Nâng cao hiệu quả hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp tại công ty cổ phần chứng khoán ngân hàng đầu tư và phát triển việt nam

Hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BSC)… 92 trang · Học viện Ngân Hàng · 2013.

• Tác giả: Đỗ Thị Kim Thoa
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Phương Luyến
• Trường học: Học viện Ngân Hàng
• Chuyên ngành: Quản Lý Quỹ
• Đề tài: Nâng Cao Hoạt Động Tư Vấn Tài Chính Doanh Nghiệp Tại Công Ty Cổ Phần Chứng Khoán Ngân Hàng Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• MỤC LỤC
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGHIỆP VỤ TƯ VẤN TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN
• 1.1. Những vấn đề cơ bản về công ty chứng khoán
• 1.1.1. Khái niệm về công ty chứng khoán
• 1.1.2. Nguyên tắc hoạt động của công ty chứng khoán
• 1.1.2.1. Nhóm nguyên tắc đạo đức
• 1.1.2.2. Nhóm nguyên tắc tài chính
• 1.1.3. Vai trò của công ty chứng khoán
• 1.1.3.1. Đối với tổ chức phát hành
• 1.1.3.2. Đối với thị trường chứng khoán
• 1.1.3.3. Đối với nhà đầu tư
• 1.1.3.4. Đối với cơ quan quản lý thị trường
• 1.1.4. Quy định về vốn của công ty chứng khoán
• 1.1.5. Các nghiệp vụ cơ bản của công ty chứng khoán
• 1.1.5.1. Nghiệp vụ môi giới chứng khoán
• 1.1.5.1.1. Khái niệm
• 1.1.5.1.2. Chức năng
• 1.1.5.2. Nghiệp vụ tự doanh
• 1.1.5.2.1. Khái niệm
• 1.1.5.2.2. Yêu cầu
• 1.1.5.3. Bảo lãnh phát hành chứng khoán
• 1.1.5.3.1. Khái niệm
• 1.1.5.3.2. Các hình thức bảo lãnh phát hành
• 1.1.5.3.2.1. Bảo lãnh cam kết chắc chắn
• 1.1.5.3.2.2. Bảo lãnh theo phương thức dự phòng
• 1.1.5.3.2.3. Bảo lãnh cố gắng cao nhất
• 1.1.5.3.2.4. Bảo lãnh tất cả hoặc không
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CHỨNG KHOÁN NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
• 2.1. Thực trạng nghiệp vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp của các CTCK trong những năm vừa qua
• 2.2. Giới thiệu về công ty cổ phần chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BSC)
• 2.2.1. Khái quát chung về công ty
• 2.2.2. Cơ cấu tổ chức và chức năng các phòng ban
• 2.2.3. Các hoạt động và dịch vụ chính của BSC
• 2.2.4. Tình hình hoạt động kinh doanh của BSC trong 2 năm gần đây
• 2.2.5. Một số định hướng của BSC giai đoạn tới
• 2.3. Thực trạng hoạt động tư vấn TCDN tại BSC
• 2.3.1. Các sản phẩm dịch vụ tư vấn TCDN tại BSC
• 2.3.2. Tình hình hoạt động tư vấn TCDN tại CTCP chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• 2.3.3. Đánh giá chung về hoạt động tư vấn TCDN tại BSC
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CHỨNG KHOÁN NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng phát triển hoạt động tư vấn TCDN tại BSC trong thời gian tới
• 3.2. Định hướng phát triển chung của thị trường chứng khoán
• 3.3. Định hướng phát triển hoạt động tư vấn TCDN tại BSC
• 3.4. Giải pháp phát triển hoạt động tư vấn TCDN tại công ty cổ phần chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• 3.4.1. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 3.4.2. Hoàn thiện chiến lược marketing
• 3.4.3. Đẩy mạnh phát triển sản phẩm dịch vụ mũi nhọn
• 3.4.4. Nâng cao chất lượng tư vấn
• 3.4.5. Hiện đại hóa công nghệ thông tin
• 3.4.6. Tiến hành hợp tác quốc tế
• 3.5. Một số kiến nghị đối với cơ quan Nhà nước
• 3.5.1. Đối với quốc hội
• 3.5.2. Đối với chính phủ
• 3.5.3. Đối với ngân hàng nhà nước
• 3.5.4. Đối với bộ tài chính
• 3.5.5. Đối với bộ kế hoạch đầu tư
• 3.5.6. Đối với ủy ban chứng khoán nhà nước
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hoạt Động Tư Vấn Tài Chính Doanh Nghiệp Tại BSC

Hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BSC) đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp tối ưu hóa quản lý tài chính. BSC cung cấp các dịch vụ tư vấn tài chính đa dạng, từ phân tích tài chính đến lập kế hoạch đầu tư. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn tạo ra giá trị bền vững trong dài hạn.

