CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DỊCH VỤ VÀ SỰ HÀI LÒNG CỦA KHÁCH HÀNG TRONG SỬ DỤNG DỊCH VỤ NGÂN HÀNG SỐ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Cơ sở lý luận về dịch vụ và chất lượng dịch vụ 1. Khái niệm dịch vụ Dịch vụ là bất kỳ hoạt động hay lợi ích nào mà chủ thể này có thể cung cấp cho chủ thể kia. Trong đó đối tượng cung cấp nhất định phải mang tính vô hình và không dẫn đến bất kỳ quyền sở hữu một vật nào cả.
Còn việc sản xuất dịch vụ có thể hoặc không cần gắn liền với một sản phẩm vật chất nào”. Về cơ bản dịch vụ là một sản phẩm của lao động, không tồn tại dưới dạng vật chất và do một bên cung cấp dịch vụ cho một bên khác có nhu cầu và có trả chi phí. Quanh chúng ta các hoạt động dịch vụ ngày càng đa dạng, phong phú, nhất là trong thời kỳ kinh tế thị trường và thời đại công nghệ bùng nổ: dịch vụ ăn uống, nhà hàng, siêu thị, dịch vụ sửa chữa, điện, nước, vệ sinh… hay các dịch vụ hỗ trợ cho sản xuất kinh doanh như ngân hàng, bảo hiểm, vận tải; dịch vụ mang tính nghề nghiệp chuyên môn cao như kiểm toán, tư vấn kiến trúc, tư vấn pháp luật. - Bản chất của dịch vụ: Là quá trình vận hành các hoạt động kết nối giữa khách hàng và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ.
Dịch vụ gắn liền với những tiện tích, giá trị và giá trị gia tăng mà khách hàng nhận được sau khi sử dụng dịch vụ, mỗi tiện ích, giá trị sau đó đều mang lại lợi ích cho khách hàng và người bán hàng. Dịch vụ diễn ra theo một trình tự nhất định bao gồm nhiều giai đoạn nhiều bước khác nhau, và trong mỗi giai đoạn có thể có những dịch vụ phụ, dịch vụ cộng thêm. Đặc điểm của dịch vụ - Tính vô hình: Đó là sự không nhìn thấy, nếm, cảm nhận hay nghe được chúng trước khi chúng được mua, và không thể thử chúng. Ví dụ với hoạt động dịch vụ xe bus: hành khách bước lên xe – mua vé và chỉ được biết mình sẽ đến điểm dừng trong 1 khoảng thời gian nhất định nào đó, nhưng không thể “chạm” vào.
- Tính không thể tách rời: Dịch vụ được sản xuất và tiêu thụ cùng một lúc, nghĩa là dịch vụ không thể tách rời khỏi nhà cung cấp của họ. Với hàng hóa vật chất quy trình thường thấy: Sản xuất – phân phối tiêu thụ Dịch vụ: bán, sau đó sản xuất và tiêu thụ. Với sản phẩm hàng hóa vật chất sau khi được sản xuất được lấy đi từ nhà sản xuất, còn với dịch vụ lại được sản xuất gần điểm mua hàng. Ví dụ: bạn đến spa, đặt dịch vụ chăm sóc da mặt, chờ đợi được làm và bạn được phục vụ bởi nhân viên tại spa với các dụng cụ đi kèm, lúc này các bộ phận gồm các nhà cung cấp là một phần của dịch vụ và do đó không thể tách rời.
Trong tiếp thị dịch vụ, nhà cung cấp dịch vụ là sản phẩm. - Tính không thể cất giữ Khác với hàng hóa có thể lưu trữ, dịch vụ không thể lưu trữ lại để bán hoặc sử dụng sau này, và nó không thể “kiểm kê” được. Đó là đặc điểm quan trọng của dịch vụ, nó có tác động đến kết quả tài chính của nhà cung cấp dịch vụ. Trong trường hợp nhu cầu ổn định, tính không thể cất giữ không phải là vấn đề lớn, nhưng nếu trường hợp nhu cầu biến động, các công ty dịch vụ có thể nhiều khó khăn do không kiểm soát được.
