đặt vấn đề kích thích tư duy. Các câu hỏi cần hướng người học tiếp cận vấn đề thực tiễn, tư duy về khái niệm chính, mỗi câu hỏi được xây dựng nhằm giải quyết từng vấn đề mà kế hoạch học tập đã nêu ra và định hướng sản phẩm cụ thể của dự án. Bên cạnh đó GV cần lập kế hoạch triển khai các hoạt động: triển khai như thế nào, vào thời gian nào, ở đâu, ai sẽ cùng tham gia ở dạng khung kế hoạch, mục đích là giúp HS tự chủ trong học tập, xác định những công việc cần làm, đặt thời gian biểu, phương tiện, kinh phí, địa điểm, phương pháp tiến hành và phân công công việc trong nhóm. Thông qua khung kế hoạch GV đã ngầm thiết kế các nhiệm vụ cho HS và khi HS thực hiện xong các hoạt động thì bộ câu hỏi được giải quyết và các mục tiêu học tập đồng thời cũng đạt được.
Trong giai đoạn xây dựng dự án học tập, GV cần lường trước các tình huống có thể xảy ra và định hướng cách thức giải quyết các tình huống đó. - Dự kiến đánh giá: Trong dạy học dự án, HS là người tổng hợp và khái quát hóa các khái niệm mà họ thu nhận được trong quá trình học, GV cần xây dựng những tiêu chí có giá trị để đánh giá quá trình học tập của HS, từ lúc HS bắt đầu lập kế hoạch dự án cho tới khi hoàn 10 thành dự án. Căn cứ vào hoạt động và sản phẩm dự án học tập để xây dựng tiêu chí đánh giá tương ứng. Mỗi tiêu chí đánh giá cần phải cân nhắc thang điểm, mục nhận xét và thuận tiện khi triển khai.
Quá trình đánh giá phải công bằng, chính xác và được ghi nhận bằng điểm số và nhận xét. * Giai đoạn 2: Tổ chức dạy học theo dự án - Bước 1. GV giới thiệu dự án và giao nhiệm vụ cho HS. Đây là một hoạt động để thông báo với toàn thể HS và những người tham gia thực hiện dự án kế hoạch triển khai chi tiết từng nội dung đã được soạn thảo trong dự án học tập.
Khi đó GV cung cấp những mốc thời gian quan trọng trong dự án để HS chủ động học tập. Mốc thời gian đó có thể là nội dung cần đạt đối với 1 tiết học trên lớp hoặc thời điểm để kết thúc một hoạt động học tập. Đồng thời đưa ra những mục tiêu học tập thông qua bộ câu hỏi đã chuẩn bị trước, để HS lựa chọn cách làm và tìm câu trả lời. Điều này là rất quan trọng vì nó sẽ định hướng hoạt động học tập của HS cũng như tạo cơ hội cho HS chủ động trong cách học của mình.
HS thực hiện dự án + Xây dựng nhóm học tập: HS trong lớp được chia thành nhiều nhóm nhỏ, mỗi nhóm từ 4-6 HS. Có nhóm trưởng, thư kí và các bạn thành viên. Mỗi nhóm phải kê khai thông tin của các thành viên trong nhóm (sở thích, điểm mạnh, điểm yếu, khả năng học tập từng môn học, thông tin liên hệ, điện thoại, địa chỉ email. Các HS được tập hợp vào mỗi nhóm cần phải tương đồng về khả năng thực hiện các hoạt động học tập (tỉ lệ nam nữ, phân bổ học lực, năng lực.
Thống nhất cách trao đổi thông tin trong một nhóm, các nhóm với nhau. Thiết lập các quy định cho quá trình thực hiện các hoạt động như yêu cầu có tính hợp tác, tham gia tích cực các hoạt động thực hành, nội qui thực hành, tính kỉ luật trong học tập. Các quy định này cần cụ thể, chi tiết và rõ ràng. + Xây dựng kế hoạch học tập: Căn cứ vào nhiệm vụ được giao.
