Chương 1: Cơ chế di truyền và biến dị , Sinh học 12 - THPT” Hướng dẫn cách tạo một số dạng bài tập thường dùng trên liveworksheets (5/13 dạng) TT Dạng bài Hướng dẫn tạo Bạn click vào từng đáp án trong câu hỏi rồi vẽ Bài tập lựa chọn đáp án hộp và điền vào hộp: 1 (trắc nghiệm) Câu trả lời đúng: Select:yes Câu trả lời sai: Select:no Vẽ hộp tại khoảng trống câu và viết vào hộp "choose: + viết các đáp án muốn học sinh lựa Bài tập liệt kê đáp án chọn". Mỗi đáp án sẽ ngăn cách với nhau bằng 2 "/*". đúng VD: choose: tính thoái hóa/*tính đặc hiệu/*tính phổ biến Vẽ hộp ở cuối câu hỏi 1, bạn viết "join:1" 3 Bài tập ghép nối Vẽ hộp ở đầu câu trả lời cho câu hỏi 1 là "join:1" Tương tự như thế cho câu hỏi 2, 3, 4. Vẽ hộp ở phương án cần kéo rồi viết "drag:1""drag:2"… 4 Bài tập kéo thả Vẽ hộp tại nơi cần thả rồi viết "drop:1"; "drop:2"… Vẽ hộp ở cuối phát biểu.
Sau đó nhập lệnh: 5 Bài tập đúng/sai Câu trả lời đúng: tick:yes Câu trả lời sai: tick:no 2. Phần mềm chấm trắc nghiệm TNMARKER Đây là phần mềm được ứng dụng chấm bài thi trắc nghiệm rất nhanh chóng và hiệu quả, với thời gian rất ngắn cho phép GV có thể chấm được số lượng bài của HS rất lớn, phần mềm nàycòn thống kê được kết quả HS qua mỗi bài làm, qua đó giúp GV có thể điều chỉnh cách dạy để cân bằng và giúp HS tiến bộ hơn trong học tập, ôn luyện đề nhằm mục đích tạo đầu ra phù hợp với mục tiêu của quá trình dạy học. Trang 13 skkn “Phát triển năng lực cho học sinh qua thiết kế các bài giảng theo hướng số hóa trong dạy học Chương 1: Cơ chế di truyền và biến dị , Sinh học 12 - THPT” Tổng hợp các phần mềm và thiết bị hỗ trợ theo bảng sau: Thiết bị Thiết bị hỗ Thiết bị hỗ Thiết bị hỗ thiết kế, trợ quản lí Phần mềm/thiết bị trợ dạy học trợ kiểm tra biên tập và lớp học và trực tuyến đánh giá trình diễn hỗ trợ HS 1. Bảng điện tử x x (GAOMON 1060) 13.
Vai trò của các thiết bị phần mềm và thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục - Tác động đến mục tiêu dạy học - Tác động đến phương pháp và kĩ thuật dạy học - Tác động đến phương tiện dạy học và học liệu dạy học, giáo dục - Tác động đến quá trình kiểm tra, đánh giá - Tạo điều kiện và kích thích GV tổ chức hoạt động dạy học, giáo dục đa dạng, hiệu quả - Góp phần phát triển hứng thú học tập và kĩ năng của người học Trang 14 skkn “Phát triển năng lực cho học sinh qua thiết kế các bài giảng theo hướng số hóa trong dạy học Chương 1: Cơ chế di truyền và biến dị , Sinh học 12 - THPT” 2. Một số yêu cầu đặt ra trong việc ứng dụng công nghệ thông tin, học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục để thiết kế bài giảng - Đảm bảo tính khoa học - Đảm bảo tính sư phạm - Đảm bảo tính pháp lí - Đảm bảo tính thực tiễn 2.Xu hướng hiện nay trong việc sử dụng CNTT để thiết kế bài giảng: 2. CƠ SỞ THỰC TIỄN 2. Thực trạng sử dụng các phần mềm hỗ trợ trong dạy học ở trường THPT (thông qua phiếu khảo sát các GV dạy tại trường và GV dạy môn Sinh học tại 4 trường THPT trong địa bàn huyện Quỳnh Lưu – Hoàng Mai ) Đa số GV đã biết vận dụng 1 số phần mềm trong dạy học, đặc biệt là trong thời điểm xảy ra dịch bệnh Covit 19 kéo dài, tất cả đều chuyển qua hình thức dạy - học trực tuyến, và kết hợp cả trực tiếp.
