phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo luận văn trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu Chƣơng 2: Thực trạng công tác quản lí bồi dƣỡng chuyên môn cho giáo viên hệ bổ túc trung học phổ thông thành phố Hải Phòng Chƣơng 3: Một số biện pháp quản bồi dƣỡng chuyên môn cho giáo viên hệ bổ túc trung học phổ thông thành phố Hải Phòng 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Một số khái niệm 1. Quản lí, quản lí giáo dục 1. Quản lí Quản lý là một dạng lao động xã hội mang tính đặc thù, gắn liền và phát triển cùng với lịch sử phát triển của loài ngƣời.
Từ khi có sự phân công lao động trong xã hội đã xuất hiện một dạng lao động đặc biệt, đó là tổ chức, là điều khiển các hoạt động lao động theo yêu cầu nhất định. Dạng lao động mang tính đặc thù đó đƣợc gọi là hoạt động quản lý. “Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ƣu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất”.W TayLor cho rằng: “Quản lý là biết chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó thấy rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất” [4]. Theo thuyết quản lý hành chính của Henry Fayol thì: “Quản lý hành chính là dự báo và lập kế hoạch, tổ chức và điều khiển, phối hợp và kiểm tra” [4].
Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “ Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể ( người quản lý) đến khách thể quản lý ( người bị quản lý), nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [5, tr. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành phối hợp các lực lƣợng xã hội nhằm thúc đẩy mạnh mẽ công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội” [2]. Tuỳ theo cách phân loại khác nhau mà chúng ta có những khái niệm khác nhau về các lĩnh vực quản lý khác nhau. Phân loại về quản lý là vô cùng đa dạng và phức tạp.
Mặc dù đa dạng, phức tạp và có nhiều khái niệm khác nhau nhƣ đã dẫn ở trên, nhƣng chúng ta có thể nhận thấy điểm chung của quản lý và các khái niệm đã đề cập là: - Quản lý bao giờ cũng có mục tiêu. Hoạt động quản lý đƣợc thực hiện với một tổ chức hay một nhóm xã hội. Đây là điểm hội tụ cho những hoạt động cùng nhau của xã hội loài ngƣời. - Quản lý là thực hiện những tác động có tính hƣớng đích từ chủ thể đến đối tƣợng yếu tố con ngƣời, trong đó ngƣời quản lý và ngƣời bị quản lý, giữ vai trò trung tâm trong hoạt động quản lý.
- Nói đến hoạt động quản lý là phải nói tới công tác tổ chức: Xây dựng tổ chức, điều phối tổ chức, phát triển tổ chức.vì nếu không thì quản lý không có mục tiêu. Ngƣợc lại nói đến tổ chức là phải nói đến quản lý: Quản lý nhân, tài, vật lực của tổ chức, vì một tổ chức không có quản lý là tổ chức đã đi vào quá khứ, đã diệt vong. Quản lý nhằm hƣớng tới chất lƣợng tổng thể và hiệu quả bền vững, thích ứng với mọi sự thay đổi. Đòi hỏi nhà tổ chức, nhà quản lý vừa biết “làm việc” đúng và biết làm “đúng việc” theo trách nhiệm và bổn phận của mình.
Suy nghĩ và hành động của nhà tổ chức, nhà quản lý không phải là tổ hợp của “Trái tim nóng, cái đầu nóng”, cũng không phải là tổ hợp của “Trái tim lạnh, cái đầu lạnh”, mà phải là “Cái đầu lạnh và trái tim hồng”. Từ những dấu hiệu đặc trƣng nêu trên, có thể hiểu: Quản lý là sự tác động hợp quy luật của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý bằng tổ hợp những cách thức, những phƣơng pháp nhằm khai thác và sử dụng tối đa các tiềm 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com năng, các cơ hội của cá nhân cũng nhƣ của tổ chức, để đạt đƣợc mục tiêu của tổ chức trong một môi trƣờng luôn biến đổi. Quản lý giáo dục * Khái niệm Khái niệm quản lý giáo dục (QLGD) cũng có nhiều quan niệm khác nhau. - Quản lí giáo dục là quá trình tác động có chủ đích, hợp qui luật của chủ thể quản lí giáo dục/đối tƣợng (giáo dục nhà trƣờng) nhằm đạt đƣợc mục tiêu dự kiến.
- Quản lý giáo dục đƣợc hiểu là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ cao nhất đến các cơ sở giáo dục là nhà trƣờng) nhằm thực hiện có chất lƣợng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ mà xã hội đặt ra cho ngành Giáo dục. - Quản lý giáo dục là sự tác động liên tục, có tổ chức, có hƣớng đích của chủ thể quản lý lên hệ thống giáo dục nhằm tạo ra tính trồi (emergence) của hệ thống ; sử dụng một cách tối ƣu các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống nhằm đƣ hệ thống đến mục tiêu một cách tốt nhất trong điều kiện đảm bảo sự cân bằng với môi trƣờng bên ngoài luôn luôn biến động. Dù có khác nhau về từ ngữ trong các định nghĩa, nhƣng bản chất của quản lý giáo dục là vận hành các hoạt động GD đạt đến mục tiêu đã định. QLGD là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lƣợng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo theo yêu cầu phát triển xã hội.
