Phân Tích Mối Quan Hệ Giữa EVA Và Các Thước Đo Truyền Thống Trong Bối Cảnh Biến Động Kinh Tế

Chuyên khảo kinh tế phân tích Luận văn mối quan hệ giữa giá trị kinh tế gia tăng eva và những thước đo truyền thống với những, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Chuyên ngành: Kinh tế, Tài chính
• Đề tài: Mối Quan Hệ Giữa Giá Trị Kinh Tế Gia Tăng EVA Và Các Thước Đo Truyền Thống Trong Biến Động
• Loại tài liệu: nghiên cứu

Mục lục chi tiết

• 1. PHẦN 1: TỔNG QUAN NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 1.1. Nội dung nghiên cứu
• 1.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Cấu trúc bai nghiên cứu
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN VỀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY
• 2.1. Mối quan hệ giữa giá trị kinh tế và tỉ suất sinh lợi chứng khoán
• 2.2. Sự chấp nhận EVA và giá trị công ty
• 2.3. Mối quan hệ giữa EVA và MVA
• 3. PHẦN 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô tả dữ liệu
• 3.2. Xây dựng biến
• 3.2.1. Giá trị thị trường gia tăng (Market Value Added)
• 3.2.2. Giá trị kinh tế gia tăng (Economic value added)
• 3.2.3. Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu (ROE)
• 3.2.4. Tỷ suất sinh lợi trên vốn sử dụng (ROCE)
• 3.2.5. Tỷ suất sinh lợi trên giá trị thuần (RONW)
• 3.2.6. Dòng tiền hoạt động (OCF)
• 3.2.7. Thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS)
• 3.2.8. Lợi nhuận trước lãi vay và sau thuế (NOPAT)
• 3.3. Mô hình nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
• 3.3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.3.2. Giả thuyết nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp kiểm định
• 3.4.1. Phương pháp phân tích thành phần chính PCA
• 3.4.2. Phương pháp Pooled-OLS
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ HỒI QUY
• 4.1. Sự thích hợp của mẫu và kiểm định giá trị
• 4.2. Ma trận tƣơng quan và thống kê mô tả
• 4.3. Phân tích thành phần chính
• 4.4. Kết quả phân tích hồi quy
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Kết luận chung
• 5.2. Hạn chế của bài nghiên cứu
• 5.3. Hướng nghiên cứu tiếp theo để phát triển đề tài

Tóm tắt

I. Giá trị kinh tế gia tăng EVA và thước đo truyền thống

Giá trị kinh tế gia tăng (EVA) là một thước đo hiệu quả tài chính được sử dụng để đánh giá khả năng tạo ra giá trị của doanh nghiệp. Stern Stewart, người tiên phong trong việc áp dụng EVA, cho rằng EVA có thể thay thế các thước đo truyền thống như thu nhập hoạt động thuần sau thuế (NOPAT), dòng tiền từ hoạt động (OCF), và thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS). Thước đo truyền thống thường bị chỉ trích vì không phản ánh đầy đủ giá trị thực của cổ đông. EVA được xem là công cụ hiệu quả hơn trong việc đo lường thành quả tài chính, đặc biệt trong bối cảnh biến động kinh tế.

1.1. So sánh EVA và thước đo truyền thống

Nghiên cứu chỉ ra rằng EVA có khả năng giải thích tỉ suất sinh lợi chứng khoán tốt hơn so với các thước đo truyền thống như ROE, ROCE, và EPS. Lefkowitz (1999) và Machuga (2002) đã chứng minh rằng EVA tương quan cao với giá trị thị trường của công ty. Tuy nhiên, một số nghiên cứu như Biddle (1997) lại không ủng hộ quan điểm này, cho rằng EVA không vượt trội hơn các thước đo truyền thống trong việc dự đoán biến động giá trị thị trường.

II. Phân tích tài chính và hiệu suất tài chính

Phân tích tài chính là công cụ quan trọng để đánh giá hiệu suất tài chính của doanh nghiệp. EVA được sử dụng như một phương pháp đo lường hiệu quả tài chính, giúp các nhà quản lý tối ưu hóa giá trị cổ đông. Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế và quản lý rủi ro, EVA cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về hiệu suất tài chính so với các thước đo truyền thống.

