Chương 1: Cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Chương 2 : Phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh của Công ty TNHH ô tô GM Việt Nam giai đoạn 2007-2011. Chương 3 : Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty TNHH ô tô GM Việt Nam trên thị trường Việt Nam đến năm 2020. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP 1.1 Tổng quan về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp 1.
Lý thuyết về cạnh tranh 1. Khái niệm cạnh tranh Vấn đề cạnh tranh kinh tế, về mặt lý luận từ lâu đã được các nhà kinh tế trước C. Mác và chính các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác – Lê Nin đã đề cập đến.Cạnh tranh xuất hiện trong quá trình hình thành và phát triển của sản xuất và trao đổi hàng hóa. Do đó, hoạt động cạnh tranh gắn liền với sự tác động của các quy luật thị trường, như quy luật giá trị, quy luật cung cầu.
Do các cách tiếp cận khác nhau, bởi mục đích nghiên cứu khác nhau nên trong thực tế có nhiều quan niệm khác nhau về cạnh tranh. Về phần mình, kế thừa quan điểm của các nhà kinh tế chúng ta có thể thấy rằng: Cạnh tranh trong kinh tế phản ánh sự ganh đua giữa các chủ thể kinh doanh trong nền kinh tế thị trường để thiết lập, duy trì, phát triển, mở rộng quan hệ trao đổi với khách hàng - thị trường nhằm khẳng định được các mục tiêu kinh doanh. Đó có thể là những phương thức khác nhau mà chủ thể kinh doanh sử dụng để lôi kéo khách hàng của chủ thể kinh doanh khác. Cạnh tranh còn là phương thức giải quyết mâu thuẫn lợi ích giữa các chủ thể của nền kinh tế thị trường.Cạnh tranh không quyết định bản chất kinh tế - xã hội của xã hội đó.Tính chất cạnh tranh bị chi phối bởi bản chất kinh tế - xã hội của xã hội đó.
Với quan niệm như trên phạm trù cạnh tranh được đề cập trong luận văn này là cạnh tranh trong kinh doanh và được hiểu là: “Cạnh tranh là quan hệ kinh tế mà ở đó các chủ thể kinh doanh ganh đua với nhau để tìm mọi biện pháp kể cả các thủ đoạn trong điều kiện pháp luật cho phép nhằm đạt được mục tiêu kinh doanh của mình, thông thường là chiếm lĩnh thì trường, giành lấy khách hàng cũng như điều kiện sản xuất, thị trường có lợi nhất. Nhận thức cạnh tranh trên giúp chúng ta hiểu được vai trò động lực và sự 5 quyết liệt của cạnh tranh cũng như phương thức cạnh tranh trong lĩnh vực kinh doanh.Từ đó, có thể hiểu được bản chất của cạnh tranh, các loại hình cạnh tranh, công cụ và thủ đoạn cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường vốn rất đa dạng và phức tạp. Như vậy, nếu đứng trên lập trường của các chủ thể kinh doanh, cạnh tranh là phương thức giải quyết mâu thuẫn về lợi ích của các nhà kinh doanh với mục đích tối đa hóa lợi nhuận.Thông qua đó cạnh tranh cũng là nhân tố quan trọng thúc đẩy quá trình tích lũy và tập trung, chọn lọc, đào thải diễn ra liên tục ở các doanh nghiệp, các lĩnh vực kinh tế và các nền kinh tế khác nhau. Thêm vào đó, cạnh tranh còn là môi trường để các chủ thể kinh doanh phát triển mạnh mẽ nếu họ thích nghi được các điều kiện của thị trường.
