Nghiên cứu nâng cao hiệu quả sản xuất mía tại xã Quốc Việt, huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn

Luận văn thạc sĩ phân tích nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp để cải thiện kết quả sản xuất của các hộ trồng mía trên, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Chu Thị Hòa
• Người hướng dẫn: ThS. Cù Ngọc Bắc
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Phát triển nông thôn
• Đề tài: Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp để nâng cao hiệu quả sản xuất của các hộ trồng mía trên địa bàn xã Quốc Việt, huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN I: MỞ ĐẦU
• 1.1. Sự cần thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Khái quát chung về hộ nông dân
• 2.2. Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của cây mía
• 2.2.1. Đặc điểm sinh học của cây mía
• 2.2.2. Phân loại giống mía ở Việt Nam
• 2.2.3. Kỹ thuật gieo trồng
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp điều tra thu thập thông tin thứ cấp
• 3.3.2. Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp
• 3.3.3. Phương pháp tổng hợp, xử lý số liệu
• 3.3.4. Phương pháp phân tích thông tin
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của địa bàn
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 4.2. Đánh giá những thuận lợi và khó khăn trong phát triển sản xuất
• 4.3. Thực trạng phát triển cây mía của xã Quốc Việt
• 4.3.1. Thực trạng phát triển cây mía tại các hộ điều tra
• 4.3.2. Đặc điểm chung của các hộ trồng mía
• 4.3.3. Thực trạng tiêu thụ mía các hộ điều tra
• 4.3.4. Đánh giá hiệu quả kinh tế của các hộ sản xuất mía
• 4.3.5. Đánh giá những thuận lợi và khó khăn trong phát triển cây mía tại xã Quốc Việt
• 4.3.6. Tiềm năng lợi thế cần được khai thác
• 4.4. Các giải pháp phát triển
• 4.4.1. Định hướng phát triển cây mía
• 4.4.2. Các giải pháp phát triển cây mía
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Đối với nhà nước
• 5.2. Đối với các cấp chính quyền
• 5.3. Đối với người dân sản xuất và tiêu thụ sản phẩm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Nâng cao hiệu quả sản xuất mía

Nâng cao hiệu quả sản xuất là mục tiêu chính của nghiên cứu này, tập trung vào việc cải thiện năng suất và chất lượng mía tại xã Quốc Việt, huyện Tràng Định, Lạng Sơn. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến và quản lý sản xuất hiệu quả có thể giúp tăng năng suất mía đáng kể. Các giải pháp được đề xuất bao gồm cải tiến quy trình sản xuất, đầu tư vào giống mía chất lượng cao, và tăng cường quản lý nguồn lực.

1.1. Kỹ thuật canh tác

Việc áp dụng kỹ thuật canh tác hiện đại là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả sản xuất mía. Nghiên cứu khuyến nghị sử dụng các giống mía có năng suất cao, chống chịu sâu bệnh tốt, và phù hợp với điều kiện địa phương. Bên cạnh đó, việc tối ưu hóa thời vụ gieo trồng và quản lý nước tưới cũng góp phần tăng năng suất và chất lượng mía.

1.2. Quản lý sản xuất

Quản lý sản xuất hiệu quả là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành mía. Nghiên cứu đề xuất việc xây dựng các mô hình hợp tác xã, tăng cường liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp, và hỗ trợ kỹ thuật từ các cơ quan chuyên môn. Điều này giúp nông dân tiếp cận được các nguồn lực và công nghệ mới, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất.

II. Phát triển bền vững nông nghiệp

Phát triển bền vững là mục tiêu quan trọng trong chiến lược phát triển nông nghiệp tại xã Quốc Việt. Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và sử dụng tài nguyên một cách hiệu quả. Các giải pháp được đề xuất bao gồm tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ, quản lý đất đai bền vững, và phát triển các mô hình nông nghiệp kết hợp.

2.1. Bảo vệ môi trường

Việc bảo vệ môi trường là yếu tố không thể thiếu trong quá trình phát triển bền vững. Nghiên cứu khuyến nghị giảm thiểu việc sử dụng hóa chất trong sản xuất mía, tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ, và áp dụng các biện pháp phòng trừ sâu bệnh sinh học. Điều này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm.

2.2. Sử dụng tài nguyên hiệu quả

Sử dụng tài nguyên hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành mía. Nghiên cứu đề xuất việc quản lý nước tưới một cách khoa học, tối ưu hóa sử dụng đất, và tăng cường tái chế phụ phẩm nông nghiệp. Điều này giúp giảm thiểu lãng phí tài nguyên và nâng cao hiệu quả sản xuất.

III. Kinh tế nông thôn và đầu tư nông nghiệp

Kinh tế nông thôn và đầu tư nông nghiệp là hai yếu tố quan trọng trong chiến lược phát triển ngành mía tại xã Quốc Việt. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng, công nghệ, và đào tạo nguồn nhân lực có thể giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và cải thiện đời sống người dân. Các giải pháp được đề xuất bao gồm hỗ trợ vốn cho nông dân, phát triển các mô hình liên kết sản xuất, và tăng cường đào tạo kỹ thuật.

3.1. Đầu tư nông nghiệp

Đầu tư nông nghiệp là yếu tố then chốt để thúc đẩy sự phát triển của ngành mía. Nghiên cứu khuyến nghị tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng, công nghệ, và đào tạo nguồn nhân lực. Điều này giúp nông dân tiếp cận được các công nghệ mới và nâng cao hiệu quả sản xuất.

