Nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã của huyện vĩnh thạnh tỉnh bình định

Nghiên cứu giải pháp nâng cao năng lực tổ chức cho cán bộ chủ chốt cấp xã huyện Vĩnh Thạnh, Bình Định. Đề xuất các biện pháp thực tiễn, hiệu quả.

• Tác giả: Đinh Khánh
• Người hướng dẫn: PGS. Đoàn Thế Hùng
• Trường học: Trường Đại học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Chính trị học
• Đề tài: Nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã của huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: Đề án thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Tổng quan tình hình nghiên cứu
• Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề án
• Kết cấu của đề án
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC TỔ CHỨC THỰC TIỄN CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP XÃ
• 1.1. Khái niệm về cán bộ, công chức và cán bộ công chức cấp xã
• 1.1.1. Khái niệm cán bộ, công chức
• 1.1.2. Khái niệm cán bộ, công chức cấp xã
• 1.1.3. Khái niệm cán bộ chủ chốt cấp xã
• 1.2. Đặc điểm của cán bộ chủ chốt cấp xã
• 1.3. Tiêu chuẩn cán bộ chủ chốt cấp xã
• 1.4. Vai trò của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã
• 1.5. Khái niệm năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã
• 1.5.1. Khái niệm năng lực tổ chức thực tiễn
• 1.5.2. Khái niệm năng lực thực tiễn
• 1.5.3. Khái niệm năng lực tổ chức thực tiễn
• 1.6. Thành tố cấu thành và nhân tố tác động đến năng lực tổ chức thực tiễn
• 1.6.1. Các thành tố cấu thành năng lực tổ chức thực tiễn
• 1.6.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực tổ chức thực tiễn
• 1.7. Vai trò của năng lực tổ chức thực tiễn đối với đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC TỔ CHỨC THỰC TIỄN CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP XÃ CỦA HUYỆN VĨNH THẠNH, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.1. Điều kiện kinh tế - xã hội của huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.2. Thực trạng năng lực tổ chức thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã của huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định
• 2.2.1. Những kết quả đạt được và nguyên nhân trong việc nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã của huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định
• 2.2.1.1. Khái quát về thực trạng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã của huyện Vĩnh Thạnh
• 2.2.1.2. Thực trạng năng lực tổ chức thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã của huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định
• 2.2.1.3. Nguyên nhân những kết quả đạt được trong việc nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã của huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định
• 2.2.2. Những hạn chế, yếu kém và nguyên nhân trong việc nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã của huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định
• 2.2.2.1. Những hạn chế, yếu kém trong việc nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã của huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định
• 2.2.2.2. Nguyên nhân hạn chế, yếu kém trong việc nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã của huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC TỔ CHỨC THỰC TIỄN CHO CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP XÃ CỦA HUYỆN VĨNH THẠNH, TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1. Quan điểm nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho cán bộ chủ chốt cấp xã của huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định
• 3.1.1. Nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã của huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định phải gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế xã huyện miền núi huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định
• 3.1.2. Nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho cán bộ chủ chốt cấp xã cần dựa trên nguyên tắc coi trọng về số lượng, chất lượng và cơ cấu cán bộ một cách hợp lý, đảm bảo tính hệ thống, đồng bộ, bền vững
• 3.2. Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ chủ chốt ở huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định
• 3.2.1. Tiếp tục nâng cao trình độ, năng lực cho đội ngũ cán bộ chủ chốt ở huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định
• 3.2.2. Xây dựng phong cách làm việc, bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã của huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định
• 3.2.3. Cấp ủy, chính quyền huyện Vĩnh Thạnh cần tiếp tục đổi mới, hoàn thiện chủ trương, chính sách động viên, khuyến khích đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã của huyện Vĩnh Thạnh nâng cao năng lực thực tiễn
• 3.2.4. Nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã của huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định thông qua thực hiện tốt các nội dung năng lực tổ chức thực tiễn
• 3.2.5. Nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã của huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định thông qua hoạt động trên địa bàn được phân công phụ trách
• 3.2.6. Nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã của huyện Vĩnh Thạnh thông qua việc đổi mới, hoàn thiện các chức danh cán bộ chủ chốt ở xã
• 3.2.7. Thực hiện đổi mới công tác quy hoạch, sử dụng, luân chuyển các chức danh cán bộ chủ chốt cấp xã của địa bàn huyện Vĩnh Thạnh
• KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Xã Vĩnh Thạnh Hiệu Quả

Trong sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa, vấn đề cán bộ luôn đóng vai trò then chốt, quyết định sự thành công. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh: "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc, công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém". Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi cán bộ là khâu then chốt, trọng yếu trong công tác xây dựng Đảng. Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cấp xã là nhiệm vụ quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh đổi mới và phát triển đất nước. Các chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước cần được hiện thực hóa thông qua đội ngũ cán bộ cấp xã có năng lực tổ chức thực tiễn. Sự gắn kết giữa lý luận và thực tiễn, cùng với khả năng vận động quần chúng, là yếu tố then chốt để thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội ở cấp cơ sở. Vì vậy, việc bồi dưỡng cán bộ cấp xã có năng lực là yêu cầu cấp thiết.

