Nghiên cứu đặc điểm nông sinh học và biện pháp nâng cao năng suất cây thạch đen ở Đông Bắc Việt Nam

Luận án tiến sĩ phân tích đặc điểm nông sinh học và biện pháp kỹ thuật nâng cao năng suất cây thạch đen tại vùng Đông Bắc Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Văn Thuận
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Việt Hồng
• Trường học: Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Nâng cao năng suất cây thạch đen ở Đông Bắc Việt Nam: Nghiên cứu nông sinh học và biện pháp kỹ thuật
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Nguồn gốc và phân loại cây thịch đen
• 1.2. Đặc điểm hình thái và sinh sản của cây thịch đen
• 1.3. Điều kiện sinh thái của cây thịch đen
• 1.4. Tình hình sản xuất và tiêu thụ cây thịch đen ở Việt Nam
• 1.5. Kết quả nghiên cứu cây thịch đen trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.5.1. Kết quả nghiên cứu về giống
• 1.5.2. Kết quả nghiên cứu và áp dụng kỹ thuật canh tác cây thịch đen
• 1.5.3. Thành phần hóa học, dược tính và giá trị sử dụng cây thịch đen
• 2. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vật liệu cây giống
• 2.2. Phân bón, các vật liệu có liên quan đến quá trình thực hiện đề tài
• 2.3. Điều tra, đánh giá, thực trạng sản xuất và tiêu thụ cây thịch đen
• 2.4. Đánh giá đặc điểm thực vật học, nông học của cây thịch đen
• 2.5. Nghiên cứu biện pháp kỹ thuật thâm canh cây thịch đen
• 2.6. Xây dựng mô hình thâm canh thịch đen
• 2.7. Phương pháp nghiên cứu
• 2.7.1. Phương pháp đánh giá thực trạng về giống, tình hình sản xuất, chế biến và tiêu thụ thịch đen
• 2.7.2. Phương pháp mô tả, đánh giá đặc điểm nông sinh học của cây thịch đen
• 2.7.3. Nghiên cứu xây dựng quy trình kỹ thuật thâm canh cây thịch đen
• 2.7.4. Phương pháp xây dựng mô hình thâm canh cây thịch đen
• 2.7.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thực trạng về giống và tiêu thụ cây thịch đen tại Cao Bằng và các một số tỉnh miền núi phía Bắc
• 3.2. Thực trạng sản xuất cây thịch đen
• 3.3. Đặc điểm thực vật học của một số mẫu giống ở vùng nghiên cứu
• 3.4. Tình hình thu hoạch và tiêu thụ thịch đen tại các địa bàn nghiên cứu
• 3.5. Khả năng sinh trưởng, phát triển và năng suất của các mẫu giống thịch đen được trồng đánh giá tại Na Rì, Bắc Kạn và Vân Xuân Hè Thu 2018
• 3.6. Tỷ lệ sống sau trồng của các mẫu giống thịch đen
• 3.7. Diễn biến tăng trưởng chiều dài cây của các mẫu giống thịch đen
• 3.8. Tốc độ ra lá của các mẫu giống thịch đen trong vụ Xuân và vụ Hè thu năm 2018 tại điểm nghiên cứu
• 3.9. Năng suất và hà số nhân giống của các mẫu giống thịch đen
• 3.10. Kết quả nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật thâm canh cây thịch đen
• 3.11. Ảnh hưởng của phương pháp nhân giống đến sinh trưởng, phát triển của các mẫu giống cây thịch đen được chọn tại huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn và Vân Xuân 2018
• 3.12. Ảnh hưởng của thời điểm trồng đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng thịch đen tại Cao Bằng, Bắc Kạn và Lạng Sơn, vụ Xuân và Hè Thu năm 2019
• 3.13. Ảnh hưởng của mật độ và chân đất trồng khác nhau đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng cây thịch đen tại các điểm nghiên cứu vụ Xuân và Hè thu năm 2019
• 3.14. Ảnh hưởng của tổ hợp phân bón và chân đất trồng đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng cây thịch đen tại các điểm nghiên cứu vụ Xuân và Hè thu năm 2019
• 3.15. Xây dựng 03 mô hình thâm canh thịch đen áp dụng kết quả đạt được tại các điểm nghiên cứu
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về cây thạch đen

