Study on production efficiency and agricultural risk management the case of major crops in northern vietnam

Bắc Việt Nam sở hữu điều kiện tự nhiên thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp, đóng góp đáng kể vào nền kinh tế. 148 trang · Kyushu University · 2018.

• Tác giả: Ho Van Bac
• Người hướng dẫn: Prof. Teruaki Nanseki, Ph.D
• Trường học: Kyushu University
• Chuyên ngành: Agricultural and Resource Economics
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Sản Xuất và Quản Lý Rủi Ro Nông Nghiệp Tại Bắc Việt Nam
• Loại tài liệu: dissertation
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Fukuoka

Mục lục chi tiết

• SUMMARY OF DISSERTATION
• ACKNOWLEDGEMENTS
• 1. CHƯƠNG 1: INTRODUCTION AND OVERVIEW
• 1.1. Agricultural sector
• 1.2. Land statistics of Vietnam
• 1.3. Land use structure in Northern mountainous region of Vietnam
• 2. CHƯƠNG 2: PRODUCTIVE EFFICIENCY OF RICE FARMERS AND ITS DETERMINANTS
• 2.1. Overview of efficiency
• 2.2. Techniques of efficiency measurement
• 2.3. Results and discussion
• 2.3.1. Descriptive statistics of variables
• 2.3.2. Estimation of stochastic frontier production function
• 2.3.3. Input elasticity and its responsiveness to rice yield
• 2.3.4. Frequency distribution of technical efficiency
• 2.3.5. Analysis of determinants of technical inefficiency
• 2.3.6. Estimation of potential rice yield
• 2.4. Conclusions and recommendations
• 3. CHƯƠNG 3: PROFIT EFFICIENCY OF TEA FARMERS AND ITS DETERMINANTS
• 3.1. Methodology and data collection
• 3.1.1. Measurement of production and profit efficiency
• 3.1.2. Impact evaluation approach
• 3.1.3. Propensity score matching
• 3.1.4. Description of used variables
• 3.1.5. Study area and data collection
• 3.2. Results and discussion
• 3.2.1. Socio-economic characteristics of tea farmers
• 3.2.2. Estimated result of profit frontier function
• 3.2.3. Factors explaining the profit efficiency of tea farmers
• 3.2.4. Distribution of profit efficiency and average treatment effect
• 3.2.5. Propensity score for VietGAP tea adoption
• 3.3. Conclusions and recommendations
• 4. CHƯƠNG 4: VIETGAP TEA PRODUCTION AND DETERMINANTS OF FARMER’S ADOPTION
• 4.1. Variable selection in the model
• 4.2. Results and discussion
• 4.2.1. Comparative statistics of used variables
• 4.2.2. Factors affecting conversion decision of tea farmers
• 4.2.3. Factors influencing farmers’ farmland allocation
• 4.3. Conclusions and recommendations
• 5. CHƯƠNG 5: ASSESSING EFFECT OF VIETGAP TEA PRODUCTION ON FARMER’S INCOME
• 5.1. Conceptual framework for VietGAP tea adoption
• 5.2. Econometric models for impact assessment
• 5.3. Specification of econometric models
• 5.4. Results and discussion
• 5.4.1. Descriptive statistics of variables
• 5.5. Conclusions and recommendations
• 6. CHƯƠNG 6: FARMER’S RISK PERCEPTION AND THEIR MANAGEMENT RESPONSES
• 6.1. Theoretical framework and analysis technique
• 6.2. Description of variables used in the regression model
• 6.3. Results and discussion
• 6.3.1. Farmer’s perception on risk sources
• 6.3.2. Risk perception in relation to farm and farmer characteristics
• 6.3.3. Farmers’ perception on risk management
• 6.4. Conclusions and recommendations
• LIST OF PUBLISHED ARTICLES
• LIST OF RELATED PRESENTATIONS

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hiệu Quả Sản Xuất Nông Nghiệp Bắc Việt Nam

Bắc Việt Nam sở hữu điều kiện tự nhiên thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp, đóng góp đáng kể vào nền kinh tế. Với phần lớn diện tích đất là đất nông nghiệp, ngành này tạo ra việc làm cho gần một nửa lực lượng lao động và đóng góp đáng kể vào GDP. Sản xuất nông nghiệp đặc biệt quan trọng đối với người dân ở khu vực nông thôn, là nguồn thu nhập chính cho phần lớn hộ gia đình. Tuy nhiên, ngành đang đối mặt với nhiều thách thức như năng suất thấp, quy mô sản xuất nhỏ lẻ, và vấn đề an toàn thực phẩm. Nghiên cứu về hiệu quả sản xuất và quản lý rủi ro nông nghiệp trở nên cấp thiết trong bối cảnh quỹ đất hạn hẹp và sử dụng tài nguyên chưa hiệu quả.

1.1. Vai trò của Nông Nghiệp trong Kinh Tế và Xã Hội

Nông nghiệp đóng vai trò then chốt trong nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt là ở khu vực Bắc Bộ. Dù tỷ trọng đóng góp vào GDP có xu hướng giảm, nông nghiệp vẫn là nguồn sinh kế quan trọng cho hàng triệu người, đặc biệt ở vùng nông thôn. Nó không chỉ đảm bảo an ninh lương thực mà còn tạo ra nguồn thu ngoại tệ đáng kể thông qua xuất khẩu nông sản.

1.2. Thách Thức Đối Với Sản Xuất Nông Nghiệp Bền Vững

Ngành nông nghiệp hiện tại đang gặp phải nhiều thách thức lớn, bao gồm năng suất còn thấp so với tiềm năng, tình trạng sản xuất nhỏ lẻ manh mún gây khó khăn cho việc áp dụng công nghệ mới, và vấn đề an toàn thực phẩm ngày càng được quan tâm. Ngoài ra, biến đổi khí hậu cũng gây ra những tác động tiêu cực, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng nông sản. Theo nghiên cứu của Ho Van Bac (2018), cần có các giải pháp để nâng cao hiệu quả sản xuất và quản lý rủi ro hiệu quả hơn.