1.1. Tầm Quan Trọng của Cán Bộ Cấp Xã Trong Hệ Thống Chính Trị

Hệ thống chính trị Việt Nam có bốn cấp, trong đó cấp xã là cấp cơ sở, là nơi trực tiếp thực thi các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Cán bộ cấp xã đóng vai trò cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân. Để các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước đề ra được hiện thực hóa trong cuộc sống, Đảng phải có một đội ngũ cán bộ chủ chốt ở cơ sở có năng lực tổ chức thực tiễn để đưa được chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật vào cuộc sống, mới khơi dậy được phong trào cách mạng quần chúng rộng lớn, mới biến lý luận thành thực tiễn.

1.2. Sự Cần Thiết Của Năng Lực Tổ Chức Thực Tiễn Cho Cán Bộ

Thực tiễn luôn vận động và phát triển, đòi hỏi năng lực tổ chức thực tiễn của cán bộ phải không ngừng được nâng cao. Nếu không nâng cao được năng lực nhận thức và tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ ở các cấp thì cũng khó mà nâng cao được năng lực lãnh đạo nói chung của đội ngũ cán bộ cho ngang tầm với nhiệm vụ mới. Năng lực thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt là một yếu tố rất quan trọng góp phần chỉ đạo, triển khai, tổ chức thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở trong sạch, vững mạnh.

II. Thách Thức Hạn Chế Năng Lực Cán Bộ Xã Vĩnh Thạnh Hiện Nay

Mặc dù đội ngũ cán bộ xã Vĩnh Thạnh đã có những bước phát triển về chất lượng, song vẫn còn tồn tại những hạn chế cần khắc phục. Một số cán bộ cấp xã còn thiếu kinh nghiệm, trình độ chuyên môn chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn, nhất là trước những đòi hỏi của tình hình mới. Khó khăn, lúng túng trong thực thi nhiệm vụ, thậm chí vi phạm là những vấn đề còn tồn tại. Thêm vào đó, trước tác động tiêu cực của cơ chế thị trường, một bộ phận cán bộ có biểu hiện suy thoái về phẩm chất đạo đức, quan liêu, hách dịch, cửa quyền, vi phạm dân chủ, tham nhũng, lãng phí, bị kỷ luật…; những điều đó đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín và hiệu quả lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng. Việc đánh giá đúng thực trạng và tìm ra nguyên nhân của những hạn chế này là bước quan trọng để đề xuất các giải pháp phù hợp.

2.1. Thiếu Hụt Về Kiến Thức Kinh Nghiệm Trình Độ Chuyên Môn

Đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở đã có bước phát triển về chất lượng và đã có nhiều đóng góp to lớn trong việc hiện thực hóa và tổ chức thực hiện tốt các chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước, của tỉnh, huyện. Tuy nhiên, đội ngũ này vẫn còn có những hạn chế, bất cập về kiến thức, kinh nghiệm, năng lực, trình độ chuyên môn trước những yêu cầu của tình hình, nhiệm vụ mới. Vì vậy, một số cán bộ chủ chốt cấp cơ sở gặp khó khăn, lúng túng, thậm chí vi phạm trong thực thi nhiệm vụ.

2.2. Ảnh Hưởng Tiêu Cực Từ Cơ Chế Thị Trường Đến Phẩm Chất Cán Bộ

Trước tác động tiêu cực của cơ chế thị trường, một bộ phận cán bộ chủ chốt cấp cơ sở suy thoái về phẩm chất đạo đức, quan liêu, hách dịch, cửa quyền, vi phạm dân chủ, tham nhũng, lãng phí, bị kỷ luật…; những điều đó đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín và hiệu quả lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng. Nhận thấy tầm quan trọng của cấp cơ sở và vai trò của đội ngũ cán bộ 3 chủ chốt cấp xã, cũng như việc phấn đấu nâng cao năng lực nhận thức và hiệu quả tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã là một việc làm có ý nghĩa cấp bách trước mắt và mang tính chiến lược lâu dài.