Kế hoạch học tập được xây dựng theo từng nhóm, chi tiết đến từng HS. Những công việc cụ thể được lên kế hoạch để triển khai đó là: - Lập thời gian biểu cụ thể cho từng ngày và khoảng thời gian cần thiết cho một hoạt 11 động - Xác định địa điểm thực hiện, phương tiện, phương pháp tiến hành - Thảo luận, chia sẻ thông tin qua các mạng xã hội hoặc các trang web cộng tác - Kế hoạch có thể thay đổi trong khi triển khai ngoài thực tế, các thành viên trong nhóm nên bàn bạc để điều chỉnh cho phù hợp. + Thu thập và xử lí thông tin: Thông qua các công cụ tìm kiếm như: máy ảnh, máy quay, kính hiển vi, máy tính, một số phần mềm tiện ích, đồ dùng thí nghiệm, sổ ghi chép, bút. Tùy theo nội dung hoạt động mà sử dụng công cụ cho phù hợp.
Thông tin tìm kiếm cần được chọn lọc và lưu lại. Môi trường thu thập thông tin có thể là: phòng thí nghiệm, bảo tàng, khu chế xuất, khu dân cư, hộ gia đình, cơ quan hành chính. Các cơ sở hành chính sự nghiệp trong cộng đồng, hoạt động trải nghiệm của HS cần có sự can thiệp của Hiệu trưởng và GV để có giấy liên hệ làm việc. Một số cơ sở sản xuất chủ thể cá nhân, hoặc hộ dân.
HS chủ động nghĩ ra cách để thực hiện hoạt động tìm hiểu. Sau khi đã thu thập thông tin, HS cần tiến hành phân loại thông tin đã thu thập thành 2 dạng: định tính, định lượng. Định tính là những thông tin phản ảnh hình thái, đặc điểm, tính chất sự vật hiện tượng, theo qui luật xã hội, qui luật tự nhiên mà con người có thể dùng từ ngữ, hình ảnh để mô tả. Định lượng là những thông tin được đo lường và tính toán cụ thể bằng các thuật toán để có những con số, mô hình, đồ thị.
của thông tin ban đầu. Sắp xếp thông tin đã phân loại với những công cụ xử lí tương ứng. Kết hợp thông tin định tính và thông tin định lượng để đưa ra kết luận + Tổng hợp thông tin: Tất cả những kết luận đã được đưa ra từ khâu xử lí thông tin cần được sử dụng, trình bày hợp lí theo logic nội dung dưới dạng word, Power point, videoclip thậm chí là 1 bộ sưu tập vật mẫu, 1 loại thực phẩm có thể tiêu dùng. tùy theo mục tiêu học tập.
+ Đóng gói sản phẩm: HS phải hoàn thiện một sản phẩm có thể là poster, tập san, 1 bộ phim, bộ sưu tập vật mẫu, 1 loại thực phẩm có thể tiêu dùng, một bài phân tích về nội dung cụ thể,.tùy theo mục tiêu của dự án. Trên thực tế HS chủ động xây dựng nhóm học tập. Tuy nhiên, GV nên tìm hiểu đặc điểm của HS trong lớp trước để định hướng nhóm học tập có nhiều thành viên sở hữu những “sở trường khác nhau” thuận tiện cho hoạt động học tập đa dạng sau này. Sau đó GV hướng 12 dẫn các nhóm trưởng thực hiện tốt các qui định của một nhóm học tập cũng như các hoạt động học tập sắp được triển khai.
Thống nhất phương thức liên lạc trong nhóm, ngoài nhóm. Các nhóm trưởng có trách nhiệm về triển khai với các thành viên trong nhóm. Kế hoạch học tập phải được triển khai chi tiết đến từng nhóm, từng thành viên trong nhóm từ kế hoạch khung ban đầu của GV. Do đó, mức độ phù hợp, khả năng triển khai trong thực tiễn thì HS cần phải cân nhắc và có sự trao đổi với GV.