Các hình thức cạnh tranh Trong thực tế, thuật ngữ “ cạnh tranh” được sử dụng rất phổ biến trong các hoạt động kinh tế thị trường. Điều quan trọng ở đây tùy theo mục đích nghiên cứu người ta có thể dựa vào các căn cứ khác nhau để phân loại cạnh tranh. Trên phương diện quản trị kinh doanh, quản trị marketing và trong khuôn khổ đề tài này, luận văn quan tâm đến một số cách tiếp cận sau: Cạnh tranh theo hình thái thị trường có: cạnh tranh hoàn hảo và cạnh tranh không hoàn hảo. Cạnh tranh hoàn hảo hay còn gọi là cạnh tranh thuần túy là loại hình cạnh tranh mà giá cả một loại hàng hóa không thay đổi trong toàn bộ thị trường do có nhiều người bán và người mua, họ có đủ thông tin về các điều kiện thị trường.
Trong thực tế, ít tồn tại loại hình kinh doanh hoàn hảo này.Cạnh tranh không hoàn hảo là hình thái chiếm ưu thế trong trong các ngành sản xuất kinh doanh.Ở đó, các nhà sản xuất bán hàng đủ mạnh để chi phối giá cả sản xuất của mình trên thị trường hoặc từng nơi, từng khu vực cụ thể.Trong cạnh tranh không hoàn hảo chia ra hai loại là độc quyền nhóm cạnh tranh mang tính độc quyền.Độc quyền nhóm là một ngành chỉ có một số ít người sản xuất họ nhận thức được giá cả của mình không chỉ phụ thuộc vào sản lượng của mình mà còn phụ thuộc vào sản lượng của các đối thủ quan trọng của ngành đó.Cạnh tranh mang tính độc quyền là một ngành có nhiều người bán, sản xuất ra những sản phẩm dễ thay thế cho nhau, 6 mỗi hãng chỉ có thể hạn chế ảnh hưởng tới giá cả sản phẩm của mình ở một mức độ nhất định.Các loại cạnh tranh này đều có ý nghĩa với việc nghiên cứu cạnh tranh ở các mức độ khác nhau. Các đối thủ cạnh tranh theo các cấp độ khác nhau: cạnh tranh mong muốn, cạnh tranh giữa các hàng hóa dịch vụ khác nhau do các ngành khác nhau sản xuất và thỏa mãn cùng một nhu cầu mong muốn, cạnh tranh giữa các kiểu loại hàng hóa khác nhau do các doanh nghiệp khác nhau hoặc trong cùng một doanh nghiệp của một ngành sản xuất và cung ứng cho thị trường, đây là cạnh tranh trong nội bộ ngành và cạnh tranh giữa các nhãn hiệu khác nhau. Trong luận văn này tiếp cận hai cấp độ cạnh tranh sau cùng. Các lực lượng cạnh tranh theo mô hình 5 lực lượng cạnh tranh của Michel Porter có: Đối thủ cạnh tranh trực tiếp, sức ép của nhà cung cấp, sức ép của người mua hàng, sức ép của hàng hóa thay thế, sự đe dọa của các doanh nghiệp cạnh tranh tiềm tàng.Trong luận văn này chỉ đề cập tới các đối thủ (lực lượng) cạnh tranh là các hãng, các công ty trong ngành.
Vai trò của cạnh tranh Cạnh tranh có vai trò quan trọng trong nền sản xuất hàng hóa nói riêng và trong lĩnh vực kinh tế nói chung. Đối với nền kinh tế Cạnh tranh là động lực thúc đẩy sản xuất phát triển, góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế; Cạnh tranh buộc người sản xuất phải năng động, nhạy bén, nắm bắt tốt hơn nhu cầu của người tiêu dung, tích cực nâng cao tay nghê và thường xuyên cải tiến kỹ thuật, công nghệ… Ở đâu thiếu cạnh tranh hoặc có biểu hiện độc quyền thì thường trì trệ và kém phát triển. Song song với những lợi ích mà cạnh tranh mang lại thì cũng tồn tại những hạn chế do cạnh tranh không lành mạnh gây ra như: Hàng giả, hàng nhái, ô nhiễm môi trường, phân hóa giàu nghèo, tệ nạn xã hội… Đối với doanh nghiệp 7 Mỗi doanh nghiệp khi tham gia vào thị trường luôn mong muốn có được vị thế cao hơn so với đối thủ.Để tồn tại và đứng vững các doanh nghiệp phải có chiến lược cụ thể cho từng giai đoạn và từng phân khúc sản phẩm với mục tiêu giành lợi thế về phía mình, chiếm lấy lòng tin của khách hàng.Luôn đáp ứng kịp thời, nhanh chóng và đầy đủ các nhu cầu của khách hàng về sản phẩm và dịch vụ. Đối với ngành Hiện nay trong nền kinh tế nói chung và trong ngành ô tô nói riêng cạnh tranh đóng một vai trò hết sức quan trọng trong sự phát triển của ngành.