Cây thạch đen, tên khoa học là Mesona chinensis, là một loại cây thuộc họ Lamiaceae, được trồng phổ biến ở nhiều vùng, đặc biệt là ở Đông Bắc Việt Nam. Cây có chiều cao từ 40 đến 60 cm, với thân mềm và lá dày, có màu xanh đậm. Cây thạch đen không chỉ được sử dụng làm thực phẩm mà còn có giá trị dược liệu cao. Theo nghiên cứu, lá cây chứa nhiều vitamin và khoáng chất, có tác dụng tốt cho sức khỏe như giảm huyết áp và hỗ trợ tiêu hóa. Tuy nhiên, năng suất cây thạch đen hiện tại vẫn chưa đạt được tiềm năng tối đa do nông dân vẫn áp dụng các biện pháp kỹ thuật cũ. Do đó, việc nghiên cứu và áp dụng các biện pháp kỹ thuật mới là cần thiết để nâng cao năng suất cây trồng này.

1.1. Đặc điểm sinh học của cây thạch đen

Cây thạch đen có khả năng sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu ẩm ướt, với nhiệt độ lý tưởng từ 20 đến 25 độ C. Cây phát triển mạnh mẽ trong môi trường có độ ẩm cao và ánh sáng đầy đủ. Đặc điểm sinh học của cây bao gồm khả năng phân nhánh tốt, giúp cây có thể lan rộng và tạo ra nhiều lá. Việc hiểu rõ về đặc điểm sinh học này sẽ giúp nông dân áp dụng các biện pháp chăm sóc phù hợp, từ đó nâng cao năng suất cây trồng.

II. Tình hình sản xuất cây thạch đen ở Đông Bắc Việt Nam

Tình hình sản xuất cây thạch đen ở Đông Bắc Việt Nam hiện nay đang gặp nhiều khó khăn. Mặc dù cây thạch đen có giá trị kinh tế cao, nhưng năng suất vẫn chưa đạt yêu cầu. Theo thống kê, năng suất trung bình chỉ đạt khoảng 2-3 tấn/ha, thấp hơn so với tiềm năng của cây. Nguyên nhân chủ yếu là do nông dân chưa áp dụng các biện pháp kỹ thuật hiện đại trong canh tác. Việc thiếu thông tin về giống cây, kỹ thuật chăm sóc và quy trình thu hoạch cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến năng suất. Do đó, cần có các nghiên cứu sâu hơn về tình hình sản xuất và các biện pháp cải thiện năng suất cây thạch đen.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất

Năng suất cây thạch đen bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như giống cây, điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu và kỹ thuật canh tác. Việc lựa chọn giống cây phù hợp là rất quan trọng, vì giống cây có năng suất cao sẽ giúp tăng sản lượng. Bên cạnh đó, điều kiện thổ nhưỡng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển cây. Các nghiên cứu cho thấy, đất đai màu mỡ, giàu dinh dưỡng sẽ giúp cây phát triển tốt hơn. Kỹ thuật canh tác như tưới nước, bón phân và phòng trừ sâu bệnh cũng cần được cải thiện để nâng cao năng suất cây thạch đen.

III. Biện pháp kỹ thuật nâng cao năng suất cây thạch đen

Để nâng cao năng suất cây thạch đen, cần áp dụng các biện pháp kỹ thuật hiện đại. Một trong những biện pháp quan trọng là cải thiện quy trình chăm sóc cây. Việc bón phân hợp lý, tưới nước đầy đủ và phòng trừ sâu bệnh kịp thời sẽ giúp cây phát triển tốt hơn. Ngoài ra, việc nghiên cứu và phát triển giống cây mới có năng suất cao cũng là một giải pháp hiệu quả. Các mô hình thâm canh cây thạch đen cần được xây dựng và áp dụng tại các vùng sản xuất để tăng cường hiệu quả kinh tế cho nông dân.