Đó là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý, là sự điều hành hệ thống giáo dục quốc dân, các trƣờng trong hệ thống GD quốc dân nhằm thực hiện mục tiêu: nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dƣỡng nhân tài. * Nội dung quản lý Nhà nước về giáo dục Quản lý nhà nƣớc về giáo dục là việc các cơ quan nhà nƣớc các cấp thực hiện quyền lực công của mình theo quy định của pháp luật, để điều hành các hoạt động giáo dục trong phạm vi toàn xã hội nhằm đạt đƣợc các mục tiêu của nhà nƣớc. Điều 100 của Luật Giáo dục đã quy định với quản lý nhà nƣớc về 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com giáo dục nhƣ sau: “Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về giáo dục. Chính phủ trình Quốc hội trước khi quyết định những chủ trương lớn có ảnh hưởng đến quyền và nghĩa vụ của công dân trong phạm vi cả nước, những chủ trương về cải cách nội dung chương trình của cả một cấp học; hàng năm báo cáo Quốc hội về hoạt động giáo dục và việc thực hiện ngân sách giáo dục” [27].
Bộ GD&ĐT chịu trách nhiệm trƣớc Chính phủ thực hiện quản lý nhà nƣớc về giáo dục. Bộ, cơ quan ngang bộ phối hợp với Bộ GD&ĐT thực hiện quản lý nhà nƣớc về giáo dục theo thẩm quyền. Uỷ ban nhân dân các cấp thực hiện quản lý nhà nƣớc về giáo dục sự phân cấp của Chính phủ và có trách nhiệm bảo đảm các điều kiện về đội ngũ nhà giáo, tài chính, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học của các trƣờng công lập thuộc phạm vi quản lý, đáp ứng yêu cầu mở rộng quy mô, nâng cao chất lƣợng và hiệu quả giáo dục tại địa phƣơng. Nội dung quản lý nhà nƣớc về giáo dục đƣợc phân thành 2 cấp quy định tại Điều 99 của Luật Giáo dục: - Xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến lƣợc, quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển giáo dục; - Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về giáo dục; ban hành điều lệ nhà trƣờng; ban hành quy định về tổ chức và hoạt động của các cơ sở giáo dục khác; - Quy định mục tiêu, chƣơng trình, nội dung giáo dục, tiêu chuẩn nhà giáo, tiêu chuẩn cơ sở vật chất và thiết bị trƣờng học; việc biên soạn, xuất bản, in và phát hành sách giáo khoa, giáo trình; quy chế thi cử và cấp văn bằng, chứng chỉ; - Tổ chức, quản lý việc bảo đảm chất lƣợng giáo dục và kiểm định chất lƣợng giáo dục; - Thực hiện công tác thống kê, thông tin về tổ chức và hoạt động giáo dục; - Tổ chức bộ máy quản lý giáo dục; 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Tổ chức, chỉ đạo việc đào tạo, bồi dƣỡng, quản lý nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục; - Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực để phát triển sự nghiệp giáo dục; - Tổ chức, quản lý công tác nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ trong lĩnh vực giáo dục; - Tổ chức, quản lý công tác quan hệ quốc tế về giáo dục; - Quy định việc tặng các danh hiệu thi đua cho những ngƣời có nhiều công lao đối với sự nghiệp giáo dục; - Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giáo dục, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý các hành vi vi phạm luật về giáo dục [27].
Quản lý cơ sở giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý (các cấp quản lý của hệ thống giáo dục) nhằm làm cho các cơ sở giáo dục vận hành theo nguyên lý giáo dục để đạt tới mục tiêu giáo dục đặt ra. Quản lý cơ sở giáo dục thực chất là quản lý tất cả các mặt, các khía cạnh liên quan đến hoạt động giáo dục và đào tạo trong phạm vi cơ sở giáo dục. Có thể phân tích nhà trƣờng nhƣ một hệ thống gồm 6 thành tố cơ bản kết hợp chặt chẽ với nhau: - Mục tiêu giáo dục; - Nội dung giáo dục; - Phƣơng pháp giáo dục; - Giáo viên; - Học viên; - Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học. Tóm lại: Nội dung quản lý nhà nƣớc về giáo dục thƣờng xuyên và cơ sở giáo dục thƣờng xuyên cũng bao hàm những nội dung quản lý nhà nƣớc về giáo dục nhƣ trên.
Bồi dưỡng và bồi dưỡng chuyên môn 1. Bồi dưỡng 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.