2.1. Ứng dụng EVA trong quản lý tài chính

EVA được áp dụng rộng rãi trong quản lý tài chính để tối ưu hóa lợi nhuận và giá trị cổ đông. Nghiên cứu của Worthington (2004) chỉ ra rằng EVA có khả năng giải thích tỉ suất sinh lợi chứng khoán tốt hơn so với thu nhập còn lại (RI) và dòng tiền thuần (NCF). Tuy nhiên, việc tính toán EVA đòi hỏi sự chính xác trong việc xác định chi phí sử dụng vốn (WACC), điều này có thể ảnh hưởng đến độ tin cậy của kết quả.

III. Mối quan hệ giữa EVA và giá trị thị trường tăng thêm MVA

Giá trị thị trường tăng thêm (MVA) là thước đo phản ánh sự gia tăng giá trị thị trường của công ty. Nghiên cứu chỉ ra rằng EVA có mối quan hệ chặt chẽ với MVA, đặc biệt trong việc dự đoán biến động giá trị thị trường. Luber (2005) cho rằng một EVA dương sẽ làm tăng MVA, trong khi EVA âm sẽ làm giảm MVA. Điều này cho thấy EVA là công cụ hữu ích trong việc đánh giá hiệu suất tài chính và giá trị thị trường của doanh nghiệp.

3.1. Phân tích thực nghiệm về EVA và MVA

Nghiên cứu thực nghiệm tại các doanh nghiệp sản xuất niêm yết trên sàn HNX và HOSE cho thấy EVA có khả năng giải thích MVA tốt hơn so với các thước đo truyền thống. Kết quả hồi quy chỉ ra rằng EVA tương quan cao với MVA, đặc biệt trong bối cảnh biến động kinh tế. Tuy nhiên, một số nghiên cứu như Kyriazis (2007) lại không ủng hộ quan điểm này, cho rằng thu nhập thuần (NI) và thu nhập hoạt động (OI) có khả năng giải thích MVA tốt hơn EVA.

IV. Chiến lược đầu tư và tối ưu hóa giá trị

Chiến lược đầu tư dựa trên EVA giúp các nhà quản lý tối ưu hóa giá trị cổ đông. EVA được sử dụng như một công cụ để đánh giá hiệu suất đầu tư và quản lý rủi ro. Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế, EVA cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về hiệu suất tài chính so với các thước đo truyền thống.

4.1. Ứng dụng EVA trong chiến lược đầu tư

EVA được áp dụng trong chiến lược đầu tư để tối ưu hóa lợi nhuận và giá trị cổ đông. Nghiên cứu của Lee và Kim (2009) chỉ ra rằng EVA cải tiến (REVA) có khả năng giải thích tỉ suất sinh lợi thị trường tốt hơn so với EVA và các thước đo truyền thống. Tuy nhiên, việc áp dụng EVA đòi hỏi sự chính xác trong việc tính toán chi phí sử dụng vốn (WACC), điều này có thể ảnh hưởng đến độ tin cậy của kết quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh môi trường kinh doanh Việt Nam ngày càng biến động mạnh mẽ với sự cạnh tranh khốc liệt và thay đổi công nghệ nhanh chóng, việc tối đa hóa giá trị cổ đông trở thành mục tiêu trọng tâm của các nhà quản trị doanh nghiệp. Theo ước tính, nhiều doanh nghiệp Việt Nam hiện nay vẫn chưa tận dụng hiệu quả các thước đo tài chính để đánh giá thành quả hoạt động, đặc biệt là trong việc phản ánh chính xác giá trị thị trường cổ phiếu. Giá trị thị trường gia tăng (MVA) được xem là chỉ số quan trọng để đo lường sự giàu có mà doanh nghiệp tạo ra cho cổ đông, trong khi giá trị kinh tế gia tăng (EVA) được đề xuất như một thước đo mới, có khả năng thay thế các chỉ số truyền thống như lợi nhuận hoạt động thuần sau thuế (NOPAT), dòng tiền từ hoạt động (OCF), thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS), tỉ suất sinh lợi trên vốn cổ phần sử dụng (ROCE), và tỉ suất sinh lợi trên vốn cổ phần (ROE).

