PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Thực tế chỉ ra rằng, lãnh đạo đóng vai trò quan trọng và cần thiết đối với một tổ chức, một quốc gia. Lãnh đạo là ngƣời gắn kết các nguồn lực và gây ảnh hƣởng để tổ chức đi theo đúng con đƣờng, tiến tới mục đích đã đặt ra.Qua đó lãnh đạo là ngƣời hoạch định và thúc đẩy để tổ chức thành công. Trên thế giới đã có nhiều công trình nghiên cứu đi sâu vào các nội dung cụ thể của lãnh đạo và năng lực lãnh đạo để áp dụng phát triển năng lực lãnh đạo của các lãnh đạo: Theo Waren Bennics (1989) lãnh đạo là quá trình gây ảnh hƣởng mang tính xã hội nhằm tìm kiếm sự tham gia tự nguyện của cấp dƣới trong việc thực thi mục tiêu, xứ mệnh.P (1991) lãnh đạo là các hành động tập trung nguồn lực nhằm tạo ra các cơ hội nhƣ mong muốn.
Có thể tóm lại lãnh đạo là một quá trình mà tại đó một cá nhân có ảnh hƣởng lên những ngƣời khác để họ hoàn thành một mục tiêu, nhiệm vụ nào đó theo phƣơng cách nối kết, liên hoàn sao cho có hiệu quả nhất. Các nhà lãnh đạo thực hiện quá trình này bằng chính các kỹ năng lãnh đạo của mình, nhƣ niềm tin, sự tôn trọng con ngƣời, cách thức xử thế, tính cách cá nhân, kiến thức và kỹ năng chuyên môn. Công việc lãnh đạo chính là quá trình xác lập tầm nhìn, các giá trị nền tảng và truyền cảm hứng nhằm tạo ra môi trƣờng làm việc tích cực. Chính vì vậy, chỉ có thể nói rằng các tổ chức, Công ty sẽ không thể thành công nếu không có các nhà lãnh đạo thực thụ.
Tại nƣớc ta đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu về lãnh đạo nhƣng chủ yếu tập chung vào lãnh đạo của bộ máy quản lý nhà nƣớc, các công ty cổ phần nhà nƣớc và tổng thể chung đội ngũ CEO của các Công ty. Chƣa có đề tài tập chung vào năng lực lãnh đạo của một Công ty cụ thể. 1 Và thực tế hoạt động lãnh đạo Công ty tại nƣớc ta chƣa đƣợc nhìn nhận một cách khoa học, chúng ta vẫn chƣa nhận biết rõ lãnh đạo và quản lý, vẫn có những nhận định về lãnh đạo dựa trên cảm tính nhƣ lãnh đạo là thiên bẩm, và bên cạnh đó bản thân lãnh đạo tại các Công ty chƣa thực sự nhìn nhận rõ nhiệm vụ và trách nhiệm của mình. Hầu hết các quan điểm chỉ cho rằng lãnh đạo là ngƣời đƣa ra chiến lƣợc và ra quyết định, trao quyền và chƣa đề cập vai trò tạo động lực cho ngƣơi lao động qua động viên, khuyến khích, qua giao tiếp.
Sự phát triển bề vững của Công ty phụ thuộc rất lớn vào năng lực của nhà lãnh đạo Công ty, năng lực lãnh đạo không chỉ tác động đến hiệu quả kinh doanh của Công ty mà còn ảnh hƣởng tới văn hóa Công ty, nguồn lực của Công ty, xây dựng thƣơng hiệu, vị trí của Công ty và sự hài lòng của nhân viên, đóng góp cho xã hội. Vì thế vấn đề nghiên cứu khoa học về năng lực lãnh đạo là vấn đề thiết yếu cho mỗi Công ty. Năng lực lãnh đạo chính là sự tổng hợp của các năng lực cụ thể nhƣ: Năng lực tƣ duy chiến lƣợc,tầm nhìn chiến lƣợc, kỹ năng ủy quyền và phân quyền, năng lực động viên khuyến khích, năng lực gây ảnh hƣởng, năng lực quyết định, năng lực hiểu mình hiểu ngƣời và năng lực giao tiếp lãnh đạo. Công ty Cổ phần Phát triển Giáo Dục Việt Nam - VPBOX đƣợc thành lập từ năm 2007, là đơn vị hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh giáo dục, không chỉ đóng góp cho sự phát triển kinh tế của đất nƣớc mà còn tham gia vào quá trình nâng cao, thúc đẩy cho nền giáo dục nƣớc nhà phát triển bền vững, cụ thể là nâng cao năng lực ngoại ngữ cho học sinh và giáo viên toàn quốc, tạo ra sản phẩm giáo dục chất lƣợng cao, tạo ra các sân chơi, phong trào giáo dục cho các nhà trƣờng, phòng, sở.
