Chương 1: Lý luận chung về chất lượng thẩm định tài chính dự án đầu tư tại ngân hàng thương mại. Chương 2: Thực trạng chất lượng thẩm định tài chính dự án đầu tư tại ngân hàng TMCP Công thương - Chi nhánh Ba Đình. Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng thẩm định tài chính dự án đầu tư tại ngân hàng Công thương Việt Nam - Chi nhánh Ba Đình. Nguyễn Thị Phương Mỹ NHH- K12 Khóa luận tốt nghiệp 3 Học viện Ngân Hàng CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHẤT LƢỢNG THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN ĐẦU TƢ TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI.1: TỔNG QUAN VỀ THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƢ 1.1: Khái quát về dự án đầu tƣ 1.1: Khái niệm dự án đầu tư: Có rất nhiều khái niệm về dự án đầu tư.
Theo Luật đầu tư năm 2005: “Dự án đầu tư là tập hợp các đề xuất bỏ vốn trung và dài hạn để tiến hành các hoạt động đầu tư trên địa bàn cụ thể, trong khoảng thời gian xác định”. Theo ngân hàng thế giới (WB): “Dự án đầu tư là tổng thể các chính sách, hoạt động và chi phí liên quan đến nhau được hoạch định nhằm đạt được những mục tiêu nào đó trong thời gian nhất định”. Với các quan điểm khác nhau, có thể có các khái niệm khác nhau về dự án. Song có thể hiểu về dự án đầu tư như sau: - Về mặt hình thức: Dự án đầu tư là một tập hồ sơ tài liệu trình bày một cách chi tiết và có hệ thống các hoạt động và chi phí theo một kế hoạch nhằm đạt được những kết qủa và thực hiện được những mục tiêu nhất định trong tương lai.
- Về mặt nội dung: Dự án đầu tư là tổng thể các hoạt động và chi phí cần thiết, được bố trí theo một kế hoạch chặt chẽ với lịch sử và địa điểm xác định để tạo mới, hoặc mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật chất nhất định nhằm mục đích thực hiện các mục tiêu nhất định trong tương lai.2: Nội dung của dự án đầu tư Dự án đầu tư có những nội dung chính sau: - Các mục tiêu cần đạt được khi thực hiện dự án: Dự án sẽ mang lại những lợi ích kinh tế - xã hội gì cho đất nước cũng như cho chủ đầu tư. - Các kết quả: Đó là những kết quả có định lượng được tạo ra từ các hoạt động khác nhau của dự án. Đây là điều hiện cần thiết để thực hiện các mục tiêu của dự án. Nguyễn Thị Phương Mỹ NHH- K12 Khóa luận tốt nghiệp 4 Học viện Ngân Hàng - Các hoạt động: là những nhiệm vụ hoặc hành động được thực hiện để tạo ra các kết quả nhất định, cùng với một lịch biểu và trách nhiệm của người thực hiện sẽ tạo thành kết quả làm việc của dự án.
- Các nguồn lực: đó là các yếu tố vật chất, tài chính và con người cần thiết hình thành các hoạt động của dự án. Giá trị hoặc chi phí của các nguồn lực này cần cho dự án. - Thời gian: độ dài thực hiện dự án được cố định.3: Vai trò của dự án đầu tư - Đối với chủ đầu tƣ: Mối quan tâm hàng đầu của chủ đầu tư chính là lợi nhuận. Dự án đầu tư được lập trên cơ sở nghiên cứu đầy đủ về nhiều khía cạnh như tài chính, thị trường, kĩ thuật tổ chức quản lý là căn cứ quan trọng nhất để quyết định bỏ vốn đầu tư, là cơ sở để xin phép được đầu tư và cấp giấy phép hoạt động, nhập khẩu mua thiết bị cũng như xin hưởng các ưu đãi đầu tư.
Đồng thời, đây cũng là cơ sở quan trọng thuyết phục các tổ chức tài chính tiền tệ trong và ngoài nước ra quyết định giải ngân. Ngoài ra, dự án đầu tư còn là căn cứ quan trọng trong việc giải quyết các mối quan hệ về quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia, là cơ sở để chủ đầu tư xây dựng kế hoạch, thi công, kiểm tra quá trình thực hiện để có những điều chỉnh kịp thời. - Đối với nhà tài trợ. Đối với các nhà tài trợ, khi tiếp nhận các DA xin tài trợ vay vốn của chủ đầu tư, các tổ chức tài chính - tín dụng sẽ xem xét các nội dung cụ thể của DA, đặc biệt là về mặt kinh tế - tài chính để đi đến quyết định đầu tư DA hay không.
Dự án đầu tư là căn cứ xem xét thẩm định để quyết định tài trợ hay không tài trợ. Ngoài ra, dự án đầu tư là cơ sở để các tổ chức này lập kế hoạch giải ngân phù hợp với tiến độ đầu tư, đồng thời lập kế hoạch thu hồi vốn vay. - Đối với Nhà nƣớc. Dự án đầu tư là tập hợp những luận chứng, giải luận của các chủ đầu tư về mục đích đầu tư của mình cho các cơ quan có thẩm quyển.
