bệnh đến chất lượng nước.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Ảnh Hưởng COVID 19 Đến Chất Lượng Nước

Kết quả nghiên cứu cho thấy có một số thay đổi về chất lượng nước Sông Hồng trong giai đoạn đại dịch COVID-19, nhưng mức độ thay đổi không quá lớn. Nồng độ một số chất ô nhiễm như BOD và COD có xu hướng giảm nhẹ trong giai đoạn giãn cách xã hội, có thể do sự giảm thiểu hoạt động kinh tế và hoạt động sản xuất. Tuy nhiên, chất lượng nước vẫn chưa đạt được mức tốt và vẫn cần có các biện pháp xử lý và quản lý chất lượng nước hiệu quả hơn. Cần xem xét cả tác động ngắn hạn và tác động dài hạn.

4.1. Diễn Biến Chỉ Số Chất Lượng Nước WQI

Phân tích Chỉ số Chất lượng Nước (WQI) cho thấy sự biến động nhất định theo mùa và năm. Nhìn chung, WQI có xu hướng cao hơn (chất lượng tốt hơn) vào mùa mưa so với mùa khô. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa giai đoạn trước và sau COVID-19 không đáng kể, cho thấy ảnh hưởng trực tiếp của đại dịch đến WQI là không rõ ràng.

4.2. So Sánh Nồng Độ Ô Nhiễm Hữu Cơ BOD COD

Nồng độ BOD và COD, các chỉ số đo lường ô nhiễm hữu cơ, có xu hướng giảm nhẹ trong thời gian COVID-19. Điều này có thể là do sự hạn chế các hoạt động sản xuất và kinh tế, dẫn đến giảm lượng nước thải chứa chất hữu cơ thải ra Sông Hồng. Tuy nhiên, nồng độ BOD và COD vẫn vượt quá tiêu chuẩn ở một số khu vực, cho thấy vấn đề ô nhiễm vẫn còn tồn tại.

V. Giải Pháp Cải Thiện Chất Lượng Nước Sông Hồng Hướng Đi Mới

Để cải thiện chất lượng nước Sông Hồng một cách bền vững, cần có các giải pháp đồng bộ và toàn diện. Tăng cường đầu tư vào hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt và nước thải công nghiệp là vô cùng quan trọng. Cần có các quy định và chính sách nghiêm ngặt hơn về quản lý nước thải, đảm bảo các doanh nghiệp và hộ gia đình tuân thủ các tiêu chuẩn về xả thải. Nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường nước cũng là một yếu tố quan trọng để đạt được hiệu quả lâu dài. Quản lý chất lượng nước cần được ưu tiên.

5.1. Xây Dựng và Nâng Cấp Hệ Thống Xử Lý Nước Thải

Việc xây dựng và nâng cấp hệ thống xử lý nước thải là giải pháp then chốt để giảm thiểu ô nhiễm nước Sông Hồng. Cần đầu tư vào các công nghệ xử lý nước thải tiên tiến, đảm bảo loại bỏ hiệu quả các chất ô nhiễm trước khi xả ra sông. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra và giám sát hoạt động của các nhà máy xử lý nước thải để đảm bảo hoạt động hiệu quả.

5.2. Chính Sách Quản Lý Nước Thải Nghiêm Ngặt Hơn

Cần có các chính sách môi trường rõ ràng và nghiêm ngặt về quản lý nước thải, bao gồm quy định về tiêu chuẩn xả thải, phí xả thải, và chế tài xử phạt đối với các hành vi vi phạm. Khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng các công nghệ sản xuất sạch hơn, giảm thiểu lượng nước thải phát sinh. Tăng cường thanh tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về bảo vệ môi trường nước.

VI. Kết Luận COVID 19 và Tương Lai Chất Lượng Nước Sông Hồng

Nghiên cứu cho thấy đại dịch COVID-19 có tác động nhất định đến chất lượng nước Sông Hồng tại Hà Nội, nhưng mức độ ảnh hưởng không quá lớn. Tuy nhiên, vấn đề ô nhiễm nước vẫn là một thách thức lớn và cần được giải quyết một cách quyết liệt. Để đảm bảo chất lượng nước Sông Hồng cho các mục đích sinh hoạt và sản xuất, cần có các giải pháp đồng bộ và toàn diện, bao gồm đầu tư vào hệ thống xử lý nước thải, xây dựng các chính sách quản lý nước thải nghiêm ngặt, và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường nước. Phát triển bền vững cần được đặt lên hàng đầu.

6.1. Tác Động Dài Hạn Của COVID 19 và Biến Đổi Khí Hậu

Cần tiếp tục theo dõi và đánh giá tác động dài hạn của COVID-19 đến chất lượng nước Sông Hồng, đặc biệt là khi các hoạt động kinh tế và xã hội dần phục hồi. Ngoài ra, cần xem xét đến tác động của biến đổi khí hậu, có thể làm thay đổi lưu lượng nước sông và tăng nguy cơ ô nhiễm. Các giải pháp quản lý chất lượng nước cần được điều chỉnh để phù hợp với những thay đổi này.