GV chủ động quan sát, tìm hiểu kĩ từng đối tượng HS để nhắc nhở, chia sẻ khi cần thiết và đừng bỏ rơi bất kì HS nào nhằm định hướng các hoạt động học tập của HS sao cho các hoạt động trong kế hoạch là khả thi. Hoạt động dự án thường được diễn ra trong lớp học và ngoài lớp học. Nên việc kiểm soát các em học được gì là rất quan trọng. Do đó, GV cần có sự theo dõi, ghi chép trung thực từng biểu hiện, hoạt động của HS, để định hướng, can thiệp kịp thời khi các em gặp khó khăn, nhất là khi HS đi thu thập thông tin ngoài thực tiễn, và cũng cần đôn đốc nhắc nhở, thậm chí là GD những HS lẩn tránh trách nhiệm, cẩu thả đối với công việc học tập được giao.
GV dự kiến ngày tổ chức, địa điểm tổ chức báo cáo, sau đó cho HS đăng kí nội dung và thời lượng báo cáo. Tại buổi báo cáo không nhất thiết là toàn bộ các nhóm tham gia báo cáo. Khi nội dung đã chuyển về cho GV trước buổi báo cáo, GV nên lựa chọn 1 số lượng báo cáo nhất định để dành thời gian cho thảo luận, nên chọn sản phẩm tốt nhất và những sản phẩm có nhiều ý tưởng hay nhưng chưa đạt. Mục đích chính của buổi báo cáo là để HS tự đánh giá kết quả học tập của mình, của bạn và tự bổ khuyết một số phần còn thiếu hụt.
GV có vai trò quan trọng trong việc tạo tình huống để HS có cơ hội tự hoàn thiện kết quả học tập của mình. Đối với dự án khi triển khai lần đầu GV thường xuyên phải động viên HS và hướng dẫn chi tiết kế hoạch thực hiện. Tại buổi báo cáo ở trên lớp GV nên trù bị nhiều câu hỏi về nội dung kiến thức cần đạt để hiện thực hóa mục tiêu của dự án và định hướng HS hiểu sâu rộng hơn những lĩnh vực liên quan. Báo cáo sản phẩm và thảo luận.
HS nên đăng kí thời lượng báo cáo với GV trước khi tổ chức bước 3. Trong buổi báo cáo các nhóm cử đại diện trình bày sản phẩm học tập, thành viên của nhóm bổ sung cho bài trình bày hoặc trả lời câu hỏi xuất hiện trong buổi báo cáo. GV lắng nghe, phản biện lại sự báo 13 cáo của các nhóm, HS quan sát được kết quả học tập của bạn để đối chiếu việc học tập của mình, tự phát hiện ra những điều mình còn thiếu (kiến thức, cách thu thập thông tin, nguồn tài liệu, mô hình.), sau đó tự bổ xung để hoàn thiện. Những hoạt động đó là cơ hội để người học suy ngẫm và triển khai những hoạt động học tập độc lập của mình.
Sau khi HS đã rút kinh nghiệm về chất lượng sản phẩm, kĩ năng học tập các em có thể chỉnh sửa để tạo ra một sản phẩm hoàn thiện nhất. Trong giai đoạn chuẩn bị và cả quá trình HS thực hiện dự án, GV cần dự kiến các câu hỏi được sử dụng để thảo luận. Các câu hỏi này liên quan trực tiếp đến chủ đề của bài học, đến sản phẩm và quá trình thực hiện dự án của HS. - Bước 4: Đánh giá, kết luận.
Đánh giá được thực hiện trong suốt quá trình triển khai thực hiện dự án. GV đánh giá HS thông qua sản phẩm, bài kiểm tra, kĩ năng và thái độ học tập. Tùy theo từng dự án cụ thể mà hình thức đánh giá có thể được thay đổi để phù hợp với tình huống thực tế.