Chuyªn ®Ò thùc tËp Ph¹m ThÞ Quý Lêi më ®Çu ViÖc huy ®éng c¸c kho¶n tiÒn nhµn rçi trong nÒn kinh tÕ, ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc tÝn dông ®· gãp phÇn kh«ng nhá trong viÖc thu hót lîng vèn lín ®Ó cho c¸c doanh nghiÖp vay, thùc hiÖn t¸i ®Çu t thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn. §©y chÝnh lµ ho¹t ®éng truyÒn thèng, chñ yÕu cña Ng©n hµng. ChÝnh v× vËy, kÕt qu¶ huy ®éng vèn vµ sö dông vèn cña tæ chøc tÝn dông cao hay thÊp cã ¶nh hëng kh«ng chØ ®èi víi sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña b¶n th©n tæ chøc tÝn dông mµ nã cßn t¸c ®éng trùc tiÕp ®Õn nÒn kinh tÕ, ®Æc biÖt lµ ®èi víi mét nÒn kinh tÕ võa bíc ra khái c¬ chÕ bao cÊp vµ ®ang khëi s¾c trong nh÷ng bíc ®Çu ®æi míi nh ë níc ta. Hoµ m×nh víi c«ng viÖc ®æi míi chung cña ®Êt níc, cïng gãp phÇn vµo nh÷ng thµnh tùu ®· ®¹t ®îc trong thËp niªn qua, ngµnh Ng©n hµng ®· ph¶i vît qua kh«ng Ýt khã kh¨n ®Ó phÊn ®Êu cho môc tiªu ph¸t triÓn ®Êt níc.
V× môc tiªu nµy, kh«ng ai kh¸c mµ chÝnh hÖ thèng Ng©n hµng ph¶i trë thµnh bµn ®¹p v÷ng ch¾c cho nÒn kinh tÕ. Tuy nhiªn, 10 n¨m ®æi míi cha ph¶i lµ nhiÒu, Ng©n hµng cßn ph¶i gi¶i quyÕt nhiÒu nh÷ng khã kh¨n tríc m¾t mµ mét trong nh÷ng vÊn ®Ò næi cém lµ hiÖu qu¶ c«ng t¸c huy ®éng vèn cña ng©n hµng hiÖn nay. Lµ mét bé phËn cÊu thµnh trong guång m¸y cña hÖ thèng ng©n hµng. Ng©n hµng Th¬ng m¹i Quèc doanh - Ng©n hµng C«ng Th¬ng TØnh Hµ T©y ®· gãp phÇn kh«ng nhá vµo sù ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ ViÖt Nam nãi chung vµ 1 Chuyªn ®Ò thùc tËp Ph¹m ThÞ Quý khu vùc TØnh Hµ T©y nãi riªng.
Song còng kh«ng tr¸nh khái nh÷ng khã kh¨n chung. N©ng cao hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng huy ®éng vèn ®Ó cñng cè sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn ng©n hµng, ®· ®ang vµ sÏ lµ nh÷ng vÊn ®Ò ®îc quan t©m bëi Ng©n hµng C«ng Th¬ng TØnh Hµ T©y vµ hÖ thèng ng©n hµng. ChÝnh v× vËy, trong thêi gian thùc tËp t¹i Ng©n hµng C«ng Th¬ng m¹i Hµ T©y, em ®· m¹nh d¹n ®i s©u t×m hiÓu vµ hoµn thµnh ®Ò tµi: "Gi¶i ph¸p n©ng cao nghiÖp vô ho¹t ®éng huy ®éng vèn t¹i Ng©n Hµng C«ng Th- ¬ng TØnh Hµ T©y". Víi cÊu tróc nh sau: Ch¬ng I: Mét sè lý luËn c¬ b¶n vÒ nghiÖp vô huy ®éng vèn cña Ng©n hµng Th¬ng m¹i.