6.2. Nghiên Cứu Tiếp Theo và Chính Sách Cải Thiện Nguồn Nước

Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc xác định các nguồn gây ô nhiễm cụ thể cho Sông Hồng, đánh giá hiệu quả của các biện pháp xử lý nước thải hiện tại, và đề xuất các giải pháp cải thiện chất lượng nước hiệu quả hơn. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, các nhà hoạch định chính sách, và cộng đồng để xây dựng và thực hiện các chính sách bảo vệ môi trường nước hiệu quả.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đại dịch Covid-19 bùng phát trên quy mô toàn cầu từ đầu năm 2020 đã làm thay đổi sâu sắc các hoạt động kinh tế, giao thông và sinh hoạt xã hội. Tại Việt Nam, việc áp dụng các biện pháp phòng chống dịch như giãn cách xã hội (Chỉ thị 16/CT-TTg, Chỉ thị 16+) đã dẫn đến sự sụt giảm của các hoạt động sản xuất công nghiệp, vận tải và du lịch, kéo theo sự cải thiện rõ rệt của chất lượng không khí đô thị. Tuy nhiên, thời gian cách ly tại nhà kéo dài cũng làm biến động nhu cầu sử dụng nước sinh hoạt và lượng chất thải phát sinh từ các khu dân cư. Thành phố Hà Nội là trung tâm kinh tế - chính trị lớn, chịu tác động trực tiếp của nhiều đợt bùng phát dịch bệnh. Vấn đề đặt ra là liệu các biến động xã hội trong đại dịch có tác động đến chất lượng môi trường nước mặt sông Hồng – nguồn cấp nước và tiếp nhận nước thải trọng yếu của Thủ đô hay không.

Xuất phát từ thực tiễn trên, khóa luận tốt nghiệp ngành Khoa học Môi trường của tác giả Chang A Trai (Học viện Nông nghiệp Việt Nam, năm 2022) đã thực hiện đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của dịch bệnh Covid 19 đến chất lượng nước sông Hồng trên địa bàn thành phố Hà Nội”.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài:

• Đánh giá ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 đến chất lượng nước sông Hồng trên địa bàn thành phố Hà Nội thông qua việc so sánh chuỗi số liệu quan trắc trước dịch (2018 - 2019) và sau khi dịch bùng phát (2020 - 2021).

Nhiệm vụ nghiên cứu được xác định gồm 3 nội dung chính:

1. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Hà Nội liên quan đến lưu vực sông Hồng.
2. Phân tích diễn biến chất lượng nước sông Hồng trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 2018 – 2021 qua các quy chuẩn và chỉ số chất lượng nước.
3. Đề xuất các giải pháp quản lý nhằm duy trì và cải thiện chất lượng nước sông Hồng.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Chất lượng môi trường nước mặt sông Hồng.
• Phạm vi không gian: Sông Hồng đoạn chảy qua địa phận thành phố Hà Nội, tập trung vào 3 trạm quan trắc đại diện: Đường Lâm (thượng lưu), Làng Chèm (trung lưu) và Cầu Thanh Trì (hạ lưu).
• Phạm vi thời gian: Đề tài thực hiện nghiên cứu từ tháng 9 năm 2021 đến tháng 2 năm 2022; sử dụng dữ liệu quan trắc môi trường nước giai đoạn 2018 – 2021.

Cơ sở pháp lý, khung đánh giá và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu xây dựng cơ sở lập luận dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước và quy chuẩn kỹ thuật môi trường quốc gia, bao gồm:

• Luật Tài nguyên nước số 17/2012/QH13 ban hành ngày 21/06/2012.
• Nghị định số 120/2008/NĐ-CP ngày 01/12/2008 về quản lý lưu vực sông.
• Nghị định số 36/2017/NĐ-CP ngày 04/04/2017 quy định chức năng, nhiệm vụ của Bộ Tài nguyên và Môi trường trong quản lý lưu vực sông và bảo vệ nguồn nước.
• Thông tư số 76/2017/TT-BTNMT ngày 27/12/2017 quy định về đánh giá khả năng tiếp nhận nước thải, sức chịu tải của nguồn nước sông, hồ.
• Nghị định số 53/2020/NĐ-CP ngày 05/05/2020 quy định về phí bảo vệ môi trường đối với nước thải.
• Hệ thống quy chuẩn so sánh: QCVN 08-MT:2015/BTNMT (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt - Cột A2: mục đích cấp nước sinh hoạt sau khi xử lý; Cột B1: mục đích tưới tiêu thủy lợi), QCVN 14:2008/BTNMT và QCVN 40:2011/BTNMT.