3.2. Phát triển kinh tế nông thôn

Phát triển kinh tế nông thôn là mục tiêu quan trọng trong chiến lược phát triển ngành mía. Nghiên cứu đề xuất việc hỗ trợ vốn cho nông dân, phát triển các mô hình liên kết sản xuất, và tăng cường đào tạo kỹ thuật. Điều này giúp cải thiện đời sống người dân và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành mía.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn tại Việt Nam, cây mía được xác định là cây trồng có vai trò kinh tế - xã hội quan trọng đối với sinh kế của nông dân khu vực trung du và miền núi. Để định hướng và hỗ trợ ngành sản xuất này, Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương và chính sách chuyên ngành, tiêu biểu như "Chương trình quốc gia 1 triệu tấn đường", Quyết định số 80/2002/QĐ-TTg về chính sách khuyến khích tiêu thụ nông sản hàng hóa thông qua hợp đồng, Quyết định số 28/2004/QĐ-TTg về tổ chức lại và thực hiện các giải pháp xử lý khó khăn đối với các nhà máy đường và người trồng mía, cùng Quyết định số 26/2007/QĐ-TTg phê duyệt quy hoạch phát triển mía đường đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020 (với mục tiêu diện tích đạt 300.000 ha và sản lượng đạt 19,5 triệu tấn).

Xã Quốc Việt là một xã vùng sâu, vùng xa thuộc huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn, có điều kiện kinh tế thuần nông với xuất phát điểm thấp, đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn. Mặc dù điều kiện tự nhiên tại địa phương phù hợp với các loại cây công nghiệp ngắn ngày, nhưng cây mía được đánh giá là cây trồng có giá trị kinh tế vượt trội so với ngô hay sắn. Trong giai đoạn 2011–2013, diện tích và số hộ tham gia sản xuất mía tại xã liên tục gia tăng, mở ra hướng thoát nghèo cụ thể cho người dân. Tuy nhiên, hoạt động canh tác tại đây còn bộc lộ nhiều điểm hạn chế: quy mô sản xuất nhỏ lẻ, manh mún; chưa nhận được sự quy hoạch và định hướng bài bản từ chính quyền địa phương; việc áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật còn yếu kém; quy trình chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh chưa đúng kỹ thuật khiến cây mía sinh trưởng kém, sản phẩm hàng hóa chưa có giá trị kinh tế cao và phụ thuộc lớn vào việc thu mua không ổn định.

Trước thực trạng đó, tác giả Chu Thị Hòa đã thực hiện đề tài khóa luận nhằm đánh giá thực trạng sản xuất và tìm kiếm giải pháp nâng cao hiệu quả kinh tế cho người trồng mía trên địa bàn.

Mục tiêu chung của nghiên cứu là trên cơ sở nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực trạng trồng mía ở địa phương, phát hiện các điểm hạn chế và khó khăn, từ đó đề xuất định hướng và các giải pháp khả thi nhằm khai thác tiềm năng, nâng cao hiệu quả sản xuất, cải thiện thu nhập cho nông dân và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng. Nghiên cứu xác lập 4 mục tiêu cụ thể:

1. Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về sản xuất mía.
2. Đánh giá thực trạng phát triển cây mía trên địa bàn xã Quốc Việt.
3. Xác định rõ những thuận lợi và khó khăn trong phát triển cây mía tại địa phương.
4. Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển cây mía có hiệu quả trong thời gian tới.

Đối tượng nghiên cứu là các vấn đề kinh tế và kỹ thuật liên quan trực tiếp đến quá trình sản xuất, tiêu thụ mía của các hộ nông dân trên địa bàn xã Quốc Việt.

Phạm vi nghiên cứu:

• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại địa bàn xã Quốc Việt, huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn.
• Phạm vi thời gian: Các tài liệu, số liệu thứ cấp được thu thập trong giai đoạn 2011–2013; số liệu sơ cấp được khảo sát, điều tra từ các hộ gia đình trong năm 2014; thời gian thực hiện nghiên cứu từ tháng 02/2014 đến tháng 05/2014.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài được xây dựng trên lý luận về kinh tế hộ nông dân, đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của cây trồng và hệ thống chỉ tiêu đo lường hiệu quả kinh tế:

• Khái niệm hộ nông dân: Đề tài vận dụng định nghĩa của Frank Ellis (1988), xác định hộ nông dân là đơn vị kinh tế cơ sở dựa trên quyền sử dụng đất đai và sử dụng chủ yếu lao động gia đình, tham gia vào thị trường với trình độ hoàn chỉnh chưa cao. Đồng thời, nghiên cứu tiếp cận lý thuyết của A. V. Chayanov (Tchayanov), coi hộ nông dân là đơn vị kinh tế không thuê mướn lao động thường xuyên, không phân tách lợi nhuận, tiền lương hay địa tô theo cách tính doanh nghiệp tư bản, mà mục tiêu trung tâm là tối đa hóa tổng thu nhập ròng từ sức lao động gia đình.
• Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật cây mía (Saccharum officinarum L.): Cây thuộc họ hòa thảo, chu kỳ sinh trưởng từ hom đến thu hoạch kéo dài 10–12 tháng qua 5 giai đoạn (nảy mầm, đẻ nhánh, vươn cao, chín công nghiệp và trỗ cờ). Cây có khả năng tích lũy sinh khối lớn, tái sinh gốc nhiều vụ, thích ứng rộng với nhiều loại đất (độ pH từ 5,5–7,5; độ dốc dưới 15 độ), yêu cầu nhiệt độ tối ưu 20–25°C lúc đầu và 30–32°C lúc vươn dóng, lượng mưa từ 1.000 mm/năm và tổng giờ nắng từ 1.200–2.000 giờ. Phân loại theo mục đích gồm mía ăn và mía ép công nghiệp (chia thành nhóm chín sớm, chín trung bình và chín muộn).
• Hệ thống chỉ tiêu hiệu quả kinh tế: Đánh giá mối quan hệ so sánh giữa kết quả sản xuất ($Q$) và chi phí đầu tư ($C$) thông qua hai chỉ số $H = Q / C$ và $H = Q - C$. Các chỉ tiêu kinh tế được tính toán theo quy chuẩn hạch toán nông nghiệp:
  • Chi phí trung gian: $IC = \sum C_j$ (chi phí vật tư, giống, phân bón, thuốc trừ sâu, thuê dịch vụ).
  • Giá trị sản xuất: $GO = \sum Q_i \times P_i$ (tổng sản lượng nhân đơn giá).
  • Giá trị gia tăng: $VA = GO - IC$.
  • Lợi nhuận: $Pr = GO - TC$ (trong đó $TC$ là tổng chi phí gồm $IC$ và lao động gia đình).
  • Các chỉ số hiệu quả: $GO/IC$ (giá trị sản xuất trên 1 đồng chi phí trung gian), $VA/IC$, $Pr/IC$, $MI/IC$ (thu nhập hỗn hợp trên chi phí trung gian) và các chỉ tiêu hiệu quả trên một công lao động gồm $GO/LĐ$, $VA/LĐ$, $Pr/LĐ$.

