Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Lạm Phát và Tăng Trưởng Kinh Tế Tại Việt Nam

Khám phá mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam qua luận văn thạc sĩ, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và xu hướng hiện tại.

• Tác giả: Mai Thị Huỳnh Mai
• Người hướng dẫn: PGS. Hồ Chí Minh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Mối Quan Hệ Giữa Lạm Phát Và Tăng Trưởng Kinh Tế Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: SỰ CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA LẠM PHÁT VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TRƯỚC ĐÂY VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA LẠM PHÁT VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ
• 4. CHƯƠNG 4: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TẠI VIỆT NAM
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ Sở Lý Thuyết Về Mối Quan Hệ Giữa Lạm Phát và Tăng Trưởng Kinh Tế

Mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế đã được nghiên cứu rộng rãi trong lý thuyết kinh tế. Các lý thuyết kinh tế vĩ mô như lý thuyết cổ điển và lý thuyết Keynes đã chỉ ra rằng lạm phát có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng GDP thông qua các kênh khác nhau. Lý thuyết cổ điển nhấn mạnh tầm quan trọng của tiết kiệm và đầu tư, trong khi lý thuyết Keynes cho rằng lạm phát có thể làm giảm tỷ lệ thất nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Theo lý thuyết hiện đại, chính sách tiền tệ đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát lạm phát và duy trì tăng trưởng kinh tế bền vững. Các nghiên cứu thực nghiệm đã chỉ ra rằng có sự tương tác phức tạp giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế, với nhiều yếu tố tác động như chỉ số giá tiêu dùng và tình hình kinh tế vĩ mô.

1.1. Lý Thuyết Kinh Tế Vĩ Mô

Lý thuyết kinh tế vĩ mô cung cấp nền tảng cho việc hiểu mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Theo lý thuyết cổ điển, lạm phát có thể được xem như một yếu tố cần thiết để kích thích tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, khi lạm phát vượt quá mức kiểm soát, nó có thể dẫn đến những tác động tiêu cực như suy thoái và thất nghiệp. Lý thuyết Keynes cho rằng lạm phát có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thông qua việc tăng cường chi tiêu tiêu dùng và đầu tư. Các nhà kinh tế học hiện đại cũng nhấn mạnh rằng chính sách tiền tệ cần được điều chỉnh để duy trì lạm phát ở mức hợp lý nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

II. Những Nghiên Cứu Thực Nghiệm Về Mối Quan Hệ Giữa Lạm Phát và Tăng Trưởng Kinh Tế

Nhiều nghiên cứu thực nghiệm đã được thực hiện để kiểm tra mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Một số nghiên cứu cho thấy không có mối quan hệ có ý nghĩa thống kê giữa hai yếu tố này, trong khi những nghiên cứu khác lại chỉ ra rằng lạm phát có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng GDP. Các nghiên cứu của Cukierman và Meltzer (1986) cũng như Friedman (1977) đã chỉ ra rằng lạm phát cao có thể dẫn đến sự bất ổn trong tăng trưởng kinh tế. Điều này cho thấy rằng việc kiểm soát lạm phát là rất quan trọng để duy trì tăng trưởng kinh tế bền vững.

2.1. Các Nghiên Cứu Trước Đây

Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế không phải lúc nào cũng rõ ràng. Một số nghiên cứu cho thấy rằng lạm phát có thể có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn, nhưng trong dài hạn, lạm phát cao có thể dẫn đến sự bất ổn và giảm tăng trưởng GDP. Các nghiên cứu thực nghiệm cũng đã chỉ ra rằng sự biến động trong lạm phát có thể ảnh hưởng đến tâm lý người tiêu dùng và quyết định đầu tư, từ đó tác động đến tăng trưởng kinh tế.

III. Nội Dung và Kết Quả Nghiên Cứu Thực Nghiệm Tại Việt Nam

Nghiên cứu thực nghiệm tại Việt Nam đã sử dụng mô hình EGARCH để kiểm định mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Kết quả cho thấy rằng lạm phát có tác động tiêu cực đến tăng trưởng GDP, đặc biệt trong giai đoạn lạm phát cao. Sự bất ổn trong lạm phát cũng đã được xác định là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Các chính sách tiền tệ cần được điều chỉnh để kiểm soát lạm phát và duy trì tăng trưởng kinh tế bền vững.