3.1. Quy trình chăm sóc cây thạch đen

Quy trình chăm sóc cây thạch đen bao gồm các bước như chuẩn bị đất, trồng cây, bón phân, tưới nước và thu hoạch. Đất cần được làm tơi xốp, giàu dinh dưỡng trước khi trồng. Sau khi trồng, cần theo dõi tình trạng cây để có biện pháp chăm sóc kịp thời. Bón phân hữu cơ và vô cơ đúng cách sẽ giúp cây phát triển mạnh mẽ. Tưới nước đều đặn, đặc biệt trong mùa khô, sẽ giúp cây không bị thiếu nước. Cuối cùng, thu hoạch đúng thời điểm sẽ đảm bảo chất lượng và năng suất của cây thạch đen.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O Bà NÔNG NGHIàP VÀ PTNT VIÆN KHOA HâC NÔNG NGHIÆP VIÆT NAM NGUYÄN VN THUÄN NGHIÊN CĄU Đ¾C ĐIÂM NÔNG SINH HâC VÀ MÞT Sæ BIÆN PHÁP KĀ THUÊT NÂNG CAO NNG SUÂT CHÂT L¯þNG CÂY TH¾CH ĐEN ä VÙNG ĐÔNG BÌC VIÆT NAM LUÊN ÁN TI¾N S) NÔNG NGHIÆP HÀ NÞI, NM 2024 Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O Bà NÔNG NGHIàP VÀ PTNT VIÆN KHOA HâC NÔNG NGHIÆP VIÆT NAM NGUYÄN VN THUÄN NGHIÊN CĄU Đ¾C ĐIÂM NÔNG SINH HâC VÀ MÞT Sæ BIÆN PHÁP KĀ THUÊT NÂNG CAO NNG SUÂT CHÂT L¯þNG CÂY TH¾CH ĐEN ä VÙNG ĐÔNG BÌC VIÆT NAM Ngành: Khoa hãc cây tréng Mã sç: 9.10 LUÊN ÁN TI¾N S) NÔNG NGHIÆP Ng°ãi h°áng dÉn khoa hãc: 1. NguyÅn Vi¿t H°ng 2. NguyÅn Vn Toàn HÀ NÞI, NM 2024 i LâI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan tÃt cÁ các số liáu, kÁt quÁ nghiên cāu nêu trong lu¿n án là hoàn toàn trung thực, khách quan và ch°a đ°ÿc công bố trong bÃt kỳ công trình nào khác. Mọi trích dẫn trong lu¿n án đã đ°ÿc ghi rõ nguồn gốc.

Tôi xin chịu trách nhiám tr°ßc Hái đồng bÁo vá lu¿n án và c¢ sã đào t¿o, Vián Khoa học Nông nghiáp Viát Nam về các thông tin, số liáu đ°ÿc trình bày trong lu¿n án. Hà Nội, ngày tháng năm 2024 Tác giÁ luËn án NguyÅn Vn ThuÅn ii LâI CÀM ¡N Tôi xin bày tỏ lòng biÁt ¢n chân thành đÁn t¿p thể thầy h°ßng dẫn, các c¢ quan và cá nhân đã giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hián lu¿n án này. Đặc biát tôi xin gÿi lái cÁm ¢n sâu sÁc tßi PGS.TS Nguyßn ViÁt H°ng, PGS. Nguyßn Văn Toàn đã t¿n tâm h°ßng dẫn tôi trong suốt thái gian thực hián đề tài.

Tôi xin chân thành cÁm ¢n Bá Khoa học Công nghá đẫ hß trÿ kinh phí để tôi thực hián đề tài này. Trong quá trình học t¿p và nghiên cāu, tôi đ°ÿc Ban Giám đốc, Ban Thông tin và Đào t¿o, các cán bá, giÁng viên, nghiên cāu viên chuyên ngành Khoa học Cây trồng t¿i Vián Khoa học Nông nghiáp Viát Nam, Vián Khoa học Nông Lâm nghiáp miền núi phía BÁc và Tr°áng Đ¿i học Nông lâm Thái Nguyên đã t¿o mọi điều kián để tôi hoàn thành lu¿n án này. Xin trân trọng cÁm ¢n. Cuối cùng, tôi gÿi lái cÁm ¢n chân thành nhÃt đÁn gia đình, b¿n bè và ng°ái thân đã luôn quan tâm, đáng viên kịp thái để tôi hoàn thành lu¿n án này.