Phương pháp nghiên cứu thực tế gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Thu thập báo cáo kinh tế - xã hội, số liệu kiểm kê đất đai từ UBND xã Quốc Việt, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Tràng Định, số liệu từ Niên giám Thống kê, Tổng cục Thống kê và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO).
• Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Khảo sát mẫu đại diện tại 2 thôn có diện tích mía tập trung nhất xã là thôn Nà Pò và thôn Pò Lạn. Tổng cỡ mẫu khảo sát là $n = 40$ hộ gia đình, chia làm hai nhóm hình thức sản xuất riêng biệt: 20 hộ tại thôn Nà Pò đại diện cho mô hình trồng mía bán cây thương phẩm và 20 hộ tại thôn Pò Lạn đại diện cho mô hình trồng mía làm nguyên liệu chế biến đường thủ công.
• Phương pháp điều tra: Phỏng vấn trực tiếp chủ hộ bằng bảng hỏi có cấu trúc kết hợp câu hỏi mở; tham vấn chuyên khảo ý kiến cán bộ khuyến nông, lãnh đạo thôn và cán bộ xã để thu thập tri thức bản địa.
• Phương pháp xử lý và phân tích số liệu: Tổng hợp, mã hóa và làm sạch số liệu trên máy tính; sử dụng phương pháp thống kê mô tả để phản ánh thực trạng sản xuất, quy mô đất đai, nhân khẩu; áp dụng phương pháp thống kê so sánh theo thời gian (chuỗi số liệu 2011–2013) và so sánh chéo giữa hai mô hình canh tác (mía bán tươi và mía chế biến đường).

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Phần I: Mở đầu

Tác giả nêu rõ tính cấp thiết của việc phát triển kinh tế nông hộ gắn với cây trồng hàng hóa có lợi thế tại vùng cao biên giới Lạng Sơn. Phần mở đầu khẳng định vai trò của các chính sách vĩ mô từ Trung ương đối với ngành mía đường, làm rõ bối cảnh cụ thể của xã Quốc Việt – một xã miền núi có xuất phát điểm thấp đang tìm hướng chuyển dịch cây trồng. Mục tiêu nghiên cứu được xác định rõ ràng thành mục tiêu chung và 4 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể, đồng thời vạch rõ phạm vi khảo sát không gian tại xã Quốc Việt và chuỗi dữ liệu tập trung giai đoạn 2011–2014.

Phần II: Tổng quan tài liệu

Chương này tổng hợp có hệ thống cơ sở lý luận về kinh tế nông hộ và đặc tính sinh học của cây mía. Tác giả phân tích chi tiết quy trình kỹ thuật canh tác mía: kỹ thuật làm đất (cày sâu 50–60 cm, đào rãnh sâu 25 cm), mật độ và khoảng cách hàng (0,9–1,2 m), lượng hom giống (4–8 tấn/ha), định mức bón phân (8–20 tấn phân chuồng, 1.500–2.000 kg phân vi sinh, 300–450 kg urê, 400–600 kg lân, 200–300 kg kali, 500–1.200 kg vôi/ha), kỹ thuật diệt rệp hại bằng hoạt chất Ofatox (pha tỷ lệ 1/700–1/1100).

Về cơ sở thực tiễn, tác giả tổng hợp số liệu diện tích và sản lượng mía đường thế giới giai đoạn 2009–2012 (năm 2012 diện tích toàn cầu đạt 26,1 triệu ha, sản lượng đạt 1,83 tỷ tấn, năng suất bình quân 70,2 tấn/ha, Brazil dẫn đầu chiếm 39% diện tích). Tại Việt Nam, quá trình phát triển ngành mía được phân tích qua 4 mốc: giai đoạn trước năm 1994, giai đoạn thực hiện chương trình 1 triệu tấn đường (1994–2000), giai đoạn suy giảm và tái cơ cấu (2002–2008), và giai đoạn 2009–2012 (năm 2012 diện tích cả nước đạt 279,9 nghìn ha, năng suất 63,9 tấn/ha, sản lượng đạt 19,3 triệu tấn). Tác giả cũng chỉ ra mức tiêu thụ đường bình quân của Việt Nam còn thấp (12–13 kg/người/năm so với mức 24 kg/người/năm của thế giới và 30,3 kg/người/năm của Thái Lan).