III. Phương Pháp Đào Tạo Cán Bộ Cấp Xã Vĩnh Thạnh Bài Bản

Nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ cấp xã là một trong những giải pháp quan trọng nhất. Việc đào tạo cán bộ cấp xã cần được thực hiện một cách bài bản, có hệ thống, từ việc xây dựng chương trình đào tạo phù hợp đến việc lựa chọn phương pháp giảng dạy hiệu quả. Cần chú trọng đào tạo kỹ năng mềm, kỹ năng quản lý, điều hành, cũng như kiến thức về pháp luật, kinh tế, xã hội. Bên cạnh đó, việc tạo điều kiện cho cán bộ cấp xã tham gia các khóa bồi dưỡng, tập huấn ngắn hạn cũng rất quan trọng để cập nhật kiến thức mới và nâng cao kỹ năng.

3.1. Xây Dựng Chương Trình Đào Tạo Bám Sát Thực Tiễn Địa Phương

Nội dung chương trình đào tạo phải bám sát thực tiễn của địa phương, phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội của xã Vĩnh Thạnh. Cần tập trung vào các vấn đề đang đặt ra ở cơ sở, như phát triển nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, bảo vệ môi trường, đảm bảo an ninh trật tự.Chính vì vậy mà việc nghiên cứu đề tài này là không trùng lặp và có ý nghĩa thiết thực đối với công tác cán bộ trong tình hình hiện nay.

3.2. Đổi Mới Phương Pháp Giảng Dạy Tăng Cường Tính Tương Tác

Cần đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường tính tương tác giữa giảng viên và học viên. Sử dụng các phương pháp giảng dạy tích cực, như thảo luận nhóm, tình huống giả định, trò chơi đóng vai, để giúp học viên chủ động tiếp thu kiến thức và rèn luyện kỹ năng. Ngoài ra tác giả đã tập trung tìm hiểu, nghiên cứu, thu thập thông tin về đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã của huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định.

IV. Giải Pháp Bồi Dưỡng Năng Lực Tổ Chức Cán Bộ Xã Toàn Diện

Bên cạnh đào tạo chuyên môn, việc bồi dưỡng năng lực tổ chức cho cán bộ cấp xã cũng hết sức quan trọng. Cần trang bị cho cán bộ các kiến thức, kỹ năng về lãnh đạo, quản lý, điều hành, tổ chức công việc, giao tiếp, vận động quần chúng. Việc bồi dưỡng cán bộ cấp xã phải được thực hiện thường xuyên, liên tục, thông qua nhiều hình thức khác nhau, như hội nghị, hội thảo, tập huấn, tham quan học hỏi kinh nghiệm. Cần chú trọng việc tự học, tự bồi dưỡng của cán bộ, khuyến khích cán bộ đọc sách, báo, tạp chí chuyên ngành, tham gia các diễn đàn trực tuyến.

4.1. Xây Dựng Phong Cách Làm Việc Khoa Học Dân Chủ Gần Dân

Cần xây dựng cho cán bộ cấp xã phong cách làm việc khoa học, dân chủ, gần dân. Cán bộ phải biết lắng nghe ý kiến của nhân dân, tôn trọng quyền làm chủ của nhân dân, giải quyết kịp thời những kiến nghị, khiếu nại, tố cáo của nhân dân.Người có năng lực thực tiễn là người biết vận dụng một cách linh hoạt lý luận vào thực tiễn, có khả năng giải quyết hiệu quả những tình huống nảy sinh trong thực tế, đồng thời có khả năng hướng dẫn người khác ứng xử kịp thời trong những hoàn cảnh và môi trường tương tự.

4.2. Tăng Cường Kiểm Tra Giám Sát Đánh Giá Hiệu Quả Công Việc

Cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả công việc của cán bộ cấp xã. Việc kiểm tra, giám sát phải được thực hiện thường xuyên, định kỳ hoặc đột xuất, nhằm phát hiện và chấn chỉnh kịp thời những sai sót, khuyết điểm. Việc đánh giá hiệu quả công việc phải dựa trên cơ sở kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao, lấy sự hài lòng của nhân dân làm thước đo.

V. Thực Tiễn Ứng Dụng Giải Pháp Nâng Cao Năng Lực Tại Vĩnh Thạnh

Các giải pháp nâng cao năng lực cần được triển khai đồng bộ, toàn diện tại Vĩnh Thạnh, Bình Định, từ việc xây dựng kế hoạch, chương trình đào tạo đến việc tổ chức thực hiện và kiểm tra, đánh giá. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, các tổ chức, đoàn thể trong quá trình thực hiện. Đặc biệt, cần phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của cán bộ xã Vĩnh Thạnh trong việc vận dụng các giải pháp vào thực tiễn công việc. Định kỳ sơ kết, tổng kết, đánh giá hiệu quả để rút kinh nghiệm và điều chỉnh cho phù hợp.

