CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH PHÚ TÀI –TỈNH BÌNH ĐỊNH VÀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG BÁN LẺ Trong chương này tác giả sẽ trình bày sơ lược về qua trình hình thành, phát triển và hoạt động của ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam Chi nhánh Phú Tài-Tỉnh Bình Định trong những năm gần đây, đồng thời xác định vai trò quan trọng của hoạt động tín dụng bán lẻ trong qua trình hoạt động kinh doanh của Chi nhánh.1 Giới thiệu sơ lược về ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam chi nhánh Phú Tài-Tỉnh Bình Định 1. Quá trình hình thành và phát triển ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam chi nhánh Phú Tài-Tỉnh Bình Định Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam Chi nhánh Phú Tài-Tỉnh Bình Định là một trong những đơn vị trực thuộc hệ thống ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam. Cùng với các NH khác đóng chân trên địa bàn tỉnh Bình Định, Vietinbank Phú Tài đã có nhiều đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, góp phần không nhỏ trong hoạt động an sinh xã hội của Tỉnh nhà. Tỉnh Bình Định với diện tích tự nhiên 6.851km², mật độ dân số trung bình khoảng 312 người/km², là một tỉnh có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế, nằm trong vùng kinh tế trọng điểm của miền Trung với 6 khu công nghiệp (theo quy hoạch đến năm 2020 là 8 khu công nghiệp) nên hoạt động xuất khẩu cũng chiếm vị trí rất quan trọng, đóng góp lớn vào GDP của Tỉnh, chủ yếu xuất khẩu các mặt hàng như: sản phẩm bằng gỗ, hàng dệt may, hàng thủy sản.
bên cạnh đó với phần lớn người dân lao động có nhiều kinh nghiệm, nhạy bén trong buôn bán kinh doanh nên lĩnh vực về sản xuất nhỏ, tiểu thủ công nghiệp cũng có sự phát triển đáng kể. Nhận thức được tiềm năng phát triển của Tỉnh, Vietinbank Việt Nam đã mở rộng phạm vi hoạt động bằng việc thành lập Vietinbank Phú Tài có trụ sở tại 218 Lạc Long Quân, phường Trần Quang Diệu, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định. Qua quá trình hoạt động hiệu quả và nắm bắt cũng như đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của khách hàng, ngày 1/11/2006 NHTM CP Công thương Việt Nam chi nhánh Phú Tài chính thức được nâng cấp thành chi nhánh cấp 1 và đi vào hoạt động Trang 4 123doc với một vị thế mới. Hơn hai năm sau đó, ngân hàng Công thương Việt Nam chi nhánh Phú Tài đổi tên thương hiệu từ INCOMBANK sang thương hiệu mới VIETINBANK gắn liền với mục tiêu phấn đấu chung là đưa NH Vietinbank trở thành tập đoàn tài chính đa năng, hiện đại.
Tổ chức hoạt động của chi nhánh Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam Chi nhánh Phú Tài-Tỉnh Bình Định có mạng lưới phát triển tương đối rộng, từ chỗ chỉ có 1 trụ sở ở thành phố Quy Nhơn với 39 cán bộ, tổng tài sản trên 530 tỷ đồng, Chi nhánh đã có bước phát triển khá toàn diện, vươn xa tới các huyện với hơn 110 cán bộ và tổng tài sản tăng gấp 5 lần. Hiện nay Chi nhánh đã hình thành một mạng lưới kinh doanh vững chắc chiếm thị phần ngày càng cao trên địa bàn, gồm 1 trụ sở và 5 phòng giao dịch từ Quy Nhơn, đến Phù Cát, Phù Mỹ, An Nhơn, Hoài Nhơn, các phòng giao dịch này nằm rải đều các huyện nên việc tiếp cận khách hàng là rất thuận lợi. Về mặt đội ngũ nhân sự, tỷ lệ nhân viên có trình độ đại học chiếm khoảng hơn 88% tổng số cán bộ công nhân viên chi nhánh. Tất cả các cán bộ nghiệp vụ đều đã qua khóa đào tạo chương trình hiện đại hóa ngân hàng, đại đa số cán bộ làm công tác tín dụng tại chi nhánh đều nắm rõ phong tục tập quán, thói quen, sở thích của khách hàng vì thế luôn duy trì được mối quan hệ thân thiết với khách hàng tại địa phương.
