CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT VỀ HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA TRÊN Ô TÔ. Chức năng hệ thống điều hòa. Điều hòa không khí trên xe ô tô là quá trình làm mát, lọc sạch, và khử bớt độ ẩm của không khí đi vào khoang hành khách. Về cơ bản, hệ thống điều hòa không khí hấp thu nhiệt trong khoang hành khách và thải ra khí quyến.
- Quá trình này có thể được thực hiện bằng cách vận dụng ba hiện tượng tự nhiên đơn giản là : + Truyền nhiệt + Nhiệt ẩn hóa hơi + Quan hệ giữa áp suất với nhiệt độ sôi ( hóa hơi) và ngưng tụ - Ba nguyên tắc cơ bản này là cơ sở của mọi hệ thống điều hòa không khí. Chức năng sưởi ấm: Hình 1.1Hệ thống sưởi Người ta dùng một két sưởi như một bộ trao đổi nhiệt để làm nóng không khí. Két sưởi lấy nước làm mát động cơ đã được hâm nóng bởi động cơ và dùng nhiệt này để làm nóng không khí nhờ một quạt thổi vào xe, vì vậy nhiệt độ của két sưởi là thấp 2 Luận Văn Tốt Nghiệp SVTH: Lê Nguyễn Quỳnh Phú cho đến khi nước làm mát nóng lên. Vì lý do này, ngay sau khi động cơ khởi động két sưởi không làm việc như là một bộ sưởi ấm.
- Hệ thống sưởi ấm gồm các chi tiết sau: + Van nước + Két sưởi ( bộ phận trao đổi nhiệt ) + Quạt gió ( quạt gió, mô tơ ) 1. Chức năng làm mát: Hình 1.2 Hệ thống làm mát Giàn lạnh là một bộ phận trao đổi nhiệt để làm mát không khí trước khi đưa vào khoang xe. Khi bật công tắc điều hòa không khí, máy nén bắt đầu làm việc, đẩy môi chất lạnh (ga điều hòa) tới giàn lạnh. Giàn lạnh được làm mát nhờ môi chất lạnh.
Khi đó không khí thổi qua giàn lạnh bởi quạt gió sẽ được làm mát để đưa vào trong xe. Khi bật công tắc điều hòa, máy nén làm việc, đẩy môi chất lạnh (ga điều hòa) tới giàn lạnh. Giàn lạnh được làm mát nhờ môi chất lạnh. Không khí thổi qua giàn lạnh bởi quạt gió sẽ được làm mát để đưa vào trong xe.
Gió làm mát điều hòa có thế lấy từ môi trường hoặc bên trong xe. Nếu bạn đi trong môi trường on hòa thì hãy bật chế độ lấy gió ngoài điều này sẽ giúp không khí trong xe thông thoáng dể chịu hơn rất nhiều. Nhưng nếu bạn đi trong môi trương bụi 3 Luận Văn Tốt Nghiệp SVTH: Lê Nguyễn Quỳnh Phú bặm thì nên bật lấy gió trong điều này giúp bảo vệ sức khỏe, và ít dơ lọc gió hơn nhưng đổi lại chất lượng không khí bên trong khoang sẽ kém và cảm thấy ngột ngạt 1. Chức năng hút ẩm không khí: Hình 1.3 Chức năng hút ẩm Nếu độ ẩm trong không khí lớn khi đi qua giàn lạnh, hơi nước trong không khí sẽ ngưng tụ lại và bám vào các cánh tản nhiệt của giàn lạnh.
Kết quả là không khí sẽ được làm khô trước khi đi vào trong khoang xe. Nước đọng lại thành sương trên các cánh tản nhiệt và chảy xuống khay xả nước sau đó được đưa ra ngoài xe thông qua vòi dẫn. Chức năng lọc gió: Hình 1.4 Chức năng lọc bụi Một bộ lọc được đặt ở cửa hút của hệ thống điều hòa không khí để làm sạch không khí trước khi đưa vào trong xe. 4 Luận Văn Tốt Nghiệp SVTH: Lê Nguyễn Quỳnh Phú - Gồm hai loại: + Bộ lọc chỉ lọc bụi.