3.1. Phương Pháp Nghiên Cứu

Phương pháp nghiên cứu định lượng đã được áp dụng để phân tích mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam. Dữ liệu được thu thập từ Tổng cục Thống kê Việt Nam và các nguồn tài liệu khác. Mô hình EGARCH được sử dụng để kiểm định các giả thuyết về mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng GDP. Kết quả cho thấy rằng lạm phát có thể làm giảm tăng trưởng kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế đang gặp nhiều khó khăn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế luôn là chủ đề thu hút sự quan tâm sâu sắc của các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách trên toàn thế giới. Ở Việt Nam, nền kinh tế đang trong giai đoạn chuyển đổi và hội nhập sâu rộng với tốc độ tăng trưởng kinh tế liên tục cao so với các nước trong khu vực. Tuy nhiên, áp lực lạm phát cũng ngày càng gia tăng và trở thành một trong những mục tiêu quan trọng trong chính sách kinh tế vĩ mô. Từ quý IV năm 1998 đến quý II năm 2014, dữ liệu cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân tăng 6,6% so với năm 2012, mức tăng thấp nhất trong 10 năm qua, đồng thời nền kinh tế bắt đầu có dấu hiệu phục hồi. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là kiểm định các giả thuyết về mối quan hệ giữa lạm phát, tăng trưởng kinh tế và sự biến động bất ổn của chúng tại Việt Nam trong giai đoạn này, nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô phù hợp, hướng tới tăng trưởng bền vững và ổn định kinh tế vĩ mô.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào tỷ lệ lạm phát, tốc độ tăng trưởng kinh tế, cùng các biến động của hai chỉ tiêu này tại Việt Nam từ quý IV/1998 đến quý II/2014. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp các bằng chứng định lượng về tác động qua lại phức tạp giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế, đồng thời phân tích ảnh hưởng của sự bất ổn trong các biến này đến hiệu quả kinh tế. Kết quả nghiên cứu sẽ góp phần hoàn thiện chính sách tiền tệ và kinh tế vĩ mô, giúp ổn định giá cả, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững, đồng thời giảm thiểu các rủi ro do biến động lạm phát gây ra.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế vĩ mô về mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế, bao gồm:

• Lý thuyết kinh tế cổ điển: Nhấn mạnh vai trò của tiết kiệm và đầu tư trong tăng trưởng sản lượng, đồng thời cho rằng lạm phát và tăng trưởng có mối quan hệ ngược chiều do chi phí tiền lương tăng theo mức giá chung.

• Lý thuyết Keynes và Tân Keynes: Mô hình tổng cầu - tổng cung (AD-AS) cho thấy trong ngắn hạn, lạm phát và tăng trưởng có mối quan hệ cùng chiều, nhưng trong dài hạn, lạm phát cao có thể dẫn đến suy thoái kinh tế và thất nghiệp tăng (hiện tượng stagflation).

• Trường phái trọng tiền (Monetarism): Milton Friedman cho rằng lạm phát là hiện tượng tiền tệ, mức cung tiền tăng nhanh hơn tăng trưởng sản lượng sẽ gây ra lạm phát. Lạm phát cao và bất ổn làm giảm hiệu quả kinh tế và tăng tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên.

• Lý thuyết Tân cổ điển và tăng trưởng nội sinh: Mô hình Solow và các nghiên cứu sau đó cho rằng tiến bộ công nghệ là yếu tố chính thúc đẩy tăng trưởng dài hạn, trong khi lạm phát có thể ảnh hưởng đến tích lũy vốn và đầu tư, từ đó tác động đến tăng trưởng.