Hà Nội, ngày tháng năm 2024 Tác giÁ luËn án NguyÅn Vn ThuÅn iii MĀC LĀC LàI CAM ĐOAN .ii DANH MĀC CHĀ VIÀT TÀT .vi DANH MĀC BÀNG .vii DANH MĀC HÌNH. Tính cÃp thiÁt cÿa đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tißn cÿa đề tài. Ý nghĩa khoa học cÿa đề tài.

Ý nghĩa thực tißn cÿa đề tài. Đối t°ÿng và ph¿m vi nghiên cāu. Nhāng đóng góp mßi cÿa đề tài lu¿n án. TêNG QUAN TÀI LIÆU.

Nguồn gốc và phân lo¿i cây th¿c đen. Đặc điểm hình thái và sinh sÁn cÿa cây th¿ch đen. Điều kián sinh thái cÿa cây th¿ch đen. Tình hình sÁn xuÃt và tiêu thā cây th¿ch đen ã Viát Nam.

KÁt quÁ nghiên cāu cÃy th¿ch đen trên thÁ gißi và ã Viát Nam. KÁt quÁ nghiên cāu về giống. KÁt quÁ nghiên cāu và áp dāng kỹ thu¿t canh tác cây th¿ch đen. Thành phần hóa học, d°ÿc tính và giá trị sÿ dāng cây th¿ch đen.

VÀT LIÞU, NÞI DUNG VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CĄU. V¿t liáu cây giống. Phân bón, các v¿t liáu có liên quan đÁn quá trình thực hián đề tài. Điều tra, đánh giá, thực tr¿ng sÁn xuÃt và tiêu thā cây th¿ch đen.

Đánh giá đặc điểm thực v¿t học, nông học cÿa cây th¿ch đen. Nghiên cāu bián pháp kỹ thu¿t thâm canh cây th¿ch đen. Xây dựng mô hình thâm canh Th¿ch đen. Ph°¢ng pháp nghiên cāu.

Ph°¢ng pháp đánh giá thực tr¿ng về giống, tình hình sÁn xuÃt, chÁ biÁn và tiêu thā Th¿ch đen. Ph°¢ng pháp mô tÁ, đánh giá đặc điểm nông sinh học cÿa cây th¿ch đen. Nghiên cāu xây dựng quy trình kỹ thu¿t thâm canh cây th¿ch đen. Ph°¢ng pháp xây dựng mô hình thâm canh cây th¿ch đen.

Ph°¢ng pháp xÿ lý số liáu. K¾T QUÀ NGHIÊN CĄU VÀ THÀO LUÊN. Thực tr¿ng về giống và tiêu thā cây th¿ch đen t¿i Cao Bằng và các mát số tỉnh miền núi phía BÁc. Thực tr¿ng sÁn xuÃt cây th¿ch đen.

Đặc điểm thực v¿t học cÿa mát số mẫu giống ã vùng nghiên cāu. Tình hình thu ho¿ch và tiêu thā th¿ch đen t¿i các địa bàn nghiên cāu. KhÁ năng sinh tr°ãng, phát triển và năng suÃt cÿa các mẫu giống th¿ch đen đ°ÿc trồng đánh giá t¿i Na Rì, BÁc K¿n vā Xuân và vā Hè Thu 2018. Tỷ lá sống sau trồng cÿa các mẫu giống th¿ch đen.

Dißn biÁn tăng tr°ãng chiều dài cây cÿa các mẫu giống th¿ch đen. Tốc đá ra lá cÿa các mẫu giống th¿ch đen trong vā Xuân và vā Hè thu năm 2018 t¿i điểm nghiên cāu. Năng suÃt và há số nhân giống cÿa các mẫu giống th¿ch đen. KÁt quÁ nghiên cāu các bián pháp kĩ thu¿t thâm canh cây th¿ch đen.