5.1. Phát Huy Vai Trò Của Cấp Ủy Chính Quyền Trong Triển Khai

Cấp ủy, chính quyền các cấp cần quán triệt sâu sắc các chủ trương, nghị quyết của Đảng về công tác cán bộ, xác định rõ trách nhiệm của mình trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ cấp xã vững mạnh. Cần ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn cụ thể, tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai các giải pháp nâng cao năng lực.Đối với huyện Vĩnh Thạnh, trong những năm gần đây, đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở đã có bước phát triển về chất lượng và đã có nhiều đóng góp to lớn trong việc hiện thực hóa và tổ chức thực hiện tốt các chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước, của tỉnh, huyện.

5.2. Đảm Bảo Nguồn Lực Tài Chính Cho Hoạt Động Đào Tạo Bồi Dưỡng

Cần đảm bảo nguồn lực tài chính cho hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cấp xã. Ngoài nguồn ngân sách nhà nước, cần huy động các nguồn lực xã hội hóa để tăng cường đầu tư cho công tác này.Bên cạnh đó, trước tác động tiêu cực của cơ chế thị trường, một bộ phận cán bộ chủ chốt cấp cơ sở suy thoái về phẩm chất đạo đức, quan liêu, hách dịch, cửa quyền, vi phạm dân chủ, tham nhũng, lãng phí, bị kỷ luật…; những điều đó đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín và hiệu quả lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng.

VI. Kết Luận Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Xã Đầu Tư Cho Tương Lai

Việc nâng cao năng lực cán bộ xã không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là sự đầu tư cho tương lai, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của địa phương. Cần tiếp tục đổi mới tư duy, phương pháp, cách làm để công tác bồi dưỡng cán bộ cấp xã đạt hiệu quả cao nhất, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp đổi mới và hội nhập quốc tế. Cán bộ cấp xã cần không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ để xứng đáng với sự tin tưởng của Đảng và nhân dân.

6.1. Tiếp Tục Đổi Mới Tư Duy Về Công Tác Cán Bộ

Cần đổi mới tư duy về công tác cán bộ, coi trọng cả đức và tài, đặt đức lên hàng đầu. Tuy nhiên trình độ, năng lực tổ chức phong trào thực tiễn một số xã trong huyện còn hạn chế, hoạt động chủ yếu là sự vụ, tầm khái quát còn thấp, tổ chức các phong trào của nhân dân không hiệu quả, một số cán bộ chủ chốt còn có tư tưởng ỷ lại cấp trên, chưa mạnh dạng, còn ngại va chạm với công việc và nhân dân, thực thi nhiệm vụ còn mang nặng tính hình thức gây lãng phí tốn kém ngân sách, tiền và công sức của nhân dân…

6.2. Xây Dựng Đội Ngũ Cán Bộ Gần Dân Hiểu Dân Vì Dân

Cần xây dựng đội ngũ cán bộ gần dân, hiểu dân, vì dân. Cán bộ phải luôn đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết, lắng nghe ý kiến của nhân dân, giải quyết kịp thời những khó khăn, vướng mắc của nhân dân.Cần chú trọng việc tự học, tự bồi dưỡng của cán bộ, khuyến khích cán bộ đọc sách, báo, tạp chí chuyên ngành, tham gia các diễn đàn trực tuyến.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Năng lực tổ chức thực tiễn của đội ngũ cán bộ cơ sở là nhân tố quyết định tính hiệu lực, hiệu quả của hệ thống chính trị tại địa phương. Tại huyện Vĩnh Thạnh, một huyện miền núi thuộc tỉnh Bình Định với 9 đơn vị hành chính cấp xã gồm 8 xã và 1 thị trấn, việc nâng cao năng lực cho 53 cán bộ chủ chốt giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế và đảm bảo an ninh trật tự. Trong giai đoạn 2020 - 2023, kinh tế huyện duy trì tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm đạt 12,59% mỗi năm, tỷ lệ che phủ rừng đạt 74% và diện tích tự nhiên chiếm 39% diện tích 3 huyện miền núi của tỉnh Bình Định. Tuy nhiên, tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện vẫn còn ở mức 29,8%, đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với khả năng cụ thể hóa chủ trương của cấp ủy và chính quyền cơ sở.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của đề án là giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số với những hạn chế về kỹ năng lãnh đạo, điều hành thực tế của cán bộ cơ sở. Mục tiêu nghiên cứu nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận về năng lực tổ chức thực tiễn, khảo sát và đánh giá thực trạng năng lực của 53 cán bộ chủ chốt tại 9 xã, thị trấn thuộc huyện Vĩnh Thạnh trong giai đoạn 2020 - 2023. Từ đó, đề án xác định phương hướng và đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ giai đoạn 2023 - 2025 nhằm chuẩn hóa 100% kỹ năng tổ chức thực tiễn cho đội ngũ lãnh đạo xã, góp phần nâng cao thu nhập bình quân đầu người từ mức 36,792 triệu đồng/năm lên các chỉ tiêu cao hơn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ. Lênin đã khẳng định vai trò của người cán bộ qua tiêu chuẩn kết hợp sáng suốt lý luận với năng khiếu thực tiễn và tính kỷ luật. Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh quan điểm cán bộ là cái gốc của mọi công việc, muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém.