Mục tiêu nghiên cứu là kiểm định tính ưu việt của EVA so với các thước đo truyền thống trong việc giải thích biến động giá trị thị trường tại các doanh nghiệp sản xuất niêm yết trên sàn HNX và HOSE trong giai đoạn 2005-2013. Nghiên cứu sử dụng mẫu gồm 117 công ty, tập trung phân tích mối quan hệ giữa EVA, các thước đo truyền thống và MVA nhằm cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho thị trường Việt Nam. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các nhà quản lý và nhà đầu tư lựa chọn công cụ đánh giá hiệu quả tài chính phù hợp, từ đó nâng cao giá trị cổ đông và hiệu quả quản trị doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết giá trị kinh tế gia tăng (EVA) và mô hình định giá tài sản vốn (CAPM). EVA được định nghĩa là phần thu nhập tăng thêm sau khi trừ đi chi phí sử dụng vốn, phản ánh chính xác giá trị thực sự tạo ra cho cổ đông. CAPM được sử dụng để tính chi phí vốn chủ sở hữu, dựa trên hệ số beta đo lường rủi ro hệ thống của cổ phiếu so với thị trường chung.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Giá trị thị trường gia tăng (MVA): Chênh lệch giữa giá trị thị trường cổ phiếu và vốn chủ sở hữu sổ sách, thể hiện giá trị tạo ra cho cổ đông.
• Giá trị kinh tế gia tăng (EVA): Lợi nhuận hoạt động sau thuế trừ đi chi phí sử dụng vốn, phản ánh hiệu quả kinh tế thực sự.
• Các thước đo truyền thống: NOPAT, OCF, EPS, ROCE, ROE, RONW (tỷ suất sinh lợi trên giá trị thuần).
• Phân tích thành phần chính (PCA): Giúp giảm chiều dữ liệu, loại bỏ biến có tải trọng âm, xác định các nhân tố chính ảnh hưởng đến biến phụ thuộc.
• Mô hình hồi quy Pooled-OLS: Phân tích mối quan hệ đa biến giữa MVA và các thước đo tài chính.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính là báo cáo tài chính hàng năm của 117 công ty sản xuất niêm yết trên sàn HNX và HOSE giai đoạn 2005-2013, thu thập từ các trang web uy tín như cafef.vn, vietstock và website chính thức của các công ty. Lãi suất phi rủi ro được lấy từ trái phiếu chính phủ kỳ hạn 1 năm, lãi suất thị trường dựa trên tỷ suất sinh lợi trung bình của chỉ số VN-Index.

Quá trình xây dựng biến bao gồm tính toán MVA, EVA, EPS, NOPAT, OCF, ROCE, ROE, RONW theo công thức chuẩn, trong đó EVA được điều chỉnh theo quan điểm kinh tế nhằm phản ánh chính xác chi phí sử dụng vốn và các khoản điều chỉnh kế toán.

Phân tích dữ liệu gồm hai bước chính:

1. Phân tích thành phần chính (PCA): Xác định các biến có tải trọng dương, loại bỏ biến có tải trọng âm (OCF trong dữ liệu unbalance, ROCE trong dữ liệu balance) để giảm chiều dữ liệu và tránh đa cộng tuyến.
2. Hồi quy Pooled-OLS: Kiểm định mối quan hệ giữa MVA và các biến EVA, EPS, NOPAT, ROCE, ROE, RONW, đồng thời kiểm tra nội dung thông tin gia tăng của EVA so với các thước đo truyền thống.

Kiểm định sự phù hợp của mẫu được thực hiện qua chỉ số Kaiser-Meyer-Olkin (KMO), với giá trị trên 0.79 cho dữ liệu unbalance và 0.82 cho dữ liệu balance, đảm bảo tính hợp lệ của phân tích nhân tố.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ giữa các thước đo và MVA: ROCE có hệ số tương quan cao nhất với MVA (khoảng 0.21 trong dữ liệu unbalance), tiếp theo là EVA (khoảng 0.10). ROE và OCF có tương quan âm với MVA, cho thấy không phải tất cả thước đo truyền thống đều phản ánh đúng biến động giá trị thị trường.