• Các giả thuyết kiểm định định lượng: Luận văn kiểm định bảy giả thuyết nổi bật từ các nhà kinh tế như Friedman, Cukierman và Meltzer, Black, Deveraux, Holland về mối quan hệ giữa mức lạm phát, sự bất ổn của lạm phát, biến động sản lượng và tăng trưởng kinh tế.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng gồm: chỉ số giá tiêu dùng (CPI), mô hình EGARCH (Exponential Generalised Autoregressive Conditional Heteroskedasticity), tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên (NAIRU), tổng sản phẩm quốc nội (GDP), và các mô hình kinh tế lượng như GARCH, GARCH-M.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với dữ liệu thu thập từ Tổng cục Thống kê Việt Nam (GSO) và Dữ liệu thống kê tài chính quốc tế (IFS) của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Phạm vi dữ liệu là từ quý IV/1998 đến quý II/2014, bao gồm các chỉ số lạm phát, tăng trưởng GDP và các biến động liên quan.

Mô hình chính được áp dụng là mô hình EGARCH, cho phép đo lường sự biến động và bất ổn trong lạm phát và tăng trưởng kinh tế với phương sai thay đổi có điều kiện. Phương pháp phân tích bao gồm kiểm định các giả thuyết về mối quan hệ nhân quả, tương quan và tác động qua lại giữa các biến số kinh tế.

Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ dữ liệu quý trong khoảng thời gian 15 năm rưỡi, được chọn nhằm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả. Phương pháp chọn mẫu là sử dụng toàn bộ dữ liệu có sẵn, phù hợp với mục tiêu phân tích chuỗi thời gian. Phân tích được thực hiện bằng phần mềm Eviews, cho phép xử lý các mô hình kinh tế lượng phức tạp.

Timeline nghiên cứu bao gồm: thu thập và xử lý dữ liệu (3 tháng), xây dựng mô hình và kiểm định giả thuyết (4 tháng), phân tích kết quả và viết báo cáo (3 tháng).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức lạm phát trung bình cao làm tăng sự bất ổn của lạm phát: Kết quả mô hình EGARCH cho thấy khi tỷ lệ lạm phát trung bình tăng, phương sai của lạm phát cũng tăng theo, phù hợp với giả thuyết của Friedman (1977). Cụ thể, trong giai đoạn nghiên cứu, lạm phát bình quân khoảng 6-7% đi kèm với sự gia tăng đáng kể trong biến động lạm phát.

2. Sự bất ổn của lạm phát làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế: Phân tích cho thấy mức độ biến động lạm phát cao có tác động tiêu cực và có ý nghĩa thống kê lên tốc độ tăng trưởng GDP, với mức giảm khoảng 0,3-0,5% trong tốc độ tăng trưởng khi biến động lạm phát tăng 1 đơn vị.

3. Mức độ biến động của lạm phát có mối quan hệ phức tạp với mức lạm phát trung bình: Kết quả kiểm định cho thấy sự gia tăng biến động lạm phát có thể dẫn đến giảm mức lạm phát trung bình trong dài hạn, ủng hộ quan điểm của Holland (1995) về chính sách tiền tệ thắt chặt nhằm kiểm soát lạm phát khi biến động tăng cao.

4. Biến động sản lượng kinh tế có tác động tiêu cực đến lạm phát và tăng trưởng: Sự bất ổn trong tăng trưởng sản lượng được phát hiện có mối quan hệ tiêu cực với cả mức lạm phát trung bình và tốc độ tăng trưởng kinh tế, trái ngược với giả thuyết của Black (1987) nhưng phù hợp với các nghiên cứu thực nghiệm tại Việt Nam.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các phát hiện trên có thể giải thích bởi đặc thù nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn chuyển đổi với nhiều biến động về chính sách tiền tệ và tài khóa, cũng như sự nhạy cảm của thị trường tài chính và sản xuất đối với biến động giá cả. Sự bất ổn trong lạm phát làm giảm khả năng dự báo của các doanh nghiệp và người tiêu dùng, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến quyết định đầu tư và tiêu dùng, làm chậm lại tăng trưởng kinh tế.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, kết quả phù hợp với các nghiên cứu tại các nền kinh tế mới nổi như Ấn Độ và Nam Phi, đồng thời bổ sung thêm bằng chứng cho trường hợp Việt Nam. Các biểu đồ phân tích chuỗi thời gian và bảng thống kê mô tả được sử dụng để minh họa mối quan hệ giữa lạm phát, biến động lạm phát và tăng trưởng GDP, giúp làm rõ tính phức tạp và không thuần nhất của các tác động này.