1.1. Khái Niệm Về Tư Vấn Tài Chính Doanh Nghiệp

Tư vấn tài chính doanh nghiệp là dịch vụ cung cấp thông tin và giải pháp tài chính nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trong việc ra quyết định đầu tư và quản lý tài chính. BSC cung cấp dịch vụ này với mục tiêu giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực tài chính.

1.2. Vai Trò Của BSC Trong Tư Vấn Tài Chính

BSC không chỉ là một công ty chứng khoán mà còn là một đối tác chiến lược trong việc tư vấn tài chính cho doanh nghiệp. BSC giúp doanh nghiệp xây dựng chiến lược tài chính hiệu quả, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

II. Những Thách Thức Trong Hoạt Động Tư Vấn Tài Chính Tại BSC

Mặc dù BSC đã có những thành công nhất định trong hoạt động tư vấn tài chính, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Cạnh tranh gay gắt từ các công ty chứng khoán khác và sự thay đổi liên tục của thị trường tài chính là những yếu tố cần được xem xét. Để duy trì vị thế, BSC cần phải cải thiện chất lượng dịch vụ và nâng cao năng lực cạnh tranh.

2.1. Cạnh Tranh Từ Các Công Ty Chứng Khoán Khác

Sự gia tăng số lượng công ty chứng khoán cung cấp dịch vụ tư vấn tài chính đã tạo ra áp lực lớn cho BSC. Để tồn tại, BSC cần phát triển các dịch vụ độc đáo và chất lượng hơn.

2.2. Biến Động Thị Trường Tài Chính

Thị trường tài chính luôn biến động, điều này ảnh hưởng đến khả năng tư vấn của BSC. Cần có các chiến lược linh hoạt để ứng phó với những thay đổi này.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hoạt Động Tư Vấn Tài Chính Tại BSC

Để nâng cao hiệu quả hoạt động tư vấn tài chính, BSC cần áp dụng một số phương pháp chiến lược. Việc cải thiện chất lượng nguồn nhân lực, hiện đại hóa công nghệ thông tin và phát triển sản phẩm dịch vụ mới là những yếu tố quan trọng.

3.1. Nâng Cao Chất Lượng Nguồn Nhân Lực

Đào tạo và phát triển đội ngũ nhân viên là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng dịch vụ tư vấn. BSC cần đầu tư vào các chương trình đào tạo chuyên sâu cho nhân viên.

3.2. Hiện Đại Hóa Công Nghệ Thông Tin

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả tư vấn. BSC cần áp dụng các phần mềm quản lý tài chính hiện đại để tối ưu hóa quy trình làm việc.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Hoạt Động Tư Vấn Tài Chính Tại BSC

Hoạt động tư vấn tài chính tại BSC đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho các doanh nghiệp. Các sản phẩm dịch vụ tư vấn tài chính đã giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và tăng trưởng bền vững. BSC cần tiếp tục phát triển và mở rộng các dịch vụ này để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Từ Các Dự Án Tư Vấn

Nghiên cứu cho thấy rằng các doanh nghiệp sử dụng dịch vụ tư vấn tài chính của BSC đã cải thiện đáng kể hiệu quả hoạt động và khả năng sinh lời.

4.2. Các Sản Phẩm Dịch Vụ Tư Vấn Tại BSC

BSC cung cấp nhiều sản phẩm dịch vụ tư vấn tài chính, từ phân tích tài chính đến lập kế hoạch đầu tư, giúp doanh nghiệp đạt được mục tiêu tài chính của mình.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Hoạt Động Tư Vấn Tài Chính Tại BSC

Tương lai của hoạt động tư vấn tài chính tại BSC phụ thuộc vào khả năng thích ứng với thị trường và nhu cầu của khách hàng. BSC cần tiếp tục đổi mới và cải tiến dịch vụ để duy trì vị thế cạnh tranh. Việc đầu tư vào công nghệ và nguồn nhân lực sẽ là chìa khóa cho sự phát triển bền vững.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

BSC cần xác định rõ định hướng phát triển trong tương lai, tập trung vào việc mở rộng dịch vụ và nâng cao chất lượng tư vấn.

5.2. Những Kiến Nghị Đối Với Cơ Quan Quản Lý

Cần có những kiến nghị cụ thể đối với cơ quan quản lý để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tư vấn tài chính tại BSC.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Năm 2012 ghi nhận giai đoạn thị trường chứng khoán Việt Nam chịu tác động tiêu cực từ các biến động của kinh tế vĩ mô. Sự suy giảm trong kết quả hoạt động kinh doanh và khả năng huy động vốn buộc các doanh nghiệp trong nước phải tìm kiếm các giải pháp quản trị điều hành và tái cấu trúc tài chính phù hợp. Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp thiếu hụt năng lực chuyên môn để tự thực hiện các nghiệp vụ tài chính phức tạp, dẫn đến nhu cầu gia tăng đối với dịch vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp từ các định chế trung gian.

