phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được kết cấu thành 03 chương, 07 tiết. 10 hƣơng 1 N ỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ẤT LƢỢNG ĐẢNG Ộ XÃ 1. Xã và đảng bộ xã – khái niệm, vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ 1. Khái niệm, vị trí, vai trò của xã 1.
Khái niệm xã Xã là đơn vị hành chính thấp nhất trong hệ thống chính quyền 4 cấp của đất nước, đồng thời là một đơn vị kinh tế, là hình ảnh thu nhỏ của các hoạt động xã hội hàng ngày và hầu hết các hoạt động xã hội đều diễn ra ở đây. Trực tiếp thực hiện, quản lý, tổ chức lao động, sản xuất, phát triển kinh tế, xã hội, đẩy mạnh công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa. iều 110, iến pháp nước ộng hòa XHCN Việt Nam năm 2013 quy định: “ ác đơn vị hành chính của nước ộng hòa X N Việt Nam được phân định như sau: Nước chia thành tỉnh, thành phố Trực thuộc trung ương; tỉnh chia thành huyện, thị xã và thành phố thuộc tỉnh; thành phố trực thuộc Trung ương chia thành quận, huyện, thị xã và đơn vị hành chính tương đương; huyện chia thành xã, thị trấn; thị xã và thành phố thuộc tỉnh chia thành phường và xã; quận chia thành phường. ơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt do Quốc hội thành lập” [41].
Như vậy, xã là đơn vị hành chính trực thuộc huyện. iều 2 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 quy định: “ ác đơn vị hành chính của nước ộng hòa XHCN Việt Nam gồm có: 1. Tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh); 2. uyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi chung là cấp huyện); 3.
Xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã); 4. ơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt” [47]. Như vậy, xã là tên gọi chung của các đơn vị hành chính thuộc cấp thấp nhất ở khu vực nông thôn, ngoại thành, ngoại thị của Việt Nam hiện nay. 11 Xã là nơi tuyệt đại bộ phận nhân dân cư trú, sinh sống, là nơi gần dân nhất.
Xã có vai trò hết sức quan trọng trong việc tổ chức, vận động nhân dân thực hiện các chủ trương, chính sách của ảng, pháp luật nhà nước, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, huy động mọi thời cơ để phát triển kinh tế xã hội, tổ chức đời sống cộng đồng. Vị trí, vai trò của xã Xã là đơn vị hành chính trong hệ thống chính quyền 4 cấp của nhà nước, đồng thời là đơn vị kinh tế, là mô hình thu nhỏ của các hoạt động đời sống xã hội diễn ra hàng ngày, là nơi thực hiện hầu hết các chủ trương của ảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; trực tiếp quản lý, tổ chức lao động, sản xuất, phát triển kinh tế xã hội, phát huy nội lực tiến hành xây dựng XHCN. hủ tịch ồ hí Minh đã khẳng định: “Nền tảng mọi công tác là cấp xã” [46, tr.391] và “ ấp xã là gần gũi nhân dân nhất, là nền tảng của hành chính. ấp xã làm được việc thì mọi công việc đều xong xuôi” [46, tr.460] Trong cuộc đổi mới đất nước, đồng thời tập trung phát triển kinh tế, xã cũng đề cao cảnh giác trước nhiều âm mưu, thủ đoạn của các thế lực nhằm phá hoại sự nghiệp cách mạng.
Xây dựng khu vực phòng thủ chiến lược, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân, chống “âm mưu diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, các xã ngày càng trở thành khu vực phòng thủ vững chắc, ứng phó với các tình huống phức tạp, mọi sự kiện hàng ngày, hàng giờ của địa phương; xây dựng tổ chức vững chắc, lực lượng dự bị động viên, dân quân tự vệ giúp giữ vững an ninh chính trị, trật tự xã hội, tạo điều kiện cho nhân dân xây dựng cuộc sống mới, phát triển kinh tế. ó thể nói, xã là cấp thấp nhất trong các cấp độ quản lý của hệ thống chính quyền nhà nước nhưng lại là nền tảng của chế độ chính trị và đời sống xã hội; xã là cấp hành động, tổ chức hành động, nơi mà mọi chủ trương đường lối, chính sách pháp luật của ảng và Nhà nước được tổ chức thực hiện; xã còn là nơi diễn ra cuộc sống của dân, nơi tổ chức cuộc sống, hoạt động và các phong 12 trào của cộng đồng dân cư để thực hiện quyền làm chủ, thực hành dân chủ của mình. Xã có tầm quan trọng đặc biệt, là một trong số các vấn đề có ảnh hưởng đến sự sống còn, thành bại của chế độ. ác xã có vững mạnh, phát triển được hay không phụ thuộc và được quyết định rất lớn vào năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các đảng bộ xã.
Khái niệm, vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của đảng bộ xã 1. Khái niệm Theo iều lệ ảng cộng sản Việt Nam năm 2011 và Quy định số 24- Q /TW, ngày 30/7/2021 của an hấp hành Trung ương quy định về thi hành iều lệ ảng thì hệ thống tổ chức của ảng được tổ chức theo đơn vị hành chính từ cấp xã, phường, thị trấn; cấp huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh; tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. iều 21, iều lệ ảng thông qua tại ại hội X quy định: “Ở xã, phường, thị trấn có từ ba đảng viên chính thức trở lên, lập tổ chức cơ sở đảng (trực thuộc cấp ủy cấp huyện). Tổ chức cơ sở đảng dưới ba mươi đảng viên, lập chi bộ cơ sở, có các tổ đảng trực thuộc.