Cạnh tranh một cách công bằng giữa các đối thủ sẽ mang lại sự phát triển ổn định, bền vững trong ngành, các doanh nghiệp không ngừng tìm các biện phấp để tăng sức cạnh tranh như việc tăng chất lượng sản phẩm, dịch vụ, đổi mơi công nghệ … Qua sự phát triển của mỗi ngành sẽ đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế. Đối với sản phẩm Do có cạnh tranh mà người sản xuất phải tìm mọi cách dể sản xuất ra sản phẩm chất lượng hơn, đẹp hơn, có chi phí sản xuất rẻ hơn, có tỷ lệ tri thức khoa học, công nghệ trong đó cao hơn… để đáp ứng thị hiếu của người tiêu dùng. Ngoài mặt tích cực, cạnh tranh cũng mang lại những hậu quả không mong muốn về mặt xã hội. Nó làm thay đổi cấu trúc xã hội trên phương diện của cải, phân hóa mạnh mẽ giàu nghèo, có những tác động tiêu cực khi cạnh tranh không lành mạnh, dùng các thủ đoạn vi phạm pháp luật hay bất chấp pháp luật.
Vì những lý do trên cạnh tranh kinh tế bao giờ cũng phải được điều chỉnh bởi các định chế xã hội, sự can thiệp của nhà nước. Các công cụ cạnh tranh chủ yếu Cạnh tranh bằng sản phẩm Các sản phẩm của doanh nghiệp thành công thể hiện ở chất lượng sản phẩm, sản phẩm có chất lượng sẽ tạo nên chữ tín cho sản phẩm nói riêng và cho doanh nghiệp nói chung. Điều này được thể hiện qua các mặt sau: - Cạnh tranh về trình độ sản phẩm: Các loại sản phẩm khác nhau sẽ có những 8 nhóm chỉ tiêu khác nhau có tính chất khác nhau để quyết định trình độ của sản phẩm. Doanh nghiệp sẽ có nhiều lợi thế trong cạnh tranh nếu lựa chọn trình độ sản phẩm phù hợp với yêu cầu của thị trường.
- Cạnh tranh về nhãn, mác: Trực giác của người tiêu dùng sẽ được đánh trực tiếp bằng công cụ này. - Cạnh tranh về chất lượng: Tùy theo từng chủng loại sản phẩm khác nhau về tính chất, đặc điểm sản phẩm có thể lựa chọn các chỉ tiêu khác nhau để phản ánh chất lượng sản phẩm. Về mặt này, nếu doanh nghiệp tạo ra được nhiều lợi thế thì sẽ càng có nhiều cơ hội giành thắng lợi trên thị trường. - Cạnh tranh bằng chu kỳ sống hợp lý của sản phẩm: Biện pháp này có nghĩa là doanh nghiệp cần phân tích, nghiên cứu để đưa ra những chiến lược về chu kỳ sống của sản phẩm như việc ra mắt sản phẩm mới, nâng cấp sản phẩm hiện tại hay dừng sản xuất những sản phẩm đã lỗi thời.
Cạnh tranh bằng giá bán Chiến lược về giá bán luôn đóng vai trò quan trọng đối với sự thành công của các sản phẩm.Trong mỗi giai đoạn của chiến lược sản phẩm cần một chiến lược giá phù hợp.