Mô hình cấu trúc năng lực tổ chức thực tiễn của người lãnh đạo cấp xã trong nghiên cứu được cấu thành từ 3 nhóm năng lực cốt lõi:

1. Năng lực thu thập thông tin, phân tích thực tiễn để lựa chọn phương án tối ưu khi ban hành quyết định lãnh đạo, quản lý.
2. Năng lực tổ chức thực hiện phương án đã chọn thông qua việc phân công, bố trí lực lượng, tuyên truyền và vận động quần chúng nhân dân.
3. Năng lực kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết và rút kinh nghiệm từ thực tiễn.

Bên cạnh đó, đề án vận dụng 4 khái niệm pháp lý và khoa học chính trị nền tảng: Cán bộ công chức theo Luật Cán bộ, công chức; Cán bộ cấp xã theo Nghị định 33/2023/NĐ-CP; Cán bộ chủ chốt cấp xã gồm 7 chức danh chủ chốt; Năng lực thực tiễn là sự thống nhất giữa tri thức, kỹ năng và phẩm chất tâm lý trong việc cải tạo hiện thực khách quan.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ các báo cáo định kỳ giai đoạn 2020 - 2023 của Ban Tổ chức Huyện ủy, Phòng Nội vụ và Ủy ban nhân dân 9 xã, thị trấn của huyện Vĩnh Thạnh. Toàn bộ 53 cán bộ chủ chốt cấp xã được chọn làm cỡ mẫu điều tra toàn diện (phương pháp chọn mẫu tổng thể không xác suất), chiếm 100% đối tượng nghiên cứu trực tiếp để đảm bảo tính bao quát và độ tin cậy tuyệt đối cho địa bàn.

Các phương pháp phân tích chính bao gồm:

• Phương pháp phân tích và tổng hợp: Làm rõ các mối liên hệ biện chứng giữa trình độ lý luận chính trị với hiệu quả xử lý tình huống thực tế của 53 cán bộ lãnh đạo.
• Phương pháp thống kê xã hội học: Xử lý các chuỗi số liệu về cơ cấu trình độ, tỷ lệ ban hành hơn 10.000 văn bản chỉ đạo và tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ của các đơn vị.
• Phương pháp so sánh đối chiếu: So sánh các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội giữa các xã vùng cao và thị trấn trung tâm.

Lý do lựa chọn hệ thống phương pháp này là nhằm kết hợp chặt chẽ giữa góc nhìn định tính của chuyên ngành Chính trị học với các chứng cứ định lượng xác thực, phản ánh chính xác đặc thù của một huyện miền núi trong mốc thời gian từ năm 2020 đến tháng 6 năm 2023.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích thực trạng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã tại huyện Vĩnh Thạnh mang lại các phát hiện trọng tâm sau:

Thứ nhất, trình độ học vấn và lý luận chính trị của đội ngũ cán bộ chủ chốt đạt tỷ lệ chuẩn hóa cao. Trong tổng số 53 cán bộ chủ chốt cấp xã, có 3 cán bộ đạt trình độ Thạc sĩ (chiếm 5,66%), 49 cán bộ có trình độ Đại học (chiếm 92,45%) và chỉ còn 1 cán bộ trình độ Trung cấp (chiếm 1,88%). Về lý luận chính trị, có 14 đồng chí đạt trình độ Cao cấp (chiếm 26,42%) và 39 đồng chí đạt trình độ Trung cấp (chiếm 73,58%), 100% cán bộ tốt nghiệp trung học phổ thông.