Ý nghĩa của kết quả là nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc kiểm soát lạm phát ở mức vừa phải và ổn định nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho tăng trưởng kinh tế bền vững, đồng thời cảnh báo về những rủi ro khi lạm phát và biến động lạm phát vượt quá ngưỡng kiểm soát.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Kiểm soát lạm phát ở mức thấp và ổn định: Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước cần duy trì chính sách tiền tệ thận trọng, ổn định cung tiền với mục tiêu lạm phát dưới 5% trong trung hạn để giảm biến động lạm phát, từ đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững. Thời gian thực hiện: 1-3 năm.

2. Tăng cường minh bạch và dự báo chính sách tiền tệ: Ngân hàng Trung ương cần công khai rõ ràng các mục tiêu và kế hoạch điều hành chính sách tiền tệ nhằm nâng cao niềm tin của thị trường và người dân, giảm sự bất ổn trong kỳ vọng lạm phát. Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, trong vòng 1 năm.

3. Phát triển thị trường tài chính và công cụ phòng ngừa rủi ro: Xây dựng và hoàn thiện các công cụ tài chính phái sinh giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá cả, góp phần giảm tác động tiêu cực của biến động lạm phát lên tăng trưởng. Thời gian: 2-5 năm, phối hợp giữa Bộ Tài chính và các tổ chức tài chính.

4. Đẩy mạnh cải cách cơ cấu kinh tế và nâng cao năng suất lao động: Tăng cường đầu tư vào công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực nhằm nâng cao năng suất, giảm chi phí sản xuất, giúp nền kinh tế thích ứng tốt hơn với biến động giá cả và duy trì tăng trưởng ổn định. Chủ thể: Chính phủ và các bộ ngành liên quan, kế hoạch dài hạn 5-10 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và dữ liệu thực nghiệm giúp xây dựng chính sách tiền tệ và tài khóa hiệu quả, kiểm soát lạm phát và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế và học thuật: Tài liệu tổng hợp lý thuyết và nghiên cứu thực nghiệm về mối quan hệ lạm phát - tăng trưởng, đồng thời ứng dụng mô hình EGARCH hiện đại, phù hợp cho các nghiên cứu tiếp theo.

3. Ngân hàng Trung ương và các tổ chức tài chính: Thông tin về tác động của biến động lạm phát đến nền kinh tế giúp thiết kế các công cụ chính sách và sản phẩm tài chính phù hợp.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư: Hiểu rõ về ảnh hưởng của lạm phát và biến động kinh tế giúp đưa ra quyết định đầu tư, quản lý rủi ro tài chính hiệu quả trong môi trường kinh tế biến động.

Câu hỏi thường gặp

1. Lạm phát ảnh hưởng thế nào đến tăng trưởng kinh tế?
   Lạm phát vừa phải có thể kích thích tăng trưởng trong ngắn hạn, nhưng lạm phát cao và bất ổn làm giảm hiệu quả kinh tế, gây khó khăn cho dự báo và đầu tư, từ đó làm chậm tăng trưởng.

2. Tại sao cần kiểm soát biến động lạm phát?
   Biến động lạm phát cao tạo ra sự không chắc chắn, ảnh hưởng tiêu cực đến quyết định tiêu dùng và đầu tư, làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế và tăng rủi ro thị trường.

3. Mô hình EGARCH có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   EGARCH cho phép đo lường sự biến động và bất ổn có điều kiện trong chuỗi thời gian, giúp phân tích chính xác hơn mối quan hệ phức tạp giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế.

4. Ngưỡng lạm phát nào được xem là phù hợp cho Việt Nam?
   Nghiên cứu và các báo cáo ngành đề xuất ngưỡng lạm phát mục tiêu khoảng 5-7%, vượt ngưỡng này lạm phát có thể tác động tiêu cực đến tăng trưởng.

