Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế tri thức và cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 phát triển mạnh mẽ, nguồn nhân lực đóng vai trò là nhân tố cốt lõi quyết định đến sự sống còn và năng lực cạnh tranh của mọi tổ chức. Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ giáo dục (EdTech), việc thu hút và tuyển chọn đội ngũ lao động có trình độ chuyên môn, tư duy sáng tạo và khả năng thích ứng cao là điều kiện tiên quyết để mở rộng mạng lưới đào tạo và duy trì chất lượng giảng dạy. Trong toàn bộ chu trình quản trị nhân lực, công tác tuyển dụng đóng vai trò là "đầu vào", định hình trực tiếp chất lượng đội ngũ kế cận và chi phí vận hành của doanh nghiệp.

Báo cáo thực tập tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Thu Ba tập trung phân tích thực trạng tại Công ty Cổ phần Công nghệ và Sáng tạo trẻ TEKY Holding – Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh (Trụ sở chính Miền Nam). Qua quá trình trực tiếp tham gia công việc với vai trò Thực tập sinh tuyển dụng từ ngày 03/10/2023 đến ngày 18/12/2023, tác giả nhận thấy hoạt động tuyển dụng tại đơn vị còn bộc lộ một số tồn tại:

  • Công tác tuyển mộ còn mang tính thụ động, chỉ triển khai khi các phòng ban hoặc cơ sở học viện phát sinh nhu cầu thiếu hụt nhân sự cục bộ, thiếu kế hoạch dự báo định kỳ.
  • Chưa khai thác triệt để và tối ưu hóa hiệu quả của các kênh tuyển dụng, dẫn đến lãng phí chi phí truyền thông.
  • Doanh nghiệp chưa thành lập hội đồng tuyển dụng chuyên trách, quy trình sàng lọc và đánh giá ứng viên chủ yếu do chuyên viên tuyển dụng và thực tập sinh thực hiện nên tính chủ quan còn cao, tiềm ẩn rủi ro bỏ sót ứng viên tiềm năng hoặc chọn sai người khi phải tuyển gấp.

Nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu:

  1. Mục tiêu tổng quát: Vận dụng hệ thống lý luận quản trị nhân lực và dữ liệu thực tế thu thập được trong quá trình thực tập để đánh giá toàn diện hiệu quả hoạt động tuyển dụng, chỉ ra các ưu điểm, hạn chế và xây dựng hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả quy trình tuyển dụng tại TEKY Holding – Chi nhánh TP.HCM.
  2. Mục tiêu cụ thể:
    • Phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh, cơ cấu lao động và quy trình tuyển dụng nhân sự tại chi nhánh trong giai đoạn 2020 – 2022 (kết hợp số liệu thực tế tháng 11/2023).
    • Đánh giá ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những tồn tại trong quy trình tuyển dụng hiện hành.
    • Đề xuất các nhóm giải pháp mang tính khả thi nhằm hoàn thiện công tác tuyển dụng của công ty trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Quy trình và công tác tuyển dụng nhân sự tại Công ty Cổ phần Công nghệ và Sáng tạo trẻ TEKY Holding – Chi nhánh TP.HCM.
  • Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Công nghệ và Sáng tạo trẻ TEKY Holding – Chi nhánh TP.HCM (Trụ sở chính Miền Nam tại 152 Điện Biên Phủ, Phường 25, Quận Bình Thạnh, TP.HCM).
  • Phạm vi thời gian: Thu thập và phân tích dữ liệu hoạt động kinh doanh, nhân sự giai đoạn 2020 – 2022, kết hợp dữ liệu tuyển dụng thực tế phát sinh trong thời gian thực tập năm 2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết ứng dụng: Nghiên cứu dựa trên nền tảng lý thuyết quản trị nguồn nhân lực, trọng tâm là lý thuyết về quá trình tuyển dụng nhân sự trong doanh nghiệp. Quy trình tuyển dụng chuẩn được tiếp cận gồm các giai đoạn kế tiếp nhau: xác định nhu cầu, lập kế hoạch, thông báo tuyển dụng, tiếp nhận và sàng lọc hồ sơ, sơ vấn, phỏng vấn chuyên sâu, ra quyết định tuyển dụng và tiếp nhận – đào tạo hội nhập. Nghiên cứu đồng thời vận dụng các tiêu chuẩn phân tích nguồn tuyển dụng (nguồn nội bộ và nguồn bên ngoài), đánh giá chi phí tuyển dụng trên từng kênh và đo lường sự tương thích giữa năng lực ứng viên với mô tả công việc (Job Description - JD).