II. Phân Tích Rủi Ro Thách Thức Quản Lý Rủi Ro Nông Nghiệp

Ngành nông nghiệp dễ bị tổn thương bởi nhiều loại rủi ro, từ rủi ro thiên tai (bão lũ, hạn hán) đến rủi ro thị trường (biến động giá cả, cạnh tranh). Rủi ro dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi cũng gây thiệt hại lớn cho nông dân. Quản lý rủi ro hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo sự ổn định và phát triển của nông nghiệp. Các phương pháp đánh giá rủi ro và giảm thiểu rủi ro cần được áp dụng rộng rãi. Theo Ho Van Bac (2018), sự biến động giá cả, nguy cơ dịch bệnh và chi phí sản xuất tăng cao là những rủi ro lớn nhất mà nông dân phải đối mặt.

2.1. Các Loại Rủi Ro Thường Gặp Trong Nông Nghiệp

Các loại rủi ro trong nông nghiệp rất đa dạng, bao gồm rủi ro về thời tiết (hạn hán, lũ lụt, sương muối), rủi ro về dịch bệnh (dịch tả lợn châu Phi, bệnh đạo ôn trên lúa), rủi ro về thị trường (giá cả biến động, khó tiêu thụ sản phẩm), và rủi ro về chính sách (thay đổi quy định về đất đai, thuế). Mỗi loại rủi ro có thể gây ra những thiệt hại khác nhau cho nông dân.

2.2. Tác Động của Biến Đổi Khí Hậu Lên Quản Lý Rủi Ro Nông Nghiệp

Biến đổi khí hậu làm gia tăng tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan, gây ra những tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp. Hạn hán kéo dài, lũ lụt nghiêm trọng, và nhiệt độ tăng cao ảnh hưởng đến năng suất cây trồng, vật nuôi. Do đó, quản lý rủi ro cần phải thích ứng với những thay đổi do biến đổi khí hậu gây ra.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sản Xuất Thông Qua VietGAP

Áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP (Thực hành nông nghiệp tốt) là một giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả sản xuất và đảm bảo an toàn thực phẩm. VietGAP tập trung vào việc kiểm soát các yếu tố đầu vào (giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật), quy trình sản xuất, và thu hoạch, bảo quản. Các nghiên cứu cho thấy, nông dân áp dụng VietGAP thường có năng suất cao hơn, chất lượng sản phẩm tốt hơn, và thu nhập ổn định hơn. Theo nghiên cứu của Ho Van Bac (2018), sản xuất trà theo tiêu chuẩn VietGAP giúp nông dân đạt được hiệu quả cao hơn so với phương pháp truyền thống.

3.1. Lợi Ích của Việc Áp Dụng Tiêu Chuẩn VietGAP

Áp dụng tiêu chuẩn VietGAP mang lại nhiều lợi ích cho nông dân, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Nông dân được tiếp cận với quy trình sản xuất tiên tiến, giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Doanh nghiệp có thể xây dựng thương hiệu uy tín và mở rộng thị trường. Người tiêu dùng được sử dụng sản phẩm an toàn và chất lượng.

3.2. Khó Khăn Trong Việc Triển Khai VietGAP và Giải Pháp

Việc triển khai VietGAP còn gặp nhiều khó khăn, như chi phí đầu tư ban đầu cao, thiếu nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn, và nhận thức của nông dân còn hạn chế. Để giải quyết vấn đề này, cần có sự hỗ trợ từ nhà nước, các tổ chức phi chính phủ, và doanh nghiệp trong việc cung cấp vốn, đào tạo kỹ thuật, và tuyên truyền nâng cao nhận thức.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Nông Nghiệp Giải Pháp Tối Ưu

Công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Các ứng dụng như nông nghiệp thông minh, hệ thống tưới tiêu tự động, máy móc nông nghiệp hiện đại, và phần mềm quản lý trang trại giúp nông dân tiết kiệm chi phí, tăng năng suất, và giảm thiểu rủi ro. Chuyển đổi số nông nghiệp là xu hướng tất yếu để nông nghiệp phát triển bền vững. Việc ứng dụng công nghệ giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất, từ khâu gieo trồng đến thu hoạch và chế biến.

4.1. Các Ứng Dụng Tiêu Biểu Của Nông Nghiệp Thông Minh

Nông nghiệp thông minh sử dụng các công nghệ như IoT (Internet of Things), AI (trí tuệ nhân tạo), và Big Data để thu thập và phân tích dữ liệu về điều kiện thời tiết, độ ẩm đất, và tình trạng cây trồng. Dựa trên dữ liệu này, nông dân có thể đưa ra quyết định chính xác hơn về thời điểm tưới nước, bón phân, và phòng trừ sâu bệnh.

4.2. Thúc Đẩy Chuyển Đổi Số Nông Nghiệp Ở Bắc Việt Nam

Để thúc đẩy chuyển đổi số nông nghiệp ở Bắc Việt Nam, cần có sự đầu tư vào hạ tầng công nghệ thông tin, đào tạo nguồn nhân lực, và xây dựng các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và nông dân ứng dụng công nghệ vào sản xuất. Cần có sự hợp tác giữa nhà nước, doanh nghiệp, và các viện nghiên cứu để phát triển các giải pháp công nghệ phù hợp với điều kiện địa phương.

V. Nghiên Cứu Đánh Giá Tác Động Của Chính Sách Hỗ Trợ Nông Nghiệp

Các chính sách hỗ trợ nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển nông nghiệp và nâng cao đời sống nông dân. Các chính sách như trợ giá, hỗ trợ tín dụng, và đầu tư vào cơ sở hạ tầng giúp nông dân giảm chi phí sản xuất, tăng khả năng cạnh tranh, và tiếp cận thị trường. Cần có các nghiên cứu để đánh giá hiệu quả của các chính sách này và đưa ra các khuyến nghị để cải thiện.

5.1. Phân Tích Các Chính Sách Hiện Hành Về Hỗ Trợ Nông Nghiệp

Cần phân tích kỹ lưỡng các chính sách hiện hành về hỗ trợ nông nghiệp, bao gồm các chính sách về trợ giá, hỗ trợ tín dụng, bảo hiểm nông nghiệp, và đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Phân tích cần tập trung vào đối tượng thụ hưởng, quy trình thực hiện, và nguồn lực tài chính.