Về phương pháp đánh giá chất lượng nước, tác giả áp dụng bộ công cụ tích hợp gồm:

• Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: Kế thừa bộ dữ liệu quan trắc định kỳ các lưu vực sông của Trung tâm Quan trắc môi trường – Tổng cục Môi trường giai đoạn 2018 – 2021 với 11 thông số quan trắc: pH, Nhiệt độ, DO, COD, BOD5, NH4+, NO3-, Pb, Cd, As, Hg, NO2-.
• Chỉ số chất lượng nước (WQI - Water Quality Index): Tính toán theo hướng dẫn tại Quyết định số 1460/QĐ-TCMT của Tổng cục Môi trường. Thang phân loại gồm 6 mức: 91 – 100 (Rất tốt - Xanh biển), 76 – 90 (Tốt - Xanh lá), 51 – 75 (Trung bình - Vàng), 26 – 50 (Xấu - Da cam), 10 – 25 (Kém - Đỏ), <10 (Ô nhiễm rất nặng - Nâu).
• Chỉ số ô nhiễm tổng hợp (CPI - Comprehensive Pollution Index): Tính theo công thức $CPI = \frac{1}{n}\sum PI_i$ (với $PI_i = C_i / S_i$). Phân loại gồm 5 mức: 0 – 0,20 (Nước sạch), 0,21 – 0,40 (Khá sạch), 0,41 – 1,00 (Ô nhiễm nhẹ), 1,01 – 2,00 (Ô nhiễm trung bình), >2,01 (Ô nhiễm nặng).
• Chỉ số ô nhiễm hữu cơ (OPI - Organic Pollution Index): Tính toán dựa trên 4 thông số COD, DO, Nitơ vô cơ hòa tan (DIN) và Phốt pho vô cơ hòa tan (DIP). Phân loại gồm 4 mức: <0 (Rất tốt), 0 – 1 (Tốt), 1 – 4 (Ô nhiễm), 4 – 5 (Ô nhiễm nặng).
• Phương pháp so sánh và xử lý số liệu: Thống kê mô tả, tổng hợp và trực quan hóa số liệu qua phần mềm Microsoft Excel và ngôn ngữ R.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Mở đầu

Chương này làm rõ tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh các đợt cách ly xã hội thời kỳ Covid-19 tác động hai chiều đến môi trường đô thị Hà Nội: vừa làm giảm phát thải giao thông, vừa làm tăng áp lực xả thải sinh hoạt. Tác giả xác lập mục tiêu đánh giá sự biến động chất lượng nước sông Hồng giữa 2 mốc thời gian 2018 - 2019 và 2020 - 2021, đồng thời giới hạn phạm vi nghiên cứu tại 3 điểm quan trắc trên địa bàn Thủ đô.

Chương 2: Tổng quan nghiên cứu

Nội dung chương 2 tổng hợp các tư liệu thực chứng về:

• Tình hình dịch bệnh và kinh tế - xã hội: Ghi nhận ca nhiễm Covid-19 đầu tiên tại Việt Nam ngày 23/01/2020. Tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2020 đạt 2,91%; 9 tháng đầu năm 2021 chịu tác động nặng của biến chủng Delta khiến GDP quý III/2021 giảm 6,17%. GRDP Hà Nội năm 2020 tăng 4,18% (thấp hơn mức trung bình 7,38%/năm giai đoạn 2016-2019). Hoạt động thương mại, du lịch suy giảm nghiêm trọng (khách du lịch quốc tế 9 tháng năm 2021 giảm 82,7%).
• Các biện pháp giãn cách tại Hà Nội: Việc chuyển đổi cấp độ dịch từ cấp độ 1 sang cấp độ 2 ngày 01/11/2021 kéo theo quy định hạn chế tập trung trên 30 người, nhà hàng hoạt động không quá 50% công suất và đóng cửa trước 21h, tạm dừng karaoke, quán bar, vũ trường.
• Nghiên cứu về sông Hồng: Điểm lại nghiên cứu của Lê Như Đa về mối quan hệ giữa hàm lượng chất rắn lơ lửng (TSS) và photpho tổng số (TP) qua phương trình $y = 0,0177x^{0,4409}$ ($R^2 = 0,782$), ghi nhận TSS trung bình mùa mưa (92,2 mg/L) cao gấp 2,1 lần mùa khô (43,1 mg/L); cùng nghiên cứu của Nguyễn Thị Bích Ngọc về nồng độ kim loại nặng hòa tan (Cu, Zn, Cr, Pb, Cd, Mn, Fe).
• Hệ thống quản lý môi trường nước: Phân cấp quản lý 3 tầng (Trung ương - Bộ TN&MT; Liên vùng - Ủy ban sông Mê Công và 9 tổ chức lưu vực sông; Địa phương - Sở TN&MT, Chi cục Bảo vệ Môi trường); thực trạng thanh tra và hoạt động của mạng lưới quan trắc môi trường nước giai đoạn 2014 – 2018.