2. Kết quả phân tích PCA: Biến OCF bị loại khỏi mô hình trong dữ liệu unbalance do tải trọng âm, tương tự ROCE bị loại trong dữ liệu balance. Các biến còn lại như EVA, EPS, NOPAT, ROE, RONW giữ vai trò quan trọng trong mô hình.

3. Kết quả hồi quy Pooled-OLS:

   • Mô hình không có EVA: MVA được giải thích tốt bởi NOPAT, ROCE, RONW với hệ số β lần lượt là 4.56, 5508 và 4420; ROE không có ý nghĩa thống kê.
   • Mô hình có EVA: EVA có hệ số β khoảng 10.5, thấp hơn nhiều so với ROCE (3073), RONW (131) và ROE (112). NOPAT có mối quan hệ ngược chiều với MVA.
   • EVA làm tăng thêm khoảng 0.24 trong khả năng giải thích biến động MVA so với mô hình không có EVA.
   • Kiểm định đa cộng tuyến cho thấy không có hiện tượng đa cộng tuyến nghiêm trọng (VIF < 10).
   • Kiểm định Durbin-Watson chỉ ra hiện tượng tự tương quan bậc 1, được khắc phục bằng phương pháp Cochrane-Orcutt.

4. Dữ liệu balance: Kết quả tương tự, ROCE và RONW có ý nghĩa thống kê cao hơn EVA và các biến khác trong việc giải thích MVA.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy EVA không hoàn toàn vượt trội hơn các thước đo truyền thống trong việc giải thích biến động giá trị thị trường tại các doanh nghiệp sản xuất Việt Nam. ROCE và RONW, các chỉ số truyền thống, thể hiện mối quan hệ mạnh mẽ hơn với MVA, phản ánh hiệu quả sử dụng vốn và khả năng sinh lợi trên vốn chủ sở hữu.

Nguyên nhân có thể do đặc thù thị trường Việt Nam với môi trường kinh doanh còn nhiều biến động, thị trường chứng khoán non trẻ và sự hạn chế trong việc áp dụng các điều chỉnh kế toán cần thiết để tính toán EVA chính xác. Ngoài ra, sự khác biệt trong phương pháp tính toán chi phí vốn và các giả định kinh tế cũng ảnh hưởng đến tính ưu việt của EVA.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, kết quả tương đồng với một số nghiên cứu tại các thị trường đang phát triển, trong khi các thị trường phát triển hơn lại cho thấy EVA có vai trò nổi bật hơn. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lựa chọn thước đo phù hợp với đặc điểm môi trường kinh doanh và thị trường vốn cụ thể.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ hệ số tương quan giữa các biến với MVA, bảng phân tích PCA thể hiện tải trọng các biến, và bảng kết quả hồi quy với các hệ số và mức ý nghĩa thống kê để minh họa rõ ràng mối quan hệ và tác động của từng biến.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường áp dụng EVA trong quản trị doanh nghiệp: Các doanh nghiệp nên tiếp tục hoàn thiện phương pháp tính toán EVA, đặc biệt là điều chỉnh các khoản mục kế toán và chi phí vốn để EVA phản ánh chính xác hơn giá trị tạo ra cho cổ đông. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Ban tài chính và kế toán doanh nghiệp.

2. Kết hợp sử dụng các thước đo truyền thống và EVA: Không nên chỉ dựa vào một thước đo duy nhất mà cần sử dụng đồng thời ROCE, RONW và EVA để đánh giá toàn diện hiệu quả tài chính và giá trị thị trường. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Ban quản lý và nhà đầu tư.

3. Nâng cao năng lực phân tích tài chính cho nhà quản lý và nhà đầu tư: Tổ chức các khóa đào tạo về phân tích tài chính nâng cao, đặc biệt về EVA và các mô hình định giá tài sản vốn để tăng cường khả năng đánh giá và ra quyết định đầu tư. Thời gian: 6-12 tháng; Chủ thể: Các tổ chức đào tạo, hiệp hội doanh nghiệp.

4. Cải thiện minh bạch và chất lượng báo cáo tài chính: Doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng báo cáo tài chính, đảm bảo đầy đủ và chính xác các thông tin liên quan đến vốn và chi phí sử dụng vốn để hỗ trợ tính toán EVA và các thước đo khác. Thời gian: 1-3 năm; Chủ thể: Ban kiểm soát nội bộ, cơ quan quản lý nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý doanh nghiệp: Giúp hiểu rõ hơn về các thước đo hiệu quả tài chính, từ đó áp dụng phù hợp trong quản trị và ra quyết định chiến lược nhằm tối đa hóa giá trị cổ đông.

2. Nhà đầu tư và phân tích tài chính: Cung cấp cơ sở khoa học để lựa chọn công cụ đánh giá hiệu quả đầu tư, giúp dự báo biến động giá cổ phiếu và ra quyết định đầu tư chính xác hơn.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả: Là tài liệu tham khảo quan trọng để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về thước đo giá trị doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường Việt Nam và các thị trường mới nổi.

4. Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Hỗ trợ trong việc xây dựng các chính sách quản lý thị trường vốn, nâng cao minh bạch và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp niêm yết.

Câu hỏi thường gặp

1. EVA là gì và tại sao nó quan trọng?
   EVA là giá trị kinh tế gia tăng, đo lường lợi nhuận sau thuế trừ chi phí sử dụng vốn, phản ánh giá trị thực sự tạo ra cho cổ đông. Nó quan trọng vì giúp đánh giá hiệu quả kinh tế vượt trội hơn các chỉ số truyền thống.

2. Tại sao EVA không luôn vượt trội hơn các thước đo truyền thống?
   Do đặc thù thị trường, phương pháp tính toán chi phí vốn và điều chỉnh kế toán chưa hoàn thiện, EVA có thể không phản ánh chính xác giá trị tạo ra, đặc biệt ở các thị trường mới nổi như Việt Nam.

3. MVA khác gì so với EVA?
   MVA là giá trị thị trường gia tăng, thể hiện sự chênh lệch giữa giá trị thị trường cổ phiếu và vốn chủ sở hữu sổ sách, trong khi EVA đo lường lợi nhuận kinh tế tạo ra trong kỳ. MVA phản ánh giá trị tích lũy, EVA phản ánh hiệu quả hoạt động trong kỳ.

4. Các thước đo truyền thống nào được sử dụng trong nghiên cứu?
   Bao gồm lợi nhuận hoạt động thuần sau thuế (NOPAT), dòng tiền từ hoạt động (OCF), thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS), tỉ suất sinh lợi trên vốn cổ phần sử dụng (ROCE), tỉ suất sinh lợi trên vốn cổ phần (ROE), và tỷ suất sinh lợi trên giá trị thuần (RONW).

5. Phân tích thành phần chính (PCA) giúp gì trong nghiên cứu?
   PCA giúp giảm chiều dữ liệu, loại bỏ các biến không phù hợp hoặc có tác động ngược chiều, từ đó xây dựng mô hình hồi quy hiệu quả hơn, tránh đa cộng tuyến và tăng tính chính xác của kết quả.

Kết luận

• Nghiên cứu đã kiểm định mối quan hệ giữa EVA, các thước đo truyền thống và giá trị thị trường gia tăng (MVA) tại 117 công ty sản xuất niêm yết Việt Nam giai đoạn 2005-2013.
• Kết quả cho thấy EVA không hoàn toàn vượt trội hơn các thước đo truyền thống như ROCE và RONW trong việc giải thích biến động giá trị thị trường.
• Phân tích thành phần chính (PCA) và hồi quy Pooled-OLS được áp dụng hiệu quả để xác định các biến có ảnh hưởng tích cực đến MVA.
• Nghiên cứu đề xuất doanh nghiệp nên kết hợp sử dụng EVA và các thước đo truyền thống, đồng thời nâng cao chất lượng báo cáo tài chính và năng lực phân tích tài chính.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng mẫu nghiên cứu, bổ sung các biến phi tài chính và áp dụng mô hình phân tích dữ liệu panel nâng cao để tăng độ chính xác và tính ứng dụng của kết quả.

