đặt vấn đề trong Luật Thi hành án hình sự có cô đọng, ngắn gọn hơn nhưng về bản chất không thay đổi so với quy định tại Nghị định số 6 / /NĐ-CP của Chính phủ ên cạnh những đặc điểm chung của thi hành án hình sự, thi hành án treo có 6 đặc điểm cơ bản, đặc trưng như sau: 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thứ nhất: Thi hành án treo là một bộ phận cấu thành của công tác thi hành án hình sự, là hoạt động hành chính - tư pháp của cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền tiến hành theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định để đưa bản án, quyết định của Tòa án ra thực hiện trên thực tế, bảo đảm lợi ích của Nhà nước, tổ chức và công dân, bảo vệ trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa Thứ hai: Thi hành án treo là một trong những hoạt động thi hành án phạt không giam giữ, có tính nhân đạo sâu sắc, xuất phát từ bản chất của chế định án treo trong pháp luật hình sự Việt Nam, kết hợp giữa trừng trị và giáo dục; người chấp hành án treo không bị cách ly hoàn toàn khỏi đời sống xã hội, quyền tự do thân thể của bị án vẫn được đảm bảo, họ chỉ bị hạn chế một số quyền nhất định do pháp luật quy định và nhận được sự quan tâm tạo điều kiện tối đa để làm ăn, sinh sống và chứng tỏ sự hối cải, hoàn lương của mình ngay trong môi trường xã hội bình thường, dưới sự giám sát, giáo dục của gia đình, Uỷ ban nhân dân cấp xã và các cơ quan, tổ chức, đoàn thể xã hội nơi người được hưởng án treo công tác, cư trú Tính nhân đạo trong thi hành án treo còn thể hiện ở phương pháp thi hành án là lấy giáo dục thuyết phục, cảm hóa, động viên, khuyến khích là chính, hạn chế việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế hoặc mệnh lệnh hành chính, giúp người bị kết án nhận ra lỗi lầm, tự nguyện sửa chữa, cải tạo thành người có ích cho xã hội và được thể hiện rất rõ tại Điều 65 Luật Thi hành án hình sự. Thứ ba: Thi hành án treo có ý nghĩa xã hội to lớn, thể hiện chính sách nhân đạo của Đảng, Nhà nước, ph hợp với xu thế chung của thế giới Tại Nghị quyết số 9-NQ/TW ngày /6/ 5 của ộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp đến năm đề ra: “Coi trọng việc hoàn thiện chính sách hình sự và thủ tục tố tụng tƣ pháp, đề cao hiệu quả phòng ngừa và tính hƣớng thiện trong việc xử lý ngƣời phạm tội” [25, tr. Tại bộ Các quy tắc chuẩn, tối thiểu của Liên hợp quốc về các biện pháp không giam giữ, hay còn gọi là 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com các quy tắc Tôkyô năm 99 , được Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua bằng Nghị quyết số 5/ ngày / / 99 khẳng định: Các quốc gia thành viên phải xây dựng những biện pháp không giam giữ trong hệ thống pháp luật của nước mình nhằm đưa ra các cách lựa chọn khác, từ đó giảm sử dụng biện pháp cầm t và nhằm tạo cơ sở hợp lý cho những chính sách tư pháp hình sự, thông qua việc giám sát các quyền con người, các yêu cầu công bằng xã hội cũng như nhu cầu phục hồi của người phạm tội [38, tr 759] Thứ tƣ: Khác với các hình phạt t , việc thi hành án treo không giao cho một cơ quan chuyên trách thực hiện, thể hiện rất rõ chính sách xã hội hóa công tác thi hành án của Đảng và Nhà nước ta trong những năm gần đây Trong đó, Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc đơn vị quân đội giữ vai trò quan trọng, là cơ quan trực tiếp được giao nhiệm vụ giám sát, giáo dục người chấp hành án Sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan, đơn vị, tổ chức xã hội, Mặt trận Tổ quốc ở cơ sở và gia đình người bị kết án là điều cần thiết để nâng cao hiệu quả của việc thi hành án treo Thứ năm: Quá trình thi hành án treo diễn ra trong thời gian thử thách nhất định do Tòa án ấn định bằng hai lần mức hình phạt t nhưng không được dưới năm và không quá 5 năm, thời điểm bắt đầu ngay từ sau khi Tòa án tuyên bản án, quyết định sơ thẩm cho hưởng án treo Trong thời gian thử thách, nếu người được hưởng án treo lại phạm tội mới thì biện pháp miễn chấp hành hình phạt t bị xóa bỏ, người được hưởng án treo buộc phải chấp hành hình phạt t trong bản án đã cho hưởng án treo trước đó cộng với hình phạt của bản án về tội phạm mới thực hiện. Thứ sáu: So thi hành án phạt t có thời hạn, t chung thân, rõ ràng quá trình thi hành án treo đã góp phần làm giảm bớt chi phí cho xã hội nhưng vẫn đạt được hiệu quả xã hội cao.
