phần mở đầu, kết luận, mục lục và tài liệu tham khảo, nội dung luận văn đƣợc cấu trúc trong ba chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của vấn đề quản lý nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục ở Trung tâm Giáo dục thƣờng xuyên. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý chất lƣợng giáo dục hệ Bổ túc Trung học phổ thông ở Trung tâm Giáo dục thƣờng xuyên Lục Nam, tỉnh Bắc Giang. Chƣơng 3: Đề xuất các giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục hệ Bổ túc Trung học phổ thông ở Trung tâm Giáo dục thƣờng xuyên Lục Nam, tỉnh Bắc Giang. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC QUẢN LÝ NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG GIÁO DỤC Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƢỜNG XUYÊN 1.
Tổng quan vấn đề nghiên cứu Quản lý bắt nguồn từ sự phân công, hợp tác lao động nhằm đạt hiệu quả nhiều hơn, năng suất cao hơn trong công việc đòi hỏi phải có sự chỉ huy phối hợp điều hành, kiểm tra, chỉnh lý…do đó yêu cầu đặt ra là phải có ngƣời đứng đầu để điều hành các thành viên trong nhóm, trong tổ chức đạt mục tiêu đề ra. K-Marx giải thích một cách khái quát rằng quản lý là sự xác lập tƣơng hợp giữa công việc của từng cá nhân nhằm thực hiện những chức năng cũng xuất hiện trong sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất, khác với sự vận động của những cơ quan độc lập của nó. Một cách hình ảnh K-Marx đã lột tả bản chất của quản lý là hoạt động lao động để điều khiển lao động, ông đã nói: “ một nghệ sĩ vĩ cầm thì tự điều khiển mình còn dàn nhạc thì cần nhạc trưởng” để nêu bật sự tất yếu và vô cùng quan trọng của hoạt động quản lý trong quá trình phát triển của xã hội loài ngƣời.Taylor cho rằng: “ Quản lý là biết chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó thấy họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”.Koontz khẳng định: “ Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó bảo đảm phối hợp những phối hợp những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm. Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất,.
Theo tác giả Trần Kiểm thì “ quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com các nguồn lực ( nhân lực ,tài lực, vật lực) trong và ngoài tổ chức ( chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất” [18, tr15]. Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí- Nguyễn Thị Mỹ Lộc “ Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể ( ngƣời quản lý) đến khách thể quản lý ( ngƣời bị quản lý), nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”[8].TSKH Lê Du Phong thì quản lý là hoạt động có ý thức của con ngƣời nhằm phối hợp hành động của một nhóm ngƣời hay một cộng đồng ngƣời để đạt đƣợc các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất. Theo Đại Bách khoa toàn Liên xô, 1977, quản lý là chức năng của những hệ thống có tổ chức với bản chất khác nhau ( xã hội, sinh vật, kỹ thuật), nó bảo toàn cấu trúc xác định, duy trì chế độ hoạt động , thực hiện những chƣơng trình, mục đích hoạt động. Trung tâm Giáo dục thƣờng xuyên cấp huyện là một trong những cơ sở của phƣơng thức giáo dục không chính qui.
Nhiệm vụ chính của trung tâm GDTX cấp huyện là: - Dạy Bổ túc văn hoá cho bậc Tiểu học, THCS và THPT. - Làm công tác Hƣớng nghiệp và dạy nghề phổ thông cho học sinh THCS và THPT trong toàn huyện. - Điều tra nhu cầu học tập trên địa bàn, xác định nội dung học tập cần thiết, đề xuất việc tổ chức các hình thức học phù hợp với từng loại đối tƣợng… - Chuyển giao kiến thức chuyên đề khoa học kỹ thuật cho ngƣời lao động. - Dạy nghề ngắn hạn, dài hạn.
- Làm công tác phổ cập THCS. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Dạy Bổ túc văn hoá THPT là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Trung tâm GDTX. Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc đặt ra yêu cầu cho ngành Giáo dục - Đào tạo là phải đào tạo những con ngƣời lao động mới "năng động, sáng tạo, giàu lòng nhân ái". Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX tiếp tục khẳng định Giáo dục - Đào tạo là quốc sách hàng đầu, phát triển giáo dục và đào tạo là một động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều kiện để phát huy nguồn lực con ngƣời - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trƣởng kinh tế nhanh và bền vững; một trong những phƣơng hƣớng phát triển giáo dục và đào tạo là tiếp tục nâng cao chất lƣợng giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung, phƣơng pháp dạy và học, hệ thống trƣờng lớp và hệ thống quản lý giáo dục, thực hiện "Chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa"; Đội ngũ giáo viên của Trung tâm còn hạn chế về số lƣợng, phần lớn phải hợp đồng với các giáo viên của các trƣờng xung quanh; Chất lƣợng đầu vào lớp 10 hàng năm tƣơng đối thấp chính vì vậy phải luôn tìm mọi biện pháp để nâng cao chất lƣợng giáo dục.
Đặc biệt là việc quản lý đội ngũ giáo viên. Quản lý có vai trò quan trọng trong tất cả các công việc. Vì vậy trong giáo dục rất cần thiết phải có quản lý. Quản lý để nâng cao đƣợc chất lƣợng cũng nhƣ tất cả các lĩnh vực liên quan đến giáo dục nhƣng quản lý bằng cách nào và quản lý nhƣ thế nào để nâng cao đƣợc chất lƣợng giáo dục đối với các Trung tâm GDTX nói chung và Trung tâm GDTX Lục Nam nói riêng thì trong chƣơng trình của luận văn phần chƣơng 3 tác giả mạnh rạn đƣa ra một vài biện pháp để cùng trao đổi.
