LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài: Thị trƣờng chứng khoán là một bộ phận của thị trƣờng vốn dài hạn, thực hiện cơ chế chuyển vốn trực tiếp từ nhà đầu tƣ sang nhà phát hành, qua đó thực hiện chức năng của thị trƣờng tài chính là cung ứng nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. Trải qua 15 năm hình thành và phát triển, thị trƣờng chứng khoán Việt Nam hiện nay đã có những bƣớc phát triển vƣợt bậc và trở thành một trong những thành phần quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Đây đƣợc coi là một kênh đầu tƣ hấp dẫn, mang lại nhiều lựa chọn mới và lợi nhuận cho các nhà đầu tƣ.
Trên thị trƣờng chứng khoán, các công ty chứng khoán đóng vai trò trung gian, là đầu mối hình thành và phát triển thị trƣờng, thực hiện các nghiệp vụ trung gian trên thị trƣờng chứng khoán, trong đó, môi giới là nghiệp vụ đóng vai trò quan trọng nhất đối với các công ty chứng khoán nói riêng và thị trƣờng chứng khoán nói chung. Môi giới chứng khoán là hoạt động kinh doanh của công ty chứng khoán trong đó công ty chứng khoán đại diện cho khách hàng tiến hành giao dịch thông qua cơ chế giao dịch tại sở giao dịch hoặc thị trƣờng OTC. Môi giới không chỉ mang lại lợi nhuận cho khách hàng, cho nhà đ ầu tƣ và các công ty chứng khoán mà còn giúp hình thành, ổn định và phát triển thị trƣờng chứng khoán nói riêng và nền kinh tế nói chung. Tuy nhiên, trong thời gian qua, khủng hoảng kinh tế thế giới đã kéo theo nền kinh tế trong nƣớc gặp nhiều khó khăn, hàng loạt các công ty rơi vào tình trạng trì trệ.
Chính điều này ảnh hƣởng rất nhiều đến thị trƣờng chứng khoán cũng nhƣ đến kết quả hoạt động kinh doanh của các công ty chứng khoán, trong đó có doanh thu đến từ hoạt động môi giới. Vì vậy, với mục đích làm rõ hơn tình hình c ủa thị trƣờng chứng khoán Việt Nam nói chung và thực trạng hoạt động môi giới nói riêng, sau khi thực tập tại Công ty Cổ phần chứng khoán Rồng Việt, em quyết định chọn đề tài: "Thực trạng hoạt động môi giới chứng khoán tại Công ty Cổ phần chứng khoán Rồng Việt" làm đề tài khóa luận tốt nghiệp của mình. 1 download by : skknchat@gmail. Mục tiêu chọn đề tài: Mục tiêu chính c ủa đề tài là trình bày và đánh giá chất lƣợng hoạt động môi giới chứng khoán của Công ty cổ phần chứng khoán Rồng Việt, từ đó có cái nhìn khách quan về khả năng cạnh tranh của công ty trên thị trƣờng cũng nhƣ đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán tại công ty.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu: - Không gian nghiên cứu: Trong quá trình thực hiện báo cáo này, em đƣợc thực tập tại Phòng môi giới trong nƣớc 3, Công ty Cổ phần chứng khoán Rồng Việt. - Thời gian: Số liệu của đề tài đƣợc tham khảo từ báo cáo tài chính, báo cáo thƣờng niên của Công ty cổ phần chứng khoán Rồng Việt trong 3 năm 2012-2014. Và thời gian thực tập đề tài này là 2 tháng. - Đối tượng nghiên cứu: Trong quá trình thực tập, chú trọng tìm hiểu và phân tích điểm mạnh, điểm yếu về hoạt động môi giới tại công ty, từ đó rút ra những nhận xét và kết luận về tình hình môi giới chứng khoán của công ty.
