HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN TRƯỜNG SƠN NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG MÔ HÌNH XỬ LÝ RÁC THẢI SINH HOẠT CHO KHU DÂN CƯ NÔNG THÔN TẠI XÃ HỒI NINH, HUYỆN KIM SƠN, TỈNH NINH BÌNH Chuyên ngành: Khoa học môi trường Mã số: 60.01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Xuân Thành NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày… tháng… năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Trường Sơn i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Nguyễn Xuân Thành (người hướng dẫn khoa học) đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, các thầy cô trong Khoa Môi trường - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Trong thời gian khảo sát thực địa, tôi xin cảm ơn cán bộ và nhân viên Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Ninh Bình, phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Kim Sơn, Ủy ban Nhân dân xã Hồi Ninh, các hộ gia đình và người dân các xóm thuộc xã Hồi Ninh đã ủng hộ, hợp tác tạo điều kiện cho việc thu thập tài liệu, điều tra phỏng vấn cũng như lấy mẫu phân tích thuận lợi. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Trung tâm Tư vấn và Công nghệ môi trường – Tổng cục Môi trường đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày… tháng… năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Trường Sơn ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.
vi DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC HÌNH. viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN. ix THESIS ABSTRACT.
TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU. YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN.
TỔNG QUAN TÀI LIỆU. TỔNG QUAN CHUNG VỀ RÁC THẢI SINH HOẠT. Khái niệm phế thải, rác thải sinh hoạt. Nguồn gốc rác thải sinh hoạt.
Phân loại rác sinh hoạt. Thành phần của rác thải sinh hoạt. THỰC TRẠNG RTSH TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM. Thực trạng rác thải sinh hoạt trên thế giới.
Thực trạng rác thải sinh hoạt tại Việt Nam. CƠ SỞ KHOA HỌC XỬ LÝ RTSH. Phương pháp xử lý nhiệt. Xử lý sinh học.
Phương pháp xử lý hóa học. Phương pháp ổn định hóa. CÁC BIỆN PHÁP XỬ LÝ RTSH TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM. 17 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Tái chế, xuất khẩu và giảm thiểu tại nguồn. Đổ đống hay bãi hở. Chôn lấp hợp vệ sinh (Sanitary Landfill). Chế biến phân bón hữu cơ (Composting).
Công nghệ ép kiện. Công nghệ Hydromex. CÁC MÔ HÌNH CÔNG NGHỆ XỬ LÝ RTSH ÁP DỤNG TẠI VIỆT NAM. Mô hình công nghệ đốt.
Mô hình công nghệ chôn lấp hợp vệ sinh. Mô hình công nghệ ủ sinh học. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU XỬ LÝ RTSH Ở VIỆT NAM. Công nghệ chôn lấp.
Công nghệ chế biến phân vi sinh (compost). Công nghệ thiêu đốt. Tái chế/tái sử dụng. Các công nghệ khác (do Việt Nam nghiên cứu, chế tạo).
VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội xã Hồi Ninh, Kim Sơn. Hiện trạng phát sinh CTRSH trên địa bàn xã Hồi Ninh, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình. Nghiên cứu xây dựng mô hình xử lý CTRSH cho khu dân cư nông thôn tại xã Hồi Ninh, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình.
Đề xuất giải pháp khả thi nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường từ CTRSH trên địa bàn toàn huyện Kim Sơn. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. 31 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp.
Phương pháp khảo sát thực địa. Phương pháp tính tổng lượng rác. Phương pháp khảo nghiệm. Phương pháp phân tích mẫu:.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KTXH XÃ HỒI NINH. Điều kiện tự nhiên xã Hồi Ninh. Điều kiện kinh tế xã hội xã Hồi Ninh.
NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG MÔ HÌNH XLRTSH CHO KHU DÂN CƯ NÔNG THÔN TẠI XÃ HỒI NINH. Đánh giá công tác quản lý, xử lý CTRSH trên địa bàn xã Hồi Ninh. Đề xuất mô hình xử lý RTSH cho khu dân cư nông thôn tại xã Hồi Ninh. Đánh giá hiệu quả của từng mô hình xử lý với các tiêu chí giảm thiểu ô nhiễm môi trường và bảo vệ môi trường khu dân cư nông thôn.
Đánh giá hiệu quả kinh tế của công nghệ lựa chọn. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP KHẢ THI NHẰM GIẢM THIỂU ÔNMT TỪ RTSH VÀ NHÂN RỘNG MÔ HÌNH XLRTSH TRÊN ĐỊA BÀN TOÀN HUYỆN KIM SƠN. Giải pháp chính sách và đầu tư. Giải pháp tuyên truyền giáo dục cộng đồng.