Tổ chức cơ sở đảng có từ ba mươi đảng viên trở lên, lập đảng bộ cơ sở, có các chi bộ trực thuộc đảng ủy” [12]. Theo quy định của iều lệ ảng, T S gồm có chi bộ cơ sở và đảng bộ cơ sở. hi bộ cơ sở và chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở tuy cùng là chi bộ, nhưng chi bộ cơ sở khác chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở ở nhiệm vụ, quyền hạn và nhiệm kỳ của chi ủy [12]. ảng bộ, chi bộ cơ sở cơ quan là hạt nhân chính trị, lãnh đạo thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của ảng, pháp luật của Nhà nước; tham gia lãnh đạo xây dựng và thực hiện có hiệu quả các chủ trương, nhiệm vụ công tác của cơ quan; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ, công chức và người lao động; xây dựng đảng bộ, chi bộ và cơ quan vững mạnh.
Như vậy, đảng bộ cấp xã là loại hình tổ chức đảng được lập ở cấp cơ 13 sở. Số lượng đảng viên và cơ cấu tổ chức được tổ chức theo iều lệ ảng ộng sản Việt Nam. Vị trí, vai trò của ảng bộ xã hủ tịch ồ hí Minh là người sáng lập và rèn luyện ảng ta, Người vận dụng sáng tạo lý luận về xây dựng giai cấp công nhân và lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện của đất nước Việt Nam, giải quyết các vấn đề trong quá trình xây dựng ảng, xây dựng đất nước. Xác định vị trí nền tảng của T S , Người nói “Muốn làm nhà cho tốt phải xây nền cho vững” [43, tr.25], “ hi bộ là nền móng của ảng, chi bộ tốt thì mọi việc sẽ tốt” [44, tr.
iều lệ ảng cộng sản Việt Nam cũng khẳng định “ ác chi bộ cơ sở và đảng bộ cơ sở (gọi chung là tổ chức cơ sở đảng) lập thành nền tảng của ảng” [12]. ảng bộ xã là một loại hình T S , các đảng bộ xã có vai trò như các T S khác của ảng theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng ồ hí Minh và đường lối, quan điểm của ảng ta. ảng bộ xã là hạt nhân chính trị ở cơ sở, trực tiếp lãnh đạo mọi hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng ở cộng đồng dân cư. Ngày nay, ảng bộ xã là nơi trực tiếp lãnh đạo chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng N , , phát triển và phát huy mọi khả năng của các khu vực kinh tế trong nông thôn.
ướng dẫn, xây dựng cơ sở hạ tầng; lãnh đạo thực hiện các chính sách xóa đói, giảm nghèo, xóa mù chữ, phổ cập giáo dục; đi đầu trong các hệ thống vận hành sức khỏe cộng đồng, chống suy dinh dưỡng, kế hoạch hóa gia đình, đền ơn đáp nghĩa, phong trào “toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, phòng, chống tệ nạn xã hội, bảo đảm an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội,… ảng bộ xã là đơn vị chiến đấu, đại diện cho vị trí của giai cấp công nhân ở cơ sở, lãnh đạo, chỉ đạo giải quyết mọi vấn đề ở cơ sở, nhất là các vấn đề về nông dân, theo đúng quan điểm, đường lối của ảng. ảng bộ xã là loại 14 hình T S gắn liền với địa bàn nông thôn, có nét đặc trưng về kinh tế, văn hóa, xã hội, phong tục tập quán; là nơi tập hợp kinh nghiệm, nắm bắt tâm tư, yêu cầu chính đáng của nhân dân, phản ánh với ảng, làm cho đường lối, nguyên tắc, chính sách của ảng ngày càng đúng đắn, hoàn thiện hơn nên nội dung, phương thức lãnh đạo của đảng ủy xã phải điều chỉnh cho phù hợp, mới đem lại kết quả và hiệu quả cao. Vai trò của đảng bộ xã còn thể hiện ở việc nhận thức sâu sắc và vận dụng sáng tạo đường lối, chủ trương của ảng, các nguyên tắc, chính sách của Nhà nước và cấp trên, phù hợp với nhu cầu của đặc điểm quần chúng, địa phương; làm rõ chủ trương, phương hướng công tác của cấp ủy. Trong quá trình thực hiện, cấp ủy phải làm tốt công tác đào tạo, lựa chọn cán bộ để lựa chọn, giới thiệu cho các tổ chức khác trong HTCT bố trí, sử dụng; kiểm tra, giám sát hoạt động của đơn vị, kịp thời công khai điển hình tiên tiến, loại bỏ những mặt tiêu cực.
Với vai trò là hạt nhân chính trị, đảng bộ xã luôn vận dụng sáng tạo chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của ảng phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương; thực hiện các nhiệm vụ, mục tiêu, kế hoạch hành động cụ thể, đảm bảo thực hiện đúng đường lối, quan điểm của ảng và phù hợp với luật pháp quốc gia. ấp ủy cấp xã trực tiếp lãnh đạo công tác xây dựng chính quyền, các tổ chức CT- XH, tổ chức xã hội nghề nghiệp, kịp thời chấn chỉnh những sai lệch trong xây dựng tổ chức, bộ máy và hoạt động.