Phần III: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Nội dung chương trình bày cụ thể quy trình chọn điểm và chọn mẫu thực địa. Tác giả xác lập phương pháp tiếp cận điều tra 40 hộ dân đại diện cho 2 phân nhánh sản xuất chủ lực của địa phương tại thôn Nà Pò (chuyên trồng mía bán cây) và thôn Pò Lạn (chuyên trồng mía nấu mật, ép đường thủ công). Chương này quy chuẩn hóa hệ thống công thức tính các chỉ tiêu kinh tế nông hộ ($IC, GO, VA, Pr$) và phương pháp thống kê kinh tế ứng dụng trong phân tích so sánh nông nghiệp.

Phần IV: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương IV tập trung trình bày toàn bộ kết quả phân tích số liệu thực địa:

• Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội xã Quốc Việt: Diện tích tự nhiên toàn xã là 4.936,69 ha, địa hình đồi núi chiếm 42%, chia cắt mạnh với độ dốc phổ biến 25–30 độ. Khí hậu nhiệt đới gió mùa núi cao, nhiệt độ trung bình năm 21,6°C, giờ nắng 1.466 giờ/năm, lượng bốc hơi 811 mm/năm. Đất sản xuất nông nghiệp chiếm diện tích rất nhỏ với 252,96 ha (5,12% diện tích tự nhiên), trong đó đất trồng mía năm 2013 đạt 10,24 ha (chiếm 0,21% tổng diện tích). Toàn xã có 26 thôn, 787 hộ và 3.375 nhân khẩu; dân tộc thiểu số chiếm đa số (Tày 57,23%, Nùng 41,46%, Kinh 1,19%, Cao Lan 0,12%). Tỷ lệ lao động qua đào tạo rất thấp (7,5%), trình độ cao đẳng, đại học chỉ đạt 0,43%.
• Diễn biến sản xuất mía tại xã giai đoạn 2011–2013:
  • Diện tích trồng mía toàn xã tăng từ 6,58 ha (195 hộ) năm 2011 lên 8,20 ha (226 hộ) năm 2012 và đạt 10,24 ha (245 hộ) năm 2013 (tốc độ tăng bình quân 24,75%/năm). Mía bán tươi có tốc độ mở rộng diện tích nhanh hơn (tăng 31,58%/năm, từ 3,2 ha lên 5,54 ha) so với mía nguyên liệu nấu đường (tăng 17,92%/năm, từ 3,38 ha lên 4,7 ha). Diện tích tập trung cao nhất tại thôn Nà Pò (2,68 ha), Pò Lạn (1,94 ha), Bản Slào (1,55 ha) và Khau Khuyu (1,50 ha).
  • Năng suất mía cây toàn xã tăng từ 81,6 tấn/ha (năm 2011) lên 83,0 tấn/ha (năm 2012) và 83,5 tấn/ha (năm 2013); tổng sản lượng mía tăng từ 536,93 tấn lên 855,04 tấn. Năng suất đường ổn định ở mức 8,16–8,35 tấn/ha; sản lượng đường tăng từ 27,58 tấn (năm 2011) lên 39,25 tấn (năm 2013).
• Thực trạng nhóm 40 hộ điều tra (năm 2014): Độ tuổi bình quân chủ hộ là 43,2 tuổi; nhân khẩu bình quân 4,28 người/hộ; lao động chính bình quân 2,9 người/hộ (lao động nam 1,53 người, lao động nữ 1,38 người). Về học vấn, chủ hộ có trình độ cấp I và cấp II chiếm đa số (nhóm hộ trồng mía bán: cấp I chiếm 30%, cấp II chiếm 45%, cấp III chiếm 25%; nhóm hộ trồng mía đường: cấp I chiếm 45%, cấp II chiếm 45%, cấp III chiếm 10%). Quy mô canh tác của hộ khảo sát còn nhỏ: diện tích trồng mía bình quân hộ trồng mía bán tại Nà Pò là 0,13 ha/hộ; hộ trồng mía đường tại Pò Lạn là 0,09 ha/hộ.
• Kênh tiêu thụ sản phẩm:
  • Mía bán cây: Nông dân $\rightarrow$ Tư thương Trung Quốc đến tận ruộng thu mua $\rightarrow$ Cơ sở chế biến đường tại Trung Quốc $\rightarrow$ Bán lẻ/người tiêu dùng. Kênh này phụ thuộc hoàn toàn vào tư thương ngoại biên.
  • Mía làm đường: Nông dân tự ép và nấu đường thủ công $\rightarrow$ Tiêu dùng hộ gia đình (tỷ lệ nhỏ) + Bán trực tiếp tại chợ địa phương (chợ Bình Độ) hoặc các chợ lân cận (chợ Na Sầm, Đồng Đăng) cho người tiêu dùng $\rightarrow$ Bán cho tư thương nhỏ lẻ tại nhà $\rightarrow$ Tư thương phân phối tới các chợ huyện, chợ tỉnh khác.
• So sánh hiệu quả kinh tế: Tác giả hạch toán và đối sánh cụ thể các chỉ tiêu tài chính trên 1 ha canh tác giữa hai hình thức.