Hành động ngay: Các nhà quản lý và nhà đầu tư nên xem xét áp dụng kết hợp EVA và các thước đo truyền thống trong đánh giá hiệu quả tài chính để tối ưu hóa giá trị cổ đông và nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỐI QUAN HỆ GIỮA GIÁ TRỊ KINH TẾ GIA TĂNG VÀ CÁC THƢỚC ĐO TRUYỀN THỐNG VỚI NHỮNG BIẾN ĐỘNG TRONG GIÁ TRỊ THỊ TRƢỜNG i TÓM TẮT ĐỀ TÀI Tối đa hóa giá trị cổ đông là mục tiêu đã được nhiều nhà quản trị chấp nhận rộng rãi trong thời gian gần đây. Giá trị cổ đông được đo lường theo lợi nhuận họ nhận được trên vốn đầu tư ( Sharama và Kumar, 2010) có thể từ cổ tức chi trả hoặc giá trị gia tăng của vốn hoặc cả hai. Giá trị gia tăng của vốn phụ thuộc vào những biến đổi trong giá trị thị trường chứng khoán. Giá trị thị trường chứng khoán lại phụ thuộc vào số lượng các nhân tố từ những công ty cụ thể đến thị trường cụ thể.

Hệ thống quản trị dựa trên giá trị rất phổ biến trong lý thuyết học thuật trong hai thập kỷ nay. Giá trị kinh tế giá tăng ( EVA) như một sự đổi mới trong những thước đo thành quả nội bộ và bên ngoài. Stern Stewart, người đi đầu chủ trương mới này tranh luận rằng giá trị kinh tế gia tăng có thể được sử dụng thay thế thu nhập hoặc dòng tiền từ hoạt động, thu nhập, thu nhập trên mỗi cổ phần và tăng trưởng thu nhập đang làm sai lệch thước đo thành quả doanh nghiệp”. Theo xu hướng toàn cầu, vài công ty ở Việt Nam cũng đang tập trung vào việc tạo ra giá trị cổ đông.

Mục tiêu chính của nghiên cứu là kiểm tra mục tiêu của những đề xuất về ưu việt của thước đo giá trị kinh tế gia tăng (EVA) về thành quả tài chính so với năm thước đo truyền thống như lợi nhuận hoạt động thuần sau thuế ( NOPAT), dòng tiền từ hoạt động ( OCF), thu nhập trên mỗi cổ phần ( EPS), tỉ suất sinh lợi trên vốn cổ phần sử dụng ( ROCE), tỉ suất sinh lợi trên vốn cổ phần ( ROE) ở những doanh nghiệp Việt Nam và đồng thời cung cấp những bằng chứng thực nghiệm tại các doanh nghiệp sản xuất trên thị trường này. Để đạt được điều này, chúng tôi tiến hành kiểm định nội dung thông tin gia tăng tương đối của những thước đo khác nhau và đồng thời cũng kiểm tra mối quan hệ của những thước đo này với giá trị thị trường tăng thêm (MVA). ii MỤC LỤC PHẦN 1: TỔNG QUAN NỘI DUNG NGHIÊN CỨU .1 Nội dung nghiên cứu .2 Câu hỏi nghiên cứu .3 Cấu trúc bai nghiên cứu. 3 PHẦN 2: TỔNG QUAN VỀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY .1 Mối quan hệ giữa giá trị kinh tế và tỉ suất sinh lợi chứng khoán .2 Sự chấp nhận EVA và giá trị công ty.3 Mối quan hệ giữa EVA và MVA.

7 PHẦN 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Mô tả dữ liệu .2 Xây dựng biến .1 Giá trị thị trường gia tăng ( Market Value Added) .2 Giá trị kinh tế gia tăng ( Economic value added) .3 Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu ( ROE) .4 Tỷ suất sinh lợi trên vốn sử dụng ( ROCE) .5 Tỷ suất sinh lợi trên giá trị thuần (RONW) .6 Dòng tiền hoạt động (OCF) .7 Thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS) .8 Lợi nhuận trước lãi vay và sau thuế (NOPAT) .3 Mô hình nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu .1 Mô hình nghiên cứu .2 Giả thuyết nghiên cứu .4 Phương pháp kiểm định .1 Phương pháp phân tích thành phần chính PCA .2 Phương pháp Pooled-OLS. 25 PHẦN 4: KẾT QUẢ HỒI QUY .1 Sự thích hợp của mẫu và kiểm định giá trị .2 Ma trận tƣơng quan và thống kê mô tả .3 Phân tích thành phần chính .4 Kết quả phân tích hồi quy. 36 PHẦN 5: KẾT LUẬN .1 Kết luận chung .2 Hạn chế của bài nghiên cứu .3 Hướng nghiên cứu tiếp theo để phát triển đề tài. 49 iv GIẢI THÍCH CÁC KÝ HIỆU MVA Gía trị thị trường tăng thêm EVA Giá trị kinh tế gia tăng OCF Dòng tiền hoạt động thuần ROE Tỷ suất sinh lợi trên tổng vốn cổ phần RONW Tỷ suất sinh lợi trên giá trị thuần EPS Thu nhập trên mỗi cổ phần ROCE Tỷ suất sinh lợi trên vốn sử dụng NOPAT Lợi nhuận hoạt động sau thuế CAPM Mô hình định giá tài sản vốn PCA Phương pháp phân tích thành phần chính v DANH SÁCH BẢNG Bảng 1:Bảng hệ số KMO dữ liệu unbalance.