5.2. Kiến Nghị Giải Pháp Hoàn Thiện Chính Sách Hỗ Trợ Nông Nghiệp

Dựa trên kết quả phân tích, cần đưa ra các kiến nghị để hoàn thiện chính sách hỗ trợ nông nghiệp, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, đảm bảo công bằng cho các đối tượng thụ hưởng, và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững.

VI. Triển Vọng Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững Tại Bắc Việt Nam

Phát triển nông nghiệp bền vững là mục tiêu quan trọng để đảm bảo an ninh lương thực, bảo vệ môi trường, và nâng cao đời sống nông dân. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các bên liên quan, từ nhà nước, doanh nghiệp, đến nông dân. Cần tập trung vào việc áp dụng các phương pháp sản xuất thân thiện với môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên, và xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững. Ho Van Bac (2018) nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cải thiện hiệu quả sản xuất và mở rộng áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP để phát triển nông nghiệp bền vững.

6.1. Xây Dựng Chuỗi Giá Trị Nông Nghiệp Bền Vững

Xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững là yếu tố then chốt để nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm nông nghiệp và đảm bảo quyền lợi cho nông dân. Cần tăng cường liên kết giữa nông dân, doanh nghiệp chế biến, và nhà phân phối để đảm bảo chất lượng sản phẩm, ổn định giá cả, và mở rộng thị trường.

6.2. Phát Triển Nông Thôn Mới Gắn Liền Với Nông Nghiệp Bền Vững

Phát triển nông thôn mới cần gắn liền với nông nghiệp bền vững, đảm bảo người dân có cuộc sống ổn định, tiếp cận với các dịch vụ cơ bản, và tham gia vào quá trình ra quyết định. Cần đầu tư vào cơ sở hạ tầng nông thôn, nâng cao trình độ dân trí, và khuyến khích nông dân tham gia vào các tổ chức hợp tác, liên kết.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ với tiêu đề "Study on Production Efficiency and Agricultural Risk Management: The Case of Major Crops in Northern Vietnam" (Nghiên cứu về hiệu quả sản xuất và quản lý rủi ro nông nghiệp: Trường hợp các cây trồng chính ở miền Bắc Việt Nam) do nghiên cứu sinh Hồ Văn Bắc thực hiện năm 2018 tại Khoa Kinh tế Nông nghiệp và Tài nguyên, Trường Sau đại học Khoa học Tài nguyên sinh học và Môi trường Sinh thái, Đại học Kyushu (Nhật Bản), dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Teruaki Nanseki, Tiến sĩ Yosuke Chomei, Giáo sư Koshi Maeda và Giáo sư Mitsuyasu Yabe.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Nông nghiệp Việt Nam đóng góp 18,14% GDP (năm 2016) và tạo việc làm cho 48% lực lượng lao động (năm 2010), là nguồn thu nhập thiết yếu cho người dân nông thôn (chiếm 75% thu nhập) và người nghèo (chiếm 90% thu nhập). Tuy nhiên, ngành nông nghiệp đang đối mặt với các rào cản: quy mô sản xuất nhỏ lẻ, phân tán, năng suất và chất lượng chưa cao, an toàn vệ sinh thực phẩm và tính dễ bị tổn thương trước các loại rủi ro sinh học, thời tiết và thị trường. Trong bối cảnh quỹ đất canh tác khó có thể mở rộng theo chiều ngang (đất nông và lâm nghiệp đã chiếm 82,64% tổng diện tích tự nhiên), nâng cao hiệu quả sản xuất và quản lý rủi ro là giải pháp trọng tâm.

Văn bản luận án chỉ ra ba khoảng trống nghiên cứu chính tại Việt Nam:

1. Các nghiên cứu trước đây về hiệu quả sản xuất (lúa, rau, chè) chủ yếu tập trung ở Đồng bằng sông Cửu Long và Đồng bằng sông Hồng, ít có công trình phân tích chi tiết hiệu quả kỹ thuật và hiệu quả phân bổ phân bón tại vùng miền núi phía Bắc.
2. Hiểu biết về các nguồn rủi ro nông nghiệp và sự kết hợp giữa rủi ro sản xuất với hiệu quả kinh tế còn hạn chế.
3. Thiếu vắng các nghiên cứu thực nghiệm so sánh hiệu quả sản xuất và đánh giá tác động của việc áp dụng quy trình thực hành nông nghiệp tốt (VietGAP) đến sinh kế và thu nhập của nông hộ bằng phương pháp ghép điểm xu hướng (Propensity Score Matching - PSM) nhằm kiểm soát sai lệch lựa chọn (selection bias).

Mục tiêu nghiên cứu

• Mục tiêu tổng quát: Phân tích mức độ hiệu quả sản xuất hiện tại của nông hộ trồng lúa và chè; đánh giá đóng góp của mô hình sản xuất chè VietGAP đối với sinh kế nông hộ; xác định các nguồn rủi ro và chiến lược quản lý rủi ro của nông dân tại miền Bắc Việt Nam.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Đánh giá hiệu quả kỹ thuật của nông hộ trồng lúa, hiệu quả lợi nhuận của nông hộ trồng chè và xác định các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ phi hiệu quả.
  2. Điều tra tính kinh tế của việc áp dụng mô hình sản xuất mới (VietGAP), xác định các yếu tố thúc đẩy quyết định chuyển đổi và phân bổ đất đai, đồng thời nhận diện các nguồn rủi ro và giải pháp quản lý ứng phó của nông hộ.

Câu hỏi nghiên cứu

Luận án giải quyết 3 câu hỏi nghiên cứu:

1. Nông dân trồng chè và lúa có đang hoạt động ở mức hiệu quả tối đa hay còn tiềm năng cải thiện hiệu quả sản xuất? Những yếu tố nào tác động đến việc nâng cao hiệu quả sản xuất của nông dân?
2. Sản xuất chè VietGAP ảnh hưởng như thế nào đến thu nhập hộ gia đình tại địa bàn nghiên cứu? Những yếu tố nào quyết định việc chuyển đổi từ sản xuất chè truyền thống sang chè VietGAP?
3. Nông dân phải đối mặt với những nguồn rủi ro nào và họ ứng phó với các nguồn rủi ro đó ra sao?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Hiệu quả sản xuất, hiệu quả lợi nhuận, hành vi áp dụng quy chuẩn VietGAP, thu nhập hộ gia đình và nhận thức/ứng phó rủi ro của nông hộ sản xuất lúa và chè.
• Phạm vi không gian: Tỉnh Thái Nguyên, đại diện cho vùng Trung du và Miền núi phía Bắc Việt Nam. Mẫu điều tra lúa được thu thập tại 18 thôn thuộc 2 huyện; mẫu điều tra chè được thu thập tại các vùng sản xuất chè trọng điểm thuộc 3 huyện/thành phố trong tỉnh.
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu sơ cấp về sản xuất lúa thu thập năm 2011; dữ liệu sơ cấp về sản xuất chè thu thập năm 2016; các số liệu thống kê thứ cấp được cập nhật trong giai đoạn 1990–2016.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án hệ thống hóa các nhóm tài liệu học thuật theo từng chủ đề nghiên cứu:

Các hướng nghiên cứu trước

1. Nghiên cứu về hiệu quả sản xuất và hàm biên:

   • Cơ sở lý thuyết nền tảng từ Farrell (1957) về phân rã hiệu quả kinh tế (Economic Efficiency - EE) thành hiệu quả kỹ thuật (Technical Efficiency - TE) và hiệu quả phân bổ (Allocative Efficiency - AE), cùng các mở rộng về hiệu quả quy mô và tắc nghẽn nguồn lực. Shapiro (1977) nhấn mạnh việc tối ưu hóa công nghệ hiện có mang lại hiệu quả chi phí cao hơn việc đầu tư công nghệ mới khi nông dân chưa đạt mức hiệu quả tối đa.
   • Phương pháp tiếp cận biên ngẫu nhiên (Stochastic Frontier Approach - SFA) được đề xuất bởi Aigner et al. (1977) và phát triển bởi Battese và Coelli (1995); phương pháp tiếp cận hàm lợi nhuận biên được thiết lập bởi Ali và Flinn (1989), Kumbhakar et al. (1989), Wang et al. (1996).
   • Tại Việt Nam, các nghiên cứu của Nguyen et al. (2003), Linh (2008), Khai và Yabe (2011) tập trung vào hiệu quả kỹ thuật của lúa gạo nhưng chủ yếu ở quy mô toàn quốc hoặc vùng đồng bằng. Đối với cây chè, Tran (2008) nghiên cứu hiệu quả kinh tế chè hữu cơ; Saigenji (2011) khảo sát hợp đồng tiêu thụ nông sản và hiệu quả tại Tây Bắc; Hong và Yabe (2015) phân tích hiệu quả lợi nhuận chung của nông hộ trồng chè nhưng chưa phân tách cụ thể theo phương thức canh tác VietGAP và truyền thống.

2. Nghiên cứu về tiêu chuẩn GAP và đánh giá tác động:

   • Bộ tiêu chuẩn Good Agricultural Practices (GAP) được ban hành dựa trên nguyên tắc HACCP và AseanGAP (FDA, 1998; Hobbs, 2003; Nabeshima, 2015).
   • Tác động của việc áp dụng GAP trên thế giới ghi nhận kết quả đa chiều: Taraka et al. (2011) và Ha (2014b) ghi nhận tác động tích cực đến hiệu quả kỹ thuật; Calvin et al. (2004), Subervie và Vagneron (2012), Pongvinyoo et al. (2015) nhận thấy nông dân không nhận được giá chênh lệch (premium price); trong khi Kariuki et al. (2012) và Islam et al. (2012) khẳng định tác động tích cực đến giá bán, năng suất và thu nhập.
   • Phương pháp đánh giá tác động không thực nghiệm sử dụng ghép điểm xu hướng (PSM) được chuẩn hóa theo Becker và Ichino (2002), Imbens (2004), Caliendo và Kopeinig (2008), Smith và Todd (2005).

3. Nghiên cứu về rủi ro và quản lý rủi ro nông nghiệp:

   • USDA (1997) phân loại rủi ro nông nghiệp thành 5 nhóm: rủi ro sản xuất, thị trường, tài chính, thể chế/môi trường và con người. Akcaoz và Ozkan (2005), Tiedemann (2013), Drollette (2009) phân tích nhận thức rủi ro và phản ứng quản lý của nông hộ. OECD (2009) đề xuất quy trình 3 bước chuẩn hóa và cách tiếp cận toàn diện (holistic approach) trong phân tích rủi ro nông nghiệp.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và mô hình phân tích

Luận án sử dụng nền tảng kinh tế vi mô và kinh tế lượng ứng dụng:

1. Lý thuyết hàm sản xuất biên ngẫu nhiên (SFA): Dùng để ước lượng hiệu quả kỹ thuật (TE) của hộ trồng lúa. Dạng hàm sản xuất Cobb-Douglas được áp dụng: $$\ln y_i = \beta_0 + \sum_{j=1}^7 \beta_j \ln x_{ij} + v_i - u_i$$ Trong đó, $y_i$ là năng suất lúa (kg/1000m²); $x_{ij}$ gồm 7 yếu tố đầu vào: lượng giống, phân đạm (N), phân lân (P), phân kali (K), chi phí thuốc trừ sâu, ngày công lao động, chi phí thuê máy móc; $v_i \sim N(0, \sigma_v^2)$ là sai số ngẫu nhiên; $u_i \ge 0$ là sai số phi hiệu quả kỹ thuật, tuân theo phân phối chuẩn cắt cụt (truncated-normal distribution) với giá trị trung bình $\mu_i$: $$\mu_i = \delta_0 + \sum_{k=1}^6 \delta_k Z_{ki} + \omega_i$$ với $Z_{ki}$ là các biến đặc điểm nông hộ: kinh nghiệm chủ hộ, trình độ học vấn, quy mô hộ, số thửa đất (manh mún đất đai), biến giả vùng địa lý, tiếp cận tín dụng. Tham số phương sai $\gamma = \sigma_u^2 / (\sigma_v^2 + \sigma_u^2)$ biểu thị tỷ trọng của phi hiệu quả kỹ thuật trong tổng phương sai sai số.