Phần V: Kết luận và kiến nghị

Tóm tắt các phát hiện thực địa và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả canh tác, bao gồm chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ tín dụng, hoàn thiện hạ tầng thủy lợi - giao thông nông thôn và thành lập các tổ nhóm liên kết tiêu thụ.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã cung cấp bức tranh số liệu định lượng chi tiết phản ánh hiệu quả kinh tế của 1 ha canh tác mía theo hai phương thức tại xã Quốc Việt năm 2013–2014:

Chỉ tiêu kinh tế	Đơn vị tính	Mía bán cây tươi	Mía chế biến đường	Tỷ lệ so sánh (Đường / Bán)
Năng suất sản phẩm	Tấn/ha	83,50 (mía cây)	8,35 (đường thành phẩm)	-
Giá bán bình quân	1.000 đồng	900 / tấn	22.000 / tấn	-
Giá trị sản xuất ($GO$)	1.000 đồng	75.150,00	200.000,00	2,40 lần
Chi phí trung gian ($IC$)	1.000 đồng	30.666,80	88.014,00	2,87 lần
Giá trị gia tăng ($VA$)	1.000 đồng	44.483,20	95.636,00	2,15 lần
Thu nhập hỗn hợp ($MI$)	1.000 đồng	42.143,20	93.136,00	2,21 lần
Tổng chi phí sản xuất ($TC$)	1.000 đồng	46.964,70	119.467,00	2,54 lần
Lợi nhuận ($Pr$)	1.000 đồng	28.185,30	80.046,00	2,84 lần
Hiệu quả chi phí $GO/IC$	Lần	2,48	2,11	0,85 lần
Hiệu quả chi phí $VA/IC$	Lần	1,48	1,11	0,75 lần
Hiệu quả chi phí $Pr/IC$	Lần	0,93	0,90	0,90 lần
$GO$ trên một công lao động	1.000 đồng/công	501,00	1.224,67	2,40 lần
$VA$ trên một công lao động	1.000 đồng/công	299,10	644,77	2,16 lần
Lợi nhuận trên một công lao động	1.000 đồng/công	121,24	533,57	4,40 lần (ghi nhận 2,8 lần)

Kết quả so sánh cho thấy:

• Về quy mô giá trị tuyệt đối: Canh tác mía làm đường thủ công tạo ra giá trị sản xuất gấp 2,4 lần, giá trị gia tăng gấp 2,15 lần và lợi nhuận thuần túy đạt 80.046.000 đồng/ha, cao gấp 2,84 lần so với hình thức trồng mía chỉ để bán cây tươi (28.185.300 đồng/ha).
• Về hiệu suất vốn trung gian ($IC$): Mía bán tươi đạt hiệu suất sử dụng vốn đầu tư trung gian cao hơn mía làm đường ($GO/IC$ đạt 2,48 lần so với 2,11 lần; $VA/IC$ đạt 1,48 lần so với 1,11 lần; $Pr/IC$ đạt 0,93 lần so với 0,90 lần). Nguyên nhân là do chế biến đường đòi hỏi chi phí vật tư trung gian rất lớn (88.014.000 đồng/ha), đặc biệt là chi phí mua củi đun (khoảng 20.000.000 đồng/ha), chi phí máy ép mía (khoảng 12.000.000 đồng/ha) và hao mòn công cụ.
• Về hiệu quả sử dụng lao động: Mía chế biến đường phát huy vượt trội về giá trị ngày công. Mỗi công lao động bỏ ra trong chuỗi sản xuất đường tạo ra 1.224.670 đồng giá trị sản xuất và 533.570 đồng lợi nhuận, cao hơn nhiều so với mức 501.000 đồng và 121.240 đồng ở mô hình bán mía tươi.

Các giải pháp tác giả đề xuất:

• Giải pháp quy hoạch đất đai: Khai thác quỹ đất đồi gò chưa sử dụng, chuyển đổi một phần diện tích đất trồng cây hàng năm kém hiệu quả sang trồng mía, đồng thời bảo đảm diện tích an ninh lương thực cho xã.
• Giải pháp giống và kỹ thuật: Thay thế giống mía thoái hóa bằng các giống mới có năng suất cao, hàm lượng đường lớn như VN84-422, ROC10, F156, VN85-1427; thực hiện bón phân cân đối, bón vôi khử chua định kỳ; xử lý hom giống và phun phòng rệp kịp thời bằng Ofatox theo khuyến cáo.
• Giải pháp chế biến và thị trường: Khuyến khích người dân đầu tư cải tiến lò nấu mật, máy ép nước mía nhằm nâng cao tỷ lệ thu hồi đường và tiết kiệm chất đốt; tổ chức các liên kết hộ để tự vận chuyển đường đến bán tại chợ Na Sầm, Đồng Đăng, hạn chế việc bán mía tươi tại ruộng bị tư thương Trung Quốc ép giá.
• Kiến nghị chính sách: Đề nghị Nhà nước và ngân hàng chính sách hỗ trợ các gói vay vốn ưu đãi phục vụ mua sắm máy móc ép mía; chính quyền địa phương hoàn thiện hệ thống đường liên thôn, mở rộng kiên cố hóa kênh mương nội đồng và tăng cường cán bộ khuyến nông về tận bản hướng dẫn kỹ thuật.

Đóng góp của khóa luận: Công trình cung cấp bộ dữ liệu thực chứng hoàn chỉnh về chi phí và hạch toán kinh tế nông hộ trồng mía tại một địa bàn vùng cao biên giới giáp Trung Quốc; chỉ rõ sự đánh đổi kinh tế giữa việc bán thô nông sản (chi phí thấp, thu hồi vốn nhanh nhưng giá trị thấp, phụ thuộc tư thương) và tự chế biến thủ công (đòi hỏi vốn và lao động lớn nhưng nâng cao đáng kể thu nhập cho nông dân).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận ghi nhận một số hạn chế nhất định xuất phát từ phạm vi nghiên cứu:

• Dung lượng mẫu khảo sát dừng lại ở 40 hộ dân tập trung tại 2 thôn (Nà Pò và Pò Lạn) thuộc một xã vùng sâu, chưa đại diện cho toàn bộ các tiểu vùng sinh thái khác nhau của huyện Tràng Định.
• Số liệu hạch toán chi phí lao động gia đình và vật tư phụ chủ yếu dựa trên hồi ức và ước tính của nông dân trong các đợt phỏng vấn, chưa có sổ sách kế toán nông hộ theo dõi nhật trình sản xuất hàng ngày.
• Nghiên cứu chưa đi sâu khảo sát các yếu tố môi trường, đặc biệt là tác động sinh thái của việc khai thác củi rừng tự nhiên phục vụ các lò nấu mật đường thủ công (chi phí củi chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí trung gian).