Ch¬ng II: Thùc tr¹ng c«ng t¸c huy ®éng vèn t¹i Ng©n hµng C«ng Th¬ng tØnh Hµ T©y. Ch¬ng III: Gi¶i ph¸p n©ng cao c«ng t¸c nghiÖp vô huy ®éng vèn t¹i Ng©n hµng C«ng Th¬ng tØnh Hµ T©y. Do thêi gian cã h¹n, vÊn ®Ò l¹i rÊt phøc t¹p vµ ®a d¹ng, h¬n n÷a kh¶ n¨ng chuyªn m«n vµ kinh nghiÖm thùc tÕ cßn nhiÒu h¹n chÕ, nªn nh÷ng g× em tr×nh bµy trong chuyªn ®Ò khã tr¸nh khái sai sãt, rÊt mong cã sù bæ xung, gãp ý híng dÉn cña c¸c thÇy, c« vµ c¬ së n¬i em thùc tËp. 2 Chuyªn ®Ò thùc tËp Ph¹m ThÞ Quý Ch¬ng I Mét sè lý luËn c¬ b¶n vÒ nghiÖp vô huy ®éng vèn cña Ng©n hµng Th¬ng m¹i 1.
Tæng quan vÒ ng©n hµng Th¬ng m¹i. Ng©n hµng th¬ng m¹i vµ vai trß cña nã trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng. Ng©n hµng th¬ng m¹i (NHTM) lµ mét trong c¸c ngµnh c«ng nghiÖp ra ®êi sím nhÊt. ë Mü Ng©n hµng th¬ng m¹i ®Çu tiªn ®îc thµnh lËp n¨m 1782, tríc khi HiÕn ph¸p liªn bang ®îc th«ng qua vµ nhiÒu Ng©n hµng th¬ng m¹i ®îc thµnh lËp tõ nh÷ng n¨m 1800 ®Õn nay vÉn ®ang ho¹t ®éng.
ë mçi mét níc, luËt Ng©n hµng th¬ng m¹i cã quy ®Þnh kh¸c nhau, ngêi ta thêng dùa vµo tÝnh chÊt vµ môc ®Ých ho¹t ®éng cña Ng©n hµng trªn thÞ trêng tµi chÝnh ®Ó ®a ra c¸ch hiÓu vÒ Ng©n hµng th¬ng m¹i. ë Ph¸p, theo luËt ng©n hµng hµng n¨m 1941 th× "®îc coi lµ Ng©n hµng lµ nh÷ng xÝ nghiÖp hay c¬ së nµo hµnh nghÒ thêng xuyªn nhËn cña c«ng chóng díi h×nh thøc ký th¸c hay h×nh thøc kh¸c, c¸c sè tiÒn mµ hä dïng cho chÝnh hä vµ c¸c nghiÖp vô chøng kho¸n tÝn dông hay dÞch vô tµi chÝnh". Hay nh ë Ên §é, luËt ng©n hµng n¨m 1950 vµ ®îc bæ sung n¨m 1959 ®· nªu: "Ng©n hµng lµ c¬ së nhËn c¸c kho¶n tiÒn ký th¸c ®Ó cho vay, tµi trî, ®Çu t". Vµ theo luËt ng©n hµng cña §an M¹ch n¨m 1930 ®Þnh nghÜa: "Nh÷ng nhµ b¨ng thiÕt yÕu gåm c¸c nghiÖp vô nhËn tiÒn ký th¸c, bu«n b¸n vµng b¹c, hµng nghÒ th¬ng m¹i vµ c¸c gi¸ trÞ ®Þa èc, c¸c ph¬ng tiÖn tÝn dông vµ hèi phiÕu, thùc hiÖn 3 Chuyªn ®Ò thùc tËp Ph¹m ThÞ Quý c¸c nghiÖp vô chuyÓn ng©n, ®øng ra b¶o hiÓm.