+ Bộ lọc lọc bụi kết hợp khử mùi bằng than hoạt tính. - Bộ lọc được đặt ở cửa hút của hệ thống điều hòa không khí để làm sạch không khí. - Bộ làm sạch không khí là một thiết bị dùng để loại bỏ khói thuốc lá, bụi,v. để làm sạch không khí trong xe.
Chức năng sưởi kính: Hình 1.5 Chức năng sấy kính Chức năng sấy kính ô tô giúp loại bỏ bụi, hơi nước, sương mù và băng tuyết bám trên kính ô tô. Khi điều kiện thời tiết ẩm ướt hoặc lạnh, độ ẩm trong không khí có thể dẫn đến sự hình thành hơi nước và sương mù trên kính, gây khó khăn cho tài xế trong quá trình lái xe. Hệ thống sấy kính ô tô được thiết kế để thổi không khí nóng qua kính xe để làm bay hơi nước và sương mù, giúp tăng tầm nhìn và cải thiện an toàn khi lái xe. Khi sử dụng chức năng sấy kính ô tô, tài xế có thể chọn các chế độ khác nhau, tùy thuộc vào mức độ mờ kính và độ ẩm trong không khí.
Hệ thống sấy kính ô tô thường được kích hoạt thông qua một công tắc hoặc nút bấm trên bảng điều khiển của xe. Ngoài ra, tài xế cũng có thể sử dụng bàn đạp chân để kích hoạt chức năng sấy kính nếu xe có trang bị bàn đạp chân này. Các kiểu lắp đặt trên hệ thống điều hòa. Lắp trên bảng táp lô.
5 Luận Văn Tốt Nghiệp SVTH: Lê Nguyễn Quỳnh Phú Với kiểu này, điều hoà không khí thường được gắn trên bảng táp lô. Không khí lạnh từ cụm điều hoà được thổi trực tiếp thẳng đến phía trước người lái cảm giác mát hơn, các cửa gió ra được lắp trên táp lô có thể được điều chỉnh bởi bản thân rài xế nên ngay có thể cảm nhận thấy hiệu quả làm lạnh ngay lập tức. Đây là là kiểu lắp phổ biến trên các Hình 1.6 Thổi từ táp lô 1. Lắp ở khoang hành lý.
Loại này điều hoà không khí được đặt ở cốp sau xe. Cửa gió ra vào của khí lạnh được đặt ở lưng ghế sau. Do cụm điều hoà gắn ở cốp sau có khoảng không gian tương đối lớn nên điều hoà kiểu này thường có công suất lớn.7 Thổi từ khaong hành lý 6 Luận Văn Tốt Nghiệp SVTH: Lê Nguyễn Quỳnh Phú 1. Lắp kiểu kép.
- Có hai cách lắp điều hoà kiểu kép: + Điều hòa được lắp cả ở trên tap lô và phía sau khoang hành lý. Kiểu lắp này sẽ tạo nên không gian trong lành mát mẻ và thông thoáng hơn. Trong suốt quá trình hoạt động, thiết bị vận hành rất êm ái và không gây nên tiếng ồn khó chịu.8 Lắp đặt giàn lạnh đằng sau + Giàn lạnh đặt trên trần xe thường được lắp trên các xe có kích thước lớn. Bù lại khả năng thổi gió mạnh, làm mát cực nhanh.
Phạm vi làm mát rộng, đồng đều. Gọn gàng, tiết kiệm không gian. Lắp đặt, bảo trì thuận tiện.9 Lắp đặt giàn lạnh treo trần 7 Luận Văn Tốt Nghiệp SVTH: Lê Nguyễn Quỳnh Phú Chương II: Cấu tạo, nguyên lý hoạt động 2. Cấu tạo hệ thống điều hòa i10.
Chức năng: Hình 2.1 Máy nén Máy nén là bộ nguồn của hệ thống A/C. Nó bơm hơi môi chất lạnh dưới áp suất cao và nhiệt độ cao ở phía xả (phía cao của hệ thống) và hút hơi áp suất thấp ở phía nạp (phía thấp). + Chức năng hút: Làm cho chất làm lạnh dạng lỏng ngưng tụ ở nhiệt độ thấp khi áp suất của chất làm lạnh ở thiết bị bay hơi giảm. + Chức năng nén: Làm cho chất làm lạnh dạng hơi bị nén ở nhiệt độ và áp suất cao và truyền đến thiết bị ngưng tụ và bay hơi ở nhiệt độ cao.