Thứ hai, năng lực cụ thể hóa chủ trương thành văn bản quản lý đạt khối lượng lớn nhưng hiệu quả thực thi chưa đồng đều. Trong giai đoạn 2020 - 2023, các xã và thị trấn đã tham mưu, ban hành hơn 10.000 văn bản chỉ đạo, trung bình hơn 3.300 văn bản mỗi năm. Tỷ lệ quyết định được tổ chức thực hiện đạt kết quả tốt ước tính từ 60% đến 70%, góp phần đưa tốc độ tăng trưởng công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp bình quân đạt 23%/năm.

Thứ ba, công tác kiểm tra, giám sát và tổng kết thực tiễn bộc lộ nhiều điểm nghẽn. Gần 25% số cơ quan, đơn vị cấp xã chưa đạt yêu cầu chuẩn mực trong công tác kiểm tra, giám sát. Đồng thời, có 30% cán bộ chủ chốt cấp xã bị đánh giá là chưa thành thạo trong việc tổ chức sơ kết, tổng kết và 20% cán bộ thiếu năng lực đúc rút kinh nghiệm từ thực tiễn để tham mưu chính sách mới.

Thảo luận kết quả

Khi trình bày dữ liệu qua bảng cơ cấu nhân sự và biểu đồ phân bổ năng lực chuyên môn, kết quả cho thấy sự chênh lệch rõ rệt giữa trình độ bằng cấp và kỹ năng thực hành công vụ. Mặc dù tỷ lệ chuẩn hóa chuyên môn đạt trên 98%, khả năng thích ứng với các tình huống phức tạp của cán bộ ở một số xã vùng cao vẫn còn hạn chế.

Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ việc đào tạo trước đây nặng về trang bị kiến thức lý thuyết hành chính, thiếu các kỹ năng mềm như điều hành dự án công, xử lý xung đột đất đai hay chuyển đổi số trong quản lý nông nghiệp. So với các nghiên cứu tương tự tại vùng Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ, cán bộ cấp xã tại Vĩnh Thạnh chịu áp lực kép: vừa phải thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế hiện đại, vừa phải dung hòa với các thiết chế văn hóa làng bản và phong tục tập quán của đồng bào dân tộc thiểu số (chiếm 38,18% tổng nhân sự toàn khối cấp xã).

Sự thiếu hụt về chính sách đãi ngộ cũng là nguyên nhân quan trọng. Thu nhập từ lương chưa đáp ứng trọn vẹn nhu cầu sinh hoạt khiến một bộ phận cán bộ phải phân tán thời gian lao động sản xuất kinh tế hộ gia đình, làm giảm mức độ tập trung cho công tác lãnh đạo. Điều này giải thích tại sao có khoảng 25% đơn vị chưa thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát thường xuyên.

Đề xuất và khuyến nghị

Để nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã huyện Vĩnh Thạnh giai đoạn 2023 - 2025, hệ thống 5 nhóm giải pháp trọng tâm cần được thực hiện:

1. Đổi mới chương trình bồi dưỡng kỹ năng thực tiễn theo vị trí việc làm: Ban Tổ chức Huyện ủy phối hợp với Trung tâm Chính trị huyện xây dựng các khóa tập huấn tình huống, phấn đấu 100% cán bộ chuyên trách cấp xã được bồi dưỡng kỹ năng xử lý điểm nóng, quản lý dự án giảm nghèo và điều hành họp dân hàng năm, hoàn thành chỉ tiêu trước quý 4 năm 2024.
2. Nâng cao tỷ lệ cán bộ có trình độ lý luận chính trị cao cấp: Huyện ủy Vĩnh Thạnh xây dựng kế hoạch đào tạo nâng tỷ lệ cán bộ chủ chốt cấp xã có bằng Cao cấp lý luận chính trị từ 26,42% lên trên 35% vào năm 2025, ưu tiên đối tượng là Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã khó khăn.
3. Hoàn thiện quy chế kiểm tra, giám sát và đánh giá cán bộ bằng chỉ số hiệu quả công việc: Ủy ban Kiểm tra Huyện ủy cùng Ủy ban nhân dân huyện triển khai bộ công cụ đánh giá năng lực thực tiễn định kỳ 6 tháng/lần, đặt mục tiêu giảm tỷ lệ cơ quan yếu kém trong công tác kiểm tra từ 25% xuống dưới 10% vào cuối năm 2024.
4. Đẩy mạnh công tác luân chuyển và tăng cường cán bộ huyện về cơ sở: Ban Thường vụ Huyện ủy tiếp tục điều động từ 3 đến 5 cán bộ có năng lực từ các phòng ban cấp huyện về giữ các chức danh chủ chốt tại các xã miền núi giai đoạn 2023 - 2025 để chuyển giao phương pháp làm việc khoa học.
5. Cải cách chế độ hỗ trợ và môi trường làm việc: Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân huyện Vĩnh Thạnh nghiên cứu ban hành chính sách hỗ trợ phụ cấp đặc thù ngoài ngân sách cho cán bộ trực tiếp bám địa bàn khó khăn, giúp 100% cán bộ an tâm cống hiến toàn thời gian cho công vụ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung đề án mang giá trị ứng dụng thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng chính sau:

1. Cấp ủy và cơ quan tham mưu công tác cán bộ cấp huyện: Ban Tổ chức Huyện ủy, Phòng Nội vụ huyện Vĩnh Thạnh và các địa phương có điều kiện tương đồng sử dụng số liệu của 53 cán bộ để làm căn cứ quy hoạch, tuyển chọn, đào tạo và bổ nhiệm cán bộ chủ chốt cấp cơ sở theo tiêu chuẩn năng lực thực tế.
2. Giảng viên và học viên chuyên ngành Chính trị học, Quản lý công: Các cơ sở giáo dục như Trường Chính trị tỉnh Bình Định, Trường Đại học Quy Nhơn sử dụng đề án làm tài liệu tham khảo cho học phần Xây dựng Đảng, Khoa học lãnh đạo và Quản lý hành chính nhà nước ở cơ sở.
3. Đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã: Các đồng chí Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã tham khảo mô hình 3 thành tố năng lực để tự đánh giá, rèn luyện phương pháp lập kế hoạch và nâng cao hiệu quả lãnh đạo điều hành tại địa phương.
4. Các nhà hoạch định chính sách địa phương: Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các cấp sử dụng kết quả nghiên cứu để ban hành các đề án phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao vùng đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2025 - 2030.

Câu hỏi thường gặp

Năng lực tổ chức thực tiễn của cán bộ chủ chốt cấp xã gồm những thành tố nào? Năng lực này gồm 3 thành tố cốt lõi: khả năng ra quyết định lãnh đạo tối ưu; khả năng bố trí lực lượng, tổ chức thực hiện và vận động nhân dân; khả năng kiểm tra, giám sát và tổng kết thực tiễn. Cả 3 yếu tố này liên kết chặt chẽ giúp chuyển hóa đường lối của Đảng thành kết quả phát triển kinh tế - xã hội.

Thực trạng trình độ chuyên môn của cán bộ chủ chốt cấp xã huyện Vĩnh Thạnh ra sao? Đội ngũ gồm 53 cán bộ chủ chốt có trình độ chuẩn hóa cao: 5,66% đạt trình độ Thạc sĩ, 92,45% đạt trình độ Đại học và chỉ có 1,88% trình độ Trung cấp. 100% cán bộ có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông, tạo nền tảng học vấn vững vàng cho công tác quản lý.

Điểm hạn chế lớn nhất trong năng lực thực tiễn của cán bộ xã tại địa phương là gì? Hạn chế lớn nhất nằm ở khâu kiểm tra và tổng kết thực tiễn, với gần 25% cơ quan chưa đạt yêu cầu kiểm tra và 30% cán bộ lúng túng khi sơ kết, rút kinh nghiệm. Nhiều văn bản chỉ đạo còn mang tính rập khuôn, chưa theo sát tình hình thực tế địa phương.

Đề án đưa ra những mục tiêu nâng cao năng lực nào cho giai đoạn 2023 - 2025? Đề án đặt mục tiêu 100% cán bộ được bồi dưỡng kỹ năng lãnh đạo thực tế, nâng tỷ lệ cán bộ có bằng Cao cấp lý luận chính trị từ 26,42% lên trên 35%, và kéo giảm tỷ lệ cơ quan thực hiện yếu công tác kiểm tra xuống dưới 10% vào năm 2025.

Nghiên cứu có giá trị thực tiễn như thế nào đối với các huyện miền núi khác? Đề án cung cấp khung đánh giá năng lực thực tiễn chuẩn xác cho các địa bàn miền núi có đông đồng bào dân tộc thiểu số, giúp giải quyết bài toán dung hòa giữa quản lý hành chính nhà nước với phong tục tập quán cộng đồng bản địa.