Thực tế thị trường thời điểm này có hơn 100 công ty chứng khoán tham gia cung ứng dịch vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp, tạo nên áp lực cạnh tranh gay gắt. Để duy trì thị phần và đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của khách hàng, các công ty chứng khoán cần liên tục đánh giá và nâng cao chất lượng dịch vụ. Xuất phát từ bối cảnh đó, tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu về hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BSC).

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể gồm hai nội dung:

1. Đánh giá thực trạng hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam.
2. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả dịch vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp tại công ty.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là dịch vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp của BSC, sử dụng số liệu hoạt động kinh doanh giai đoạn 2008 – 2012, trọng tâm là phân tích so sánh kết quả thực hiện hai năm 2011 và 2012.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các quy định pháp luật hiện hành và các nguyên lý tài chính - chứng khoán:

• Khung pháp lý về điều kiện vốn: Trích dẫn Điều 60 Luật Chứng khoán năm 2006 và Điều 18 Nghị định số 14/2007/NĐ-CP quy định mức vốn pháp định đối với các nghiệp vụ kinh doanh của công ty chứng khoán: Môi giới chứng khoán (25 tỷ đồng), Tự doanh chứng khoán (100 tỷ đồng), Bảo lãnh phát hành chứng khoán (165 tỷ đồng), và Tư vấn đầu tư chứng khoán (10 tỷ đồng).
• Hệ thống nguyên tắc hoạt động: Phân tách thành hai nhóm nguyên tắc gồm nhóm nguyên tắc đạo đức (trung thực, công bằng, ưu tiên lệnh khách hàng, bảo mật thông tin, cấm giao dịch nội gián, không cam kết lợi nhuận trước) và nhóm nguyên tắc tài chính (đảm bảo tỷ lệ an toàn vốn, hạch toán minh bạch, tách biệt tuyệt đối tài sản/tiền gửi của khách hàng với tài sản của công ty chứng khoán).
• Phân loại và quy trình tư vấn tài chính doanh nghiệp: Phân loại theo hình thức (trực tiếp, gián tiếp), theo mức độ ủy quyền (tư vấn gợi ý, tư vấn ủy quyền), và theo đối tượng (tư vấn cho tổ chức phát hành, tư vấn cho nhà đầu tư). Quy trình tư vấn chuẩn hóa gồm 4 bước: (1) Tiếp xúc và tìm hiểu nhu cầu khách hàng; (2) Thương lượng và ký kết hợp đồng; (3) Thực hiện hợp đồng tư vấn; (4) Gia hạn hoặc thanh lý hợp đồng.
• Nội dung nghiệp vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp: Gồm tư vấn chính sách huy động vốn (phát hành cổ phiếu, trái phiếu), tư vấn chính sách sử dụng vốn, tư vấn phân phối lợi nhuận và chia cổ tức, tư vấn tái cấu trúc tài chính, tư vấn cổ phần hóa, tư vấn mua bán - sáp nhập - hợp nhất - chia tách doanh nghiệp (M&A), tư vấn niêm yết chứng khoán, và tư vấn xác định giá trị doanh nghiệp (sử dụng phương pháp tài sản, phương pháp dòng tiền chiết khấu, và phương pháp so sánh).
• Mô hình quản trị chất lượng: Ứng dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000 và chu trình PDCA (Hoạch định - Thực hiện - Kiểm tra - Khắc phục).

Phương pháp nghiên cứu được tác giả vận dụng gồm: phương pháp thống kê mô tả, phương pháp phân tích kinh tế, phương pháp so sánh đối chiếu, và phương pháp quan sát thực tế thu thập số liệu trong quá trình thực tập.

Nguồn dữ liệu nghiên cứu là dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ Báo cáo tài chính đã kiểm toán của BSC giai đoạn 2008 – 2012, Báo cáo thường niên của BSC, số liệu thống kê của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), cổng thông tin gafin.vn, cùng Báo cáo tài chính công bố của các công ty chứng khoán trên thị trường.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận chung về nghiệp vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp của công ty chứng khoán

Chương này khái quát bản chất pháp lý, vai trò và vị trí của công ty chứng khoán đối với tổ chức phát hành, nhà đầu tư, thị trường chứng khoán và cơ quan quản lý nhà nước. Tác giả phân tích chi tiết các nghiệp vụ kinh doanh nòng cốt gồm: môi giới chứng khoán, tự doanh chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán (với 5 phương thức: cam kết chắc chắn, dự phòng, cố gắng cao nhất, tất cả hoặc không, tối thiểu tối đa), quản lý danh mục đầu tư, tư vấn chứng khoán cùng các dịch vụ phụ trợ (lưu ký chứng khoán, cấp tín dụng, phân tích đầu tư, quản lý thu nhập).