§Ó hiÓu vÒ Ng©n hµng th¬ng m¹i th× cã rÊt nhiÒu ®Þnh nghÜa kh¸c nhau, nhng ta thÊy r»ng c¸c Ng©n hµng th¬ng m¹i kh«ng ph¶i lµ c¸c trung gian tµi chÝnh duy nhÊt vµ ®Ó hiÓu ®îc c¸c Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ nh thÕ nµo vµ ®Ó ph©n biÖt c¸c Ng©n hµng th¬ng m¹i víi c¸c trung gian tµi chÝnh kh¸c nh: C¸c C«ng ty b¶o hiÓm, c¸c quü ®Çu t. gäi chung lµ c¸c tæ chøc phi ng©n hµng th× cÇn ph¶i dùa trªn tÝnh chÊt c¬ b¶n cña Ng©n hµng th¬ng m¹i ®ã lµ: Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ n¬i nhËn tiÒn ký th¸c, tiÒn ký göi kh«ng kú h¹n vµ cã kú h¹n ®Ó sö dông vµo c¸c nghiÖp vô cho vay, chiÕt khÊu v¸ c¸c dÞch vô kinh doanh kh¸c cña chÝnh ng©n hµng. Ng©n hµng C«ng th¬ng lµ mét NHTM quèc doanh tøc lµ ngoµi nh÷ng ®Æc ®iÓm nh NHTM th× ng©n hµng C«ng th¬ng cã mét ®Æc ®iÓm kh¸c lµ ®îc Nhµ níc tµi trî nguån vèn chñ së h÷u. ë ViÖt Nam, theo §iÒu 20 LuËt tæ chøc tÝn dông (TCTD) ®îc Quèc Héi th«ng qua th¸ng 12 n¨m 1997 cã nªu: "Tæ chøc tÝn dông lµ doanh nghiÖp ®îc thµnh lËp theo quy ®Þnh cña luËt nµy vµ c¸c quy ®Þnh kh¸c cña ph¸p luËt ®Ó ho¹t ®éng kinh doanh tiÒn tÖ, lµm dÞch vô Ng©n hµng víi néi dung nhËn tiÒn göi vµ sö dông tiÒn göi ®Ó cÊp tÝn dông, cung cÊp c¸c dÞch vô thanh to¸n".
LuËt chØ nªu ng©n hµng lµ lo¹i h×nh tæ chøc tÝn dông ®îc thùc hiÖn toµn bé ho¹t ®éng ng©n hµng vµ c¸c ho¹t ®éng kinh doanh cã liªn quan. Theo tæ chøc vµ môc tiªu ho¹t ®éng cña c¸c lo¹i h×nh ng©n hµng, hiÖn nay hÖ thèng Ng©n hµng ViÖt Nam bao gåm hai cÊp: Ng©n hµng th¬ng m¹i vµ 4 Chuyªn ®Ò thùc tËp Ph¹m ThÞ Quý Ng©n hµng Trung ¦¬ng, Ng©n hµng th¬ng m¹i ra ®êi víi tÝnh chÊt lµ nhËn tiÒn göi, sö dông vµo nhiÖm vô cho vay, chøng kho¸n vµ c¸c dÞch vô kh¸c cña ng©n hµng, ngµy cµng thÓ hiÖn râ vai trß cña nã ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ. Víi chøc n¨ng cña m×nh, Ng©n hµng th¬ng m¹i gi÷ vai trß quan träng trong nÒn kinh tÕ thÓ hiÖn qua c¸c néi dung sau: 1. Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ n¬i cung cÊp vèn cho nÒn kinh tÕ Thùc tÕ cho thÊy, ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ cÇn ph¶i cã mét lîng vèn lín ®Çu t cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh vµ c¸c ho¹t ®éng kh¸c.
Nhng ®iÒu khã kh¨n h¬n lîi Ých lµ cÇn cã ngêi ®øng ra tËp trung tiÒn nhµn dçi ë mäi n¬i mäi lóc vµ kÞp thêi cung øng cho n¬i cÇn vèn. B»ng vèn huy ®éng ®îc trong x· héi th«ng qua ho¹t ®éng tÝn dông, Ng©n hµng th¬ng m¹i ®· cung cÊp vèn cho mäi ho¹t ®éng kinh tÕ, ®¸p øng nhu cÇu vèn mét c¸ch kÞp thêi cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Nhê cã ho¹t ®éng cña hÖ thèng Ng©n hµng th¬ng m¹i vµ ®Æc biÖt lµ ho¹t ®éng tÝn dông, c¸c doanh nghiÖp, c¸ nh©n cã ®iÒu kiÖn më réng s¶n xuÊt, c¶i tiÕn m¸y mãc, c«ng nghÖ ®Ó t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ vµ chÊt lîng s¶n phÈm cho x· héi. Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ cÇu nèi c¸c doanh nghiÖp víi thÞ trêng.