Khi nhu cầu ổn định, tính này của dịch vụ không phải là vấn đề, tuy nhiên khi nhu cầu biến động, các công ty dịch vụ có thể gặp khó khăn. Phân loại dịch vụ 1.1 Phân loại theo vai trò của dịch vụ trong sản phẩm cung cấp cho khách hàng a) Dịch vụ đơn thuần 9 Là loại dịch vụ cơ bản, cốt lõi trong sản phẩm cung cấp cho khách hàng, nó không có hoặc hầu như không có sự tham gia của hàng hóa hữu hình kèm theo Các loại dịch vụ này bao gồm: Bảo hiểm, Đào tạo, Tư vấn pháp luật – quản lý, hôn nhân, b) Dịch vụ bổ sung Là các dịch vụ cung cấp ngoài dịch vụ chính hoặc hàng hóa chính, đây là yếu tố làm tăng thêm lợi ích cho khách hàng, điểm cộng cho người bán Các loại dịch vụ này bao gồm: các dịch vụ tư vấn cho khách hàng lựa chọn khi bán hàng, dịch vụ khách hàng 1.2 Phân loại theo đối tượng trực tiếp của dịch vụ Dựa theo đối tượng trực tiếp của Dịch vụ, có thể phân làm 4 loại như sau: Bảng 1.1: Phân loại dịch vụ theo đối tượng Con người Vật thể Các dịch vụ dành cho con người: Các dịch vụ dành cho tài sản của con - Chăm sóc sức khỏe người - Chuyển chở (chở khách) - Chuyên chở (hàng hóa) - Thẩm mỹ - Sửa chữa công nghiệp - Khách sạn, nhà hàng - Dịch vụ gia đình - Xây dựng, bưu chính Các dịch vụ dành cho tinh thần con Các dịch vụ dành cho quyền sở hữu người của con người: - Giáo dục - Ngân hàng - Thông tin - Tiết kiệm - Phát thanh, truyền hình - Bảo hiểm - Giải trí - Kế toán - Du lịch - Pháp luật (Nguồn: Tác giả tổng hợp) 10 Với các dịch vụ tác động vào con người mối quan hệ giữa người cung cấp và người hưởng thụ dịch vụ đóng vai trò hết sức quan trọng, nó quyết định đến chất lượng, sự thành bại của dịch vụ, đây là loại hình dịch vụ tiếp xúc cao. Ví dụ: Các dịch vụ y tế: dịch vụ chăm sóc sức khỏe dành cho bệnh nhân bao gồm khám, chữa bệnh, phẫu thuật, chăm sóc và tư vấn y tế 1.3 Phân loại theo mức độ hữu hình tùy theo sản phẩm cung cấp cho khách hàng Hình thức phân loại này bao gồm các vật phẩm cung cấp đi kèm theo dịch vụ (ví dụ dịch vụ ăn uống thì thức ăn là vật phẩm), môi trường vật lý (địa điểm, không gian, trang thiết bị, người phục vụ) và các yếu tố hữu hình khác (quá trình nấu đồ ăn, quá trình phục vụ khách hàng ăn uống) và quá trình tạo ra dịch vụ mà khách hàng có thể quan sát, cảm nhận về chất lượng dịch vụ.4 Phân loại theo mức độ sử dụng lao động Một số dịch vụ cần nhiều lao động (ví dụ dịch vụ ca nhạc, giải trí, y tế, giáo dục) nhưng cũng có những dịch vụ lại sử dụng nhiều máy móc thiết bị (dịch vụ rút tiền tự động, dịch vụ điện thoại thẻ…) Đối với các loại dịch vụ đối tượng khách nhau thì cách quản lý dịch vụ khác nhau, việc quản lý con người phức tạp và khó khăn hơn so với việc quản lý máy móc.5 Phân loại theo tần suất sử dụng Có những dịch vụ khách hàng sử dụng một cách thường xuyên (ví dụ dịch vụ vận tải xe bus) đối với hình thức này được xem là dịch vụ hàng hóa tiêu thụ nhanh, giá trị thấp và khi sử dụng khách hàng thường không cân nhắc hay đắn đo. Ngược lại, có những dịch vụ không thường xuyên, có giá trị (dịch vụ du lịch nước ngoài), hình thức này quá trình quyết định sử dụng có sự cân nhắc và kéo dài hơn.