Đi sâu vào nghiệp vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp, chương 1 làm rõ vai trò của hoạt động này trong việc tạo lập nguồn thu ổn định, ít phụ thuộc vào rủi ro thị trường và mở rộng cơ sở dữ liệu khách hàng cho công ty chứng khoán. Tác giả thiết lập 3 chỉ tiêu cơ bản đánh giá chất lượng hoạt động tư vấn gồm: (1) Doanh thu hoạt động tư vấn; (2) Tỷ trọng doanh thu tư vấn trên tổng doanh thu hoạt động; (3) Thị phần hoạt động tư vấn (số lượng hợp đồng thực hiện so với toàn thị trường). Đồng thời, chương 1 phân loại các nhân tố ảnh hưởng thành nhóm khách quan (sự ổn định kinh tế - chính trị, khung pháp lý, mức độ phát triển thị trường, áp lực đối thủ cạnh tranh, hành vi khách hàng) và nhóm chủ quan (quan điểm lãnh đạo, uy tín, quy mô tài chính, năng lực đội ngũ nhân sự, cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, sự liên kết giữa các mảng nghiệp vụ).

Chương 2: Thực trạng hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam

Chương 2 mô tả bức tranh toàn cảnh ngành chứng khoán năm 2012: toàn thị trường có trên 50 công ty chứng khoán báo lỗ, hơn 70% công ty có lỗ lũy kế; 11 công ty bị đặt vào diện kiểm soát đặc biệt, 3 công ty bị kiểm soát; 4 công ty rút nghiệp vụ môi giới, 1 công ty rút nghiệp vụ bảo lãnh, 2 công ty rút tự doanh, 3 công ty bị đình chỉ hoạt động (Trường Sơn, Hà Nội, Cao Su) và 4 công ty bị thu hồi chứng nhận đăng ký lưu ký.

Tiếp đó, tác giả trình bày lịch sử hình thành và cơ cấu tổ chức của BSC. Tiền thân là Công ty TNHH Chứng khoán BIDV thành lập ngày 18/11/1999 theo Quyết định số 59/QĐ-HĐQT của BIDV với vốn điều lệ ban đầu 55 tỷ đồng, được cấp giấy phép hoạt động số 02/GPHĐKD ngày 26/11/1999 (là một trong hai công ty chứng khoán đầu tiên tại Việt Nam). Ngày 01/01/2011, công ty chuyển đổi thành Công ty Cổ phần Chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam với vốn điều lệ 865 tỷ đồng. Bộ máy gồm Hội sở chính tại 35 Hàng Vôi (Hà Nội), Chi nhánh TP.HCM tại 146 Nguyễn Công Trứ (Quận 1), mạng lưới gần 30 điểm hỗ trợ giao dịch và hơn 200 nhân sự.

Đánh giá thực trạng hoạt động giai đoạn 2008 – 2012 cho thấy:

• Môi giới: Doanh thu năm 2009 tăng 123% so với 2008, đạt 39.000 tài khoản; sụt giảm trong 2010 – 2011 do thanh khoản thị trường chung thu hẹp; năm 2012 doanh thu hồi phục tăng 58% so với 2011, mở mới 13.000 tài khoản, nâng tổng số tài khoản lên 75.450 tài khoản.
• Lưu ký: Đóng góp tỷ trọng nhỏ nhưng tăng trưởng ổn định, thực hiện lưu ký tập trung cho các doanh nghiệp quy mô lớn như VNM, FPT, VMC, SD7, POT, TIS.
• Bảo lãnh phát hành: Đạt đỉnh năm 2010 qua các thương vụ phát hành trái phiếu lớn (Hoàng Anh Gia Lai, Tân Tạo, Vinaconex, Long Hậu, Thép Vạn Lợi, Tài Nguyên), sau đó giảm dần do công ty chuyển hướng ưu tiên.
• Tự doanh: Doanh thu đạt mức cao năm 2009 (lãi đầu tư cổ phiếu, trái phiếu đạt 50,7 tỷ đồng), sau đó giảm mạnh (doanh thu 2012 chỉ bằng 29% năm 2009 và bằng 75% năm 2011) do BSC chủ động tái cơ cấu danh mục theo hướng an toàn, giảm tỷ trọng cổ phiếu thanh khoản kém.
• Tư vấn tài chính doanh nghiệp: Doanh thu tăng trưởng mạnh mẽ, ghi nhận bước chuyển dịch cơ cấu rõ rệt trong năm 2012.

Chương 3: Giải pháp nâng cao hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam

Dựa trên định hướng phát triển của thị trường chứng khoán và chiến lược của BSC, chương 3 đề xuất 6 nhóm giải pháp nội bộ:

1. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Tổ chức các khóa đào tạo nghiệp vụ và kỹ năng mềm, xây dựng chính sách đãi ngộ nhằm thu hút và giữ chân chuyên viên tư vấn trình độ cao.
2. Hoàn thiện chiến lược marketing: Đẩy mạnh tiếp thị dịch vụ tư vấn trực tiếp đến nhóm khách hàng mục tiêu; tài trợ và phối hợp với các viện, trường đại học tổ chức hội thảo khoa học, các cuộc thi chuyên ngành (tìm hiểu chứng khoán, giám đốc tài chính).
3. Đẩy mạnh phát triển sản phẩm dịch vụ mũi nhọn: Tập trung khai thác các mảng có nhu cầu lớn như tư vấn M&A, tư vấn tái cấu trúc tài chính và tư vấn huy động vốn qua công cụ nợ/vốn.
4. Nâng cao chất lượng tư vấn: Chuẩn hóa quy trình cung cấp dịch vụ, kiểm soát rủi ro thông tin và tối ưu hóa giải pháp tài chính cho khách hàng.
5. Hiện đại hóa công nghệ thông tin: Đầu tư và ứng dụng các phần mềm chuyên sâu hỗ trợ định giá chứng khoán, định giá doanh nghiệp, phân tích kỹ thuật và phân tích cơ bản.
6. Tiến hành hợp tác quốc tế: Tận dụng và thiết lập quan hệ hợp tác với các định chế tài chính quốc tế như Ngân hàng Thế giới (WB), Công ty Tài chính Quốc tế (IFC), Quỹ Phát triển Dự án Mê Kông (MPDF).

Đồng thời, tác giả đưa ra các kiến nghị vĩ mô gửi tới Quốc hội, Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nhằm hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, tăng cường tính minh bạch và chuẩn hóa yêu cầu công bố thông tin từ phía các doanh nghiệp.

Kết quả và đóng góp

Số liệu kết quả kinh doanh giai đoạn 2011 – 2012

Khóa luận tổng hợp biến động các chỉ tiêu kinh doanh của BSC trong hai năm 2011 và 2012 qua bảng số liệu sau:

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2011 (Tỷ đồng)	Năm 2012 (Tỷ đồng)	Biến động (%)
Tổng doanh thu	197,506	221,125	+11,96%
Doanh thu môi giới	21,529	34,020	+58,02%
Doanh thu đầu tư chứng khoán, góp vốn	91,906	69,171	-24,74%
Doanh thu bảo lãnh phát hành	1,780	1,430	-19,66%
Doanh thu đại lý phát hành	0,015	7,921	+52.706,67%
Doanh thu hoạt động tư vấn	5,219	20,490	+292,60%

Số liệu cho thấy mảng hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp có mức tăng trưởng doanh thu gần gấp 4 lần (từ 5,219 tỷ đồng lên 20,490 tỷ đồng), đóng vai trò quan trọng trong việc bù đắp sự sụt giảm của mảng tự doanh/đầu tư và thúc đẩy tổng doanh thu công ty tăng 11,96%.

Đóng góp của đề tài

• Hệ thống hóa khung lý luận về nghiệp vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp trong hoạt động tổng thể của một công ty chứng khoán tại Việt Nam.
• Cung cấp bức tranh thực tế về sự chuyển dịch cơ cấu doanh thu và mô hình hoạt động của BSC trong giai đoạn khủng hoảng và thanh lọc của thị trường chứng khoán năm 2012.
• Xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ kết hợp giữa nâng cao năng lực nội tại doanh nghiệp (nhân sự, công nghệ, sản phẩm mũi nhọn, hợp tác định chế WB, IFC) với các kiến nghị chính sách đối với cơ quan quản lý.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu giới hạn phạm vi khảo sát số liệu thực tế tại một công ty chứng khoán đơn lẻ (BSC) trong khung thời gian 2008 – 2012. Dữ liệu phân tích chủ yếu dựa trên các báo cáo tài chính và báo cáo thường niên công khai, chưa bóc tách chi tiết cơ cấu doanh thu và chi phí của từng hợp đồng tư vấn cụ thể do tính bảo mật nghiệp vụ.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi nghiên cứu so sánh hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp giữa nhóm các công ty chứng khoán có thị phần dẫn đầu; đánh giá tác động của xu hướng tái cơ cấu hệ thống công ty chứng khoán và sự phát triển của thị trường mua bán - sáp nhập doanh nghiệp (M&A) trong các giai đoạn tiếp theo.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo phục vụ:

• Sinh viên, học viên các chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản lý quỹ, Chứng khoán cần tài liệu nghiên cứu về nghiệp vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp và cơ cấu hoạt động của công ty chứng khoán.
• Chuyên viên phân tích và tư vấn tại các định chế tài chính, công ty chứng khoán trong việc tìm hiểu quy trình tư vấn, chỉ tiêu đánh giá chất lượng dịch vụ và quản trị rủi ro theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000.
• Các nhà nghiên cứu quan tâm đến thực trạng thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn tái cấu trúc 2011 – 2012 và chiến lược tái cơ cấu danh mục kinh doanh của các công ty chứng khoán trực thuộc ngân hàng thương mại nhà nước.