Tuy nhiên, cách thức tổ chức chưa đa dạng, chỉ mới dừng lại ở khâu trình chiếu đơn giản, tương tác một chiều, nên hiệu quả học tập chưa cao. Kết quả thăm dò 70 GV (36 GV tại đơn vị tôi công tác và 34 GV dạy môn Sinh học tại 4 trường THPT trong địa bàn huyện Quỳnh Lưu – Hoàng Mai về việc sử dụng các phần mềm hỗ trợ trong dạy học được thể hiện qua biểu đồ sau: (Kết quả từ link khảo sát: https://forms.gle/KgQGcmVUai7hPLxA6) Câu hỏi: Quí Thầy/Cô đã sử dụng các phần mềm và thiết bị hỗ trợ như MS Powerpoint, Padlet, Quizi, liveworksheets, phần mềm soạn giảng 3D, TNMARKER, Iminmap, Zalo, Zoom.để thiết kế bài giảng trong dạy học trực tuyến hoặc trực tiếp , quản lí, hỗ trợ học sinh như thế nào? Trang 15 skkn “Phát triển năng lực cho học sinh qua thiết kế các bài giảng theo hướng số hóa trong dạy học Chương 1: Cơ chế di truyền và biến dị , Sinh học 12 - THPT” 2. Thực trạng áp dụng các hình thức tổ chức dạy học có ứng dụng CNTT theo hướng số hóa vào thiết kế các bài/chủ đề của chương I, Sinh học 12 để phát triển năng lực cho học sinh ở trường THPT (thông qua phiếu khảo sát các HS tại trường) Kết quả thăm dò 166 HS của 4 lớp 12A2 (42 HS), 12A4 (42 HS) và 12D2 (41 HS), 12D5 (41HS) trường THPT nơi tôi công tác thì cho thấy: hầu hết HS đều rất hứng thú với bài học được thiết kế theo hướng số hóa, sự tương tác của các em rất nhiều, chủ động, từ đó hình thành các năng lực tự học, giải quyết vấn đề, ứng dụng CNTT và giao tiếp, mang lại niềm vui, yêu thích bộ môn và phát triển nhiều kĩ năng cần thiết cho định hướng nghề nghiệp. Thể hiện qua biểu đồ sau: (Kết quả từ link khảo sát: https://forms.gle/U3zXmiWYph3eh4u58) 2.
Thuận lợi và khó khăn trong việc áp dụng đề tài 2.Thuận lợi Mục tiêu dạy học bậc phổ thông ở Việt Nam hiện nay là phát triển các phẩm chất và năng lực ở HS được quy định trong chương trình GDPT 2018. Việc sử dụng thiết bị công nghệ và học liệu số để triển khai hoạt động học không những giúp HS phát triển NL đặc thù của môn học, các NL chung mà còn góp phần phát triển NL tin học. Qua đó, HS có thêm cơ hội thích nghi và hội nhập với thời kì cách mạng công nghiệp 4.0 Trang 16 skkn “Phát triển năng lực cho học sinh qua thiết kế các bài giảng theo hướng số hóa trong dạy học Chương 1: Cơ chế di truyền và biến dị , Sinh học 12 - THPT” Đội ngũ cán bộ giáo viên nhà trường và tổ bộ môn đảm bảo về số lượng và chất lượng, đáp ứng yêu cầu của cấp học. Giáo viên trong nhà trường luôn có trách nhiệm cao, say mê với nghề nghiệp và hết lòng yêu thương học sinh.