2. Lý thuyết hàm lợi nhuận biên ngẫu nhiên chuẩn hóa (Normalized Stochastic Profit Frontier): Áp dụng cho nông hộ trồng chè: $$\ln \left(\frac{\pi_i}{p}\right) = \alpha_0 + \sum \alpha_j \ln \left(\frac{P_{ij}}{p}\right) + \sum \alpha_q \ln Z_{qi} + v_i - u_i$$ Trong đó, lợi nhuận biến đổi $\pi_i$ và giá các đầu vào biến đổi $P_{ij}$ (phân hóa học quy đổi NPK, hợp chất hữu cơ, thuốc trừ sâu, lao động, chi phí khác) được chuẩn hóa bằng giá bán chè ($p$); $Z_{qi}$ là biến đầu vào cố định (diện tích đất trồng chè).

3. Mô hình ghép điểm xu hướng (Propensity Score Matching - PSM): Kiểm soát sai lệch lựa chọn khi đánh giá tác động của việc áp dụng VietGAP đến thu nhập và hiệu quả lợi nhuận. Điểm xu hướng $e(X) = P(Y=1|X)$ được ước lượng thông qua mô hình Logit/Probit với các biến kiểm soát: quy mô nhân khẩu, học vấn, diện tích đất, cơ giới hóa, tiếp cận khuyến nông, tỷ lệ thu nhập từ chè. Tác động xử lý trung bình trên nhóm được xử lý (ATT) được tính toán thông qua các thuật toán: ghép cặp láng giềng gần nhất (Nearest Neighbor Matching - NNM), ghép bán kính (Radius Matching - RM) và ghép nhân Kernel (Kernel Matching - KM).

4. Phân tích thành phần chính (Principal Component Analysis - PCA) và Hồi quy tuyến tính bội: 17 nguồn rủi ro và các giải pháp quản lý rủi ro được thu thập qua thang đo Likert, sau đó dùng PCA với phép quay Varimax để trích xuất các nhân tố rủi ro chính, kết hợp hồi quy OLS để xác định các yếu tố nhân khẩu - kinh tế xã hội tác động đến nhận thức rủi ro.

Dữ liệu và phần mềm xử lý

• Dữ liệu: Mẫu điều tra sơ cấp gồm 120 hộ trồng lúa (năm 2011) và 326 hộ trồng chè (năm 2016, gồm 116 hộ VietGAP và 210 hộ truyền thống) tại tỉnh Thái Nguyên.
• Công cụ tính toán: Phần mềm FRONTIER phiên bản 4.1c (ước lượng hợp lý cực đại MLE đồng thời cho hàm biên và mô hình phi hiệu quả SFA) và phần mềm Stata.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu tổng quan (Introduction)

Chương 1 cung cấp bối cảnh tổng thể về cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp tại Việt Nam và vùng miền núi phía Bắc. Tổng diện tích đất tự nhiên cả nước là 33.123 nghìn ha, trong đó đất sản xuất nông nghiệp chiếm 11.526,3 nghìn ha. Vùng miền núi phía Bắc có 2.123 nghìn ha đất sản xuất nông nghiệp, với lúa chiếm 35,4% diện tích cây hàng năm (579 nghìn ha) và chè chiếm 72% diện tích chè cả nước (khoảng 93 nghìn ha, đóng góp 66% sản lượng chè toàn quốc). Chương này thiết lập cơ sở khoa học, phát biểu vấn đề nghiên cứu, mục tiêu, câu hỏi nghiên cứu và sơ đồ cấu trúc luận án gồm 7 chương.

Chương 2: Hiệu quả sản xuất của nông hộ trồng lúa và các yếu tố quyết định (Productive Efficiency of Rice Farmers and its Determinants)

Chương 2 phân tích thực trạng kỹ thuật và hiệu quả kinh tế của 120 nông hộ trồng lúa tại Thái Nguyên thông qua mô hình SFA.

Biến số trong mô hình	Đơn vị	Giá trị trung bình (Mean)	Độ lệch chuẩn (St.d)	Nhỏ nhất (Min)	Lớn nhất (Max)
Năng suất lúa ($y$)	kg/1000m²	427,00	75,59	200,00	620,00
Lượng giống ($x_1$)	kg/1000m²	6,85	3,00	3,00	15,00
Phân đạm N ($x_2$)	kg/1000m²	14,80	6,00	0,00	35,00
Phân lân P ($x_3$)	kg/1000m²	43,49	23,00	0,00	113,00
Phân kali K ($x_4$)	kg/1000m²	7,73	4,00	0,00	25,00
Thuốc trừ sâu ($x_5$)	1000 VNĐ	43,00	46,00	0,00	150,00
Công lao động ($x_6$)	ngày công/1000m²	21,43	14,00	8,00	30,00
Chi phí máy cày thuê ($x_7$)	1000 VNĐ	343,00	228,00	0,00	750,00
Tuổi/Kinh nghiệm chủ hộ ($Z_1$)	năm	44,64	11,00	20,00	74,00
Quy mô nhân khẩu ($Z_3$)	người	4,69	1,60	1,00	11,00
Số lượng thửa đất ($Z_4$)	thửa	5,48	2,70	1,00	15,00
Tiếp cận tín dụng ($Z_6$)	biến giả (0/1)	0,45	0,50	0,00	1,00

Kết quả ước lượng hàm biên và hiệu quả kỹ thuật:

• Tham số $\gamma = 0,863$ có ý nghĩa thống kê ở mức 1%, kiểm định tỷ số khả như $LR = 35,xx > \chi^2_{0.01; 8} = 20,09$, bác bỏ giả thuyết $H_0$, xác nhận tồn tại yếu tố phi hiệu quả kỹ thuật trong sản xuất lúa (86,3% biến động năng suất là do phi hiệu quả kỹ thuật).
• Hệ số co giãn của các yếu tố đầu vào: Phân đạm (N) có hệ số co giãn cao nhất, tiếp theo là phân kali (K) và cơ giới hóa khâu làm đất (máy cày thuê), đều có ý nghĩa thống kê dương ($p < 0,01$ và $p < 0,05$). Thuốc bảo vệ thực vật có hệ số âm nhưng không có ý nghĩa thống kê.
• Phân bố hiệu quả kỹ thuật: Điểm TE trung bình đạt 88% (hoặc 89% theo bảng tần suất), dao động từ 45% đến 98%. Khoảng 80% số hộ đạt mức TE trên 80%. Năng suất tiềm năng trung bình ước tính đạt 480,98 kg/1000m². Khả năng tiết kiệm chi phí nếu tất cả nông hộ đạt mức hiệu quả tối đa (98%) là 9%.
• Yếu tố tác động đến phi hiệu quả kỹ thuật: Trình độ học vấn của chủ hộ ($\delta_2 < 0$, $p < 0,10$) và quy mô lao động gia đình ($\delta_3 < 0$, $p < 0,05$) giúp giảm phi hiệu quả. Ngược lại, số lượng thửa đất ($\delta_4 = 0,578 > 0$, $p < 0,10$) làm gia tăng phi hiệu quả do manh mún đất đai. Biến tiếp cận tín dụng không có tác động dương đến TE do nông dân sử dụng vốn vay sai mục đích hoặc đầu tư mất cân đối phân bón, thuốc trừ sâu.