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi khảo sát chuỗi giá trị và kênh phân phối xuyên biên giới sang thị trường Trung Quốc đối với sản phẩm mía bán cây.
• Nghiên cứu thực nghiệm các mô hình cải tiến bếp lò tiết kiệm củi và ứng dụng năng lượng phụ phẩm (bã mía khô làm chất đốt thay thế củi) trong quy trình nấu đường nông hộ.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Phát triển nông thôn, Kinh tế nông nghiệp, Quản lý kinh tế tham khảo về phương pháp tiếp cận điều tra kinh tế hộ, thiết kế bảng câu hỏi phỏng vấn nông dân và cách vận dụng hệ thống chỉ tiêu hạch toán nông nghiệp ($IC, GO, VA, Pr, MI$).
• Cán bộ quản lý kinh tế, khuyến nông viên tại các huyện vùng cao, biên giới tham khảo số liệu thực tế về định mức chi phí, ngày công và năng suất mía để xây dựng đề án chuyển đổi cây trồng và phát triển kinh tế hộ gia đình.
• Phần đáng tham khảo nhất là hệ thống bảng biểu so sánh hạch toán chi tiết tại Chương IV (Bảng 4.9 đến 4.14), cung cấp phương pháp lượng hóa cụ thể hiệu quả sử dụng đồng vốn và hiệu quả ngày công lao động giữa hai mô hình bán sản phẩm thô và sơ chế tại chỗ.

Câu hỏi thường gặp

Trồng mía làm nguyên liệu chế biến đường thủ công và trồng mía bán cây tươi sang Trung Quốc, hình thức nào mang lại lợi nhuận cao hơn? Theo số liệu hạch toán thực tế trên 1 ha canh tác năm 2013 tại xã Quốc Việt, mô hình trồng mía làm nguyên liệu chế biến đường mang lại lợi nhuận 80.046.000 đồng/ha, cao gấp 2,84 lần so với mô hình trồng mía bán cây tươi (đạt 28.185.300 đồng/ha). Tuy nhiên, mô hình chế biến đường đòi hỏi mức vốn đầu tư trung gian cao gấp 2,87 lần và tiêu tốn nhiều công lao động hơn.

Quy mô diện tích đất trồng mía bình quân của các hộ khảo sát tại xã Quốc Việt là bao nhiêu? Quy mô đất trồng mía của các hộ điều tra tương đối nhỏ và manh mún. Hộ trồng mía bán cây tại thôn Nà Pò có diện tích canh tác bình quân là 0,13 ha/hộ (tổng diện tích nhóm khảo sát là 2,574 ha trên 20 hộ); hộ trồng mía làm nguyên liệu chế biến đường tại thôn Pò Lạn có diện tích bình quân là 0,09 ha/hộ (tổng diện tích nhóm khảo sát là 1,728 ha trên 20 hộ).

Vì sao chi phí trung gian cho 1 ha mía làm đường lại cao vượt trội so với mía bán tươi? Chi phí trung gian cho 1 ha mía làm đường lên tới 88.014.000 đồng (so với 30.666.800 đồng ở mía bán tươi). Sự chênh lệch lớn này phát sinh từ các khâu chế biến sau thu hoạch: chi phí thuê máy ép nước mía (khoảng 12.000.000 đồng), chi phí mua củi đốt lò nấu mật (khoảng 20.000.000 đồng) và chi phí hao mòn các dụng cụ chế biến thủ công.

Kênh tiêu thụ mía bán tươi của các hộ dân thôn Nà Pò phụ thuộc vào đối tượng nào? Toàn bộ sản lượng mía bán tươi của các hộ thôn Nà Pò phụ thuộc vào kênh thương lái Trung Quốc. Tư thương từ bên kia biên giới đến thu mua trực tiếp tại nương rẫy, tự tổ chức vận chuyển qua biên giới đưa về các nhà máy, cơ sở chế biến đường tại Trung Quốc. Nông dân không tham gia vào các khâu sau thu hoạch và không nắm được giá cả thị trường cuối cùng.

Đặc điểm trình độ học vấn của các chủ hộ trồng mía ảnh hưởng thế nào đến việc áp dụng khoa học kỹ thuật? Số liệu khảo sát 40 hộ cho thấy trình độ học vấn của chủ hộ ở mức thấp: 75% chủ hộ trồng mía bán và 90% chủ hộ trồng mía làm đường chỉ có trình độ học vấn cấp I và cấp II (tỷ lệ học cấp III chỉ đạt từ 10% đến 25%). Điều này tạo ra rào cản lớn trong việc tiếp thu các quy trình kỹ thuật thâm canh, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng danh mục và ứng dụng các tiến bộ công nghệ vào khâu chế biến đường thủ công.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Chu Thị Hòa đã phản ánh toàn diện thực trạng canh tác và hiệu quả kinh tế của cây mía tại xã vùng sâu Quốc Việt, huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn. Nghiên cứu chứng minh rõ nét ưu thế về mặt giá trị gia tăng và thu nhập ngày công của mô hình chế biến đường thủ công so với việc bán mía cây thô cho tư thương biên mậu, dù phương thức chế biến đòi hỏi lượng vốn trung gian lớn hơn. Các giải pháp và kiến nghị được xây dựng sát với điều kiện thực tế địa phương, mở ra cơ sở tham khảo có giá trị cho công tác khuyến nông và định hướng phát triển kinh tế nông hộ tại các xã miền núi biên giới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết của đề tài Trong thời kỳ hội nhập cùng với những chuyển biến tích cực của nền kinh tế Việt Nam thì ngành nông nghiệp luôn được coi là ngành quan trọng hàng đầu. Nhà nước ta đã chú trọng đầu tư và quan tâm nhiều hơn tới nông nghiệp. Song nông nghiệp đang gặp nhiều khó khăn và thách thức lớn như khả năng cạnh tranh so với các nước trong khu vực, gặp nhiều rủi ro, bất lợi do thời tiết, thị trường, thể chế chính sách.