Chất lượng dịch vụ Trong thời điểm hiện nay, khi xã hội phát triển, đời sống được nâng cao nhu cầu của khách hàng trở nên đa dạng hơn, đòi hòi cũng cao hơn. Do đó chất lượng dịch vụ có nhiều cấp độ để đáp ứng một cách tốt nhất các nhu cầu khác nhau của khách hàng. Ví dụ về chất lượng dịch vụ hàng không: Khách hàng đi Vietnam Airline đánh giá dịch vụ hãng bay này tốt hơn so với hãng Vietjet Dịch vụ tại các nhà hàng khách hạn 5 sao cũng được đánh giá chất lượng tốt hơn so với dịch vụ tại nhà hàng 3 sao Đặc điểm của chất lượng dịch vụ: - Sau khi sử dụng xong dịch vụ khách hàng mới có thể đánh giá dịch vụ - Phụ thuộc vào các yếu tố vật chất tạo nên dịch vụ - Phụ thuộc vào đội ngũ nhân sự tham gia vào quá trình cung cấp dịch vụ - Tính nhất quán về thời gian, không gian, con người tham gia vào dịch vụ Đặc biệt đối với nhà hàng, khách sạn, du lịch thì chất lượng dịch vụ là yếu tố quan trọng có ảnh hưởng tới sự tồn tại của doanh nghiệp đó Việc đo lường chất lượng dịch vụ sẽ mang lại lợi ích to lớn cho doanh nghiệp, nếu chất lượng tốt sẽ tạo sự tin tưởng và lòng trung thành của khách hàng từ đó nâng cao vị thế, tăng thị phần và đảm bảo lợi thế cạnh tranh trên thị trường cho doanh nghiệp, và ngược lại. Chất lượng dịch vụ với sự hài lòng của khách hàng được đánh giá là có quan hệ chặt chẽ và tác động mật thiết với nhau.
Các yếu tố tác động đến chất lượng dịch vụ cũng sẽ ảnh hưởng tới tâm lý tiêu dùng, sự cảm nhận của khách hàng và ảnh hưởng tới quyết định sử dụng dịch vụ của khách hàng Đo lường chất lượng dịch vụ bằng: Sự tin tưởng, sự phản hồi, sự hữu hình, sự đảm bảo và sự cảm thông của khách hàng. Thông qua việc đo lường chất lượng dịch vụ giúp doanh nghiệp tìm ra những điểm mạnh để phát huy và đồng thời tìm ra những điểm yếu của doanh nghiệp để khắc phục. Khái quát về ngân hàng số 1. Khái niệm và đặc điểm của ngân hàng số Ngân hàng số (Digital Banking) là việc cung cấp sản phẩm dịch vụ ngân hàng trên nền tảng công nghệ số.
Ngân hàng số dựa vào những công nghệ biện pháp mới và vận hành chúng thông qua internet, điện thoại di động, máy tính bảng và có thể cả mạng xã hội sau này. Nhờ công nghệ số, các giao dịch diễn ra nhanh chóng thuận tiện, độ chính xác cao và người dùng được sử dụng các sản phẩm ưu việt, thông minh. Có thể hiểu một cách cụ thể hơn thì Ngân hàng số là hình thức tích hợp số hóa toàn bộ hoạt động và dịch vụ. Theo đó, bạn có thể sử dụng tất cả các dịch vụ của một ngân hàng bình thường nhưng trên thiết bị số như điện thoại hoặc máy tính bảng.
Và dịch vụ bạn đang sử dụng chính là ngân hàng số. Với những trải nghiệm từ dịch vụ ngân hàng số, bạn sẽ không bị giới hạn loại hình dịch vụ thực hiện giao dịch mà các dịch vụ này ngày càng đa dạng hơn, phong phú hơn, hỗ trợ cho người dùng tốt hơn và nhanh chóng, thuận tiện hơn.