Mức hiệu quả kỹ thuật (TE)	Số lượng hộ	Tỷ lệ (%)
$\le 50%$	1	0,83
$51% - 60%$	3	2,50
$61% - 70%$	6	5,00
$71% - 80%$	14	11,67
$81% - 90%$	48	40,00
$> 90%$	48	40,00
Tổng cộng	120	100,00

Chương 3: Hiệu quả lợi nhuận của nông hộ trồng chè và các yếu tố quyết định (Profit Efficiency of Tea Farmers and its Determinants)

Chương 3 áp dụng mô hình hàm lợi nhuận biên ngẫu nhiên chuẩn hóa trên tập mẫu 326 hộ trồng chè (116 hộ VietGAP và 210 hộ truyền thống).

• Nông hộ trồng chè có tiềm năng tăng hiệu quả lợi nhuận trung bình khoảng 25% với công nghệ và giá đầu vào hiện tại.
• Nông hộ sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP đạt mức hiệu quả lợi nhuận (PE) cao hơn đáng kể so với nông hộ canh tác truyền thống sau khi đã kiểm soát sai lệch lựa chọn bằng PSM.
• Các yếu tố tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến hiệu quả lợi nhuận: đầu tư hệ thống tưới tiêu chủ động, tham gia hợp tác xã/tổ nhóm liên kết sản xuất chè, tiếp cận dịch vụ khuyến nông và tập huấn kỹ thuật.

Chương 4: Sản xuất chè VietGAP và các yếu tố quyết định việc áp dụng của nông dân (VietGAP Tea Production and Determinants of Farmer's Adoption)

Chương 4 nghiên cứu các nhân tố kinh tế - xã hội định hình quyết định chuyển đổi sang mô hình VietGAP và mức độ phân bổ diện tích đất trồng chè VietGAP bằng mô hình Probit/Logit và phân tích biên (marginal effects).

• Các yếu tố thúc đẩy xác suất áp dụng tiêu chuẩn VietGAP và mở rộng diện tích canh tác VietGAP bao gồm:
  1. Số nhân khẩu và nguồn lao động trong gia đình.
  2. Quy mô diện tích đất trồng chè của nông hộ.
  3. Tỷ trọng thu nhập từ cây chè trong tổng thu nhập hộ gia đình.
  4. Khả năng tiếp cận thông tin kỹ thuật và chương trình khuyến nông về sản xuất an toàn.
  5. Mức độ ứng dụng máy móc tiết kiệm lao động (máy hái chè, máy đốn, máy chế biến nhỏ).

Chương 5: Đánh giá tác động của sản xuất chè VietGAP đến thu nhập của nông hộ (Assessing Effect of VietGAP Tea Production on Farmer's Income)

Chương 5 lượng hóa tác động nhân quả (causal effect) của việc áp dụng quy trình VietGAP đến thu nhập hộ gia đình bằng phương pháp ghép điểm xu hướng (PSM).

• Kết quả ước lượng tác động xử lý trung bình (ATT) cho thấy các nông hộ áp dụng VietGAP đạt mức thu nhập ròng cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm đối chứng canh tác truyền thống.
• Lợi ích gia tăng xuất phát từ hai nguồn chính: giá bán sản phẩm chè búp tươi/chè búp khô đạt mức giá cao hơn (premium price) do đáp ứng tiêu chuẩn an toàn không dư lượng hóa chất và năng suất chè thương phẩm ổn định hơn nhờ áp dụng quy trình kỹ thuật chuẩn hóa.

Chương 6: Nhận thức của nông dân về rủi ro và các phản ứng quản lý rủi ro (Farmer's Risk Perception and their Management Responses)

Chương 6 khảo sát 17 nguồn rủi ro và các biện pháp quản lý rủi ro của nông hộ trồng chè, sử dụng thống kê mô tả, PCA và hồi quy đa biến.

Thứ tự xếp hạng	Nguồn rủi ro chính được nhận thức	Điểm trung bình	Biện pháp quản lý rủi ro tương ứng
1	Biến động giá bán sản phẩm chè (Price volatility)	Cao nhất	Giảm thiểu chi phí sản xuất, ký hợp đồng tiêu thụ
2	Rủi ro sâu bệnh hại chè (Disease risk)	Rất cao	Phòng ngừa dịch bệnh theo quy trình kỹ thuật
3	Gia tăng chi phí vật tư đầu vào (Production cost increase)	Rất cao	Tối ưu hóa phân bón, sử dụng máy móc tiết kiệm công

• Phân tích hồi quy nhân tố chỉ ra:
  • Không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về mức độ nhận thức rủi ro tổng thể giữa nông dân canh tác VietGAP và nông dân truyền thống.
  • Trình độ học vấn chuyên môn về nông nghiệp có mối tương quan nghịch với mức độ lo lắng rủi ro (nông dân có hiểu biết kỹ thuật tự tin hơn trong kiểm soát rủi ro).
  • Hộ gia đình có nguồn thu nhập chính phụ thuộc hoàn toàn vào nông nghiệp có mức độ lo ngại cao hơn đáng kể đối với các rủi ro về năng suất và chất lượng.
  • Hai chiến lược ứng phó được nông dân đánh giá quan trọng nhất là: chủ động thực hiện các biện pháp phòng trừ sâu bệnh tổng hợp và kiểm soát/cắt giảm chi phí sản xuất đầu vào.