Phương pháp nghiên cứu: Tác giả triển khai nghiên cứu qua 3 giai đoạn kết hợp phương pháp định tính và thống kê mô tả:

  1. Giai đoạn 1 - Thu thập dữ liệu:
    • Nghiên cứu tài liệu thứ cấp: Giáo trình chuyên ngành quản trị nhân lực, ấn phẩm khoa học, báo cáo tài chính - kế toán và hồ sơ nhân sự nội bộ của TEKY giai đoạn 2020 – 2022.
    • Phương pháp quan sát trực tiếp: Tham gia trực tiếp vào các nghiệp vụ đăng tin, tiếp nhận hồ sơ, sàng lọc, sơ vấn ứng viên qua điện thoại và hỗ trợ tổ chức phỏng vấn tại phòng Nhân sự.
  2. Giai đoạn 2 - Phân tích và xử lý dữ liệu:
    • Phương pháp thống kê, so sánh tương đối và tuyệt đối: Tính toán tốc độ tăng trưởng doanh thu, chi phí, lợi nhuận, cơ cấu lao động theo giới tính, độ tuổi, trình độ học vấn qua các năm 2020, 2021, 2022.
    • Phương pháp đối chiếu lý thuyết - thực tiễn: So sánh quy trình 8 bước đang áp dụng tại doanh nghiệp với mô hình lý thuyết chuẩn để xác định các mắt xích còn thiếu sót.
  3. Giai đoạn 3 - Tổng hợp và đề xuất: Tổng kết các phát hiện thực tế để xây dựng hệ thống giải pháp khắc phục hạn chế.

Nguồn dữ liệu:

  • Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Phòng Hành chính – Kế toán).
  • Báo cáo cơ cấu nhân sự, dữ liệu hệ thống phần mềm quản trị Odoo và bảng kê chi phí tuyển dụng tháng 11/2023 (Phòng Hành chính – Nhân sự TEKY Holding Miền Nam).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Thực trạng quy trình tuyển dụng nhân sự tại Công ty Cổ phần Công nghệ và Sáng tạo trẻ TEKY Holding

Chương 1 trình bày tổng quan về quá trình hình thành, phát triển của TEKY từ năm 2016, hệ sinh thái sản phẩm giáo dục STEAM chuẩn Mỹ cho trẻ từ 5 đến 18 tuổi (với bộ môn nòng cốt là Lập trình - Phát triển ứng dụng, Robotics Engineering, 3D & Truyền thông đa phương tiện; các nền tảng EdTech Toppy, CodeKitten, TEKY EdTech). Tác giả phân tích tình hình tài chính và cơ cấu nhân lực tại Trụ sở chính Miền Nam trong 3 năm 2020 – 2022:

Chỉ tiêu Năm 2020 Năm 2021 Năm 2022 Biến động 2021/2020 Biến động 2022/2021
Tổng doanh thu (tỷ đồng) 1,080 1,421 2,013 +31,6% (+0,341) +41,7% (+0,592)
Tổng chi phí (tỷ đồng) 0,654 0,892 1,124 +36,4% (+0,238) +26,0% (+0,232)
Lợi nhuận (tỷ đồng) 0,426 0,529 0,889 +24,2% (+0,103) +68,1% (+0,360)

Về cơ cấu lao động tại Trụ sở Miền Nam:

  • Giới tính: Tỷ lệ nữ luôn chiếm ưu thế (năm 2020 chiếm 76,9%; năm 2021 chiếm 75,0%; năm 2022 chiếm 71,4%) do đặc thù ngành giáo dục trẻ em. Lao động nam chiếm từ 23,1% đến 28,6%.
  • Độ tuổi: Năm 2022, nhóm lao động dưới 25 tuổi chiếm 42,9% (15 người) và nhóm từ 25 - 40 tuổi chiếm 57,1% (20 người); đội ngũ mang tính trẻ trung, sáng tạo nhưng có xu hướng biến động cao.
  • Trình độ: Lao động có trình độ Đại học và sau đại học tăng từ 57,7% (năm 2020) lên 88,6% (năm 2022, tương ứng 31/35 nhân sự). Trình độ cao đẳng và phổ thông giảm mạnh chỉ còn 5,7% mỗi nhóm vào năm 2022.

