chương I những quy định chung của Luật giáo dục năm 2005 và căn cứ vào chức năng của thanh, kiểm tra trong hoạt động quản lý (theo tác phẩm “Cẩm nang nâng cao năng lực quản lý nhà trường” – Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Hà nội, năm 2007) , thì: Mục đích của thanh tra giáo dục là nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật khi tham gia hoạt động giáo dục; phát hiện những sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền các biện pháp khắc phục; phát huy nhân tố tích cực; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt động quản lý nhà nước về giáo dục; bảo vệ lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động giáo dục. Đối tượng của thanh tra giáo dục Điều 2 của Nghị định 85/2006/NĐ-CP của Chính phủ quy định đối tượng của thanh tra giáo dục là: 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý trực tiếp của cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục. - Cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt nam và tổ chức, cá nhân nước ngoài thanh gia hoạt động giáo dục tại Việt nam. Nội dung của thanh tra giáo dục Căn cứ vào điều 13, 14 Nghị định 85/2006/NĐ-CP quy định về hoạt động thanh tra giáo dục, thì thanh tra giáo dục có 3 nội dung chính: - Thanh tra chuyên môn: Thanh tra hoạt động quản lý về chuyên môn của các cấp quản lý; Thanh tra hoạt động sư phạm của giáo viên và kết quả hoạt động học tập, rèn luyện của học sinh.
- Thanh tra quản lý: Thanh tra công tác quản lý trường học, các cơ sở giáo dục và quản lý của các cấp quản lý giáo dục. - Thanh tra khiếu tố: Thanh tra vụ, việc sai phạm trong hoạt động giáo dục và quản lý giáo dục. Hình thức của thanh tra giáo dục Tại chương IV điều 15 khoản 1, 2, 3 của Nghị định số 85/2006/NĐ-CP quy định “Hoạt động thanh tra được thực hiện dưới hình thức thanh tra theo chương trình, kế hoạch và thanh tra đột xuất”. - Thanh tra theo chương trình, kế hoạch được hiểu : Là hoạt động mang tính thường xuyên, liên tục, được triển khai theo kế hoạch đã được phê duyệt và có thông báo trước cho đối tượng thanh tra.
- Thanh tra đột xuất: Tiến hành khi phát hiện có sự vi phạm pháp luật của các đối tượng thanh tra và không cần phải thông báo trước. Nguyên tắc hoạt động của thanh tra giáo dục Về nguyên tắc hoạt động của thanh tra giáo dục, tại điều 3 Nghị định 85/2006/NĐ-CP của Chính phủ quy định: - Hoạt động thanh tra giáo dục phải tuân theo pháp luật, bảo đảm chính xác, khách quan, trung thực, công khai, dân chủ, kịp thời; không làm cản trở 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đến hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân là đối tượng thanh tra và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. - Khi tiến hành thanh tra, người ra quyết định thanh tra, Thủ trưởng thanh tra, Trưởng Đoàn thanh tra, TTV, thành viên Đoàn thanh tra phải tuân theo quy định của pháp luật về thanh tra; phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về hành vi, quyết định của mình. Chức năng của thanh tra giáo dục Căn cứ vào điều 3 Luật thanh tra 2004, điều 3, 13, 14 Nghị định 85/2006/NĐ-CP, thì thanh tra giáo dục có chức năng cơ bản sau: + Đánh giá: Đánh giá là phân tích, xác nhận giá trị thực trạng về mức độ hoàn thành nhiệm vụ, chất lượng và hiệu quả công việc, trình độ, sự phát triển, những kinh nghiệm được hình thành.
ở thời điểm đang xét so với mục tiêu, kế hoạch hay những chuẩn mực đã được xác lập. Đánh giá bao gồm các giai đoạn: Xác định những chuẩn mực; Thiết kế hệ thống thông tin liên lạc ngược; Đo lường thành tích bằng cách so sánh thành tích đạt được với những chuẩn mực đã xác định trong kế hoạch. + Phát hiện: Phát hiện ra những mặt tốt để động viên, kích thích, đồng thời phát hiện ra những lệch lạc, sai sót, những gì còn chưa đạt được so với dự kiến, những mặt còn yếu kém, khó khăn trở ngại, những thất bại, những vấn đề nảy sinh cần giải quyết, những nguyên nhân tồn tại. + Điều chỉnh: Điều chỉnh chương trình, kế hoạch, điều chỉnh những biện pháp quản lý, tìm ra những giải pháp uốn nắn lệch lạc, xử lý những vi phạm và phát huy nhân tố tích cực.
Điều chỉnh bao gồm: Hành động phát huy; Hành động uốn nắn; Hành động xử lý. + Giúp đỡ: Thanh tra nhằm kiểm soát việc thực hiện nhiệm vụ của đối tượng từ đó giúp đối tượng hoàn thành nhiệm vụ, phát huy ưu điểm, khắc phục khuyết điểm, tuyên truyền những kinh nghiệm giáo dục tiên tiến nhằm làm cho đối tượng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Vòng liên hệ ngƣợc của thanh tra, kiểm tra trong quản lý So sánh kết Xác định Đo lường Kết quả quả thực tế các sai lệch kết quả thực tế với các tiêu thực tế chuẩn Phân tích Xây dựng Thực hiện Kết quả các nguyên chương các điều mong muốn nhân sai trình điều chỉnh lệch chỉnh + Phòng ngừa: Bằng hoạt động của mình thanh tra giáo dục có chức năng đề phòng, không để những hiện tượng xấu, hiện tượng tiêu cực xảy ra trong các hoạt động giáo dục.
Như vậy, thanh tra giáo dục là hệ thống phản hồi, đo lường đầu ra của quá trình quản lý rồi đưa vào hệ thống hoặc đầu vào của hệ thống những tác động điều chỉnh để thu được kết quả ra mong muốn. Hệ thống tổ chức và đội ngũ thanh tra giáo dục 1. Hệ thống tổ chức thanh tra nhà nước Tại điều 13, 23 của Luật thanh tra 2004 và tại khoản 1, 2 điều 2 Nghị định số 41/2005/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật thanh tra đã xác định hệ thống tổ chức cơ quan thanh tra nhà nước như sau: - Cơ quan thanh tra theo cấp hành chính gồm có: Thanh tra Chính phủ; Thanh tra tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi tắt là Thanh tra tỉnh); Thanh tra huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh (gọi tắt là Thanh tra huyện). - Cơ quan thanh tra theo ngành, lĩnh vực gồm có: Thanh tra bộ, cơ quan ngang bộ (gọi chung là Thanh tra bộ), Thanh tra bộ có thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành; Thanh tra sở.
Hệ thống tổ chức thanh tra giáo dục 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Điều 4, điều 19 Nghị định 85/2006/NĐ-CP của Chính phủ quy định hệ thống tổ chức của Thanh tra giáo dục gồm: Thanh tra Bộ GD&ĐT (gọi tắt là Thanh tra Bộ); Thanh tra Sở GD&ĐT Tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương (gọi tắt là Thanh tra Sở); Hoạt động thanh tra giáo dục ở cấp Huyện. Thanh tra Bộ và Thanh tra Sở có con dấu và tài khoản riêng. Cụ thể sự phân cấp quản lý hệ thống tổ chức thanh tra giáo dục hiện nay là: - Thanh tra Bộ là cơ quan của Bộ GD&ĐT, có trách nhiệm giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước về công tác thanh tra ; thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành trong phạm vi quản lý nhà nước của Bộ GD&ĐT. Thanh tra Bộ có Chánh thanh tra, Phó Chánh thanh tra và các TTV.
Chánh thanh tra Bộ do Bộ trưởng bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức sau khi thống nhất với Tổng thanh tra. Phó Chánh thanh tra Bộ do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức theo đề nghị của Chánh thanh tra Bộ. TTV được bổ ngạch, bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức do Chính phủ quy định. Thanh tra Bộ có các phòng chuyên môn do Bộ trưởng GD&ĐT quyết định thành lập.
Bộ trưởng GD&ĐT quy định cụ thể chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và biên chế của Thanh tra Bộ. Thanh tra Bộ GD&ĐT chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, đồng thời chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn về công tác, tổ chức, nghiệp vụ của Thanh tra Chính phủ (theo điều 24, 30 Luật thanh tra năm 2004 và theo điều 5 Nghị định 85/2006/NĐ-CP). - Thanh tra Sở là cơ quan của Sở GD&ĐT, có trách nhiệm giúp Giám đốc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của Giám đốc Sở GD&ĐT. Thanh tra Sở có Chánh thanh tra, Phó Chánh thanh tra và các TTV.
Chánh thanh tra Sở do Giám đốc Sở GD&ĐT bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức sau khi thống nhất với Chánh thanh tra Tỉnh. Phó Chánh thanh tra Sở 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com được Giám đốc Sở GD&ĐT bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức theo đề nghị của Chánh thanh tra Sở. TTV được bổ ngạch, bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức do Chính phủ quy định. Giám đốc Sở GD&ĐT quy định cụ thể chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Thanh tra sở và quyết định biên chế của Thanh tra Sở trong tổng số biên chế của Sở GD&ĐT.
Thanh tra Sở GD&ĐT chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Giám đốc Sở GD&ĐT, đồng thời chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn về công tác, nghiệp vụ thanh tra hành chính của Thanh tra Tỉnh, về nghiệp vụ thanh tra chuyên ngành của Thanh tra Bộ (theo điều 27, 30 Luật thanh tra năm 2004 và theo điều 8 Nghị định 85/2006/NĐ-CP). - Hoạt động thanh tra giáo dục ở cấp Huyện do Trưởng Phòng GD&ĐT trực tiếp phụ trách theo sự chỉ đạo, hướng dẫn của Thanh tra Sở (theo khoản 1, điều 19 Nghị định 85/2006/NĐ-CP). Trưởng Phòng GD&ĐT phân công cán bộ, công chức trong biên chế của phòng làm nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành. Đội ngũ cán bộ thanh tra giáo dục 1.
Thanh tra viên và thanh tra viên giáo dục Thanh tra viên là công chức nhà nước được bổ nhiệm vào ngạch TTV để thực hiện nhiệm vụ thanh tra và các nhiệm vụ khác của cơ quan thanh tra nhà nước theo sự phân công của Thủ trưởng cơ quan thanh tra (theo điều 30 Luật thanh tra năm 2004 và theo khoản 1 điều 2 Nghị định số 100/2007/NĐ-CP). Thanh tra viên có 3 ngạch, xếp từ thấp đến cao như sau: Thanh tra viên; Thanh tra viên chính; Thanh tra viên cao cấp (theo điều 6 Nghị định số 100/2007/NĐ-CP). Thanh tra viên giáo dục là công chức nhà nước được bổ nhiệm vào ngạch thanh tra để thực hiện nhiệm vụ thanh tra trong lĩnh vực giáo dục (theo khoản 1 điều 11 Nghị định 85/2006/NĐ-CP).