Đối với thi hành hình phạt t thì người chấp 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hành án sẽ bị mất các khoản thu nhập từ các công việc mà họ có trước khi phạm tội và mất đi nguồn thu nhập cũng như cơ hội tìm kiếm việc làm trong thời gian bị cách ly khỏi xã hội; ngoài ra, chi phí hàng năm của Nhà nước cho công tác tổ chức thi hành án phạt t cũng rất lớn, bao gồm đầu tư cho hệ thống cơ sở nhà giam, bộ máy cán bộ làm công tác quản lý, bảo vệ, y tế, thực hiện chế độ chính sách, đảm bảo điều kiện ăn, mặc, sinh hoạt, y tế, giáo dục cho phạm nhân Mặc d ở Việt Nam hiện nay chưa có một công bố chính thức dành cho việc thi hành án phạt t nhưng dễ nhận thấy là gánh nặng rất lớn cho đất nước, trong điều kiện chúng ta còn đang khó khăn Còn thi hành án treo, Nhà nước chỉ mất chi phí phát sinh liên quan đến việc quản lý, giáo dục người chấp hành án ở địa phương, một phần chi phí hỗ trợ đào tạo, học nghề, hướng nghiệp, khắc phục khó khăn do đó sẽ giảm bớt được rất nhiều chi phí so với thi hành án phạt t ; mặt khác, người chấp hành án treo có điều kiện thuận lợi để tìm kiếm việc làm và gia tăng thu nhập, đặc biệt có ý nghĩa đối với bị án là lao động duy nhất trong gia đình Thứ bảy: Có quan điểm cho rằng tái hòa nhập cộng đồng chỉ liên quan tới người chấp hành án phạt t , nhưng theo quan điểm của tác giả cần hết sức quan tâm đến công tác tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành án treo. Bởi lẽ, về bản chất, ý nghĩa thì án treo, hình phạt cải tạo không giam giữ đã hàm chứa nội dung nhằm tạo điều kiện tối đa cho người bị kết án có điều kiện thuận lợi nhất để sớm tái hòa nhập cộng đồng ngay từ sau khi tuyên án, chứ không chỉ là nằm trong giai đoạn sau khi chấp hành xong án, như thi hành án phạt t Do đó, việc thi hành án treo đòi hỏi phải gắn bó, lồng ghép hết sức chặt chẽ giữa công tác giám sát, quản lý, giáo dục với tạo điều kiện cho người bị kết án được tái hòa nhập cộng đồng Đây là hai vấn đề có mối quan hệ hữu cơ với nhau, tái hòa nhập cộng đồng tốt sẽ tạo điều kiện, làm giảm áp lực, khó khăn cho việc quản lý, giáo dục người hưởng án treo, phòng ngừa họ tái trở 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com lại con đường phạm tội và ngược lại, giám sát, quản lý, giáo dục tốt sẽ tạo điều kiện cho việc tái hòa nhập cộng đồng những người đó được thuận lợi hơn Người bị kết án treo có thể nhanh chóng tái hòa nhập xã hội trong điều kiện cuộc sống bình thường ngay sau khi bị kết án, có được điều kiện tốt nhất để cải tạo trở thành người lương thiện, có ích cho xã hội, có như vậy thì bản án, quyết định của Tòa án và công sức thi hành án hình sự mới đạt được đến đích cuối c ng Từ khái niệm, bản chất của án treo và kết quả phân tích những đặc điểm trên, tác giả rút ra khái niệm của thi hành án treo là một bộ phận của thi hành án hình sự, có tính nhân đạo sâu sắc, do cơ quan không chuyên trách, tổ chức xã hội, ngƣời có thẩm quyền thực hiện theo trình tự, thủ tục pháp luật quy định, kết hợp chặt chẽ giữa trừng trị và giáo dục, khuyến khích, tạo điều kiện để ngƣời chấp hành án treo tự lao động, học tập, cải tạo trở thành ngƣời lƣơng thiện và nhanh chóng tái hòa nhập xã hội trong môi trƣờng cuộc sống bình thƣờng, nhằm đƣa bản án, quyết định của Tòa án ra thực hiện trên thực tế và đạt đƣợc hiệu quả xã hội cao, bảo đảm đƣợc lợi ích của Nhà nƣớc, tổ chức và công dân, bảo vệ trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa. Các chủ thể thi hành và chấp hành án treo Xuất phát từ bản chất tư pháp - hành chính và tính xã hội rộng lớn của hoạt động thi hành án treo nên có nhiều chủ thể tham gia trong quá trình thi hành án Mỗi chủ thể có quyền hạn, trách nhiệm khác nhau, song các chủ thể đều c ng chung mục đích là cảm hóa, giám sát, giáo dục và giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi nhất để người bị kết án cải tạo tốt, trở thành người lương thiện trong điều kiện cuộc sống bình thường ở nơi cư trú, lao động, học tập Có 6 loại chủ thể như sau: 1. Tòa án: Theo Điều 102 Hiến pháp năm 3, Tòa án nhân dân tối cao, các Tòa án nhân dân địa phương, các Tòa án khác do luật định là cơ 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.