Phƣơng pháp nghiên cứu: - Phương pháp nghiên cứu: Để hoàn thành khóa luận này, em đã ử dụng tập hợp các biện pháp nghiên cứu nhƣ: tổng hợp, thống kê, so sánh, phân tích.kết hợp với việc tham khảo các sách và tài liệu có liên quan. Giới thiệu kết cấu đề tài: Đề tài đƣợc chia làm 3 phần chính nhƣ sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận chung về công ty chứng khoán và nghiệp vụ môi giới chứng khoán: Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động môi giới chứng khoán tại công ty cổ phần chứng khoán Rồng Việt Chƣơng 3: Nhận xét và giải pháp nâng cao chất lƣợng hoạt động môi giới chứng khoán tại Công ty cổ phần chứng khoán Rồng Việt Để hoàn thành khóa luận này, em đã nhận đƣợc sự hƣớng dẫn tận tình và quý báu của Giảng viên hƣớng dẫn - cô Nguyễn Lan Hƣơng. Bên c ạnh đó, trong quá trình thực 2 download by : skknchat@gmail.com tập làm báo cáo và khóa luận em cũng nhận đƣợc sự giúp đỡ nhiệt tình, tận tâm của anh Nguyễn Văn Trung - chuyên viên môi giới phòng môi giới trong nƣớc 3, cùng với các anh chị của Phòng môi giới trong nƣớc 3 nói riêng và khối môi giới, cũng nhƣ Ban lãnh đạo của Công ty Cổ phần chứng khoán Rồng Việt nói chung. Do trình độ còn hạn chế nên không thể tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong nhận đƣợc sự thông cảm.
Em xin chân thành cảm ơn! 3 download by : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TY CHỨNG KHOÁN VÀ NGHIỆP VỤ MÔI GIỚI CHỨNG KHOÁN: 1. Công ty chứng khoán: 1. Khái niệm công ty chứng khoán: Theo nguyên tắc trung gian của thị trƣờng chứng khoán, mọi hoạt động diễn ra trên thị trƣờng chứng khoán tập trung đều phải thông qua tổ chức trung gian, đó là công ty chứng khoán. Công ty chứng khoán là một định chế tài chính trung gian chuyên kinh doanh chứng khoán, là đơn vị có tƣ cách pháp nhân, có vốn riêng và hạch toán độc lập.
Theo quy chế về tổ chức và hoạt động của công ty chứng khoán tại Việt Nam quy định: " Công ty chứng khoán là công ty cổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn thành lập hợp pháp tại Việt Nam, đƣợc Ủy ban chứng khoán nhà nƣớc cấp giấy phép thực hiện một hoặc một số loại hình kinh doanh chứng khoán: môi giới chứng khoán, tự doanh chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán, tƣ vấn đầu tƣ chứng khoán". Chức năng và vai trò của công ty chứng khoán: 1. Chức năng của công ty chứng khoán: Công ty chứng khoán là tác nhân quan trọng thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế nói chung và của thị trƣờng chứng khoán nói riêng. Các chức năng cơ bản của công ty chứng khoán bao gồm: Tạo ra cơ chế huy động vốn linh hoạt giữa ngƣời có tiền nhàn rỗi với ngƣời sử dụng vốn ( thông qua cơ chế phát hành và bảo lãnh phát hành) Cung cấp cơ chế giá cả cho giao dịch ( thông qua hệ thống khớp giá hoặc khớp lệnh) Tạo ra tính thanh khoản cho chứng khoán ( hoán chuyển từ chứng khoán ra tiền mặt và ngƣợc lại) Góp phần điều tiết và bình ổn thị trƣờng thông qua hoạt động tự doanh hoặc vai trò của các nhà tạo lập thị trƣờng.
Vai trò của công ty chứng khoán: 1. Đối với tổ chức phát hành: Mục tiêu khi tham gia thị trƣờng chứng khoán của các tổ chức phát hành là huy động 4 download by : skknchat@gmail.com vốn thông qua việc phát hành các chứng khoán. Theo nguyên tắc hoạt động của thị trƣờng chứng khoán thì nhà đ ầu tƣ và các tổ chức phát hành không đƣợc trao đổi trực tiếp mà phải tiến hành thông qua trung gian môi giới là các công ty chứng khoán. Vì vậy, các công ty chứng khoán có vai trò tạo ra cơ chế huy động vốn phục vụ cho nhà phát hành, là cầu nối trung gian trao đổi chứng khoán giữa tổ chức phát hành và các nhà đầu tƣ.