Thực trạng quy trình tuyển dụng 8 bước tại TEKY:

  1. Xác định nhu cầu tuyển dụng: Các bộ phận/học viện gửi email đề xuất -> Quản lý Hành chính - Nhân sự Miền Nam kiểm tra dữ liệu trên hệ thống Odoo và phê duyệt.
  2. Lập kế hoạch tuyển dụng: Phòng Nhân sự lập kế hoạch hàng tháng xác định chức danh, tiêu chuẩn, kinh phí và kênh tuyển dụng (nội bộ hoặc bên ngoài).
  3. Đăng tin, thông báo tuyển dụng: Đăng tuyển nội bộ qua email; tuyển bên ngoài qua mạng xã hội, các trang tuyển dụng và chính sách thưởng giới thiệu (500.000 đồng/vị trí nhân viên, quản lý; 200.000 – 500.000 đồng/giáo viên, cộng tác viên).
  4. Tiếp nhận và sàng lọc hồ sơ: Đọc hồ sơ, loại bỏ hồ sơ mắc lỗi cơ bản, lưu hồ sơ đạt chuẩn và lập danh sách ứng viên tiềm năng; đồng thời tái sử dụng nguồn dữ liệu ứng viên cũ trên hệ thống.
  5. Sơ vấn qua điện thoại: Kiểm tra lại thông tin cá nhân, thái độ, mức lương mong muốn, thống nhất lịch phỏng vấn và gửi email mời phỏng vấn chuẩn hóa.
  6. Phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp tại văn phòng hoặc trực tuyến qua Microsoft Teams. Quản lý bộ phận chuyên môn trực tiếp phỏng vấn, Quản lý Nhân sự phỏng vấn vị trí quản lý học viện.
  7. Ra quyết định tuyển dụng: Cập nhật kết quả lên hệ thống, trình Quản lý Nhân sự duyệt, gửi thư mời nhận việc (Offer letter) hoặc gửi thư cảm ơn/từ chối tự động.
  8. Nhận việc và đào tạo hội nhập: Chăm sóc ứng viên trước ngày đi làm qua Zalo; tổ chức đào tạo hội nhập, đào tạo sản phẩm chuyên sâu trong 1 tuần đầu và tổ chức sát hạch lý thuyết/vấn đáp trước khi làm việc chính thức.

Phân tích chi phí và hiệu quả nguồn tuyển dụng bên ngoài (tháng 11/2023):

Kênh tuyển dụng Gói dịch vụ Thời hạn Số hồ sơ tối đa nhận được/lần Chi phí (VNĐ) Đánh giá hiệu quả thực tế
TopCV TOP PRO 4 tuần 120 10.880.000 Tỷ lệ hồ sơ đạt chất lượng cao (~65%), đáp ứng tốt yêu cầu
YBOX Basic 4 tuần 34 500.000 Phù hợp tuyển dụng CTV, giáo viên part-time là sinh viên
Fanpage Teky careers 4 tuần Không giới hạn 1.500.000 Hiệu quả thấp, lượng tương tác và hồ sơ tiếp cận được rất ít
Facebook Group tìm việc 4 tuần Không giới hạn Miễn phí Nguồn mở rộng, hỗ trợ tạo nguồn số lượng lớn

Đánh giá ưu - nhược điểm:

  • Ưu điểm: Ứng dụng công nghệ và phần mềm quản trị (Odoo, MS Teams) giúp chuẩn hóa quy trình; thực hiện đầy đủ các bước sàng lọc - sơ vấn; kết hợp hiệu quả nguồn nội bộ và chính sách thưởng giới thiệu; đa dạng kênh đăng tin.
  • Nhược điểm: Tuyển dụng mang tính bị động theo sự vụ; kênh Fanpage trả phí chưa đạt hiệu quả tương xứng; thiếu hội đồng tuyển dụng độc lập dẫn đến kết quả đánh giá mang nặng cảm tính cá nhân của chuyên viên/thực tập sinh; chưa thực hiện khám sức khỏe tập trung mà chỉ dựa vào giấy khám sức khỏe có sẵn của ứng viên.