Chương 7: Kết luận và hàm ý chính sách (Conclusions and Policy Implications)

Chương 7 tổng kết toàn bộ phát hiện của 5 chương thực nghiệm, nhấn mạnh dư địa cải thiện hiệu quả kỹ thuật lúa (12%) và hiệu quả lợi nhuận chè (25%), đồng thời đề xuất hệ thống chính sách can thiệp cho phát triển nông nghiệp miền núi.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt học thuật và phương pháp luận

• Cung cấp bằng chứng thực nghiệm chi tiết về cấu trúc hiệu quả sản xuất lúa và chè tại vùng miền núi phía Bắc Việt Nam, giải quyết bài toán thiếu hụt dữ liệu định lượng kinh tế nông nghiệp tại địa bàn đặc thù.
• Tích hợp thành công phương pháp ghép điểm xu hướng (PSM) với hàm biên ngẫu nhiên (SFA) và hàm lợi nhuận chuẩn hóa, giúp loại bỏ sai lệch lựa chọn (selection bias) khi so sánh giữa nhóm áp dụng tiêu chuẩn nông nghiệp tốt (VietGAP) và nhóm canh tác thông thường.
• Lập bản đồ định lượng về 17 nguồn rủi ro nông nghiệp và các phản ứng quản lý tương ứng thông qua phân tích thành phần chính (PCA), làm rõ mối liên hệ giữa đặc điểm kinh tế - xã hội của nông hộ và hành vi quản trị rủi ro.

Đóng góp mới về mặt thực tiễn và chính sách

1. Đối với sản xuất lúa gạo:
   • Cần định hướng dịch vụ khuyến nông tập trung hướng dẫn kỹ thuật bón phân cân đối giữa đạm (N) và kali (K), khắc phục tình trạng bón phân mất cân đối và lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật.
   • Thúc đẩy chính sách dồn điền đổi thửa nhằm giảm số lượng thửa đất phân tán ($Z_4$), hạn chế lãng phí công lao động và chi phí làm đất.
   • Nâng cao chất lượng giáo dục công và đào tạo nghề nông nghiệp cho chủ hộ nhằm gia tăng hiệu quả quản lý sản xuất lâu dài.
2. Đối với sản xuất chè và nhân rộng mô hình VietGAP:
   • Nhà nước cần hỗ trợ phát triển hạ tầng thủy lợi phục vụ tưới tiêu chủ động, khuyến khích thành lập và nâng cao năng lực các hợp tác xã, tổ đội sản xuất chè an toàn.
   • Mở rộng mạng lưới khuyến nông cung cấp thông tin kỹ thuật tiêu chuẩn VietGAP, hỗ trợ kinh phí chứng nhận ban đầu và tái cấp chứng nhận để giảm rào cản tài chính cho nông hộ nhỏ.
   • Thiết lập cơ chế ổn định giá thị trường vật tư đầu vào và hỗ trợ liên kết bao tiêu đầu ra sản phẩm chè an toàn nhằm giảm thiểu rủi ro biến động giá cho người sản xuất.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Luận án sử dụng dữ liệu mặt cắt (cross-sectional data) tại một tỉnh đại diện (Thái Nguyên), do đó chưa phản ánh được đầy đủ biến động theo chuỗi thời gian của các cú sốc thời tiết, khí hậu và giá cả nhiều năm; cỡ mẫu giới hạn ở hai loại cây trồng đại diện là lúa và chè.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu bằng việc sử dụng dữ liệu bảng (panel data) dài hạn; mở rộng phạm vi không gian sang các tỉnh miền núi khác; đánh giá thêm các tiêu chuẩn chứng nhận quốc tế (như GlobalGAP, Rainforest Alliance, Organic) và phân tích sâu hơn chuỗi giá trị nông sản từ khâu chế biến đến kênh phân phối bán lẻ.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo chuyên khảo dành cho:

• Nghiên cứu sinh, học viên cao học chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Kinh tế tài nguyên và Phát triển nông thôn: Tham khảo phương pháp xây dựng mô hình biên ngẫu nhiên SFA (FRONTIER 4.1c), kỹ thuật phân tách hiệu quả kỹ thuật/lợi nhuận, và quy trình xử lý dữ liệu đánh giá tác động bằng PSM (Nearest Neighbor, Kernel, Radius Matching).
• Giảng viên và nhà nghiên cứu kinh tế: Ứng dụng khung phân tích PCA kết hợp hồi quy tuyến tính trong đo lường nhận thức rủi ro và xây dựng thang đo Likert trong điều tra nông hộ.
• Cán bộ quản lý và hoạch định chính sách tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Nông nghiệp các tỉnh miền núi: Vận dụng các hàm ý thực tiễn về dồn điền đổi thửa, cơ chế trợ giá chứng nhận VietGAP, phát triển hợp tác xã và các giải pháp bình ổn giá vật tư nông nghiệp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điểm hiệu quả kỹ thuật (TE) trung bình của nông hộ trồng lúa trong nghiên cứu là bao nhiêu và có ý nghĩa gì?

Điểm hiệu quả kỹ thuật trung bình của 120 nông hộ trồng lúa đạt 88% (dao động từ 45% đến 98%). Điều này chỉ ra rằng với các yếu tố đầu vào và công nghệ hiện có, nông dân có thể nâng cao hiệu quả kỹ thuật thêm 12% thông qua việc phân bổ nguồn lực tối ưu và nâng cao kỹ năng quản lý sản xuất. Nếu tất cả các hộ đạt mức hiệu quả tối đa (98%), chi phí sản xuất trung bình có thể cắt giảm 9%.

2. Những yếu tố đầu vào nào có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến năng suất lúa?

Trong hàm sản xuất Cobb-Douglas, lượng phân đạm (N), phân kali (K) và chi phí thuê máy cày làm đất có hệ số ước lượng dương và có ý nghĩa thống kê lần lượt ở mức 1%, 1% và 5%. Trong đó, phân đạm có hệ số co giãn cao nhất. Lượng giống, phân lân và công lao động không có ý nghĩa thống kê; chi phí thuốc trừ sâu có hệ số âm nhưng không có ý nghĩa thống kê.

3. Những yếu tố nào cản trở hoặc thúc đẩy hiệu quả kỹ thuật của nông hộ trồng lúa?

Trình độ học vấn của chủ hộ và quy mô lao động gia đình là hai yếu tố làm giảm phi hiệu quả kỹ thuật (thúc đẩy TE). Ngược lại, số lượng thửa đất canh tác gia tăng (phân tán đất đai) làm tăng phi hiệu quả kỹ thuật có ý nghĩa thống kê ở mức 10%. Việc tiếp cận tín dụng không làm tăng hiệu quả kỹ thuật do nguồn vốn vay bị sử dụng sai mục đích hoặc đầu tư mất cân đối vật tư.