Sơ lược về phòng bán lẻ Phòng Bán lẻ của ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam Chi nhánh Phú Tài-Tỉnh Bình Định có cơ cấu gồm: 1 Trưởng phòng, 2 Phó phòng và 6 Cán bộ tín dụng. Là đơn vị trực tiếp giao dịch với khách hàng là cá nhân, các thiểu thương, các DNNVV, các hộ gia đình sản xuất kinh doanh nhằm giới thiệu và cung cấp các sản phẩm tín dụng bán lẻ cho khách hàng. Các công việc được thực hiện tại phòng Bán lẻ bao gồm: Tiếp nhận và hướng dẫn hồ sơ tín dụng, định giá tài sản thế chấp của khách hàng; phân tích và trình ban giám đốc xem xét, xét duyệt hồ sơ cho vay vốn; kiểm tra, giám sát mục đích sử dụng vốn, theo dõi tình hình tài chính của khách hàng sau khi giải ngân hợp đồng; đôn đốc và nhắc nhở khách hàng trả nợ, lãi đúng hạn; thu hồi nợ đến hạn. Kết quả hoạt động kinh doanh của chi nhánh những năm gần đây a.
Về hoạt động huy động vốn Trang 5 123doc Bảng 1.1 Cơ cấu nguồn vốn huy động của Vietinbank chi nhánh Phú Tài (Đvt: Tỷ đồng) CHỈ TIÊU Năm 2013 Năm 2014 Năm 2015 Năm 2016 Tổng nguồn vốn 3.Cơ cấu nguồn vốn 3.1 Nguồn vốn nội tệ 2.2 Nguồn vốn ngoại tệ quy 520,12 737,82 732,948 1. Phân theo loại vốn 3.1 TG tiết kiệm 1.2 Tiền gửi các TCKT-XH 915,075 963,072 963,58 1.3 Phát hành GTCG 500,59 512,564 561,89 669,25 2.4 Tiền gửi của các TCTD 236,396 203,128 100,9 801,25 khác (Nguồn: Báo cáo tổng kết của Vietinbank Phú Tài) Nhìn chung nguồn vốn huy động của Vietinbank chi nhánh Phú Tài đã không ngừng gia tăng trong giai đoạn 2013 – 2016. Cụ thể, vốn huy động từ 3.405,9 tỷ đồng năm 2013 lên đến 4.387,5 tỷ đồng năm 2016, giai đoạn 2015 – 2016 có tốc độ tăng trưởng trung bình là 27,41%, từ năm 2013 đến 2014 nguồn vốn huy động giảm từ 3.405,9 tỷ đồng xuống còn 3. Nguyên nhân của sự sụt giảm trong năm 2014 là do việc Vietinbank đã điều chỉnh giảm lãi suất huy động của mình vào tháng 10/2014 theo yêu cầu của NHNN.
Về hoạt động tín dụng Bảng 1.2: Tình hình cho vay vốn tại Vietinbank chi nhánh Phú Tài (Đvt: Tỷ đồng) Năm Năm CHỈ TIÊU Năm 2014 Năm 2015 2013 2016 I. Nợ xấu 30,4 38,7 63,5 11,7 III. Nợ xấu/Tổng dư nợ (%) 1,2 1,3 2,4 0,3 (Nguồn: Báo cáo tổng kết của Vietinbank Phú Tài) Hoạt động tín dụng tại chi nhánh hầu như tăng qua các năm. Tuy nhiên, đến năm 2015 dư nợ lại giảm khá sâu, đồng thời nợ xấu cũng tăng theo.
Đây là một trong những Trang 6 123doc hạn chế của CN trong hoạt động của mình. Việc không đạt được tốc độ tăng trưởng tín dụng như mong đợi đã làm giảm đáng kể những chỉ tiêu tài chính của CN, phản ánh hiện trạng tín dụng còn nhiều bất cập và hạn chế. Trước tình hình đó, CN đã kịp thời có những giải pháp khắc phục cũng như thúc đẩy hoạt động tín dụng, và đã gặt hái được những thành công trong năm 2016, với dư nợ lên tới 3. Về kết quả tài chính Bảng 1.3: Kết quả tài chính của Vietinbank Phú Tài (Đvt: Triệu đồng) CHỈ TIÊU Năm 2013 Năm 2014 Năm 2015 Năm 2016 I.