Một số vấn đề lý luận liên quan đến Trung tâm GDTX 1. Một số khái niệm về GDTX, Trung tâm GDTX 1.1 Khái niệm về GDTX Thuật ngữ “ Giáo dục thƣờng xuyên” đƣợc hiểu là sự giáo dục dành 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cho hay tiến hành bởi những ngƣời đã hoàn thành vòng giáo dục ban đầu trong thời niên thiếu. Với tƣ cách trên, trong nhiều trƣờng hợp, thuật ngữ này đƣợc coi là đồng nghĩa với “ Giáo dục ngƣời lớn”. Tuy nhiên, đây là một khái niệm mà nội hàm của nó đang phát triển và hoàn thiện dần.
Khái niệm GDTX trong mỗi thời gian cũng đƣợc hiểu theo cách khác nhau và ở mỗi nƣớc cũng có cách hiểu khác nhau. Để thúc đẩy GDTX phát triển cả về quy mô và chất lƣợng , UNESCO khu vực Châu Á Thái Bình Dƣơng đã xây dựng một quan niệm về GDTX tƣơng đối phù hợp với các nƣớc trong vùng. Trong khuôn khổ của “ chƣơng trình giáo dục cho mọi ngƣời: Châu Á Thái Bình Dƣơng, GDTX đƣợc hiểu là “ một khái niệm rộng lớn, bao gồm tất cả các cơ hội học tập và mọi ngƣời muốn hoặc cần có sau xoá mù chữ và giáo dục Tiểu học”. Theo quan niệm này GDTX là một khái niệm rộng, bao gồm cả GDCQ, GDKCQ và GDPCQ cho những ngƣời lớn hoặc thanh niên cần và có nhu cầu sau khi biết chữ hoặc tƣơng đƣơng tiểu học, không bao gồm XMC.
Định nghĩa này ta có thể hiểu là: - GDTX là dành cho ngƣời lớn( hoặc ngƣời đƣợc xã hội coi là ngƣời lớn) - GDTX đáp ứng các nhu cầu mong muốn học tập của mọi ngƣời. - GDTX có thể bao gồm những bộ phận do các bộ phận giáo dục chính quy, giáo dục không chính quy và giáo dục không chính thức tiến hành. - GDTX đƣợc định nghĩa là “ cơ hội tham gia vào quá trình học tập suốt đời sau khi kết thúc Tiểu học hoặc tƣơng đƣơng”. Định nghĩa trên cũng chứa đựng một gợi ý là XMC không thuộc lĩnh vực “GDTX”.
Với quan niệm này của UNESCO khu vực thì GDTX và GDKCQ không đồng nhất với nhau. GDTX là một khái niệm rộng nó vừa là GD chính quy vừa là GD không chính quy và GD phi chính quy. Ba bộ phận 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com này của GDTX không đứng riêng lẻ, tách rời nhau mà chúng xen kẽ, kế tiếp nhau trong suốt cuộc đời của mỗi ngƣời. Ở Việt Nam, thuật ngữ GDTX chƣa đƣợc phân biệt rạch ròi nhƣ thế, GDTX đƣợc hiểu và quan niệm dựa trên các bình diện khác nhau.
Tại hội thảo về chiến lƣợc phát triển giáo dục đến năm 2020, báo cáo của Vụ giáo dục thƣờng xuyên- Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nêu: “ Giáo dục thường xuyên được hiểu một cách khái quát là cung ứng cơ hội cho mọi người để học tập suốt đời nhằm thúc đẩy tài nguyên con người thông qua các chương trình XMC, chương trình tương tương, chương trình nâng cao chất lượng cuộc sống, chương trình tạo thu nhập, chương trình đáp ứng sở thích cá nhân, chương trình định hướng tương lai”.[10] Với quan niệm này, GDTX đồng nghĩa với giáo dục tiếp, tức là mở rộng chủ yếu của XMC và PCGDTH nhằm thúc đẩy sự phát triển tài nguyên con ngƣời. Giáo dục thƣờng xuyên có chức năng thay thế, nối tiếp, bổ sung và hoàn thiện kiến thức cho giáo dục chính quy. GDTX không phải hoạt động xảy ra một lần rồi chấm dứt mà là một quá trình kéo dài suốt cả cuộc đời. Ở Việt Nam, nhiều thuật ngữ đã đƣợc sử dụng nhƣ “Bình dân học vụ”, “Bổ túc văn hoá”, “Giáo dục bổ túc”, “Giáo dục phổ thông người lớn”, “Giáo dục thường xuyên, “GDKCQ” đã phản ánh đƣợc sự tiến triển trong quan niệm về GDTX ở Việt Nam và xu thế hoà nhập với các nƣớc trong khu vực.
Quan niệm về GDTX ngày càng mở rộng, từ chỗ chỉ quan tâm đến XMC, BTVH, nay đã quan tâm đến nhiều loại hình học tập khác nhau. Qua những khái niệm trên ta có thể nói GDTX, học tập thƣờng xuyên sẽ mở rộng thành giáo dục suốt đời, học tập suốt đời, trở thành một nguyên tắc chi phối cả nền giáo dục, kết hợp hài hoà với nguyên tắc giáo dục cho mọi ngƣời, ai cũng đƣợc học hành. Đó chính là nguyên tắc cơ bản của nền giáo dục thế kỉ 21 của nƣớc ta.