Ành h°ãng cÿa ph°¢ng pháp nhân giống đÁn sinh tr°ãng, phát triển cÿa các mẫu giống cây th¿ch đen đ°ÿc chọn t¿i huyán Na Rì, tỉnh BÁc K¿n vā Xuân 2018. Ành h°ãng cÿa thái điểm trồng đÁn sinh tr°ãng, năng suÃt và chÃt l°ÿng th¿ch đen t¿i Cao Bằng, BÁc K¿n và L¿ng S¢n, vā Xuân và Hè Thu năm 2019. Ành h°ãng cÿa m¿t đá và chân đÃt trồng khác nhau đÁn sinh tr°ãng, năng suÃt và chÃt l°ÿng cây th¿ch đen đen t¿i các điểm nghiên cāu vā Xuân và Hè thu năm 2019. Ành h°ãng cÿa tổ hÿp phân bón và chân đÃt trồng đÁn sinh tr°ãng, năng suÃt và chÃt l°ÿng cây th¿ch đen t¿i các điểm nghiên cāu vā Xuân và Hè thu năm 2019.

Xây dựng 03 mô hình thâm canh th¿ch đen áp dāng kÁt quÁ đ¿t đ°ÿc t¿i các điểm nghiên cāu.134 K¾T LUÊN VÀ ĐÀ NGHà.139 DANH MĀC CÔNG TRÌNH CÔNG BÞ CÓ LIÊN QUAN Đ¾N LUÀN ÁN. 140 TÀI LIÆU THAM KHÀO .141 PHĀ LĀC vi DANH MĀC CHĂ VI¾T TÌT STT Chă vi¿t tÍt Ngh*a đÅy đă 1 AMP Ph°¢ng pháp đông khô 2 CB Cao Bằng 3 CT Công thāc 4 CV Há số biÁn đáng 5 Đ/C Đối chāng 6 FMP Ph°¢ng pháp lọc 7 LSD Sai số nhỏ nhÃt có ý nghĩa 8 LSĐ L¿ng S¢n đỏ 9 LST L¿ng S¢n trÁng 10 McB Mesona chinensis Benth 11 NR Na Rì 12 NSTL Năng suÃt thân lá 13 P Xác suÃt 14 TP Tổng số Polysaccharide vii DANH MĀC BÀNG TT BÀNG TRANG 1. Tham số mô tÁ các đặc điểm hình thái trong tÃt cÁ các quần thể cây th¿ch đen đ°ÿc nghiên cāu ã miền Mam Trung Quốc. Thành phần hóa học, trọng l°ÿng phân tÿ và thành phần hai ph°¢ng pháp 31 3.

KÁt quÁ điều tra về tình hình canh tác cây th¿ch đen t¿i vùng nghiên cāu năm 2018. Đặc điểm thực v¿t học cÿa mẫu giống ã vùng nghiên cāu. Tình hình tiêu thā th¿ch đen cÿa các há t¿i các địa ph°¢ng nghiên cāu (Điều tra năm 2018). Tỷ lá sống cÿa các giống th¿ch đen vā Xuân và vā Hè Thu 2018.

Năng suÃt và há số nhân giống cÿa các mẫu giống th¿ch đen Vā Xuân và vā Hè thu 2018 t¿i Na Rì, BÁc K¿n. Ành h°ãng cÿa ph°¢ng pháp nhân giống đÁn tỷ lá sống cÿa các lo¿i hom giống th¿ch đen khác nhau. Ành h°ãng cÿa ph°¢ng pháp nhân giống đÁn tốc đá tăng tr°ãng chiều dài cây cÿa các lo¿i hom giống. Ành h°ãng cÿa ph°¢ng pháp nhân giống đÁn tốc đá ra lá cÿa các lo¿i hom giống.