Câu hỏi thường gặp

1. Mức vốn pháp định đối với các nghiệp vụ của công ty chứng khoán được quy định như thế nào trong khóa luận?

Theo Điều 60 Luật Chứng khoán 2006 và Điều 18 Nghị định 14/2007/NĐ-CP được nêu trong văn bản, vốn pháp định quy định cho 4 nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán tại Việt Nam gồm: Môi giới chứng khoán là 25 tỷ đồng; Tự doanh chứng khoán là 100 tỷ đồng; Bảo lãnh phát hành chứng khoán là 165 tỷ đồng; Tư vấn đầu tư chứng khoán là 10 tỷ đồng.

2. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty Cổ phần Chứng khoán BSC được trình bày ra sao?

BSC tiền thân là Công ty TNHH Chứng khoán BIDV, thành lập ngày 18/11/1999 theo Quyết định số 59/QĐ-HĐQT của BIDV với vốn điều lệ ban đầu là 55 tỷ đồng và nhận giấy phép số 02/GPHĐKD ngày 26/11/1999 từ UBCKNN. Sau khi hoàn tất cổ phần hóa vào cuối năm 2010, ngày 01/01/2011 công ty chính thức đổi tên thành Công ty Cổ phần Chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam với vốn điều lệ 865 tỷ đồng.

3. Doanh thu hoạt động tư vấn của BSC có sự thay đổi như thế nào trong hai năm 2011 và 2012?

Theo Báo cáo tài chính của BSC được trích dẫn tại Bảng 2.1, doanh thu hoạt động tư vấn năm 2011 đạt 5,219 tỷ đồng. Đến năm 2012, doanh thu mảng này tăng mạnh lên mức 20,490 tỷ đồng, tức tăng gấp gần 4 lần (tương đương mức tăng trưởng 292,60%).

4. Khóa luận nêu ra quy trình chuẩn của hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp gồm những bước nào?

Quy trình nghiệp vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp gồm 4 bước: (1) Tiếp xúc, tìm hiểu nhu cầu khách hàng; (2) Thương lượng, ký kết hợp đồng tư vấn; (3) Thực hiện hợp đồng tư vấn; (4) Gia hạn hoặc thanh lý hợp đồng.

5. BSC đã áp dụng mô hình và tiêu chuẩn quản trị chất lượng nào vào hoạt động?

BSC ban hành sổ tay quản lý chất lượng và đạt chứng chỉ quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 9001:2000 do tổ chức đo lường BVQI cấp, đồng thời áp dụng chu trình PDCA (Hoạch định - Thực hiện - Kiểm tra - Khắc phục) trong kiểm soát và nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đỗ Thị Kim Thoa đã phân tích toàn diện thực trạng hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Chứng khoán BSC trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2012 nhiều biến động. Dữ liệu nghiên cứu phản ánh sự tăng trưởng vượt bậc của doanh thu mảng tư vấn năm 2012 (đạt 20,490 tỷ đồng, tăng 292,60% so với 2011), minh chứng cho sự chuyển dịch cơ cấu dịch vụ hiệu quả. Các nhóm giải pháp phát triển nhân lực, ứng dụng công nghệ, liên kết định chế quốc tế và hệ thống kiến nghị vĩ mô được đề xuất có tính liên kết chặt chẽ với thực tiễn hoạt động của công ty.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Lý luận chung về nghiệp vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp của công ty chứng khoán. Chương 2: Thực trạng hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp tại công ty cổ phần chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam. Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tư vấn tài chính doanh nghiệp tại công ty cổ phần chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam. Đỗ Thị Kim Thoa - Lớp CKA - K12 Khóa luận tốt nghiệp 3 Học viện Ngân Hàng CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGHIỆP VỤ TƢ VẤN TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN 1.

Những vấn đề cơ bản về công ty chứng khoán 1. Khái niệm về công ty chứng khoán Công ty chứng khoán là một tổ chức trung gian tài chính thực hiện các nghiệp vụ trên thị trường chứng khoán. Công ty chứng khoán là tổ chức có tư cách pháp nhân hoạt động kinh doanh chứng khoán, bao gồm một, một số hoặc toàn bộ các hoạt động: môi giới chứng khoán, tự doanh chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán, tư vấn đầu tư chứng khoán, quản lý danh mục đầu tư. Ở Việt Nam các công ty chứng khoán là công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn được thành lập hợp pháp tại Việt Nam và được Ủy ban Chứng khoán Nhà Nước cấp phép thực hiện một hoặc một số loại hình kinh doanh chứng khoán.

Nguyên tắc hoạt động của công ty chứng khoán Công ty chứng khoán hoạt động theo 2 nhóm nguyên tắc cơ bản đó là nhóm nguyên tắc mang tính đạo đức và nhóm nguyên tắc mang tính tài chính. Nhóm nguyên tắc đạo đức Công ty chứng khoán phải đảm bảo giao dịch trung thực và công bằng vì lợi ích của khách hàng. Kinh doanh có kỹ năng, tận tuỵ, có tinh thần trách nhiệm. Ưu tiên thực hiện lệnh của khách hàng trước khi thực hiện lệnh của công ty.