Do đó, DAĐT là cơ sở để cơ quan quản lý xem xét, phê duyệt, cấp vốn và cấp giấy phép đầu tư. Nguyễn Thị Phương Mỹ NHH- K12 Khóa luận tốt nghiệp 5 Học viện Ngân Hàng Vốn ngân sách Nhà nước sử dụng để đầu tư phát triển theo kế hoạch thông qua các dự án, các công trình, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, hỗ trợ vay vốn cho các doanh nghiệp Nhà nước, các dự án đầu tư quan trọng của quốc gia trong từng thời kỳ kinh tế vĩ mô. Do vậy, các dự án sẽ được phê duyệt, cấp giấy phép đầu tư khi mục tiêu của dự án phù hợp với đường lối, chính sách phát triển kinh tế, xã hội, hoạt động của dự án không gây ảnh hưởng đến môi trường, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội. - Đối với nền kinh tế: Quy mô, hiệu quả của dự án đầu tư góp phần phát triển kinh tế - xã hội đất nước và của từng địa phương như: tạo công ăn việc làm, nâng cao chất lượng đời sống của người dân.2: Nội dung thẩm định dự án đầu tƣ 1.1: Khái niệm về thẩm định dự án đầu tư Các dự án đầu tư sau khi được soạn thảo và thiết kế xong dù được nghiên cứu tính toán rất chi tiết vẫn mang tính dự đoán và chủ quan từ phía người lập dự án.
Để đánh giá tính hợp lý, tính hiệu quả, tính khả thi của dự án, Ngân hàng thường xuyên phải thực hiện việc xem xét đánh giá lợi ích mang lại từ dự án khi cho vay vốn nhằm đảm bảo an toàn cho hoạt động tín dụng của mình. Công việc này gọi là thẩm định dự án. Một cách tổng quát: "Thẩm định dự án đầu tư là việc tổ chức xem xét- đánh giá một cách khách quan, có cơ sở khoa học và toàn diện trên nội dung cơ bản liên quan trực tiếp đến thực hiện dự án, đến tính hiệu quả và tính khả thi của dự án" 1.2: Nội dung thẩm định dự án đầu tư Thẩm định dự án được tiến hành chủ yếu đối với giai đoạn xem xét phân tích và lập dự án, duyệt dự án. Nội dung thẩm định xem xét nhiều khía cạnh của dự án, tuy nhiên dưới góc độ của nhà tài trợ thẩm định dự án tập trung vào một số nội dung chính như sau: thẩm định sự cần thiết phải đầu tư, thẩm định thị trường, thẩm định kỹ thuật, thẩm định KT- XH và thẩm định tài chính dự án.
Thẩm định sự cần thiết phải đầu tƣ và mục tiêu của dự án. Nguyễn Thị Phương Mỹ NHH- K12 Khóa luận tốt nghiệp 6 Học viện Ngân Hàng - Xuất phát từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp và chiến lược phát triển kinh doanh của doanh nghiệp, xem dự án có phù hợp với mục tiêu của doanh nghiệp hay không? - Căn cứ theo định hướng phát triển của ngành, vùng địa phương, xem xét mục tiêu của dự án có phù hợp, đáp ứng mục tiêu của ngành và của địa phương và mục tiêu phát triển KT- XH của quốc gia từng thời kỳ. - Đánh giá xem dự án sẽ mang lại lợi ích gì cho chủ đầu tư, địa phương và cho nền kinh tế- xã hội. - Dựa vào diễn biến quan hệ cung cầu của sản phẩm hiện tại và dự đoán trong tương lai, từ đó xác định được khả năng tham gia thị trường cũng như tiềm năng phát triển của dự án.
Thẩm định phƣơng diện thị trƣờng của dự án. - Xem xét tính đầy đủ, chính xác trong từng nội dung phân tích cung cầu thị trường về sản phẩm của dự án - Kết luận khái quát về mức độ thỏa mãn cung cầu thị trường tổng thể về sản phẩm của dự án - Kiểm tra tính hợp lý trong việc xác định thị trường mục tiêu của dự án - Đánh giá sản phẩm của dự án - Đánh giá cơ sở dữ liệu, các phương pháp phân tích, dự báo cung cầu thị trường về sản phẩm của dự án - Đánh giá các phương án tiếp thị, quảng bá sản phẩm của dự án, phương thức tiêu thụ và mạng lưới phân phối sản phẩm của dự án - Xem xét khả năng cạnh tranh, chiếm lĩnh thị trường về sản phẩm của DA Thẩm định phƣơng diện kỹ thuật của dự án Là việc phân tích, đánh giá việc lựa chọn phương diện sản xuất, công nghệ và thiết bị, nguyên vật liệu, địa điểm. phù hợp với những ràng buộc về vốn, trình độ quản lý, quy mô thị trường, yêu cầu của xã hội về việc làm và giới hạn cho phép về mức độ ô nhiễm môi trường do dự án gây ra. Nghiên cứu kỹ thuật là bước nghiên cứu sau nghiên cứu thị trường của dự án và là tiền đề cho việc tiến hành nghiên cứu mặt kinh tế tài chính của dự án.
Các Nguyễn Thị Phương Mỹ NHH- K12 Khóa luận tốt nghiệp 7 Học viện Ngân Hàng dự án không khả thi về mặt kỹ thuật cần phải được loại bỏ để tránh những tổn thất trong quá trình thực hiện đầu tư và vận hành kết quả đầu tư sau này. Nội dung cơ bản của nghiên cứu kỹ thuật: lựa chọn hình thức đầu tư, lựa chọn địa điểm đầu tư, xác định công suất của dự án, lựa chọn công nghệ thiết bị cho dự án, nguyên vật liệu đầu vào, kiểm tra quy mô giải pháp xây dựng công trình, kiểm tra tính hợp lý và kế hoạch tiến độ thực hiện dự án. Thẩm định khía cạnh tổ chức nhân sự của dự án Công tác quản lý, tổ chức bộ máy nhân sự diễn ra trong suốt toàn bộ quá trình hình thành, và thực hiện dự án đầu tư.