Chương 3: Đối tượng, phạm vi, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chương 3 trình bày chi tiết cơ cấu thu thập và xử lý dữ liệu. Tác giả mô tả tọa độ và vai trò của 3 vị trí lấy mẫu quan trắc dọc sông Hồng qua Hà Nội: trạm Đường Lâm (điểm kiểm soát đầu nguồn vào thành phố), trạm Làng Chèm (khu vực đô thị hóa) và trạm Cầu Thanh Trì (khu vực hạ lưu tiếp nhận nước thải đô thị). Toàn bộ công thức tính toán chỉ số WQI, CPI, OPI và tiêu chí phân cấp chất lượng nước được chuẩn hóa theo quy định hiện hành.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu

Chương này tập trung phân tích đặc điểm địa bàn và dữ liệu chất lượng nước quan trắc thực tế:

• Đặc điểm địa bàn: Hà Nội có diện tích 3.324,92 km², địa hình thấp dần từ Bắc xuống Nam và Tây sang Đông. Sông Hồng có tổng chiều dài 1.149 km (đoạn qua Việt Nam dài 510 km), lưu lượng bình quân năm 2.640 m³/s (mùa lũ đạt tới 30.000 m³/s, mùa cạn giảm còn 700 m³/s).
• Chất lượng nước giai đoạn trước Covid-19 (2018 – 2019):
  • Mùa mưa 2018: 1/11 thông số vượt QCVN 08 Cột A2 là COD (vượt tại Cầu Thanh Trì, tỷ lệ vượt 33,3%). 100% mẫu đạt Cột B1.
  • Mùa mưa 2019: 2/11 thông số vượt Cột A2 gồm COD và BOD5 (đều đạt 33,3% tỷ lệ vượt tại trạm Cầu Thanh Trì: COD đạt 17±5,6 mg/L so với chuẩn 15 mg/L; BOD5 đạt 7±2,5 mg/L so với chuẩn 6 mg/L).
  • Mùa khô 2018: Tất cả 11 thông số đều đạt QCVN 08 Cột A2 và B1.
  • Mùa khô 2019: BOD5 vượt chuẩn Cột A2 tại Cầu Thanh Trì (đạt 7±2,8 mg/L, tỷ lệ vượt 33,3%).
• Chất lượng nước giai đoạn sau khi bùng phát dịch (2020 – 2021):
  • Mùa mưa 2020: COD và BOD5 vượt Cột A2 tại Cầu Thanh Trì (COD đạt 17±5,7 mg/L; BOD5 đạt 8±3,2 mg/L; tỷ lệ vượt 33,3%).
  • Mùa mưa 2021: 100% thông số đạt ngưỡng Cột A2 (COD tại 3 trạm từ 5 - 10 mg/L, BOD5 từ 5 - 6 mg/L).
  • Các kim loại nặng (As, Cd, Pb, Hg) tại cả 4 năm đều ở mức rất thấp hoặc không phát hiện (kpt), đạt chuẩn an toàn nguồn nước mặt.
• Diễn biến các chỉ số WQI, CPI, OPI: Kết quả tính toán chỉ ra rằng các chỉ số có sự biến động tương đồng trước và sau dịch. Nước sông duy trì ở mức Rất tốt đến Tốt (WQI từ 79 đến 100 điểm). Tác giả kết luận đại dịch Covid-19 không làm thay đổi đáng kể chất lượng nước sông Hồng.
• Giải pháp cải thiện: Hoàn thiện mạng lưới trạm quan trắc tự động liên tục, tăng cường kiểm tra nguồn thải tại các khu/cụm công nghiệp và xử lý nước thải sinh hoạt trước khi xả ra lưu vực.

Chương 5: Kết luận

Khái quát lại các phát hiện chính: Chất lượng nước sông Hồng đoạn qua Hà Nội giai đoạn 2018 – 2021 nhìn chung ổn định, biến động chủ yếu theo mùa (mùa mưa tốt hơn mùa khô do lưu lượng pha loãng) và theo vị trí dòng chảy (hạ lưu Cầu Thanh Trì có dấu hiệu ô nhiễm hữu cơ cục bộ). Hoạt động giãn cách và dịch bệnh Covid-19 không tác động tiêu cực đến chất lượng nguồn nước.

Kết quả nghiên cứu và đóng góp

Nghiên cứu đã lượng hóa chi tiết hiện trạng chất lượng nước sông Hồng qua các chỉ số môi trường chuẩn quốc gia và quốc tế, được tổng hợp trong bảng sau:

Chỉ số / Thông số	Giai đoạn trước Covid-19 (2018 - 2019)	Giai đoạn dịch Covid-19 (2020 - 2021)	Đánh giá phân loại chất lượng
QCVN 08-MT:2015 Cột A2	Vượt cục bộ COD, BOD5 tại Cầu Thanh Trì (tỷ lệ 33,3%)	Vượt COD, BOD5 năm 2020 (33,3%); năm 2021 đạt 100%	Đa số đạt chuẩn cấp nước sinh hoạt (sau xử lý)
QCVN 08-MT:2015 Cột B1	100% thông số đạt chuẩn	100% thông số đạt chuẩn	Đạt chuẩn phục vụ tưới tiêu nông nghiệp
Chỉ số WQI	Dao động từ 89,58 đến 100 điểm	Dao động từ 79,00 đến 100 điểm	Mức 1 (Rất tốt - Xanh biển) và Mức 2 (Tốt - Xanh lá)
Chỉ số CPI	Mùa mưa: 0,22 - 0,74; Mùa khô: 0,24 - 1,01	Dao động từ Khá sạch đến Ô nhiễm trung bình	Đường Lâm, Làng Chèm: Khá sạch; Cầu Thanh Trì: Ô nhiễm nhẹ đến TB
Chỉ số OPI	Mùa mưa: -0,24 đến 1,50; Mùa khô: -0,43 đến 1,26	Dao động từ Mức Rất tốt (<0) đến Ô nhiễm (1 - 4)	Phụ thuộc vào vị trí quan trắc (Cầu Thanh Trì có tải lượng hữu cơ cao hơn)

Các đóng góp chính của khóa luận:

• Đóng góp khoa học và thực tiễn: Cung cấp chuỗi số liệu thực nghiệm đánh giá khách quan về mối quan hệ giữa các biến cố xã hội quy mô lớn (đại dịch, giãn cách xã hội) với chất lượng nguồn nước mặt lưu vực sông Hồng. Kết quả bác bỏ giả định rằng biến động sinh hoạt mùa dịch làm suy thoái nguồn nước mặt.
• Xác định yếu tố chi phối thủy vực: Chứng minh rằng đối với một hệ thống sông lớn có lưu lượng dòng chảy khổng lồ như sông Hồng (trung bình 2.640 m³/s), khả năng tự làm sạch và yếu tố mùa vụ (mưa - khô) đóng vai trò quyết định chất lượng nước, vượt trội hơn tác động cục bộ của các biến động xả thải sinh hoạt ngắn hạn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo

Dựa trên nội dung văn bản khóa luận, một số hạn chế và hướng mở nghiên cứu được xác định:

• Hạn chế về nguồn dữ liệu và mật độ lấy mẫu: Nghiên cứu kế thừa dữ liệu quan trắc thứ cấp định kỳ theo mùa (mùa mưa, mùa khô) từ Trung tâm Quan trắc môi trường với số lượng trạm hạn chế (3 vị trí trên địa bàn Hà Nội). Số liệu chưa phản ánh được biến thiên liên tục theo ngày hoặc tuần trong các đợt cao điểm thực hiện Chỉ thị 16.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng mạng lưới quan trắc, ứng dụng các trạm quan trắc tự động liên tục để theo dõi biến động chất lượng nước theo thời gian thực.
  • Tăng cường số lượng mẫu quan trắc để kiểm định và chuẩn hóa các mô hình thực nghiệm tính toán hàm lượng chất ô nhiễm (như mối quan hệ TSS - TP).
  • Nghiên cứu định lượng chi tiết tải lượng ô nhiễm hữu cơ đổ vào sông Hồng từ các nguồn tiếp nhận nước thải nội thành (hệ thống sông Tô Lịch, sông Sét, sông Kim Ngưu, sông Nhuệ).

Giá trị tham khảo và đối tượng thụ hưởng

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên, học viên ngành Khoa học Môi trường, Quản lý Tài nguyên và Môi trường: Cung cấp phương pháp luận chuẩn xác về quy trình đánh giá chất lượng nước mặt kết hợp 3 chỉ số chuyên ngành (WQI, CPI, OPI) và cách đối chiếu các thông số lý hóa với QCVN 08-MT:2015/BTNMT.
• Cơ quan quản lý nhà nước (Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, Tổng cục Môi trường): Cung cấp tài liệu tham khảo về diễn biến chất lượng nước sông Hồng giai đoạn 2018 - 2021 phục vụ quy hoạch khai thác tài nguyên nước và quản lý điểm xả thải hạ lưu.
• Người nghiên cứu về môi trường lưu vực sông: Cung cấp nguồn số liệu cơ sở về các thông số dinh dưỡng, kim loại nặng và ô nhiễm hữu cơ đoạn sông Hồng qua Hà Nội.

Câu hỏi thường gặp

1. Đại dịch Covid-19 có làm thay đổi chất lượng nước sông Hồng trên địa bàn Hà Nội không?
Không. Kết quả so sánh dữ liệu quan trắc giữa hai giai đoạn 2018 – 2019 (trước dịch) và 2020 – 2021 (trong và sau khi dịch bùng phát) cho thấy chất lượng nước sông Hồng biến động không đáng kể. Sự biến thiên chất lượng nước phụ thuộc chủ yếu vào mùa (mùa mưa và mùa khô) và vị trí địa lý thay vì các đợt giãn cách xã hội.

2. Những thông số chất lượng nước nào vượt quy chuẩn QCVN 08-MT:2015/BTNMT Cột A2 trong giai đoạn nghiên cứu?
Chỉ có 2 thông số ghi nhận vượt ngưỡng Cột A2 là COD (Nhu cầu oxy hóa học) và BOD5 (Nhu cầu oxy sinh hóa) với tỷ lệ vượt 33,3% số mẫu quan trắc, xuất hiện cục bộ tại trạm Cầu Thanh Trì vào mùa mưa năm 2018, 2019, 2020 và mùa khô năm 2019. Tất cả các kim loại nặng (As, Cd, Pb, Hg) và các thông số còn lại đều đạt chuẩn.

3. Điểm chỉ số chất lượng nước (WQI) của sông Hồng đạt mức nào theo phân loại của Tổng cục Môi trường?
Chỉ số WQI của sông Hồng giai đoạn 2018 – 2021 đạt điểm số dao động từ 79 đến 100 điểm. Toàn bộ các đợt quan trắc đều nằm ở Mức 1 (Rất tốt, 91 - 100 điểm, màu xanh biển - phục vụ tốt cho cấp nước sinh hoạt) và Mức 2 (Tốt, 76 - 90 điểm, màu xanh lá - dùng cho cấp nước sinh hoạt nhưng cần biện pháp xử lý phù hợp).

4. Vì sao chất lượng nước tại trạm Cầu Thanh Trì thường có chỉ số ô nhiễm (CPI, OPI) cao hơn trạm Đường Lâm và Làng Chèm?
Trạm Cầu Thanh Trì nằm ở khu vực hạ lưu sông Hồng thuộc địa phận Hà Nội, là nơi tiếp nhận nguồn nước thải sinh hoạt và công nghiệp đã qua xử lý hoặc chưa qua xử lý từ khu vực nội thành đổ ra qua hệ thống mương tiêu thoát và các phụ lưu. Trong khi đó, trạm Đường Lâm và Làng Chèm nằm ở phía thượng lưu, ít chịu tác động xả thải đô thị tập trung hơn.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Chang A Trai đã hoàn thành việc đánh giá diễn biến chất lượng nước sông Hồng trên địa bàn Hà Nội qua chuỗi dữ liệu thực nghiệm giai đoạn 2018 – 2021. Kết quả nghiên cứu khẳng định chất lượng nước sông duy trì ở mức Rất tốt và Tốt theo chỉ số WQI (79 - 100 điểm) và không chịu tác động tiêu cực bởi đại dịch Covid-19. Công trình đóng góp bộ số liệu so sánh toàn diện và đề xuất các giải pháp kiểm soát ô nhiễm hữu cơ tại các điểm tiếp nhận nước thải đô thị dọc lưu vực sông.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong những năm gần đây, cả thế giới đang gánh chịu ảnh hưởng của dịch bệnh covid 19, dịch bệnh không chỉ khiến nền kinh tế của thế giới bị ảnh hưởng mà bên cạnh đó vấn đề môi trường cũng có những thay đổi rõ rệt như môi trường đất, nước, không khí. Tại Việt Nam, theo Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường, 2020) cho biết, so sánh kết quả quan trắc chất lượng không khí tại các đô thị miền Bắc từ tháng 1-4/2020, trong đó có thời gian thực hiện cách ly xã hội cho thấy, sự thay đổi các hoạt động sản xuất, sinh hoạt của con người là nguyên nhân quan trọng làm thay đổi chất lượng không khí. So với cùng thời gian của những năm trước, chất lượng không khí cũng có xu hướng được cải thiện hơn.

Điều này cho thấy ảnh hưởng của các nguồn phát thải như giao thông và hoạt động sản xuất có tác động đáng kể đến chất lượng không khí đô thị. Các biện pháp giãn cách xã hội được áp dụng nên hoạt động du lịch bị ngưng lại, bãi biển trở nên vắng người, sạch hơn, rác thải ở các điểm du lịch cũng giảm mạnh. Tiếng ồn ở đô thị và các điểm công cộng cũng giảm do người dân không được tập trung, hoạt động buôn bán bị dừng lại, xe cộ bị hạn chế lưu thông. Tuy nhiên, chất thải ra môi trường gia tăng làm ô nhiễm môi trường đất, nước, đặc biệt là môi trường nước.