Chương 2: Một số giải pháp cải thiện những hạn chế và nâng cao quy trình tuyển dụng nhân sự tại TEKY

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp cụ thể:

  1. Lập kế hoạch công tác tuyển dụng nhân sự chủ động: Thay vì thụ động đợi phát sinh nhu cầu từ các chi nhánh/học viện, phòng Nhân sự cần phối hợp với Ban Giám đốc để dự báo định kỳ nhu cầu nhân sự dựa trên mục tiêu tăng trưởng và kế hoạch mở rộng thị trường. Thiết lập bảng biểu theo dõi dự báo định kỳ chi tiết theo thời gian, vị trí, khu vực và số lượng cần tuyển.
  2. Đẩy mạnh công tác thu hút ứng viên qua kênh liên kết cơ sở đào tạo: Tích cực tham gia các ngày hội việc làm (Job Fair) tại các trường Đại học, Cao đẳng; trực tiếp ký kết hợp tác tuyển dụng với các khoa Công nghệ thông tin, Sư phạm để xây dựng nguồn cung giáo viên part-time và cộng tác viên giảng dạy ổn định, chất lượng cao.
  3. Thành lập Hội đồng tuyển dụng chuyên trách: Tổ chức đào tạo nghiệp vụ chuẩn hóa cho các thành viên tham gia phỏng vấn; xây dựng bộ tiêu chí và thang điểm đánh giá thống nhất cho từng chức danh công việc nhằm đảm bảo tính khách quan, minh bạch và đa chiều, hạn chế tối đa định kiến cá nhân.
  4. Bổ sung bước kiểm tra sức khỏe tập trung trước khi ra quyết định tiếp nhận: Tổ chức khám sức khỏe tập trung tại các cơ sở y tế uy tín cho các ứng viên vượt qua vòng phỏng vấn (đặc biệt là các vị trí quản lý và chuyên trách), không chỉ phụ thuộc vào giấy khám sức khỏe nộp trong hồ sơ xin việc để tránh nguy cơ nhân sự nghỉ việc đột ngột do vấn đề thể lực.

Chương 3: Kết luận

Chương 3 tổng kết toàn bộ nội dung nghiên cứu của báo cáo thực tập, khẳng định vai trò sống còn của công tác tuyển dụng đối với sự phát triển của TEKY Holding. Tác giả nhấn mạnh việc hoàn thiện quy trình từ khâu lập kế hoạch dự báo, đa dạng hóa kênh thu hút, thành lập hội đồng tuyển dụng đến kiểm tra thể lực sẽ giúp TEKY chuẩn hóa chất lượng nhân sự đầu vào, tối ưu chi phí vận hành và xây dựng đội ngũ vững mạnh phục vụ định hướng phát triển lâu dài.


Kết quả và đóng góp

  • Kết quả thực nghiệm và số liệu chứng minh:
    • Làm rõ bức tranh tăng trưởng tài chính và nhân sự của TEKY Miền Nam qua 3 năm: Doanh thu tăng từ 1,080 tỷ đồng (2020) lên 2,013 tỷ đồng (2022); nhân sự tăng từ 16 người (2021) lên 35 người (2022), trong đó tỷ lệ nhân sự có bằng Đại học trở lên đạt 88,6%.
    • Thống kê chi tiết cơ cấu chi phí và hiệu quả tiếp nhận ứng viên tháng 11/2023: Gói TopCV Top Pro (10,88 triệu đồng/tháng) mang lại hiệu quả cao nhất với 120 CV/lần đăng và tỷ lệ đạt chuẩn 65%; chỉ ra sự kém hiệu quả của kênh chạy quảng cáo Fanpage (1,5 triệu đồng/tháng).
    • Phác họa toàn diện quy trình tuyển dụng thực tế 8 bước khép kín đang vận hành tại doanh nghiệp.
  • Giải pháp đề xuất: 4 giải pháp bám sát thực tế: Lập bảng dự báo nhân sự định kỳ; Tăng cường Job Fair và liên kết trường đại học; Thành lập Hội đồng tuyển dụng với tiêu chí đánh giá chuẩn hóa; Bổ sung kiểm tra sức khỏe tập trung.
  • Đóng góp của báo cáo: Cung cấp góc nhìn thực chứng từ vị trí thực tập sinh tuyển dụng, kết hợp giữa lý thuyết quản trị nguồn nhân lực và thực tiễn vận hành tại một doanh nghiệp EdTech đặc thù tại Việt Nam.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế:
    • Phạm vi khảo sát và dữ liệu chi tiết chủ yếu tập trung tại Trụ sở chính Miền Nam và các học viện thuộc khu vực TP.HCM, chưa bao quát toàn diện quy mô toàn quốc của TEKY (22 học viện).
    • Dữ liệu chi phí và hiệu quả từng kênh tuyển dụng mới chỉ lấy mẫu kiểm chứng chi tiết trong tháng 11/2023, chưa có chuỗi số liệu thống kê chi phí tuyển dụng theo tháng xuyên suốt cả giai đoạn 2020 – 2022.
  • Hướng mở rộng:
    • Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang việc xây dựng khung năng lực và từ điển năng lực cho từng vị trí giảng dạy STEAM.
    • Nghiên cứu sâu hơn về hiệu quả giữ chân nhân sự (đánh giá tỷ lệ nghỉ việc sau thử việc và sau 1 năm làm việc) để đo lường toàn diện chất lượng tuyển dụng đầu vào.