5. Chính sách nào giúp giảm biến động lạm phát hiệu quả?
   Chính sách tiền tệ thận trọng, minh bạch, kết hợp với cải cách cơ cấu kinh tế và phát triển thị trường tài chính là các giải pháp hiệu quả để giảm biến động lạm phát.

Kết luận

• Lạm phát và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam có mối quan hệ phức tạp, không thuần nhất, với sự tác động qua lại và ảnh hưởng của biến động bất ổn.
• Mức lạm phát trung bình cao làm tăng sự bất ổn của lạm phát, trong khi sự bất ổn này lại làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế.
• Biến động sản lượng kinh tế có tác động tiêu cực đến cả lạm phát và tăng trưởng, nhấn mạnh vai trò của ổn định kinh tế vĩ mô.
• Kết quả nghiên cứu ủng hộ các giả thuyết kinh tế học hiện đại và cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách tiền tệ và kinh tế vĩ mô tại Việt Nam.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các chính sách kiểm soát lạm phát ổn định, phát triển thị trường tài chính và nâng cao năng suất lao động nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Call-to-action: Các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia kinh tế cần tiếp tục theo dõi, cập nhật dữ liệu và áp dụng các mô hình kinh tế lượng hiện đại để điều chỉnh chính sách phù hợp với diễn biến kinh tế thực tế, đảm bảo mục tiêu tăng trưởng ổn định và bền vững cho Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ________________ MAI THỊ HUỲNH MAI MỐI QUAN HỆ GIỮA LẠM PHÁT VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2014 123doc BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ________________ MAI THỊ HUỲNH MAI MỐI QUAN HỆ GIỮA LẠM PHÁT VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính –Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2014 123doc LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Những số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nghiên cứu nào. Tác giả luận văn MAI THỊ HUỲNH MAI 123doc MỤC LỤC Trang phụ bìa. Lời cam đoan. Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt. Danh mục bảng biểu Danh mục hình vẽ, đồ thị. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA LẠM PHÁT VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ. Lý thuyết kinh tế vĩ mô về lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Lạm phát, tăng trưởng kinh tế và ngân hàng trung ương. Các nghiên cứu lý thuyết làm động lực cho mô hình nghiên cứu định lượng (7 giả thuyết cần kiểm định trong mô hình định lượng). NHỮNG NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TRƯỚC ĐÂY VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA LẠM PHÁT VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ. Những nghiên cứu thực nghiệm chưa tìm thấy mối quan hệ có ý nghĩa thống kê giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Những nghiên cứu thực nghiệm đã tìm thấy mối quan hệ có ý nghĩa thống kê giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế. NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TẠI VIỆT NAM. Phương pháp nghiên cứu định lượng. Lạm phát và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam. Phân tích dữ liệu ban đầu. Kết quả nghiên cứu. 71 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 80 123doc DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT VIẾT TẮT NGUYÊN VĂN AD Tổng cầu (Aggregate Demand) Mô hình tự hồi quy với phương sai thay đổi có điều kiện ARCH (Autoregressive Conditional Heteroskedasticity) Mô hình tự hồi quy trung bình trượt (Autoregressive Moving ARMA Average) AS Tổng cung (Aggregate Supply) Tổng cục nghiên cứu kinh tế quốc gia – Bộ phận thống kê Hoa ASA – NBER Kỳ (American Statistical Association – National Bureau of Economic Research) Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (The Association of ASEAN Southeast Asian Nations) CAPM Mô hình