Với số lƣợng 165 nhân viên, quản lý gián tiếp 875 giáo viên ,dự án tiếng anh Phonics triển khai tại 500 trƣờng trên cả nƣớc, số lƣợng học sinh tham gia lên đến 15 vạn học sinh, bên cạnh đó còn dự án mầm non và dự án Cambridge, dự án câu lạc bộ tiếng anh đang phát triển lớn mạnh. Tuy nhiên, hiện nay sự xuất hiện của rất nhiều các đối thủ cạnh tranh đang gây ảnh hƣởng lớn đến hoạt động kinh doanh của Công ty và đối mặt với các thay đổi về chính sách của nhà nƣớc về giáo dục ảnh 2 hƣởng lớn đến hoạt động và các chiến lƣợc đã hoạch định của Công ty trong thời gian sắp tới. Và hiện nay trong công tác lãnh đạo tại Công ty Cổ phần Phát triển Giáo dục Việt Nam - VPBOX vẫn còn nhiều tồn tại và hạn chế, ảnh hƣởng không nhỏ tới kết hoạt động của Công ty. Xuất phát từ thực tiễn đó, đề tài tập trung đi vào phân tích năng lực lãnh đạo của đội ngũ quản lý cấp cao tại Công ty Cổ phần Phát triển Giáo dục Việt Nam - VPBOX, nhằm nghiên cứu, đánh giá đúng thực trạng năng lực lãnh đạo và tìm giải pháp tăng cƣờng năng lực lãnh đạo để Công ty phát triển bền vững trong giai đoạn 2015-2019 và sau đó.
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích của nghiên cứu: Đƣa ra các giải pháp để nâng cao năng lực lãnh đạo của đội ngũ quản lý cấp cao tại Công ty Cổ phần Phát triển Giáo dục Việt Nam – VPBOX Hệ thống hóa các quan điểm, cách tiếp cận về lãnh đạo và năng lực lãnh đạo để làm rõ bản chất của lãnh đạo, đặc biệt làm rõ bản chất của năng lực lãnh đạo nói chung và năng lực lãnh đạo trong doanh nghiệp nói riêng. Đánh giá năng lực lãnh đạo của đội ngũ quản lý cấp cao tại Công ty Cổ phần Phát triển Giáo dục Việt Nam - VPBOX qua hoạt động của Công ty trong giai đoạn 2009-2013 đƣợc đánh giá qua các yếu tố : kết quả kinh doanh của Công ty,văn hóa tại Công ty, chất lƣợng nhân sự và sự đánh giá của nhân sự đối với đội ngũ lãnh đạo. Đề xuất một số giải pháp nhằm cải thiện, nâng cao năng lực lãnh đạo của đội ngũ quản lý cấp cao tại Công ty Cổ phần Phát triển Giáo dục Việt Nam – VPBOX 3 3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu là năng lực lãnh đạo của đội ngũ quản lý cấp cao tại Công ty Cổ phần Phát triển Giáo Dục Việt Nam – VPBOX từ cấp Giám Đốc trở lên. Năng lực lãnh đạo đƣợc cấu thành từ 7 yếu tố đó là năng lực tầm nhìn chiến lƣợc, năng lực động viên khuyến khích, năng lực gây ảnh hƣởng, năng lực phân quyền ủy quyền, năng lực ra quyết định, năng lực hiểu mình hiểu ngƣời, năng lực giao tiếp.