Ngay từ đầu năm học, ban giám hiệu và tổ bộ môn đã có triển khai các kế hoạch, chỉ thị, nhiệm vụ năm học; đổi mới PPDH, ứng dụng học liệu số vào thiết kế các bài giảng nhằm phát triển năng lực HS, tạo hứng thú học tập cho HS. Bên cạnh đó, nhiều trường THPT hiện nay có nhiều thế mạnh về cơ sở vật chất. Để thiết kế các bài giảng có chất lượng đòi hỏi ứng dụng nhiều của CNTT, học liệu số, HS khá thành thạo vi tính, máy chiếu, khai thác mạng (facebook, zalo, messeger, trang web, goole, LMS.), qua đó phát triển các NL cho HS, đảm bảo mục tiêu của quá trình dạy học. Khó khăn - Năng lực của giáo viên trong việc tiếp cận với chương trình đổi mới phương pháp dạy học ở các trường và các địa phương không đồng đều, một số giáo viên chưa thực hiện đổi mới phương pháp giáo dục, giảng dạy do chưa quan tâm đến quá trình đổi mới, cải cách của Bộ giáo dục.
Phương pháp dạy học của nhiều giáo viên còn thiếu sáng tạo, gượng ép. Giáo viên lên lớp chủ yếu dạy xong các kiến thức trong sách giáo khoa theo lối truyền thụ truyền thống giáo viên giảng, ghi bảng còn học sinh nghe, chép. Chính điều đó làm cho học sinh tiếp nhận kiến thức một chiều, thiếu sự năng động, tự tin. - Bản thân các giáo viên chưa có đủ kinh nghiệm, năng lực để tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, vì thực tế chưa có nhiều chương trình tập huấn hiệu quả về việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho giáo viên, đồng thời giáo viên chưa được tham gia nhiều các hoạt động nên thiếu kinh nghiệm - Chưa xây dựng được bộ tiêu chí đánh giá cụ thể về hoạt động của HS, đánh giá cá nhân, nhóm, đánh giá riêng rẻ và đánh giá đồng đẳng để tạo ra động lực, tính tự giác cho các HS.
- Hệ thống mạng internet chưa ổn định, ảnh hưởng đến các tiết học trực tuyến hoặc tổ chức các hoạt động học tập cho HS có ứng dụng CNTT, học liệu số. Tuy nhiên với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kĩ thuật, trong công cuộc thực hiện cuộc cách mạng 4.0 chúng ta cần nhìn nhận lại cách truyền thụ kiến thức cho học sinh. Quá trình hình thành năng lực chính là quá trình phát triển nhân cách toàn diện của học sinh. Quá trình bồi dưỡng giáo dục năng lực là quá trình tác động sư phạm của nhà giáo một cách đúng quy luật, đảm bảo tính khoa học và mang tính thực tiễn.
Trang 17 skkn “Phát triển năng lực cho học sinh qua thiết kế các bài giảng theo hướng số hóa trong dạy học Chương 1: Cơ chế di truyền và biến dị , Sinh học 12 - THPT” 2. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ: THIẾT KẾ CÁC BÀI GIẢNG THEO HƯỚNG SỐ HÓA TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG I, SINH HỌC LỚP 12. Phân tích nội dung và cấu trúc của chương I (theo KHGD bộ môn của nhóm Sinh học, đơn vị nơi tôi công tác) Hình thức Nội dung tổ chức dạy điều chỉnh / học/hình Hướng dẫn Thời thức kiểm thực hiện Tên bài/ Yêu cầu cần lượng tra đánh giá theo công TT Bài văn 4040 của Chủ đề đạt dạy (Kết hợp học hình thức Bộ GD&ĐT dạy học (Ngày 16 online và tháng 9 năm trực tiếp) 2021) Phần năm. DI TRUYỀN HỌC Chương I.
CƠ CHẾ DI TRUYỀN VÀ BIẾN DỊ CHỦ ĐỀ: CƠ SỞ VẬT CHẤT VÀ Tích hợp bài CƠ CHẾ DI 1 và bài 2,3 Khái niệm gen, thành 1 chủ TRUYỀN Ở mã di truyền đề. CẤP ĐỘ PHÂN TỬ Đặc điểm mã di Bài 1: Mục truyền Trên lớp + I. Cấu trúc Nắm rõ cơ chế video chung của Ôn tập về nhân đôi ADN. Tổ chức hoạt gen cấu trúc: ADN,ARN, 4t Protein Làm được các động nhóm Không dạy 1 bài tập về + đánh giá chi tiết, chỉ 1 Gen, mã di ADN.
HS giới thiệu 3 truyền và vùng như sơ quá trình đồ hình 1.1 nhân đôi ADN. 2 Phiên mã và Hiểu về cơ chế Bài 2:Mục 2 phiên mã ở sv I.