Có nghĩa vụ bảo mật cho khách hàng, không được tiết lộ các thông tin về tài khoản khách hàng khi chưa được khách hàng đồng ý bằng văn bản trừ khi có yêu cầu của các cơ quan quản lý nhà nước. Đỗ Thị Kim Thoa - Lớp CKA - K12 Khóa luận tốt nghiệp 4 Học viện Ngân Hàng Công ty chứng khoán khi thực hiện nghiệp vụ tư vấn phải cung cấp thông tin đầy đủ cho khách hàng và giải thích rõ ràng về các rủi ro mà khách hàng có thể phải gánh chịu, đồng thời họ không được khẳng định về lợi nhuận các khoản đầu tư mà họ tư vấn. Công ty chứng khoán không được phép nhận bất cứ khoản thù lao nào ngoài các khoản thù lao thông thường cho dịch vụ tư vấn của mình. Ở nhiều nước, các công ty chứng khoán phải đóng góp tiền vào quỹ bảo vệ nhà đầu tư chứng khoán để bảo vệ lợi ích khách hàng trong trường hợp công ty chứng khoán mất khả năng thanh toán.

Nghiêm cấm thực hiện các giao dịch nội gián, các công ty chứng khoán không được phép sử dụng các thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán cho chính mình, gây thiệt hại đến lợi ích của khách hàng. Các công ty chứng khoán không được tiến hành các hoạt động có thể làm cho khách hàng và công chúng hiểu lầm về giá cả, giá trị và bản chất của chứng khoán hoặc các hoạt động khác gây thiệt hại cho khách hàng. Nhóm nguyên tắc tài chính Đảm bảo các yêu cầu về vốn, cơ cấu vốn và nguyên tắc hạch toán, báo cáo theo quy định của ủy ban chứng khoán nhà nước. Đảm bảo nguồn tài chính trong cam kết kinh doanh chứng khoán với khách hàng.

Công ty chứng khoán không được dùng tiền của khách hàng làm nguồn tài chính để kinh doanh, ngoại trừ trường hợp số tiền đó dùng phục vụ cho giao dịch của khách hàng. Công ty chứng khoán phải tách bạch tiền và chứng khoán của khách hàng với tài sản của mình. Công ty chứng khoán không được dùng chứng khoán của khách hàng làm vật thế chấp để vay vốn trừ trường hợp được khách hàng đồng ý bằng văn bản. Đỗ Thị Kim Thoa - Lớp CKA - K12 Khóa luận tốt nghiệp 5 Học viện Ngân Hàng 1.

Vai trò của công ty chứng khoán. Công ty chứng khoán có vai trò quan trọng đối với các tổ chức phát hành, đối với thị trường chứng khoán, đối với nhà đầu tư và đối với cơ quan quản lý thị trường. Với mỗi chủ thể khác nhau trên thị trường chứng khoán thì vai trò của công ty chứng khoán là khác nhau. Đối với tổ chức phát hành Mục tiêu của các tổ chức phát hành khi tham gia thị trường chứng khoán là huy động vốn thông qua việc phát hành chứng khoán nợ và chứng khoán vốn.

Vì vậy, thông qua hoạt động bảo lãnh phát hành, các công ty chứng khoán có vai trò tạo ra cơ chế huy động vốn phục vụ các nhà phát hành. Thông qua hình thức bảo lãnh phát hành, công ty chứng khoán sẽ giúp tổ chức phát hành các công đoạn từ tư vấn cho doanh nghiệp lựa chọn phương thức xác định giá trị doanh nghiệp, xây dựng phương án cổ phần hóa, tư vấn phát hành đến tư vấn thời điểm, khối lượng, giá phát hành… Một nguyên tắc hoạt động căn bản của thị trường chứng khoán là nguyên tắc trung gian. Nguyên tắc này đòi hỏi các nhà đầu tư và các tổ chức phát hành không được mua bán trực tiếp chứng khoán mà phải thông qua một tổ chức trung gian - là các công ty chứng khoán. Tổ chức phát hành đến với các công ty chứng khoán để chào bán chứng khoán của mình phát hành ra và ngược lại các nhà đầu tư đến công ty chứng khoán để có thể mua bán các chứng khoán của tổ chức phát hành.

Đối với thị trƣờng chứng khoán Huy động vốn: các CTCK là các trung gian tài chính có vai trò huy động vốn, chuyển vốn từ nơi dư thừa sang nơi có nhu cầu sử dụng vốn. Các CTCK thường đảm nhiệm vai trò này qua các hoạt động về nghiệp vụ ngân hàng đầu tư và môi giới chứng khoán. Đỗ Thị Kim Thoa - Lớp CKA - K12 Khóa luận tốt nghiệp 6 Học viện Ngân Hàng Tạo cơ chế xác định giá trị, điều tiết thị trường. Thông qua các Sở giao dịch chứng khoán và thị trường OTC, các CTCK cung cấp một cơ chế xác định giá trị chứng khoán nhằm giúp nhà đầu tư đánh giá chính xác về giá trị khoản đầu tư của mình.