Căn cứ vào 7 yếu tố cấu thành nên năng lực lãnh đạo, luận văn đi vào nghiên cứu và đánh giá năng lực lãnh đạo của đội ngũ quản lý cấp cao tại Công ty Cổ phần Phát triển Giáo dục Việt Nam - VPBOX. Phạm vi nghiên cứu của luận văn đƣợc giới hạn trong phạm vi năng lực lãnh đạo tại Công ty Cổ phần Phát triển Giáo Dục Việt Nam – VPBOX trong giai đoạn từ 2009- 2013 4 Những đóng góp của luận văn Những đóng góp khoa học của công trình nghiên cứu Hệ thống hóa các quan điểm về lãnh đạo, năng lực lãnh đạo, tạo cơ sở nghiên cứu về lãnh đạo và năng lực lãnh đạo. Đề tài làm rõ 7 yếu tố cấu thành nên năng lực lãnh đạo là : tầm nhìn chiến lƣợc, năng lực động viên khuyến khích, năng lực gây ảnh hƣởng, năng lực giải quyết vấn đề và ra quyết định, năng lực hiểu mình hiểu ngƣời, năng lực giao tiếp Những đóng góp thực tiễn của công trình nghiên cứu Giúp Công ty nhận thức đƣợc vai trò quan trọng của lãnh đạo, năng lực lãnh đạo đối với sự tồn tại và phát triển của Công ty. Trên cơ sở phân tích thực trạng về sự ảnh hƣởng của năng lực lãnh đạo tới kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Phát triển Giáo Dục Việt Nam – VPBOX đã nêu ra một số tồn tại, hạn chế về năng lực lãnh đạo tại Công ty, từ đó làm tiền đề cho những kiến nghị các giải pháp có hiệu quả để nâng cao năng lực lãnh đạo tại Công ty.
4 5 Cấu trúc luận văn Chƣơng 1: Tổng quan về cơ sở lý luận năng lực lãnh đạo trong doanh nghiệp Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng năng lực lãnh đạo của đội ngũ quản lý cấp cao tại Công ty Cổ phần Phát triển Giáo dục Việt Nam - VPBOX Chƣơng 4 : Giải pháp nâng cao năng lực lãnh đạo của đội ngũ quản lý cấp cao tại Công ty Cổ phần Phát triển Giáo dục Việt Nam - VPBOX 5 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ LÝ LUẬN NĂNG LỰC LÃNH ĐẠO TRONG DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tài liệu 1. Luận văn tiến sỹ “Năng lực lãnh đạo của đội ngũ CEO Việt Nam - Khảo sát nghiên cứu ở Hà Nội”, Trần Thị Phƣơng Hiền, 2014 luận văn đã chỉ ra sự khác nhau giữa quản lý và lãnh đạo.Các cách tiếp cân về “ năng lực “ khác nhau trên thế giới.Các giả thuyết đề ra đƣợc chấp nhận với mức độ tác động của các yếu tố cấu thành năng lực lãnh đạo của CEO tới kết quả hoạt động của Công ty khác nhau, dựa vào 3 yếu tố là : Tố chất – kỹ năng – kiến thức .Tuy nhiên luận văn mới chỉ tiếp cận đội ngũ CEO trên địa bàn Hà Nội chƣa đi trực tiếp vào đội ngũ lãnh đạo cấp cao tại một Công ty cụ thể nào.Thứ 2 cách tiếp cận về năng lực lãnh đạo của luận văn dựa trên 3 yếu tố là tố chất – kiến thức – hành động.Còn tác giả tập trung vào 7 yếu tố cấu thành và dựa trên các kết quả hoạt động của Công ty, dựa trên các đánh giá phản hồi để đánh giá ngƣợc lại về năng lực lãnh đạo của Công ty. “Năng lực lãnh đạo - nghiên cứu tình huống của lãnh đạo các Công ty nhỏ và vừa Việt Nam”, Đặng Ngọc Sự, 2012 luận văn đã chỉ ra 7 yếu tố cấu thành nên năng lực lãnh đạo đó là tầm nhìn chiến lƣợc, năng lực động viên khuyến khích, năng lực trao quyền, năng lực gây ảnh hƣởng, năng lực ra quyết định, năng lực hiểu mình hiểu ngƣời, năng lực giao tiếp của các Công ty nhỏ và vừa Việt Nam .