Bíc sang c¬ chÕ thÞ trêng, ®ßi hái sù ph¸t triÓn cña tÝn dông Ng©n hµng ®· lµm biÕn ®æi ho¹t ®éng ruçng l¸t trong c¸c nhµ m¸y, xÝ nghiÖp kh¬i dËy søc sèng b»ng c¸c 5 Chuyªn ®Ò thùc tËp Ph¹m ThÞ Quý d©y chuyÒn s¶n xuÊt hiÖn ®¹i n¨ng suÊt cao, thùc hiÖn chuyÓn giao c«ng nghÖ tõ c¸c níc tiªn tiÕn. §iÒu kh«ng thÓ thùc hiÖn b»ng vèn tù cã cña c¸c doanh nghiÖp vèn dÜ ®· rÊt Ýt ái. Bªn c¹nh ®ã, tÝn dông ng©n hµng cßn cung cÊp mét phÇn vèn kh«ng nhá trong viÖc t¨ng cêng nguån vèn lu ®éng cña c¸c doanh nghiÖp. Mét vÊn ®Ò lu«n lµ mèi lo th- êng trùc cña c¸c doanh nghiÖp.
Mét khÝa c¹nh kh¸c ®ßi hái sù cã mÆt cña tÝn dông ng©n hµng ®èi víi doanh nghiÖp. §ã lµ mét ng©n quü ®Ó dµnh cho viÖc ®µo t¹o ®éi ngò lao ®éng phï hîp víi sù ph¸t triÓn cña khoa häc - kü thuËt - c«ng nghÖ cao. §Æc biÖt trong ®iÒu kiÖn níc ta vÉn cßn thiÕu nhiÒu nh÷ng chuyªn gia ®Çu ngµnh, nh÷ng c¸n bé cã n¨ng lùc vµ nh÷ng c«ng nh©n lµnh nghÒ. Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ mét c«ng cô ®Ó Nhµ níc ®iÒu tiÕt vÜ m« nÒn kinh tÕ.
Cïng víi sù vËn ®éng cña nÒn kinh tÕ, hÖ thèng ng©n hµng ®îc chia lµm hai cÊp: Ng©n hµng Nhµ níc vµ c¸c Ng©n hµng chuyªn doanh (NHTM). NHCT ®îc Nhµ níc cÊp vèn cho ho¹t ®éng vµ sö dông nh c«ng cô ®Ó qu¶n lý ho¹t ®éng tiÒn tÖ, ®iÒu tiÕt chÝnh s¸ch tiÒn tÖ quèc gia. Nhµ níc ®iÒu tiÕt ng©n hµng, ng©n hµng dÉn d¾t thÞ trêng th«ng qua ho¹t ®éng tÝn dông vµ thanh to¸n gi÷a c¸c Ng©n hµng th¬ng m¹i trong hÖ thèng tõ ®ã gãp phÇn më réng khèi lîng tiÒn cung øng trong lu th«ng vµ th«ng qua viÖc cung øng tÝn dông cho c¸c ngµnh trong nÒn kinh tÕ, Ng©n hµng th¬ng m¹i thùc hiÖn viÖc dÉn d¾t c¸c luång tiÒn tËp hîp vµ ph©n chia vèn cña thÞ trêng, ®iÒu khiÓn chóng mét c¸ch cã hiÖu qu¶. 6 Chuyªn ®Ò thùc tËp Ph¹m ThÞ Quý 1.
Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ cÇu nèi nÒn tµi chÝnh quèc gia víi nÒn tµi chÝnh quèc tÕ. NhËn thøc ®îc tÇm quan träng cña kinh tÕ quèc tÕ, sù héi nhËp kinh tÕ quèc gia víi thÕ giíi ®em l¹i nh÷ng lîi Ých kinh tÕ to lín, thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn nhanh vµ bÒn v÷ng. Mét trong c¸c ®iÒu kiÖn quan träng gãp phÇn thóc ®Èy sù héi nhËp nÒn kinh tÕ quèc gia víi nÒn kinh tÕ thÕ giíi ®ã lµ nÒn tµi chÝnh quèc gia. NÒn tµi chÝnh quèc gia lµ cÇu nèi víi nÒn tµi chÝnh quèc tÕ th«ng qua ho¹t ®éng cña Ng©n hµng th¬ng m¹i trong c¸c lÜnh vùc kinh doanh nh nhËn tiÒn göi, cho vay, nghiÖp vô thanh to¸n, nghiÖp vô ngo¹i hèi vµ c¸c nghiÖp vô kh¸c.