+ Chức năng bơm: Có thể hoạt động liên tục dưới dạng tuần hoàn môi chất lạnh theo lực hút và nén. Dầu bôi trơn: Dầu của máy nén được bịt kín trong vỏ và được cung cấp tới từng bộ phận bằng áp suất chân không của khí môi chất lạnh. Nếu máy nén được vận hành, dầu của máy 8 Luận Văn Tốt Nghiệp SVTH: Lê Nguyễn Quỳnh Phú nén được cung cấp áp suất sơ tán sẽ được cung cấp từ khối bên dưới của cả hai bên tới mặt bên của giàn quay, ổ kim và phốt trục qua cổng dầu. Máy nén kết thúc việc bôi trơn và được chuyển sang lớp vỏ bên dưới thông qua ống hút.
Ly hợp từ 2. Chức năng Hình 2.2 Cấp điện máy nén Ly hợp từ được lắp ở puli máy nén. Ly hợp từ bật và cung cấp năng lượng động cơ cho máy nén, theo hoạt động của bộ điều chỉnh nhiệt và hoạt động của công tắc áp suất Cao/Thấp. Nguyên lý hoạt động.
- Khi có dòng điện chạy vào cuộn dây từ (ON) + Cụm puli (Khung phần ứng & rôto) và đệm ly hợp được nối với nhau. - Khi dòng điện không chạy vào cuộn dây từ (OFF) + Cụm puly (Khung phần ứng & rôto) và đệm ly hợp không được nối với nhau. + Má ly hợp không được nối với rôto trong cụm puly. Vì vậy, đai chữ V chạy không tải.
9 Luận Văn Tốt Nghiệp SVTH: Lê Nguyễn Quỳnh Phú Hình 2.3 Van giảm áp - Nó nhằm ổn định A/c trên hệ thống khi sơ tán chất làm lạnh và dầu qua van giảm áp khi xảy ra áp suất cao tại Máy nén để ngăn hệ thống A/con bị phát hiện bằng cách tăng áp suất của A/c khi lỗi quạt ngưng tụ, chất làm lạnh quá tải và tắc nghẽn bên trong hệ thống A/c. - Do đó, chất làm lạnh và dầu phải được nạp và bơm lại vào hệ thống điều hòa không khí sau khi vận hành van giảm áp. - Áp lực cho phép: 35. Giàn nóng (giàn ngưng) Hình 2.4 Giàn ngưng 10 Luận Văn Tốt Nghiệp SVTH: Lê Nguyễn Quỳnh Phú Giàn ngưng trong hệ thống điều hòa không khí là thiết bị dùng để biến đổi hơi môi chất lạnh áp suất cao thành chất lỏng.
Nó thực hiện điều này bằng cách cung cấp phương tiện truyền nhiệt từ chất làm lạnh nóng đến bầu không khí mát hơn. Bình ngưng bao gồm các cuộn dây và cánh tản nhiệt làm mát chất làm lạnh khi luồng không khí đi qua chúng. Giàn ngưng điều hòa là loại nhôm ngoằn ngoèo (R-12) và loại dòng song song (R-134a) nằm ở phía trước tản nhiệt của xe. Nhiệt độ (khoảng 60oC) của chất làm lạnh trong bình ngưng và/hoặc nhiệt độ bên ngoài (khoảng 55oC) bị bỏ qua và trở thành khoảng 57oC.
Mặc dù chất làm lạnh chỉ nguội đi 2 ~ 3oC, nhưng nó đã chuyển từ dạng hơi sang dạng lỏng do bản chất của chất làm lạnh. Bình ngưng của xe sử dụng hệ thống A/C R-12 là loại dạng sóng. Tuy nhiên, thiết bị ngưng tụ được sử dụng hệ thống R-134a là loại dòng chảy song song để cải thiện hiệu quả làm mát không khí. Bằng cách đó, hiệu quả làm mát không khí được cải thiện từ 15% đến 20%.
Ngày nay dàn ngưng cũng được thiết kế kếp hợp phin lọc vào bên trong, điều này sẽ giúp tiết kiệm diện tích bởi thiết kế nhỏ gọn và không tốn dienj tích đi các đường ống đi ga. Giàn lạnh Hình 2.