BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ Tp. HCM --------------- Nguyeãn Baùch Khoa NAÂNG CAO NAÊNG LÖÏC CAÏNH TRANH CUÛA COÂNG TY VINATRANS TRONG BOÁI CAÛNH HOÄI NHAÄP KINH TEÁ TOAØN CAÀU LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ TP. Hoà Chí Minh - Naêm 2007 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ Tp. HCM --------------- Nguyeãn Baùch Khoa NAÂNG CAO NAÊNG LÖÏC CAÏNH TRANH CUÛA COÂNG TY VINATRANS TRONG BOÁI CAÛNH HOÄI NHAÄP KINH TEÁ TOAØN CAÀU Chuyeân ngaønh : Quaûn trò kinh doanh Maõ soá : 60.05 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC: TS.
ÑAËNG NGOÏC ÑAÏI TP. Hoà Chí Minh - Naêm 2007 LÔØI CAÛM ÔN Toâi xin ñöôïc daønh trang naøy ñeå baøy toû loøng bieát ôn tröôùc heát ñeán caùc Thaày Coâ trong Khoa Ñaøo taïo Sau ñaïi hoïc vaø Khoa Quaûn trò Kinh doanh Tröôøng Ñaïi hoïc Kinh teá Thaønh phoá Hoà Chí Minh ñaõ taän tình truyeàn ñaït nhöõng kieán thöùc quyù baùu – neàn taûng cho vieäc nghieân cöùu vaø hoaøn thaønh luaän vaên naøy. Xin chaân thaønh caùm ôn Thaày TS Ñaëng Ngoïc Ñaïi ñaõ nhieät tình giuùp ñôõ, höôùng daãn chæ baûo, cung caáp tö lieäu trong suoát qua trình toâi thöïc hieän luaän vaên. Thaønh phoá Hoà Chí Minh, ngaøy 02 thaùng 10 naêm 2007 Nguyeãn Baùch Khoa LÔØI CAM ÑOAN Toâi xin cam ñoan ñaây laø coâng trình nghieân cöùu cuûa rieâng toâi.
Caùc soá lieäu söû duïng trong luaän vaên naøy laø trung thöïc. Keát quaû nghieân cöùu chöa töøng ñöôïc ai coâng boá trong baát kyø coâng trình nghieân cöùu naøo. Nguyeãn Baùch Khoa MUÏC LUÏC DANH MUÏC CAÙC KYÙ HIEÄU, CHÖÕ VIEÁT TAÉT DANH MUÏC CAÙC BAÛNG, BIEÅU DANH MUÏC CAÙC HÌNH VEÕ, ÑOÀ THÒ LÔØI MÔÛ ÑAÀU. Ñaët vaán ñeà.
Muïc ñích cuûa ñeà taøi. Phöông phaùp nghieân cöùu. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu cuûa ñeà taøi. Keát caáu cuûa luaän vaên .3 CHÖÔNG 1: CÔ SÔÛ KHOA HOÏC VAØ THÖÏC TIEÃN CUÛA ÑEÀ TAØI.2 Naêng löïc caïnh tranh .2 Caùc yeáu toá aûnh höôûng ñeán naêng löïc caïnh tranh cuûa doanh nghieäp .1 Caùc yeáu toá noäi boä .2 Caùc yeáu toá thuoäc moâi tröôøng kinh doanh.3 Ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa doanh nghieäp .4 Caùc chieán löôïc caïnh tranh cô baûn .1 Chieán löôïc chi phí thaáp nhaát .2 Chieán löôïc khaùc bieät hoùa saûn phaåm .3 Chieán löôïc taäp trung vôùi chi phí thaáp .4 Chieán löôïc taäp trung vôùi khaùc bieät .5 Kinh nghieäm cuûa moät soá doanh nghieäp giao nhaän kho vaän nöôùc ngoaøi .18 CHÖÔNG 2: ÑAÙNH GIAÙ THÖÏC TRAÏNG NAÊNG LÖÏC CAÏNH TRANH CUÛA COÂNG TY VINATRANS .1 Lòch söû hình thaønh vaø quaù trình phaùt trieån cuûa coâng ty VINATRANS .1 Giôùi thieäu sô löôïc veà coâng ty VINATRANS .1 Caùc thoâng tin cô baûn.2 Caùc lónh vöïc hoaït ñoäng chuû yeáu .3 Sô ñoà toå chöùc boä maùy coâng ty VINATRANS .2 Lòch söû hình thaønh coâng ty VINATRANS.3 Söï hình thaønh VINATRANS Group.
Ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa coâng ty VINATRANS.1 Phaân tích moâi tröôøng beân ngoaøi .1 Tình hình thò tröôøng chung .2 Tình hình ngaønh giao nhaän kho vaän cuûa Vieät Nam .3 Phaân tích ñoái thuû caïnh tranh .2 Phaân tích moâi tröôøng beân trong doanh nghieäp .3 Yeáu toá quyeát ñònh thaønh coâng cuûa doanh nghieäp giao nhaän kho vaän .4 Ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa coâng ty VINATRANS .52 CHÖÔNG 3: GIAÛI PHAÙP & KIEÁN NGHÒ .1 Lieân doanh, lieân keát .2 Phaùt trieån saûn phaåm môùi .5 Cô sôû vaät chaát .6 Heä thoáng maïng löôùi ñaïi lyù, chi nhaùnh. 71 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO. 72 Danh muïc caùc kyù hieäu, chöõ vieát taét GCI Global Competitiveness Index (Chæ soá naêng löïc caïnh tranh toaøn caàu) EDI Electronic data interchange (Heä thoáng trao ñoåi döõ lieäu ñieän töû) FIATA International Federation of Freight Forwarders Association (Hieäp hoäi Giao nhaän Quoác teá) IATA International Air Transport Association (Hieäp hoäi Vaän taûi Haøng khoâng Quoác teá) NVOCC Non-vessel operating of common carrier (Ngöôøi chuyeân chôû khoâng coù taøu) VCCI Vietnam Chamber Of Commerce and Industries (Phoøng Thöông maïi vaø Coâng nghieäp Vieät Nam) VIFFAS Vietnam Freight Forwarders Associations (Hieäp hoäi Giao nhaän Vieät Nam) VISABA Vietnam ship agents and brokers association (Hiệp hội Đại lyù vaø moâi giôùi haøng haûi Vieät Nam) WEF World Economics Forum (Dieãn ñaøn Kinh teá Theá giôùi) WTO World Trade Organisation (Tổ chức Thöông maïi Theá giôùi) Danh muïc caùc baûng, bieåu Bảng 2.1: Keát quaû kinh doanh coâng ty VINATRANS naêm 2005-2006 .2: Ma traän IFE ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa VINATRANS 53 Baûng 2.3: Ma traän hình aûnh caïnh tranh. 55 Danh muïc caùc hình veõ, ñoà thò Hình 1.1: Moái quan heä giöõa caùc caáp ñoä naêng löïc caïnh tranh .2: Caùc yeáu toá aûnh höôûng ñeán naêng löïc caïnh tranh cuûa DN .3: Caùc nhaân toá taùc ñoäng ñeán cuoäc caïnh tranh trong ngaønh .4: Sô ñoà lyù thuyeát ma traän IFE.5: Caùc chieán löôïc caïnh tranh cô baûn .1: Sô ñoà boä maùy toå chöùc quaûn lyù cuûa coâng ty VINATRANS.2: Caùc boä phaän cô baûn cuûa logistics.3: Teân thöông hieäu vaø logo coâng ty VINATRANS .4: Caùc yeáu toá quyeát ñònh söï thaønh coâng cuûa moät doanh nghieäp cung caáp dòch vuï giao nhaän/logistics.5: Quaûn trò daây chuyeàn cung öùng.
51 1 LÔØI MÔÛ ÑAÀU 1. Ñaët vaán ñeà Ngaøy 07/11/2006, Vieät Nam ñaõ chính thöùc ñöôïc keát naïp laøm thaønh vieân cuûa Toå chöùc Thöông maïi Theá giôùi – WTO (World Trade Organisation). Ñaây laø moät noã löïc cuûa Chính phuû Vieät Nam sau 11 naêm ñaøm phaùn, nhöng cuõng laø moät xu theá taát yeáu trong boái caûnh hoäi nhaäp kinh teá toaøn caàu. Söï gia nhaäp WTO mang ñeán cho caùc doanh nghieäp Vieät Nam noùi chung nhieàu cô hoäi ñeå phaùt trieån nhöng ñoàng thôøi cuõng mang laïi nhöõng ñe doïa, thaùch thöùc.