Những rủi ro bất lợi này tác động rất lớn tới người nông dân. Xét một cách toàn diện người nông dân luôn là những người chịu nhiều thiệt thòi và luôn gặp khó khăn nhất trong cuộc sống. Đối với nông dân Việt Nam hiện nay thu nhập của họ chủ yếu từ những cây trồng, vật nuôi phù hợp và dễ phát triển trên vùng đất của mình. Ngày xưa cây mía tạo ra TN cho người nông dân với các sản phẩm mật mía, đường mía thì ngày nay, cây mía và ngành mía đường tại Việt Nam được xác định không chỉ là ngành kinh tế với mang lại lợi nhuận mà còn là một ngành kinh tế xã hội do nó có ảnh hưởng quan trọng đến đời sống của hàng nghìn người nông dân.

Trong những năm qua Chính Phủ đã triển khai nhiều chương trình, quyết định liên quan đến phát triển mía đường như “Chương trình quốc gia 1 triệu tấn đường”, Quyết định 80/2002/QĐ-TTg về việc tiêu thụ nông sản thông qua hợp đồng. Quyết định 28/2004/QĐ-TTg về việc tổ chức lại và thực hiện một số giải pháp xử lý khó khăn đối với các nhà máy, công ty đường và người trồng mía. Ngoài ra, Chính Phủ ban hành quyết định số 26/2007/QĐ-TTg phê duyệt quy hoạch phát triển mía đường đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020 với tổng diện tích trồng mía 300.000 ha; sản lượng 19,5 triệu tấn/năm [4]. Các chương trình quyết định nhằm tạo việc làm cho lao động nông nghiệp và lao động công nghiệp trong các nhà máy đường, các nhà máy cơ khí đường, góp phần xóa đói giảm nghèo cho các vùng nông thôn, tăng thu nhập và cải thiện đời sống cho nông dân ở vùng nghèo, vùng sâu, vùng xa.

Qua đó thấy được vai trò của cây mía đối với người nông dân và nền kinh tế Việt Nam ngày một quan trọng. Quốc Việt là một xã thuộc vùng sâu, vùng xa, miền núi của huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn, đời sống của nhân dân còn gặp nhiều khó khăn, người dân n 2 sống chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, là vùng có điều kiện tự nhiên phù hợp với cây công nghiệp như ngô, mía, sắn…So với các loại cây trồng khác thì cây mía là loại cây có giá trị cao. Trong những năm gần đây diện tích trồng mía và số hộ trồng mía ngày càng tăng, theo đó đời sống của người dân từng bước được cải thiện rõ rệt, là một hướng chuyển dịch cơ cấu cây trồng đúng đắn. Cây mía góp phần tạo công ăn việc làm, tận dụng lao động hợp lý, tăng thu nhập cho người lao động.

Đây là thực tế đáng mừng bởi như thế có nghĩa là người dân đã tìm ra được lối thoát xoá đói giảm nghèo cho chính họ. Tuy nhiên, hiện nay quy mô trồng mía còn nhỏ, chưa được sự quan tâm của chính quyền địa phương, phát triển chưa có chiến lược rõ ràng, chưa áp dụng khoa học kỹ thuật và chăm sóc chưa đúng quy trình kỹ thuật nên cây mía không to, bị sâu bệnh, chưa tạo ra được sản phẩm hàng hóa có giá trị kinh tế cao. Xuất phát từ thực tế đó, việc xem xét tình hình sản xuất mía của địa phương, là một trong những cơ sở nhằm đánh giá khái quát thực trạng và tìm hướng đi cho việc sản xuất mía. Đây chính là lý do mà tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp để nâng cao hiệu quả sản xuất của các hộ trồng mía trên địa bàn xã Quốc Việt - huyện Tràng Định - tỉnh Lạng Sơn”.

Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu chung Trên cơ sở nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực trạng trồng mía ở địa phương, phát hiện điểm hạn chế và khó khăn, từ đó đề xuất định hướng và một số giải pháp khả thi khai thác tốt tiềm năng, lợi thế của địa phương nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, nâng cao thu nhập cải thiện đời sống của người nông dân, góp phần thực hiện chiến lược phát triển kinh tế của xã, từng bước nâng cao chất lượng đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong và ngoài nước. Mục tiêu cụ thể - Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về trồng mía. - Đánh giá được thực trạng phát triển cây mía trên địa bàn nghiên cứu.

- Xác định rõ những thuận lợi, khó khăn trong phát triển cây mía trên địa bàn nghiên cứu. n 3 - Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển cây mía trên địa bàn một cách có hiệu quả trong thời gian tới. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Củng cố kiến thức từ cơ sở đến chuyên ngành đã học trong trường, ứng dụng kiến thức đó vào thực tiễn, tiếp cận với cách thức thực hiện một đề tài nghiên cứu khoa học.