Trên thị trường sơ cấp, khi thực hiện nghiệp vụ bảo lãnh phát hành chứng khoán, các CTCK thực hiện vai trò tạo ra cơ chế giá thông qua việc xác định và tư vấn cho các tổ chức phát hành mức giá phát hành hợp lý. Trên thị trường thứ cấp, tất cả các lệnh mua bán thông qua các CTCK được tập trung tại thị trường giao dịch. Trên cơ sở đó, giá chứng khoán được xác định theo quy luật cung cầu. Ngoài ra, CTCK còn có một chức năng quan trọng là góp phần điều tiết và bình ổn giá trên thị trường.

Với vai trò này, các CTCK góp phần tích cực vào sự tồn tại và phát triển bền vững của TTCK. Góp phần tăng tính thanh khoản của chứng khoán. CTCK giúp các nhà đầu tư giao dịch chứng khoán dễ dàng hơn. Trên thị trường sơ cấp, CTCK làm đại lý bảo lãnh phát hành chứng khoán và bán những cổ phiếu mới niêm yết trên TTCK.

Trên thị trường thứ cấp, các CTCK giúp các nhà đầu tư mua- bán chứng khoán. Những hoạt động này làm tăng tính thanh khoản của chứng khoán. Đối với nhà đầu tƣ Thông qua các hoạt động như môi giới, tư vấn đầu tư, quản lý danh mục đầu tư, CTCK với các đội ngũ nhân viên có kiến thức chuyên môn sẽ giúp các nhà đầu tư giảm thiểu chi phí giao dịch, giảm thời gian giao dịch, tư vấn giảm thiểu rủi ro danh mục đầu tư do đó nâng cao hiệu quả của các khoản đầu tư. Cụ thể với những nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm thì CTCK có thể đưa ra tư vấn đầu tư phù hợp với mục tiêu của khách hàng đồng thời đảm bảo rủi ro là thấp nhất có thể.

Với nhà đầu tư ít vốn công ty có thể đưa ra các phương án huy động vốn tối ưu trên thị trường như đầu tư vào mã nào thì an toàn, hợp Đỗ Thị Kim Thoa - Lớp CKA - K12 Khóa luận tốt nghiệp 7 Học viện Ngân Hàng lý trên số vốn đấy. Còn với những nhà đầu tư thừa vốn nhưng hiểu biết còn hạn chế thì CTCK sẽ đưa ra lời tư vấn đầu tư hiệu quả dựa trên kinh nghiệm, chuyên môn, quản lý danh mục đầu tư cho khách hàng sao cho lợi ích của khách hàng là cao nhất. Đối với cơ quan quản lý thị trƣờng Các thông tin đều phải công khai và minh bạch hóa trên TTCK. Các CTCK có vai trò cung cấp thông tin về TTCK cho các cơ quan quản lý thị trường để thực hiện mục tiêu đó.

Việc cung cấp thông tin này vừa là quy định của hệ thống pháp luật vừa là nguyên tắc nghề nghiệp của CTCK. Các CTCK là công ty hoạt động chuyên nghiệp trên thị trường nên các thông tin mà họ có được là các thông tin nhanh nhất và chính xác nhất vì họ vừa là người bảo lãnh phát hành vừa là người phát hành chứng khoán ra công chúng thông qua hoạt động bảo lãnh và đại lý bảo lãnh phát hành, vừa là trung tâm mua bán chứng khoán do đó thông tin phải được công khai trên thị trường dưới sự giám sát của các nhà quản lý thị trường. Nhờ các thông tin này mà cơ quan quản lý thị trường có thể kiểm soát được thị trường để thị trường hoạt động công bằng và minh bạch. Quy định về vốn của công ty chứng khoán Theo điều 60 Luật chứng khoán năm 2006 và điều 18 nghị định 14/2007/NĐ-CP thì vốn pháp định cho các nghiệp vụ kinh doanh của công ty chứng khoán, công ty chứng khoán có vốn đầu tư nước ngoài, chi nhánh công ty chứng khoán nước ngoài tại Việt Nam là:  Môi giới chứng khoán: 25 tỷ đồng Việt Nam.

 Tự doanh chứng khoán: 100 tỷ đồng Việt Nam.  Bảo lãnh phát hành chứng khoán: 165 tỷ đồng Việt Nam.  Tư vấn đầu tư chứng khoán: 10 tỷ đồng Việt Nam. Các nghiệp vụ cơ bản của công ty chứng khoán Đỗ Thị Kim Thoa - Lớp CKA - K12 Khóa luận tốt nghiệp 8 Học viện Ngân Hàng 1.

Nghiệp vụ môi giới chứng khoán Khái niệm Môi giới chứng khoán là hoạt động trung gian hoặc đại diện mua, bán chứng khoán cho khách hàng để hưởng hoa hồng, kết nối nhu cầu mua với nhu cầu bán chứng khoán.