Kết luận

• Đề án khẳng định năng lực tổ chức thực tiễn của 53 cán bộ chủ chốt cấp xã là nhân tố quyết định tốc độ tăng trưởng kinh tế 12,59% của huyện Vĩnh Thạnh.
• Dữ liệu thực chứng cho thấy tỷ lệ cán bộ có trình độ đại học trở lên đạt 98,11%, nhưng vẫn còn 25% đơn vị yếu về công tác kiểm tra, giám sát.
• Công trình đã hệ thống hóa mô hình 3 thành tố năng lực tổ chức thực tiễn phù hợp với thể chế chính trị và đặc thù địa bàn miền núi.
• Hệ thống 5 nhóm giải pháp đồng bộ giai đoạn 2023 - 2025 tạo lộ trình rõ ràng để nâng cấp chất lượng cán bộ lãnh đạo cấp xã cả về lý luận và kỹ năng hành động.
• Các cơ quan quản lý nhà nước và viện nghiên cứu cần tiếp tục ứng dụng các khuyến nghị của đề án vào thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề về năng lực thực tiễn, điều kiện rất căn bản là chất lượng, hiệu quả sử dụng lực lượng, công cụ, phương tiện nhằm đạt hiệu quả cao trong công việc. Thứ ba, năng lực được thể hiện ở khả năng giải quyết những mâu thuẫn trong hoạt động thực tiễn. Mọi sự vật, hiện tượng trong thế giới tồn tại có những mặt, đặc điểm, thuộc tính, tính quy định mang khuynh hướng biến đổi trái ngược nhau tồn tại khách quan trong sự liên hệ, tác động qua lại lẫn nhau, xung đột lẫn nhau tạo nên động lực của sự phát triển, trên cơ sở đó, giúp cho con người có những giải pháp cụ thể trong xây dựng và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ đúng kế hoạch, đồng thời tạo ra động lực to lớn thúc đẩy con người nhiệt huyết, phấn khởi, tích cực phấn đấu học tập, rèn luyện, công tác,v. Thứ tư, năng lực được thể hiện ở khả năng tổng kết thực tiễn cải tạo hiện thực, do vậy, hiệu quả mỗi nhiệm vụ cụ thể của con người là thước đo đánh giá năng lực thực tiễn của họ.

Mỗi công việc, nhiệm vụ trong kế hoạch hoạt động, đều gắn với kinh nghiệm, nội dung, hình thức, phương pháp tiến hành cụ thể để đạt được mục tiêu. Thứ năm, năng lực được thể hiện ở kỹ năng, kỹ xảo gắn với kinh nghiệm trong hoạt động của chủ thể. Kỹ năng, kỹ xảo của chủ thể là quá trình phản ánh kết quả của nhận thức và tái hiện trong tư duy về sự vật, hiện tượng nào đó, quá trình con người nhận biết, hiểu biết thế giới khách quan, là khả năng vận dụng những tri thức vào thực tiễn. Khái niệm năng lực tổ chức thực tiễn Khi nghiên cứu năng lực tổ chức thực tiễn của cán bộ lãnh đạo, quản lý chúng ta đặt nó trong mối quan hệ biện chứng với phẩm chất của họ.

Phẩm chất và năng lực (đức và tài) là hai bộ phận cấu thành nên nhân cách người cán bộ. 17 Nhân cách người cán bộ phải thống nhất giữa cái “cái bên trong” và “cái bên ngoài”. Sự thống nhất này hình thành nên bản lĩnh chính trị, văn hóa chính trị của người cán bộ. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định, đức và tài là hai mặt thống nhất quyện vào nhau tạo nên nhân cách người cán bộ cách mạng.

Đức ở đây là đạo đức, là đạo đức cách mạng, là đạo đức mới, không phải vì danh vọng cá nhân, mà vì lợi ích chung của Đảng, của dân tộc, của loài người. Tài ở đây là năng lực của người cán bộ, bao gồm sự hiểu biết và kỹ năng lãnh đạo nhằm đạt được mục tiêu đề ra. Trong mối quan hệ giữa đức và tài, đức là cái gốc, Người nói: “Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo.

Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”[8, tr. Quan điểm này là nền tảng tư tưởng cho việc nghiên cứu về phẩm chất và năng lực của người cán bộ. Đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý thì năng lực là tổ hợp các thuộc tính tâm lý của chủ thể nhằm đáp ứng yêu cầu hoạt động đó, chúng được hình thành, phát triển trong quá trình sống và hoạt động của cá nhân. Hoạt động thực tiễn của cán bộ lãnh đạo, quản lý là con đường, phương tiện hình thành và hoàn thiện năng lực tổ chức thực tiễn ở họ.

Năng lực không chỉ là thuộc tính riêng lẻ nào đó của cá nhân mà là sự tổng hợp những thuộc tính cá nhân đáp ứng những yêu cầu nhất định trong việc cải tạo hiện thực.