Ñaëc bieät, ngaønh giao nhaän kho vaän Vieät Nam seõ coù nhöõng cô hoäi raát lôùn ñeå phaùt trieån do nhu caàu dòch vuï giao nhaän, haäu caàn döï ñoaùn seõ gia taêng nhanh choùng thôøi kyø haäu WTO. Tuy nhieân, caùc doanh nghieäp giao nhaän Vieät Nam cuõng seõ maát ñi söï baûo hoä baáy laâu nay cuûa Chính phuû vaø phaûi caïnh tranh tröïc tieáp vôùi caùc doanh nghieäp nöôùc ngoaøi cuøng ngaønh. Bôûi vì, theo thoûa thuaän trong quaù trình ñaøm phaùn, Chính phuû Vieät Nam ñaõ phaûi cam keát cho nöôùc ngoaøi ñöôïc thieát laäp ngay caùc doanh nghieäp lieân doanh, vôùi tyû leä goùp voán 49-51% ñeå thöïc hieän caùc dòch vuï vaän taûi, giao nhaän, kho baõi,… Ba naêm sau, tyû leä goùp voán cuûa phía nöôùc ngoaøi seõ taêng leân vaø hoï coù theå thaønh laäp caùc coâng ty 100% voán nöôùc ngoaøi sau 5-7 naêm. Coâng ty Giao nhaän Kho vaän Ngoaïi thöông VINATRANS cuõng ôû trong moâi tröôøng nhö vaäy.
Ngoaøi nhöõng aùp löïc caïnh tranh töø caùc coâng ty noäi ñòa, coâng ty VINATRANS cuõng seõ phaûi ñöông ñaàu vôùi nhöõng aùp löïc caïnh tranh töø nhöõng coâng ty giao nhaän nöôùc ngoaøi maø teân tuoåi, taàm voùc, qui moâ hôn haún nhöõng 2 coâng ty noäi ñòa. Thôøi gian khoâng coøn daøi, caïnh tranh ngaøy caøng khoác lieät. Toàn taïi vaø phaùt trieån ñöôïc hay khoâng seõ tuøy thuoäc gaàn nhö hoaøn toaøn vaøo naêng löïc caïnh tranh cuûa coâng ty VINATRANS. Ñaâu laø lôøi giaûi cho baøi toaùn naøy? 2.
Muïc ñích cuûa ñeà taøi Muïc ñích chính cuûa ñeà taøi naøy laø ñeà ra caùc giaûi phaùp nhaèm naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa Coâng ty Giao nhaän Kho vaän Ngoaïi thöông VINATRANS sau khi phaân tích caùc ñieåm maïnh, ñieåm yeáu cuûa coâng ty VINATRANS cuõng nhö nhaän ñònh caùc cô hoäi, ñe doïa cuûa moâi tröôøng ngaønh giao nhaän Vieät Nam hieän nay trong boái caûnh Vieät Nam vöøa gia nhaäp WTO. Phöông phaùp nghieân cöùu Luaän vaên naøy söû duïng caùc phöông phaùp thoáng keâ, chuyeân gia, toång hôïp, heä thoáng, so saùnh, phaân tích, suy luaän logic vaø döï baùo treân neàn taûng caùc lyù thuyeát veà caïnh tranh, lyù thuyeát quaûn trò chieán löôïc,… Soá lieäu söû duïng chuû yeáu laø soá lieäu thöù caáp laáy töø caùc baùo caùo thoáng keâ cuûa ngaønh vaø caùc boä lieân quan. Moät soá soá lieäu sô caáp töø phöông phaùp ñieàu tra tröïc tieáp moät nhoùm caùc ñoái töôïng coù choïn loïc (phöông phaùp chuyeân gia). Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu cuûa ñeà taøi Ñoái töôïng nghieân cöùu cuûa ñeà taøi naøy laø Coâng ty Giao nhaän Kho vaän Ngoaïi thöông VINATRANS vaø moät soá doanh nghieäp hoaït ñoäng trong lónh vöïc giao nhaän kho vaän, bao goàm doanh nghieäp Nhaø Nöôùc, doanh nghieäp tö nhaân trong nöôùc, nöôùc ngoaøi.