Hà Nội, thủ đô của Việt Nam là một trong những nơi chịu ảnh hưởng nghiêm trọng của dịch bệnh. Ban chỉ đạo quốc gia về phòng chống dịch của thành phố đã có những biện pháp ứng phó và ngăn ngừa dịch bệnh Covid 19 hiệu quả, nhờ sự ngăn ngừa hiệu quả đó nên thủ đô đã dần trở về trạng thái bình thường mới khi các hoạt động kinh doanh dịch vụ đang dần được quay trở lại để mở cửa phục vụ cho nhu cầu của người dân. Vấn đề ô nhiễm môi trường ở Hà Nội như là ô nhiễm không khí hay ô nhiễm nước mặt vẫn là vấn đề nóng luôn được quan tâm, tuy nhiên nhờ dịch bệnh Covid 19 ta thấy rằng chất lượng không 1 khí đã cải thiện đáng kể và rõ rệt khi thành phố áp dụng các chỉ thị 16, 16+ hoạt động di chuyển của người dân giảm, bên cạnh sự chuyển biến tích cực của chất lượng không khí thì hoạt động sinh hoạt trong thời gian cách ly giãn cách của người dân tăng cao dẫn đến việc sử dụng nước cho sinh hoạt và phát sinh chất thải cũng bị biến động. Trước tình hình đó, để đánh giá được chất lượng nước sông Hồng trên địa bàn Thành phố Hà Nội có bị ảnh hưởng hay không? tôi đã thực hiện đề tài “Nghiên cứu ảnh hưởng của dịch bệnh Covid 19 đến chất lượng nước sông Hồng trên địa bàn thành phố Hà Nội” qua các thông số đánh giá chất lượng nước mặt để thấy được sự chênh lệch, qua đó đánh giá được hiện trạng chất lượng nước sông đó đang như thế nào? và đề xuất phương pháp xử lý.

Mục tiêu nghiên cứu Đánh giá ảnh hưởng chất lượng nước sông Hồng trên địa bàn thành phố Hà Nội trước và sau khi có dịch Covid 19. 2 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Hiện trạng dịch Covid 19 ở Việt Nam Vào ngày 23 tháng 1 năm 2020, trường hợp đầu tiên mắc COVID-19 do virus SARS-CoV-2 gây ra được xác nhận tại Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Xã hội, kinh tế bị tác động bởi đại dịch do ảnh hưởng của việc di chuyển.

(Theo Coleman, Justine) Trong năm 2020, Việt Nam đã kiểm soát khá tốt dịch bệnh với tổng số ca tử vong xác nhận cả năm là 35. Tuy nhiên, sang đến năm 2021, tình hình dịch bệnh đã trở nên trầm trọng hơn với số ca mắc COVID-19 cùng với số ca tử vong tăng đột biến. Đại dịch COVID-19 đã lan ra toàn bộ 63 tỉnh, thành tại Việt Nam. Việt Nam, quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid-19.

Theo unicef (tổ chức y tế thế giới WHO) tính đến ngày 30/11/2021 Việt Nam ghi nhận 1.082, số ca tử vong: 25.252, Trong đó riêng thủ đô Hà Nội ghi nhận 24.409 ca, số ca tử vong 67. (Theo cổng thông tin của bộ Y tế của Việt Nam về dịch COVID 19) Covid 19 đã ảnh hưởng đến nền kinh kế của Việt Nam. Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tổng sản phẩm trong nước (GDP) năm 2020 tăng 2,91% so với năm trước, tuy là mức tăng thấp nhất trong giai đoạn 2011-2020 nhưng trong bối cảnh dịch Covid-19 năm 2020 diễn biến phức tạp, ảnh hưởng tiêu cực tới mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội thì đây là thành công lớn của Việt Nam với mức tăng trưởng năm 2020 thuộc nhóm cao nhất thế giới. Điều này cho thấy tính đúng đắn trong chỉ đạo, điều hành khôi phục kinh tế, phòng chống dịch bệnh và sự quyết tâm, đồng lòng của toàn bộ hệ thống chính trị, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, sự nỗ lực, cố gắng của người dân và cộng đồng doanh nghiệp để thực hiện hiệu quả mục tiêu “vừa phòng chống dịch bệnh, vừa phát triển kinh tế - xã hội”.

Trong mức tăng chung của toàn nền kinh tế, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 2,68%, đóng góp 13,5% vào tốc độ tăng 3 tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 3,98% (cao nhất trong số 3 khu vực kinh tế) đóng góp 53%; khu vực dịch vụ tăng 2,34%, đóng góp 33,5%. Chín tháng năm 2021, dịch Covid-19 ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế Việt Nam. Đặc biệt, đợt dịch kéo dài từ tháng 7 đến nay tại các tỉnh Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long và Hà Nội phải thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 trong thời gian dài đã ảnh hưởng đến kết quả tăng trưởng kinh tế (GDP) cả nước, theo đó, GDP quý III/2021 có mức giảm sâu nhất kể từ khi tính và công bố GDP theo quý tại Việt Nam. GDP quý III/2021 giảm 6,17% so với cùng kỳ năm trước, trong đó ngoại trừ khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt tăng trưởng dương 1,04% nhưng vẫn rất thấp trong 10 năm qua (chỉ cao hơn mức tăng trưởng 0,97% của 9 tháng năm 2016); Khu vực công nghiệp và xây dựng, Khu vực dịch vụ đều giảm lần lượt là 5,02% và 9,28%.