Giá trị tham khảo

  • Đối tượng thụ hưởng:
    • Sinh viên chuyên ngành Quản trị nhân lực, Quản trị kinh doanh tham khảo về cấu trúc bài báo cáo thực tập tốt nghiệp và cách thức mô tả, phân tích quy trình tuyển dụng thực tế tại doanh nghiệp.
    • Bộ phận nhân sự tại các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo kỹ năng công nghệ hoặc chuỗi trung tâm bán lẻ/dịch vụ.
  • Nội dung giá trị nhất:
    • Quy trình tuyển dụng 8 bước chi tiết kèm biểu mẫu email mời phỏng vấn, quy định thưởng giới thiệu ứng viên nội bộ và số liệu chi phí thực tế giữa các nền tảng tuyển dụng (TopCV, Ybox, Fanpage, Facebook).

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu nhân sự tại TEKY Miền Nam trong giai đoạn 2020 – 2022 có đặc điểm nổi bật gì?
Nhân sự nữ luôn chiếm tỷ trọng áp đảo (trên 71% qua các năm), độ tuổi lao động trẻ (nhóm dưới 40 tuổi chiếm 100%, trong đó dưới 25 tuổi chiếm trên 42%), và trình độ học vấn liên tục được nâng cao với 88,6% nhân sự đạt trình độ Đại học và sau đại học vào năm 2022.

2. Chính sách thưởng giới thiệu ứng viên nội bộ tại TEKY được quy định như thế nào?
Nếu nhân viên giới thiệu thành công ứng viên qua giai đoạn thử việc và ký hợp đồng lao động: Vị trí nhân viên/quản lý nhận thưởng 500.000 đồng/người; Vị trí cộng tác viên, giáo viên nhận 200.000 đồng/người (chưa có kinh nghiệm) hoặc 500.000 đồng/người (đã có kinh nghiệm).

3. Kênh tuyển dụng trực tuyến nào mang lại hiệu quả cao nhất cho TEKY Miền Nam theo số liệu tháng 11/2023?
Nền tảng TopCV (gói TOP PRO với chi phí 10.880.000 đồng/tháng) mang lại hiệu quả cao nhất, tiếp nhận tối đa 120 hồ sơ/lần đăng với tỷ lệ hồ sơ chất lượng, đúng chuyên môn đạt khoảng 65%.

4. Những nhược điểm chính trong quy trình tuyển dụng tại TEKY được tác giả chỉ ra là gì?
Bao gồm 4 nhược điểm: (1) Tuyển dụng thụ động theo yêu cầu phát sinh; (2) Chi phí chạy quảng cáo Fanpage (1,5 triệu đồng/tháng) không mang lại hiệu quả tương xứng; (3) Chưa thành lập hội đồng tuyển dụng chuyên trách, đánh giá còn phụ thuộc cảm tính; (4) Chưa tổ chức khám sức khỏe tập trung trước khi ký hợp đồng.


Kết luận

Báo cáo thực tập tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Thu Ba đã phản ánh một cách chân thực và chi tiết thực trạng công tác tuyển dụng nhân sự tại Công ty Cổ phần Công nghệ và Sáng tạo trẻ TEKY Holding – Chi nhánh TP.HCM giai đoạn 2020 – 2022. Thông qua việc phân tích chuỗi số liệu tài chính, cơ cấu lao động và chi phí vận hành các kênh tuyển mộ, tác giả đã chỉ rõ những điểm mạnh về quy trình và ứng dụng công nghệ, đồng thời vạch ra các điểm nghẽn về tính chủ động và công tác thẩm định ứng viên. Bốn nhóm giải pháp được đề xuất trong báo cáo mang tính thực tiễn cao, đóng góp cơ sở hữu ích giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đầu vào.