Ành h°ãng cÿa ph°¢ng pháp nhân giống đÁn chiều dài câycuối cùng, tổng số lá trên thân chính và số cành cây Th¿ch đen. Ành h°ãng cÿa ph°¢ng pháp nhân giống đÁn năng suÃt thân lá và há số nhân giống cÿa các lo¿i hom giống. Ành h°ãng cÿa thái điểm trồng đÁn sinh tr°ãng, phát triển và năng suÃt cây th¿ch đen vā Xuân năm 2019. Ành h°ãng cÿa thái điểm trồng đÁn sinh tr°ãng, phát triển và năng suÃt cây th¿ch đen vā Hè thu năm 2019.

Ành h°ãng cÿa thái điểm trồng đÁn tình hình sâu, bánh h¿i cây th¿ch đen vā Xuân và vā Hè thu 2019. Ành h°ãng thái điểm trồng đÁn chÃt l°ÿng cÿa cây th¿ch đen vā Xuân và vā Hè thu năm 2019 .15: Ành h°ãng cÿa thái điểm trồng đÁn hiáu quÁ kinh tÁ cây th¿ch đen t¿i Cao Bằng, BÁc K¿n và L¿ng S¢n vā Xuân và Hè Thu năm 2019. Ành h°ãng cÿa m¿t đá và chân đÃt trồng khác nhau đÁn sinh tr°ãng, phát triển và năng suÃt cÿa cây th¿ch đen t¿i BÁc K¿n vā Xuân 2019. Ành h°ãng cÿa m¿t đá và chân đÃt trồng khác nhau đÁn sinh tr°ãng, phát triển và năng suÃt cÿa cây th¿ch đen t¿i BÁc K¿n vā Hè thu 2019.

Ành h°ãng cÿa m¿t đá và chân đÃt trồng khác nhau đÁn sinh tr°ãng, phát triển và năng suÃt cÿa cây th¿ch đen t¿i Cao Bằng vā Xuân 2019. Ành h°ãng cÿa m¿t đá và chân đÃt trồng khác nhau đÁn sinh tr°ãng, phát triển và năng suÃt th¿ch đen t¿i Cao Bằng vā Hè thu 2019. Ành h°ãng cÿa m¿t đá và chân đÃt trồng khác nhau đÁn sinh tr°ãng, phát triển và năng suÃt cây th¿ch đen t¿i L¿ng S¢n vā Xuân năm 2019. Ành h°ãng cÿa m¿t đá và chân đÃt trồng khác nhau đÁn sinh tr°ãng, phát triển và năng suÃt cây th¿ch đen t¿i L¿ng S¢n vā Hè thu năm 2019.

Ành h°ãng cÿa m¿t đá và chân đÃt trồng khác nhau đÁn tình hình sâu, bánh h¿i cây th¿ch đen t¿i BÁc K¿n vā Xuân và Hè thu năm 2019. Ành h°ãng cÿa m¿t đá và chân đÃt trồng khác nhau đÁn tình hình sâu, bánh h¿i cây th¿ch đen t¿i tỉnh Cao Bằng vā Xuân và Hè Thu năm 2019. Ành h°ãng cÿa m¿t đá và chân đÃt trồng khác nhau đÁn tình hình sâu, bánh h¿i cây th¿ch đen t¿i tỉnh L¿ng S¢n vā Xuân và Hè thu 2019. Ành h°ãng cÿa m¿t đá và chân đÃt trồng khác nhau đÁn Hiáu quÁ kinh tÁ cây th¿ch đen t¿i tỉnh BÁc K¿n vā Xuân và Hè thu 2019.

Ành h°ãng cÿa m¿t đá và chân đÃt trồng khác nhau đÁn Hiáu quÁ kinh tÁ cây th¿ch đen t¿i tỉnh Cao Bằng vā Xuân và Hè thu 2019. Ành h°ãng cÿa m¿t đá và chân đÃt trồng đÁn Hiáu quÁ kinh tÁ cây th¿ch đen t¿i tỉnh L¿ng S¢n vā Xuân và Hè Thu 2019. Ành h°ãng cÿa tổ hÿp phân bón và chân đÃt trồng khác nhau đÁn sinh tr°ãng, phát triển và năng suÃt cÿa cây th¿ch đen t¿i BÁc K¿n vā Xuân và Hè thu năm 2019 .