Mặc dù GDP quý III/2021 giảm sâu nhưng tính chung 9 tháng, tăng trưởng GDP vẫn đạt 1,42% so với cùng kỳ năm trước; trong đó ngoài khu vực dịch vụ giảm 0,69% thì khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản, khu vực dịch vụ vẫn đạt tăng trưởng dương lần lượt là 2,74% và 3,57% nhưng đều thấp hơn so với kỳ vọng. Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng trưởng thấp (+1,04%) trong quý III/2021 do ảnh hưởng giãn cách xã hội kéo dài đã ảnh hưởng lớn đến sản xuất, thu hoạch, tiêu thụ nông sản. Đặc biệt là nuôi trồng thủy sản ở đồng bằng sông Cửu Long khi đến hơn 90% sản lượng cá tra và tôm nước lợ tập trung tại vùng này. Sản lượng thủy sản nuôi trồng cả nước quý III/2021 giảm 8,8%, trong đó cá tra giảm gần 20% và tôm giảm 5,2%.

Khu vực công nghiệp và xây dựng suy giảm ở hầu hết các ngành trong quý III, trong đó giảm mạnh nhất là ngành xây dựng và khai khoáng với mức giảm lần lượt là 11,41% và 8,25%. Đối với ngành công nghiệp chế biến, chế tạo luôn giữ vai trò là động lực tăng trưởng của nền kinh tế thì sang quý III giảm 3,24%; 4 Khu vực dịch vụ quý III/2021 giảm kỷ lục do thời gian giãn xã hội cách kéo dài (giảm 9,28%). Trong đó, ngành dịch vụ lưu trú, ăn uống giảm 54,8% (20 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 chiếm 63% ngành dịch vụ cả nước); vận tải kho bãi giảm 21,1%; bán buôn, bán lẻ giảm gần 20%. Tuy nhiên trong quý III/2021 một số ngành đạt mức tăng trưởng dương, đặc biệt ngành Y tế và hoạt động trợ giúp xã hội tăng rất cao 38,7% do dồn sức chống dịch; hoạt động tài chính, ngân hàng và bảo hiểm tăng 7,1% do tăng trưởng tín dụng đạt tốt; hoạt động thông tin và truyền thông tăng 5,3% với sản lượng chủ yếu phục vụ công tác phòng chống dịch và hoạt động quản lý của các cơ quan nhà nước, học tập của học sinh, sinh viên v.

Ảnh hưởng của dịch Covid 19 đến thành phố Hà Nội Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) Thành phố Hà Nội giai đoạn 2016 - 2019 trung bình tăng 7,38%/năm - trong khung kế hoạch 5 năm 2016 - 2020; trung bình 5 năm 2016 - 2020 tăng 6,73%/năm. Năm 2020, do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, GRDP tăng 4,18%. Đại hội lần thứ XVII của Đảng bộ Thành phố Hà Nội đã quyết nghị chỉ tiêu tăng trưởng GRDP giai đoạn 2021 - 2025 từ 7,5 - 8,0%. Kế hoạch năm 2021 đề ra mục tiêu tăng trưởng GRDP khoảng 7,5%.

Nhìn chung, năm 2020, kinh tế Thành phố Hà Nội vẫn duy trì khá tốt các động lực tăng trưởng, với sản xuất nông nghiệp là khu vực ghi nhận tốc độ tăng cao hơn mức tăng chung và cao hơn mức tăng của nhiều năm qua. Năng suất cây trồng đạt khá và chuyển đổi cơ cấu theo hướng chuyên canh, tăng diện tích cây ăn quả đặc sản như cam Canh, bưởi Diễn, nhãn, vải., cây cảnh có giá trị cao phù hợp với điều kiện canh tác trên địa bàn. Chỉ số sản xuất ngành công nghiệp toàn Thành phố tăng 4,7% so với cùng kỳ năm 2019. Giá trị tăng thêm khu vực dịch vụ năm 2020 tăng 3,29%.

Tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 16,0 tỷ USD, tăng 1,8% so với năm 2019. Kim ngạch nhập khẩu đạt 28,8 tỷ USD, giảm 9,1% so với năm 2019. Hội nghị "Hà Nội 2020 - hợp tác đầu tư và phát triển" được tổ chức thành công với tổng dự án được cấp chứng nhận đầu tư tăng gấp 5 5 lần và vốn đăng ký tăng gấp 11 lần so với Hội nghị xúc tiến đầu tư năm 2016. Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt 3,724 tỷ USD.

Lũy kế đến cuối năm 2020, Thành phố có 6.376 dự án FDI còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký đạt 47,7 tỷ USD; vốn giải ngân khoảng 29,1 tỷ USD. Khách trong nước đến Hà Nội giảm 84,5% và tổng thu giảm 73% so với năm 2019. Tổng vốn đầu tư phát triển trên địa bàn Hà Nội tăng đều cả ba khu vực (vốn Nhà nước tăng 4,6%; vốn ngoài nhà nước tăng 12,7% và vốn FDI tăng 5,6%).