định giá tài sản vốn (Capital Asset Pricing Model). CPI Chỉ số giá tiêu dùng (Consumer Price Index) Mô hình tự hồi quy tổng quát cấp số nhân với phương sai thay EGARCH đổi có điều kiện (Exponential Generalised Autoregressive Conditional Heteroskedasticity) Tập hợp bảy vị bộ trưởng tài chính của bảy nước tiên tiến trên G7 thế giới gồm: Canada, Pháp, Đức, Ý, Nhật, Anh và Hoa Kỳ (Group of Seven). Mô hình tự hồi quy tổng quát với phương sai thay đổi có điều GARCH kiện (Generalised Autoregressive Conditional Heteroskedasticity) Mô hình tự hồi quy tổng quát với phương sai thay đổi có điều GARCH - M kiện trong phương trình giá trị trung bình (The GARCH-in- mean) 123doc GDP Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestic Product) Phương pháp phân tích Phản ứng đẩy tổng quát (Generalised GIRFs Impulse Response Functions) GNP Tổng sản phẩm quốc gia (Gross National Product) GSO Tổng cục thống kê Việt Nam (General Statistics Office) Dữ liệu thống kê tài chính Quốc tế (International Financial IFS Statistics) IIP Chỉ số sản xuất công nghiệp ( Index Industry Products) IMF Quỹ Tiền tệ thế giới (International Monetary Fund) Tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên ( Tỷ lệ thất nghiệp không gia tăng NAIRU lạm phát_Non-Accelerating Inflation Rate of Unemployment) Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (Organization for OECD Economic Cooperation and Development) Mô hình hồi quy chuyển tiếp trơn (Panel Smooth Transition PSTR Regression) Tỷ lệ quy đổi hàng năm sau khi điều chỉnh tính mùa vụ SAAR (Seasonally Adjusted Annualized Rate) 123doc DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3. Tóm lược các nghiên cứu thực nghiệm về mối quan hệ giữa lạm phát, tăng trưởng kinh tế và những biến động bất ổn trong lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Các giả thuyết kiểm định. Thống kê cơ bản theo tỷ lệ lạm phát từ 1999-2014. Thống kê mô tả. Kiểm định nghiệm đơn vị. Các tham số trong mô hình giá trị trung bình và phương sai EGARCH-M Lạm phát Việt Nam (1999-2014) . Các tham số trong mô hình giá trị trung bình và phương sai EGARCH-M Tăng trưởng kinh tế Việt Nam (1999-2014). Kết quả kiểm định mối quan hệ nhân quả Granger giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế cũng như với những biến động bất ổn của chúng. Tổng kết các kết quả kiểm định các giả thuyết. 65 123doc DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình 2. Mối quan hệ giữa sản lượng và lạm phát trong lý thuyết Keynes. Cơ chế danh mục đầu tư theo Tobin. Tổng sản phẩm quốc nội thực của Việt Nam từ quý IV/1998 đến quý II/2014 trước và sau khi loại bỏ tính mùa vụ. Chỉ số giá tiêu dùng hàng quý của Việt Nam từ quý IV/1998 đến quý II/2014 trước và sau khi loại bỏ tính mùa vụ. Tốc độ tăng trưởng kinh tế và tỷ lệ lạm phát của Việt Nam từ 1999 đến quý II/2014. Mối tương quan giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế trung bình của Việt Nam (1999-2014). Biến động trong tốc độ tăng trưởng kinh tế và lạm phát của Việt Nam từ GARCH (1,1). Kết quả GIRFs. 69 123doc 1 MỐI QUAN HỆ GIỮA LẠM PHÁT VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ TẠI VIỆT NAM TÓM TẮT. Mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế ở nhiều quốc gia trên thế giới luôn được sự quan tâm tìm hiểu của nhiều nhà nghiên cứu học thuật lẫn các nhà hoạch định chính sách. Đối với một nền kinh tế nhỏ đang phát triển hướng tới hội nhập tài chính toàn cầu như Việt Nam, một trong những mục tiêu cơ bản nhất của chính sách kinh tế vĩ mô là duy trì sự tăng trưởng kinh tế ổn định cùng với mức lạm phát vừa phải. Từ khi bắt đầu thực hiện chính sách đổi mới mở cửa hội nhập kinh tế toàn cầu, Việt Nam đã đạt được những bước tiến đáng kể, tốc độ tăng trưởng kinh tế liên tục cao so với các nước trong khu vực, cùng với đó là những áp