27 Bảng 2: Bảng hệ số KMO- Dữ liệu balance. 28 Bảng 3: Bảng thống kê mô tả- dữ liệu unbalance. 29 Bảng 4: Bảng Ordinary correlations- dữ liệu unbalance. 30 Bảng 5: Bảng thống kê mô tả- dữ liệu balance.

31 Bảng 6: Bảng Ordinary correlations- dữ liệu balance. 32 Bảng 7 : Bảng Eigenvalues- dữ liệu unbalance. 33 Bảng 8: Bảng Eigenvectors. 33 Bảng 9: Bảng tổng tải trọng 3 PCs.

34 Bảng 10: Bảng Eigenvalues- dữ liệu balance. 35 Bảng 11: Bảng Eigenvectors. 36 Bảng 12: Bảng tổng tải trọng 3 PCs. 36 Bảng 13: Bảng kết quả hồi quy MVA theo EPS, NOPAT, ROCE, ROE, RONW- Dữ liệu unbalance.

39 Bảng 14: : Bảng kết quả hồi quy MVA theo EVA, EPS, NOPAT, ROCE, ROE, RONW- dữ liệu unbalance. 41 Bảng 15: Khắc phục tự tương quan dữ liệu unbalance. 43 Bảng 16: Bảng kết quả hồi quy MVA theo EPS, NOPAT, ROCE, ROE, RONW- dữ liệu balance. 44 Bảng 17: Bảng kết quả hồi quy MVA theo EVA, EPS, NOPAT, ROCE, ROE, RONW- dữ liệu balance.

46 1 PHẦN 1: TỔNG QUAN NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 1.1 Nội dung nghiên cứu Môi trường kinh doanh của Việt Nam luôn thay đổi trong suốt những năm gần đây. Các nhà quản lý doanh nghiệp đang phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt, thay đổi công nghệ nhanh chóng, độ bất ổn trong thị trường tài chính thực v. làm tăng gánh nặng cho các giám đốc để gia tăng thành quả và giá trị cổ đông. Quy tắc duy nhất của những giám đốc thường là gia tăng giá trị cổ đông.

Mặc dù mục tiêu của các giám đốc hiện hành thường là tạo ra giá trị cho chủ của họ nhưng không phải họ luôn hành động để tối đa hóa giá trị cổ đông vì xung đột với những mục tiêu khác. Từ quan điểm kinh tế, giá trị được tạo ra khi nhà quản lý tạo doanh thu cao vượt xa chi phí kinh tế tạo doanh thu. Dưới quan điểm giá trị cơ bản, giá trị chỉ duy nhất được tạo ra khi doanh thu vượt quá tất cả chi phí gồm cả chi phí vốn. Giá trị này đổ dồn về cho cổ đông vì họ là những người sở hữu cuối cùng của công ty.

Cổ đông kì vọng nhà quản lý tạo giá trị càng cao hơn chi phí càng tốt bao gồm chi phí sử dụng vốn. Nếu nhà cung cấp vốn không nhận lợi nhuận phù hợp để bảo đảm mức rủi ro họ gánh chịu, họ sẽ rút lại vốn và cho vay sang nơi khác vì giá trị sẽ bị mất. Tối đa hóa tài sản ( giá trị) cổ đông là mục tiêu được chấp nhận bởi những giám đốc tài chính doanh nghiệp Việt Nam trong những năm gần đây. Tài sản cổ đông được đo lường bằng lợi nhuận họ nhận được trên đầu tư.

Nó có thể hoặc là từ cổ tức hoặc dưới hình thức giá trị gia tăng của vốn hoặc cả hai. Sự tăng giá trị vốn phụ thuộc vào những thay đổi trong giá trị thị trường của chứng khoán nơi mà giá trị thị trường vượt trội.Vì vậy, yêu cầu cần phải có những đổi mới trong việc quản lý và kinh doanh, đặc biệt trong việc đánh giá thành quả tài chính doanh nghiệp và sự tạo giá trị cổ đông. Để đo lường thành quả doanh nghiệp cần phải có những thước đo tài chính và phi tài chính. Những thước đo truyền thống như :lợi nhuận hoạt động thuần sau thuế ( NOPAT), dòng tiền từ hoạt động ( OCF), thu nhập trên mỗi cổ phần ( EPS), tỉ suất sinh lợi trên vốn cổ phần sử dụng ( ROCE), tỉ suất sinh lợi trên vốn cổ phần ( ROE).được các nhà quản lý sử dụng để đánh giá thành quả hoạt động doanh nghiệp trên nhiều khía cạnh khác nhau.

Tuy nhiên, trong điều kiện cạnh tranh khốc liệt như hiện nay thì ngoài mục tiêu lợi nhuận doanh nghiệp còn theo đuổi mục tiêu giá trị, vì vậy, sử dụng các thước đo truyền thống để đánh giá thành quả doanh nghiệp đã bộc lộ một số hạn chế. Trong 2 những năm gần đây, nhiều công ty đã đưa ra các biện pháp khác nhau dựa trên hiệu suất (VBM), chẳng hạn như EVA, thu nhập từ dòng tiền đầu tư, tổng lợi nhuận cổ đông (TSR) để phục vụ cho nhu cầu trên. EVA thu hút nhiều tập đoàn quản lý tốt nhất và lớn nhất thế giới ứng dụng nó vào việc đo lường thành quả. Phân tích EVA đã thu hút nhiều sự chú ý tại các nước phương Tây , tất cả như là một sự đổi mới quản lý , cũng như , phân tích thị trường chứng khoán .Tuy nhiên, việc nhận diện thước đo EVA là một thước đo đánh giá thành quả hoạt động của doanh nghiệp vẫn còn khá mới mẻ đối với các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay.Sự phát triển của thị trường vốn Việt Nam đã gia tăng áp lực lên các công ty phải luôn thực hiện tốt hơn.

Không có doanh nghiệp tồn tại hoặc phát triển nếu nó không tạo ra của cải cho các bên liên quan. Tối đa hóa lợi nhuận cũng như sự giàu có được tăng cường và giá trị tối đa hóa là sự khôn ngoan của ngày hôm nay. Một doanh nghiệp có thể tồn tại mà không có lợi nhuận nhưng nó không thể tồn tại mà không cần thêm giá trị. Một doanh nghiệp không tạo ra lợi nhuận sẽ có một sức khỏe kém ( như một số công ty trong khu vực công ).

Trong thời đại hiện nay của toàn cầu hóa , các công ty khu vực ở Việt Nam đang dần dần nhận ra tầm quan trọng của EVA và kết quả là một số công ty Việt Nam đã bắt đầu tính toán EVA cho các thuyết minh trên báo cáo hàng năm của họ và cũng sử dụng cho các mục đích quản lý EVA khác nhau. Tất cả những điều này đã tạo động lực để chúng tôi tiến hành nghiên cứu”Mối quan hệ giữa giá trị kinh tế gia tăng và những thước đo truyền thống với những biến động trong giá trị thị trường”.2 Câu hỏi nghiên cứu - Thước đo giá trị kinh tế gia tăng ( EVA) có thật sự tốt hơn so với những thước đo kế toán truyền thống trong việc đo lường những biến động trong giá trị thị trường (MVA)? - Liệu quan điểm của Stern Stewart rằng “ EVA là một phương pháp đo lường tốt” có còn đúng với ngành công nghiệp sản xuất ở Việt Nam hay không?