Đối với nhà đầu tƣ: Thông qua các hoạt động bảo lãnh phát hành, tƣ vấn đầu tƣ, môi giới và quản lý danh mục đầu tƣ, công ty chứng khoán có vai trò làm giảm chi phí và thời gian giao dịch cho các nhà đầu tƣ, vì vậy hiệu quả đầu tƣ sẽ đƣợc nâng cao. Đối với thị trƣờng chứng khoán: - Góp phần xác lập giá cả điều tiết thị trƣờng. - Góp phần làm tăng tính thanh khoản của tài sản tài chính. - Tạo ra các sản phẩm mới 1.
Các nghiệp vụ của công ty chứng khoán: 1. Môi giới chứng khoán: Môi giới chứng khoán là ho ạt động kinh doanh của công ty chứng khoán, trong đó, công ty chứng khoán đại diện cho khách hàng tiến hành giao dịch thông qua cơ chế giao dịch tại sở giao dịch hoặc thị trƣờng OTC. Tự doanh chứng khoán: Tự doanh chứng khoán: là nghiệp vụ mà trong đó công ty chứng khoán thực hiện mua, bán chứng khoán cho chính mình nhằm mục đích kinh doanh thu lợi cho công ty và gánh chịu mọi rủi ro từ hoạt động đầu tƣ của mình. Tƣ vấn đầu tƣ chứng khoán: Tƣ vấn đầu tƣ chứng khoán: là việc công ty cung cấp cho nhà đầu tƣ kết quả phân tích, công bố báo cáo phân tích và kiến nghị liên quan đến chứng khoán 5 download by : skknchat@gmail.
Bảo lãnh phát hành chứng khoán: Bảo lãnh phát hành chứng khoán: là việc tổ chức bảo lãnh phát hành cam kết với tổ chức phát hành thực hiện các thủ tục trƣớc khi chào bán chứng khoán, nhận mua một phần hay toàn bộ chứng khoán của tổ chức phát hành để bán lại hoặc mua lại chứng khoán còn lại không phân phối hết của tổ chức phát hành hoặc hỗ trợ tổ chức phát hành trong việc phân phối chứng khoán ra công chúng. Nghiệp vụ lƣu ký chứng khoán: Lƣu ký chứng khoán là công việc đầu tiên để các chứng khoán có thể giao dịch trên thị trƣờng tập trung - việc lƣu giữ, bảo quản chứng khoán của khách hàng và giúp khách hàng thực hiện các quyền của mình đối với chứng khoán đƣợc thực hiên thông qua các thành viên lƣu ký của thị trƣờng giao dịch chứng khoán. Lƣu ký chứng khoán giúp cho quá trình thanh toán tại Sở giao dịch đƣợc thực hiện thuận lợi, nhanh chóng, dễ dàng, hạn chế rủi ro cho ngƣời nắm giữ chứng khoán nhƣ rủi ro bị rách, hỏng, thất lạc chứng chỉ chứng khoán. Nghiệp vụ tƣ vấn tài chính: Nghiệp vụ tƣ vấn tài chính bao gồm: Tƣ vấn tái cơ cấu tài chính doanh nghiệp, thâu tóm, sáp nhập doanh nghiệp, tƣ vấn quản trị công ty cổ phần.
Tƣ vấn chào bán, niêm yết chứng khoán Tƣ vấn cổ phần hóa, xác định giá trị doanh nghiệp Tƣ vấn tài chính khác phù hợp với quy định pháp luật 1. Các nghiệp vụ hỗ trợ: Nghiệp vụ tín dụng: - Cho vay cầm cố chứng khoán: là một hình thức tín dụng mà trong đó ngƣời đi vay dùng số chứng khoán sở hữu hợp pháp của mình làm tài sản cầm cố để vay tiền nhằm mục đích kinh doanh, tiêu dùng.