Mặc dù điều này không ảnh hưởng quá nhiều đến lợi nhuận đạt được của chi nhánh, nhưng rõ ràng đây là biểu hiện của việc chi nhánh đã không kiểm soát được toàn bộ hoạt động của mình.2 Hoạt động tín dụng bán lẻ Tín dụng bán lẻ là một phần của ngân hàng bán lẻ, đây là dịch vụ ngân hàng cung cấp các sản phẩm dịch vụ tín dụng phục vụ chủ yếu là các cá nhân, hộ kinh doanh và các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Cho đến nay, các ngân hàng tham gia vào hoạt động này ngày một nhiều và từng bước có sự cải thiện rõ rệt nhằm thõa mãn nhu cầu tối đa của khách hàng. Hoạt động tín dụng bán lẻ góp phần mang lại lợi nhuận cao cho các ngân hàng, từ đó thúc đẩy tăng trưởng hoạt động tín dụng chung. Trang 7 123doc Bảng 1.4 Tăng trưởng thu nhập từ TDBL của Vietinbank Phú Tài (Đơn vị tính: Tỷ đồng) Chỉ tiêu Năm 2013 Năm 2014 Năm 2015 Năm 2016 Tổng thu lãi vay 56,7 62,9 78,6 95,4 Thu lãi từ hoạt động TDBL 13,89 16,54 23,97 34,75 TT thu lãi TDBL/tổng thu lãi (%) 24,5 26,3 30,5 36,43 Tốc độ tăng trưởng thu lãi TDBL 7,34 15,19 19,44 (Nguồn: Báo cáo tổng kết của Vietinbank Phú Tài) Qua bảng số liệu trên ta có thể thấy tốc độ tăng trưởng thu lãi hoạt động TDBL của chi nhánh qua các năm đều tăng, có tỷ trọng đóng góp vào tổng thu lãi vay khá lớn (trên 20%).
Tính đến ngày 31/12/2016 Vietinbank chi nhánh Phú Tài đã xây dựng được một nền số lượng khách hàng khá lớn 100.487 khách hàng bao gồm cả khách hàng vay tiền, gửi tiền, sử dụng các dịch vụ khác.110 khách hàng là tổ chức kinh tế, định chế tài chính, còn lại 98.377 khách hàng là cá nhân, trong đó sô lượng khách hàng sử dụng các sản phẩm bán lẻ 5.116 khách hàng chiếm tỷ trọng 5,2 %/tổng số khách hàng cá nhân. Điều này chứng tỏ chi nhánh có nền tảng khách hàng rất lớn mà chưa khai thác triệt để. Đã có nhiều nghiên cứu đề cập đến TDBL như: luận văn thạc sĩ kinh tế (2009) nghiên cứu về “Phát triển hoạt động tín dụng bán lẻ tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam chi nhánh 6” của Triều Mạnh Đức, hay “Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh Thái Nguyên” của tác giả Nguyễn Xuân Dương.đã cho người đọc có cái nhìn tổng quan về hoạt động TDBL, tuy nhiên các nghiên cứu này vẫn chưa đi sâu khai thác được nguyên nhân ảnh hưởng đến TDBL chưa thực hiện khảo sát điều tra để đánh giá. Kết luận chương Phát triển hoạt động tín dụng bán lẻ cho ta thấy được tầm quan trọng của nó đối với hoạt động ngân hàng và là vấn đề được quan tâm nhiều hiện nay.
Vấn đề này đã được nhiều nhà nghiên cứu, đánh giá dưới nhiều khía cạnh khác nhau và đã đạt được những kết quả nhất định. Song, để phát huy hơn nữa mảng dịch vụ này chi nhánh cần phải thay đổi như thế nào? Phải có biện pháp gì để nâng cao hơn nữa lợi nhuận thu từ TDBL?