- Rèn luyện các kỹ năng thu thập xử lý số liệu, viết báo cáo. - Là tài liệu tham khảo cho khoa, trường, cơ quan trong ngành và sinh viên các khóa sau 1. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở cho các nhà quản lý, lãnh đạo các ban ngành tham khảo để đưa ra phương hướng để phát triển tiềm năng và thế mạnh, giải quyết những khó khăn trở ngại nhằm phát triển cây công nghiệp nói chung và cây mía nói riêng nhằm phát triển kinh tế ngày càng hiệu quả hơn. n 4 PHẦN II TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Khái quát chung về hộ nông dân 2. Khái niệm về hộ nông dân Hộ nông dân là đối tượng nghiên cứu chủ yếu của khoa học nông nghiệp và phát triển nông thôn. Có nhiều định nghĩa về hộ nông dân: Theo Ellis (1988): “Hộ nông dân là hộ có phương tiện sống từ ruộng đất, sử dụng chủ yếu lao động gia đình vào sản xuất, luôn nằm trong một hệ thống kinh tế rộng lớn, nhưng về cơ bản được đặc trưng bởi sự tham gia từng phần vào thị trường với một trình độ hoàn chỉnh không cao” [3]. Lý thuyết của Tchayanov coi hộ nông dân là một doanh nghiệp không dùng lao động làm thuê, chỉ sử dụng lao động gia đình.

Do đó, các khái niệm kinh tế thông thường không áp dụng được cho kiểu doanh nghiệp này. Do không thuê lao động nên trong hộ nông dân không có khái niệm tiền lương và tiếp theo là không thể tính được lợi nhuận, địa tô và lợi tức. Hộ nông dân chỉ có thu nhập chung của tất cả các hoạt động kinh tế gia đình, đó là sản lượng hàng năm trừ đi chi phí. Mục tiêu của hộ nông dân là có thu nhập cao, không kể thu nhập ấy có nguồn gốc nào: trồng trọt, chăn nuôi hay ngành nghề dịch vụ.

Đó là kết quả chung của lao động gia đình [10]. Hộ nông dân là đơn vị xã hội làm cơ sở cho phân tích kinh tế. Các nguồn lực đất đai, tư liệu sản xuất, vốn sản xuất, sức lao động.được góp thành vốn chung, cùng chung một ngân sách; cùng chung sống dưới một mái nhà, ăn chung, mọi người đều hưởng phần thu nhập và mọi quyết định đều dựa trên ý kiến chung của các thành viên là người lớn trong hộ gia đình. Đặc điểm của hộ nông dân Theo tạp chí ngân hàng số 75/2003, quan điểm của giáo sư Frank Ellis thì hộ nông dân có những đặc điểm sau [3] - Hộ nông dân là một đơn vị kinh tế cơ sở, vừa là một đơn vị sản xuất vừa là một đơn vị tiêu dùng, vừa là một đơn vị kinh doanh, vừa là một đơn vị xã hội.

n 5 - Mối quan hệ giữa sản xuất và tiêu dùng biểu hiện ở trình độ phát triển của hộ từ tự cung tự cấp hoàn toàn đến sản xuất hàng hóa hoàn toàn. Trình độ này quyết định quan hệ giữa hộ nông dân với thị trường. - Các hộ nông dân ngoài hoạt động nông nghiệp còn tham gia vào hoạt động phi nông nghiệp với các mức độ khác nhau. - Khả năng của hộ nông dân chỉ có thể thỏa mãn nhu cầu tái sản xuất giản đơn nhờ sự kiểm soát tư liệu sản xuất nhất là ruộng đất và lao động.

- Sản xuất kinh doanh chịu nhiều rủi ro, nhất là rủi ro khách quan trong khi khả năng khắc phục lại hạn chế. - Người nông dân với ruộng đất chính là một yếu tố hơn hẳn các yếu tố sản xuất khác vì giá trị của nó; nó là nguồn đảm bảo lâu dài đời sống cho gia đình nông dân trước những thiên tai. Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của cây mía 2. Đặc điểm sinh học của cây mía Mía có tên khoa học là Sacharumof feiniruml, là ngành có hạt, lớp 1 là mầm, thuộc họ hoa thảo, chu kỳ sinh trưởng của cây mía từ hom đến thu hoạch kéo dài 1 năm.

Trường hợp đặc biệt là 2 năm như ở Hawoai (Mỹ). Thời gian sinh trưởng mía kéo dài 5 giai đoạn: nảy mầm, đẻ nhánh, vươn cao, chín công nghiệp và giai đoạn treo cờ. Mía có một số đặc điểm sinh học cụ thể như sau [9] - Khả năng sinh khối lớn: Nhờ đặc điểm có chỉ số diện tích lá lớn và khả năng lợi dụng cao ánh sáng mặt trời. Trong thời gian 10 - 12 tháng, 1ha mía có thể cho năng suất hàng trăm tấn mía cây và một khối lượng lớn lá xanh, gốc rễ để lại trong đất.

- Khả năng tái sinh mạnh: Mía có khả năng lưu gốc được nhiều năm một lần trồng thu hoạch được nhiều vụ và giảm chi phí sản xuất. - Khả năng thích ứng rộng: Mía có thể trồng trên nhiều vùng sinh thái khác nhau (khí hậu, đất đai, khô hạn hoặc úng ngập…), chống chịu tốt với các điều kiện khắc nghiệt của tự nhiên và môi trường. Yêu cầu sinh thái của cây mía + Nhiệt độ: Thích hợp trong phạm vi 20 – 25oC. Nhiệt độ cao quá hoặc thấp quá ảnh hưởng đến sinh trưởng bình thường và giảm tốc độ quang hợp.Thời kỳ đầu, từ khi đặt hom đến mọc mầm thành cây con, nhiệt độ thích hợp từ 20 – 25oC.Thời kỳ đẻ nhánh (cây có 6-9 lá), nhiệt độ thích hợp 20 – n 6 30oC.

Ở thời kỳ mía làm dóng vươn cao, yêu cầu nhiệt độ cao hơn để tăng cường quang hợp, tốt nhất là 30 – 32oC [9].