4. Ba nguồn rủi ro nghiêm trọng nhất trong nhận thức của nông dân trồng chè là gì?

Trong số 17 nguồn rủi ro được liệt kê, ba nguồn rủi ro được nông dân xếp hạng nghiêm trọng nhất lần lượt là: (1) Biến động giá bán sản phẩm đầu ra (Price volatility), (2) Rủi ro sâu bệnh hại (Disease risk), và (3) Sự gia tăng chi phí vật tư sản xuất đầu vào (Increase of production cost).

5. Việc áp dụng quy chuẩn VietGAP mang lại lợi ích kinh tế như thế nào cho nông hộ trồng chè?

Kết quả phân tích từ mô hình PSM và hàm lợi nhuận biên chỉ ra rằng nông hộ áp dụng VietGAP đạt mức hiệu quả lợi nhuận và thu nhập ròng cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nông hộ canh tác truyền thống. Lợi ích kinh tế gia tăng nhờ vào việc bán được sản phẩm chè an toàn với mức giá cao hơn (premium price) và năng suất ổn định hơn.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của Hồ Văn Bắc (2018) cung cấp đánh giá định lượng về hiệu quả kỹ thuật sản xuất lúa, hiệu quả lợi nhuận của cây chè và thực trạng quản trị rủi ro nông hộ tại vùng miền núi phía Bắc Việt Nam. Nghiên cứu chỉ ra dư địa cải thiện hiệu quả kỹ thuật 12% đối với lúa và tiềm năng tăng hiệu quả lợi nhuận 25% đối với chè. Mô hình canh tác chè VietGAP được chứng minh mang lại lợi ích kinh tế và thu nhập vượt trội so với canh tác truyền thống khi kiểm soát bằng phương pháp PSM. Các phát hiện thực nghiệm là cơ sở khoa học phục vụ công tác điều chỉnh chính sách khuyến nông, giảm manh mún đất đai và hỗ trợ nhân rộng tiêu chuẩn nông nghiệp an toàn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

STUDY ON PRODUCTION EFFICIENCY AND AGRICULTURAL RISK MANAGEMENT: THE CASE OF MAJOR CROPS IN NORTHERN VIETNAM HO VAN BAC 2018 Graduate School of Bioresource and Bioenvironmental Sciences Department of Agricultural and Resource Economics Laboratory of Agricultural and Farm Management STUDY ON PRODUCTION EFFICIENCY AND AGRICULTURAL RISK MANAGEMENT: THE CASE OF MAJOR CROPS IN NORTHERN VIETNAM HO VAN BAC FUKUOKA, JAPAN 2018 STUDY ON PRODUCTION EFFICIENCY AND AGRICULTURAL RISK MANAGEMENT: THE CASE OF MAJOR CROPS IN NORTHERN VIETNAM By HO VAN BAC A Dissertation Submitted to Kyushu University in partial fulfillment of the requirements for the degree of DOCTOR OF PHILOSOPHY in Agricultural and Resource Economics Supervised by Professor Teruaki NANSEKI, Ph.D Assistant Professor Yosuke CHOMEI, Ph. Professor Teruaki NANSEKI, Ph. Professor Koshi MAEDA, Ph. Professor Mitsuyasu YABE, Ph.D KYUSHU UNIVERSITY 2018 SUMMARY OF DISSERTATION Vietnam has a favorable natural condition for agricultural production, with a large agricultural land accounting for 82.4% total natural area.

The sector has contributed significantly to the economy in terms of employment (48%), GDP share (18.1%), and food security. Especially, agricultural production is essential income source for people living in rural area and the poor in the region with 75% and 90% respectively. However, the sector has been facing many challenges such as low productivity and quality, scattered and small scale production, food safety etc. Besides, the sector also is very sensitive and vulnerable to various kinds of risks.

Improving production efficiency and risk management could be seen as feasible measures contributing to the improvement of income for local people in the context of limited production land expansion and inefficient used resources. In Vietnam there have been several studies on production efficiencies of main crops such as rice, vegetable, tea etc. However, understanding the risk sources and combination of efficiency and production risk are still limited. Moreover, there is not any comparison study on productive efficiency of farmers using propensity score matching approach to control the selection bias.

Besides, the adoption of eco-friendly production practices such as VietGAP, organic methods are expected to increase household income and reduce concerns from food unsafety. But the study on evaluating impact of VietGAP adoption on farmer’s livelihood in Vietnam is rare. Thus, the objectives of the study are to: (1) explore the production efficiency of rice and tea farmers and factors affecting inefficient levels; (2) investigate the economics of adoption, source of risks facing by farmers and also understand their management response to the risks. The study was conducted in northern Vietnam where agricultural production plays an important role in household’s income sources.

Tea and rice are two of major crops of the region and selected fort this study because of their representative and dominant importance. While rice crop is mainly produced to serve household’s demand or self-sufficiency, tea plantation is grown as a commercial crop and provide cash income for other daily demands of households. At first location was purposely selected based on representative characteristics for rice and tea production areas, then rice and tea sampled farmers were randomly chosen from that province. Total 120 rice farmers and 326 tea farmers were used to analyze in the study.

To achieve the purpose of the research, we applied several models to fit with specific objectives. Stochastic frontier approach (SFA) was used to analyze production and profit i efficiency of farmers, while principal component analysis (PCA) and multiple linear regression were applied to determine the sources of risk and farmers’ response to the risks. Farmers’ decision to adopt new practice was analyzed using probit regression model. The findings of the study were derived from analyzing cross-sectional data of rice farmers and tea farmers collected in study area.

The findings of chapter 2 and 3, analyzing productive efficiency of rice and tea production, indicate that there are still potential rooms for improving efficiency with given inputs and technology through the use of better practice production methods or more efficient decision. In details, technical efficiency based on the SFA analysis with average score of 88 percent indicates that rice farmers could improve their technical efficiency for about 12 percent with given inputs and technology by improving farmer’s resource use efficiency.