Keát caáu cuûa luaän vaên Luaän vaên naøy bao goàm 03 chöông chính: Chöông 1: Cô sôû khoa hoïc vaø thöïc tieãn cuûa ñeà taøi Trong chöông naøy, taùc giaû trình baøy cô sôû lyù thuyeát, khaùi nieäm caïnh tranh, naêng löïc caïnh tranh vaø caùc chæ tieâu, nhaân toá, phương pháp ñaùnh giaù naêng löïc caïnh tranh cuûa moät doanh nghieäp, caùc chieán löôïc caïnh tranh cô baûn ñoàng thôøi toång hôïp moät soá baøi hoïc kinh nghieäm cuûa moät soá doanh nghieäp giao nhaän kho vaän nöôùc ngoaøi. Chöông 2: Ñaùnh giaù thöïc traïng naêng löïc caïnh tranh cuûa coâng ty VINATRANS Trong chöông 2, taùc giaû taäp trung phaân tích tình hình moâi tröôøng, caùc cô hoäi, ñe doïa cho ngaønh giao nhaän kho vaän Vieät Nam noùi chung, ñaùnh giaù thöïc traïng naêng löïc caïnh tranh cuûa Coâng ty Giao nhaän Kho vaän Ngoaïi thöông VINATRANS vaø caùc cô hoäi, ñe doïa ñoái vôùi coâng ty naøy trong boái caûnh Vieät Nam gia nhaäp WTO - Toå chöùc Thöông maïi Theá giôùi. Chöông 3: Giaûi phaùp vaø kieán nghò Phaàn cuoái cuûa luaän vaên, taùc giaû trình baøy caùc quan ñieåm vaø caùc nhoùm giaûi phaùp thieát thöïc nhaèm naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa coâng ty VINATRANS ñoàng thôøi ñeà xuaát moät soá kieán nghò ñoái vôùi Nhaø Nöôùc vaø Hieäp hoäi Giao nhaän Kho vaän trong vaán ñeà hoã trôï caùc doanh nghieäp giao nhaän kho vaän cuûa Vieät Nam trong thôøi kyø haäu WTO. 4 Chöông 1: CÔ SÔÛ KHOA HOÏC VAØ THÖÏC TIEÃN CUÛA ÑEÀ TAØI 1.1 Caïnh tranh Moät caùch khaùi quaùt, caïnh tranh ñöôïc hieåu laø moät söï ganh ñua, ñaáu tranh giöõa caùc chuû theå kinh doanh vôùi nhau ñeå giaønh khaùch haøng, chieám lónh thò tröôøng vaø ñaït muïc tieâu cuoái cuøng laø toái ña hoùa lôïi nhuaän.
Tröôùc ñaây, trong thôøi kyø ñaàu cuûa neàn kinh teá tö baûn chuû nghóa, quan ñieåm caïnh tranh mang tính ñoái khaùng, caù lôùn nuoát caù beù, thöông tröôøng laø chieán tröôøng. Tuy nhieân, caïnh tranh theo quan ñieåm hieän ñaïi ngaøy nay khoâng phaûi laø tieâu dieät ñoái thuû caïnh tranh cuûa mình maø phaûi tìm caùch mang laïi cho khaùch haøng nhöõng lôïi ích toát nhaát ñeå thu huùt khaùch haøng, ñeå khaùch haøng löïa choïn mình chöù khoâng phaûi löïa choïn ñoái thuû caïnh tranh cuûa mình. Ñaây môùi chính laø söï caïnh tranh laønh maïnh vaø söï caïnh tranh laønh maïnh môùi laø ñoäng löïc ñeå phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi. Caùc lôïi ích maø doanh nghieäp tìm caùch mang laïi cho khaùch haøng coù theå laø chaát löôïng saûn phaåm cao, giaù caû caïnh tranh, heä thoáng keânh phaân phoái roäng khaép, chính saùch thanh toaùn linh hoaït vaø caùc lôïi ích khaùc.