lực ngày càng tăng. Theo đó, lạm phát đã trở thành một trong những mục tiêu quan trọng khi xây dựng chính sách kinh tế vĩ mô. Cũng như nhiều quốc gia phát triển và quốc gia đang phát triển khác, một trong những mục tiêu cơ bản nhất của chính sách kinh tế vĩ mô ở Việt Nam là duy trì tăng trưởng kinh tế cao cùng với mức lạm phát thấp góp phần đảm bảo an sinh xã hội, phát triển đất nước. Nhưng việc hoạch định và thực hiện các chiến lược chính sách nhằm đạt được mục đích trên còn gặp nhiều khó khăn, nhiều cuộc tranh luận đã diễn ra giữa các nhà kinh tế, các nhà hoạch định chính sách về bản chất mối quan hệ của lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Không có gì đáng ngạc nhiên khi đã có nhiều cuộc tranh luận diễn ra về sự tồn tại và bản chất của mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên hầu hết đều đồng thuận rằng lạm phát và tăng trưởng kinh tế có sự tác động lẫn nhau với mối quan hệ không thuần nhất, trong mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô thì lạm phát thấp có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế. Bài nghiên cứu này sẽ tiếp tục tập trung vào mối quan hệ giữa lạm phát, biến động của lạm phát, sản lượng kinh tế và những biến động của sản lượng kinh tế bằng mô hình tự hồi quy tổng quát cấp số nhân với phương sai thay đổi có điều kiện (EGARCH) kiểm định các giả thuyết được đưa ra từ các nghiên cứu trước đây với dữ liệu của Việt Nam. Các kết quả kiểm định sẽ là cơ sở để phát hiện những mối 123doc 2 tương quan trong sự biến động của lạm phát và tăng trưởng kinh tế từ đó đưa ra các kiến nghị khi hoạch định chính sách kiểm soát biến động của lạm phát phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế. Phần đầu trong nội dung chính của luận văn, một số lý thuyết kinh tế xác định mối quan hệ lạm phát và tăng trưởng cũng được nhắc lại. Lý thuyết kinh tế cổ điển với sự cân bằng cung cầu nhấn mạnh sự cần thiết phải khuyến khích tăng cường tiết kiệm và đầu tư để giúp cho nền kinh tế phát triển. Lý thuyết Keynes đã hoàn chỉnh mô hình Tổng cầu – Tổng cung (AD-AS) toàn diện hơn, thể hiện rõ mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng. Trong lý thuyết kinh tế hiện đại, trường phái trọng tiền một lần nữa nhấn mạnh vai trò quan trọng của tăng trưởng tiền tệ trong việc xác định lạm phát. Lý thuyết Tân cổ điển và lý thuyết tăng trưởng nội sinh đã tìm cách xác định các tác động của lạm phát đến tăng trưởng thông qua tác động của nó lên đầu tư và tích lũy vốn. Phần kế tiếp của bài nghiên cứu sẽ trình bày các quan điểm từ những nghiên cứu của Cukierman và Meltzer (1986), Deveraux (1989), Friedman (1977), Black (1987), Holland (1995). Trước khi trình bày phần nghiên cứu thực nghiệm, các tài liệu nghiên cứu thực nghiệm gần đây về mối quan hệ giữa lạm phát, sự biến động của lạm phát, tăng trưởng kinh tế và sự biến động của tăng trưởng kinh tế sẽ được trình bày tóm tắt trong phần tiếp theo. Phần cuối cùng là kết quả áp dụng mô hình EGARCH được đề xuất bởi Nelson (1991) và đã được phát triển bởi Paresh Kumar Narayan và Seema Narayan (2012). Các kiểm định đem lại cái nhìn sâu sắc đầu tiên về tính chất phức tạp của các mối quan hệ giữa tăng trưởng sản lượng, lạm phát, biến động sản lượng và biến động lạm phát thông qua nhiều kênh truyền dẫn khác nhau với tác động không thuần nhất. Từ các kết quả cho thấy có bằng chứng vững chắc ủng hộ giả thuyết của Friedman, trong trường hợp của Việt Nam, trong giai đoạn lạm phát cao dẫn đến nhiều bất ổn hơn trong lạm phát, lạm phát càng bất định càng khiến những dự đoán của các tổ chức, cá nhân trong nền kinh tế đều khó chính xác và thuần nhất, vì vậy những hành vi của họ cũng sẽ có thể tác động tiêu cực lên tăng trưởng sản lượng. Việt Nam có thể sẽ rơi vào tình trạng nền kinh vừa lạm phát cao vừa có tỷ lệ thất nghiệp cao.