Khả năng nhân rộng, tính bền vững của mô hình. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 67 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 68 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BTN&MT Bộ Tài Nguyên và Môi trường BVMT Bảo vệ môi trường BVTV Bảo vệ thực vật CBLT-TP Chế biến lương thực - thực phẩm CBNSTP Chế biến nông sản thực phẩm CNH - HĐH Công nghiệp hóa - hiện đạ ihóa CP Chính phủ KK Không khí KT - XH Kinh tế - xã hội KHCN Khoa học công nghệ NĐ Nghị định NM Nước mặt NN Nước ngầm NT Nước thải QCVN Quy chuẩn Việt Nam TC Tiêu chuẩn TCCP Tiêu chuẩn cho phép TCVSLĐ Tiêu chuẩn vệ sinh lao động TN&MT Tài nguyên và Môi trường TTCN Tiểu thủ công nghiệp UBND Ủy ban nhân dân CHXHCN Cộng hòa xã hội chủ nghĩa CTR Chất thải rắn CTRSH Chất thải rắn sinh hoạt vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2.
Thành phần rác thải sinh hoạt. Thành phần CTR sinh hoạt đầu vào các bãi chôn lấp của một số địa phương. Thành phần CTR tại Mỹ. Hoạt động thu gom CTR ở một số thành phố ở Châu Á.
Các phương pháp xử lý CTR ở Châu Á. Lượng CTR sinh hoạt phát sinh tại các đô thị Việt Nam. Chỉ số phát sinh CTR sinh hoạt bình quân đầu người của các đô thị. Phát sinh chất thải rắn sinh hoạt tại các vùng nông thôn.
Dự báo lượng CTR đô thị phát triển đến năm 2025. Quy mô dân số phân theo xóm dân cư của xã Hồi Ninh. Thành phần chất thải rắn sinh hoạt hiện nay của xã Hồi Ninh. Một số chỉ tiêu kỹ thuật áp dụng đối với phân hữu cơ (TCVN 7185:2002).
Danh mục trang thiết bị/ máy móc của khu xử lý. Vật tư kỹ thuật, thiết bị phụ trợ khác cho khu xử lý. Thông số kỹ thuật của lò đốt lựa chọn. Kết quả phân tích chất lượng mùn hữu cơ.
Thông số kỹ thuật cơ bản của lò đốt lựa chọn. Kết quả phân tích mẫu tro xỉ lò đốt. Kết quả phân tích mẫu khí thải lò đốt. Tính toán chi phí vận hành thường xuyên.
Tính toán các nguồn thu ổn định thường xuyên và nguồn thu tiềm năng. 63 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2. Sơ đồ phân loại và các biện pháp xử lý rác thải sinh hoạt. Công nghệ xử lý rác thải bằng phương pháp ép kiện.
Sơ đồ xử lý rác theo công nghệ Hydromex. Vị trí của xã Hồi Ninh, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình bên cạnh sông Đáy. Hiện trạng các điểm xả rác trên địa bàn xã Hồi Ninh. Sơ đồ công nghệ xử lý chất thải rắn sinh hoạt.
Sơ đồ mặt bằng bố trí các hợp phần xử lý. Sơ đồ tuyến thu gom, vận chuyển chất thải rắn tại xã Hồi Ninh. Thành phần chất thải rắn sinh hoạt tại xã Hồi Ninh sau khi được phân loại theo yêu cầu của mô hình. Sơ đồ công nghệ hệ thống lò đốt rác của mô hình.
Các hình ảnh khu vực chôn lấp rác hợp vệ sinh. 61 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Trường Sơn Tên Luận văn: “Nghiên cứu xây dựng mô hình xử lý rác thải sinh hoạt cho khu dân cư nông thôn tại xã Hồi Ninh, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình”. Ngành: Khoa học Môi trường Mã số: 60.01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá hiện trạng xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn xã Hồi Ninh, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình; - Xây dựng mô hình xử lý rác thải sinh hoạt khu dân cư nông thôn tại xã Hồi Ninh, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp; - Phương pháp khảo sát thực địa; - Phương pháp tính tổng lượng rác; - Phương pháp khảo nghiệm; - Phương pháp phân tích mẫu.
Kết quả chính và kết luận Luận văn đã đưa ra được một số các vấn đề sau: - Đề tài đã nghiên cứu đề xuất và xây dựng Mô hình điểm về quản lý, xử lý chất thải rắn sinh hoạt với công xuất 3,5 tấn/ngày, áp dụng cho các cụm dân cư (cấp xã hoặc liên xã). Vị trí áp dụng thí điểm là tại xóm 10, xã Hồi Ninh, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình.