Nghiên Cứu Mô Hình Đại Học Xanh Áp Dụng Tại Các Trường Đại Học TP.Hồ Chí Minh

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật môi trường nghiên cứu mô hình đại học xanh tại TP Hồ Chí Minh, hướng tới phát triển bền vững và bảo vệ môi trường.

• Tác giả: Lương Trần Hạnh Khuyên
• Người hướng dẫn: Th.S Vũ Hải Yến
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kỹ Thuật Môi Trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Xây Dựng Mô Hình Đại Học Xanh - Áp Dụng Thí Điểm Cho Một Số Trường Đại Học Trên Địa Bàn TP. Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Đồ Án Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích chung
• 0.3. Mục đích cụ thể
• 0.4. Đối tượng nghiên cứu
• 0.5. Nội dung đề tài
• 0.6. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6.1. Phương pháp luận
• 0.6.2. Phương pháp thực tiễn
• 0.6.3. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 0.6.4. Phương pháp khảo sát và trắc nghiệm
• 0.6.5. Phương pháp thống kê phân tích số liệu
• 0.6.6. Phương pháp phân tích lí luận
• 0.7. Ý nghĩa nghiên cứu
• 0.7.1. Ý nghĩa khoa học
• 0.7.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 0.8. Cấu trúc đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ MÔ HÌNH ĐẠI HỌC XANH
• 1.1. Tổng quan các mô hình “xanh”
• 1.1.1. Khu công nghiệp sinh thái
• 1.1.1.1. Khái niệm
• 1.1.1.2. Xây dựng KCNST
• 1.1.1.3. Tiêu chuẩn
• 1.1.2. Đô thị sinh thái
• 1.1.2.1. Khái niệm
• 1.1.2.2. Xây dựng đô thị sinh thái
• 1.1.2.3. Những chỉ tiêu xây dựng đô thị sinh thái
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ MÔ HÌNH ĐẠI HỌC XANH (ĐHX) KIỂU MẪU
• 2.1. Thiết kế mô hình ĐHX
• 2.2. Những công trình có trong mô hình ĐHX
• 2.2.1. Khu phòng học + Ký túc xá dành cho sinh viên
• 2.2.1.1. Khu phòng học
• 2.2.1.2. Khu thể thao giải trí
• 2.2.2. Quản lý Chất thải rắn tại trường học
• 2.2.2.1. Chất thải rắn sinh hoạt. Phân loại rác tại nguồn ở trường
• 2.2.2.2. Dự kiến lượng rác hằng ngày của trường
• 2.2.2.3. CTR nguy hại
• 2.2.3. Pin năng lượng mặt trời
• 2.2.3.1. Tổng quan về pin năng lượng mặt trời
• 2.2.3.2. Tính diện tích lắp pin NLMT để sử dụng trong mô hình ĐHX
• 2.2.4. Dây chuyền xử lý nước mưa
• 2.2.4.1. Tổng quan về nguồn nước
• 2.2.4.2. Dây chuyền công nghệ
• 2.2.4.3. Tính toán thiết kế
• 3. CHƯƠNG 3: KHẢO SÁT ĐIỂN HÌNH TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VỀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
• 3.1. Tổng quan ba trường Đại học khảo sát
• 3.2. Đại học Tài nguyên và Môi trường thành phố Hồ Chí Minh
• 3.2.1. Giới thiệu chung
• 3.2.2. Cơ sở vật chất
• 3.3. Trường Đại học Nông lâm thành phố Hồ Chí Minh
• 3.3.1. Giới thiệu chung
• 3.3.2. Cơ sở vật chất
• 3.4. Trường Đại học Công nghệ thành phố Hồ Chí Minh
• 3.4.1. Giới thiệu chung
• 3.4.2. Cơ sở vật chất
• 3.5. Thành lập phiếu khảo sát, đánh giá và so sánh kết quả
• 3.5.1. Cơ sở thiết lập phiếu điều tra
• 3.5.2. Phiếu đánh giá
• 3.5.3. Tổng kết khảo sát
• 3.5.3.1. Về kiến thức
• 3.5.3.2. Đánh giá sơ bộ qua khảo sát
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
• 4.1. Nhận xét chung về tiềm năng áp dụng mô hình ĐHX tại các trường
• 4.2. Đầu tư về cơ sở vật chất
• 4.2.1. Xây dựng cơ sở vật chất
• 4.2.2. Dự toán kinh phí
• 4.3. Đầu tư về giáo dục
• 5. CHƯƠNG 5: XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHÙ HỢP VỚI MÔI TRƯỜNG
• 5.1. Tuyển truyền về môi trường
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH SÁCH HÌNH
• DANH SÁCH BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng quan về mô hình Đại học xanh tại TP

Mô hình Đại học xanh đang trở thành xu hướng quan trọng trong giáo dục đại học tại TP.Hồ Chí Minh. Mô hình này không chỉ giúp cải thiện môi trường học tập mà còn góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Các trường đại học tại thành phố này đang nỗ lực áp dụng các giải pháp bền vững nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Việc xây dựng mô hình này không chỉ mang lại lợi ích cho sinh viên mà còn cho cộng đồng xung quanh.

1.1. Định nghĩa và tiêu chí của mô hình Đại học xanh

Mô hình Đại học xanh được định nghĩa là một hệ thống giáo dục tích hợp các yếu tố bền vững và thân thiện với môi trường. Tiêu chí chính bao gồm việc sử dụng năng lượng tái tạo, quản lý chất thải hiệu quả và tạo ra không gian học tập xanh. Các trường đại học cần đáp ứng các tiêu chí này để được công nhận là Đại học xanh.

1.2. Lợi ích của mô hình Đại học xanh

Mô hình Đại học xanh mang lại nhiều lợi ích như tiết kiệm năng lượng, giảm thiểu ô nhiễm và nâng cao chất lượng cuộc sống cho sinh viên. Ngoài ra, nó còn giúp nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường trong cộng đồng học sinh, sinh viên, từ đó tạo ra một thế hệ có ý thức hơn về môi trường.

II. Vấn đề và thách thức trong việc áp dụng mô hình Đại học xanh

Mặc dù mô hình Đại học xanh mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc áp dụng nó tại TP.Hồ Chí Minh cũng gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu nguồn lực, nhận thức chưa đầy đủ về bảo vệ môi trường và sự kháng cự từ một số bộ phận trong xã hội là những rào cản lớn. Để vượt qua những thách thức này, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan.

2.1. Thiếu nguồn lực và đầu tư

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu nguồn lực tài chính để đầu tư vào cơ sở hạ tầng xanh. Các trường đại học cần có sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức phi chính phủ để có thể triển khai các dự án Đại học xanh hiệu quả.

2.2. Nhận thức về bảo vệ môi trường

Nhận thức của sinh viên và giảng viên về bảo vệ môi trường còn hạn chế. Cần có các chương trình giáo dục và truyền thông để nâng cao nhận thức và khuyến khích mọi người tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường.

III. Phương pháp thiết kế mô hình Đại học xanh hiệu quả

Để xây dựng mô hình Đại học xanh hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp thiết kế hiện đại và bền vững. Việc sử dụng công nghệ xanh và các giải pháp bền vững trong thiết kế cơ sở hạ tầng là rất quan trọng. Các trường đại học cần nghiên cứu và áp dụng các mô hình thành công từ các nước phát triển.

3.1. Sử dụng công nghệ xanh trong thiết kế

Công nghệ xanh như năng lượng mặt trời và hệ thống thu nước mưa cần được tích hợp vào thiết kế của các công trình trong trường học. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm năng lượng mà còn giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

3.2. Tạo không gian học tập xanh

Việc tạo ra không gian học tập xanh với nhiều cây xanh và khu vực thư giãn sẽ giúp sinh viên cảm thấy thoải mái hơn. Các khu vực này cần được thiết kế sao cho thân thiện với môi trường và dễ dàng tiếp cận.

IV. Ứng dụng thực tiễn mô hình Đại học xanh tại TP

Nhiều trường đại học tại TP.Hồ Chí Minh đã bắt đầu áp dụng mô hình Đại học xanh với những kết quả tích cực. Các trường như Đại học Công nghệ TP.HCM và Đại học Tài nguyên và Môi trường đã triển khai nhiều dự án xanh nhằm nâng cao chất lượng môi trường học tập và bảo vệ môi trường xung quanh.

4.1. Các dự án xanh tại Đại học Công nghệ TP.HCM

Đại học Công nghệ TP.HCM đã triển khai nhiều dự án như lắp đặt hệ thống năng lượng mặt trời và xây dựng khuôn viên xanh. Những dự án này không chỉ tiết kiệm năng lượng mà còn tạo ra môi trường học tập thân thiện.

4.2. Kết quả khảo sát về mô hình Đại học xanh

Kết quả khảo sát cho thấy sinh viên rất ủng hộ mô hình Đại học xanh. Họ nhận thấy rằng việc áp dụng mô hình này không chỉ cải thiện môi trường học tập mà còn nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng.

V. Kết luận và tương lai của mô hình Đại học xanh

Mô hình Đại học xanh tại TP.Hồ Chí Minh đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Với sự hỗ trợ từ chính phủ và cộng đồng, mô hình này có thể trở thành một phần quan trọng trong hệ thống giáo dục đại học. Tương lai của mô hình này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều lợi ích cho cả sinh viên và môi trường.

5.1. Tầm nhìn cho mô hình Đại học xanh

Tầm nhìn cho mô hình Đại học xanh là xây dựng một hệ thống giáo dục bền vững, nơi mà sinh viên có thể học tập và phát triển trong một môi trường thân thiện với môi trường.

5.2. Đề xuất các giải pháp phát triển mô hình

Cần có các giải pháp cụ thể để phát triển mô hình Đại học xanh, bao gồm việc tăng cường đầu tư, nâng cao nhận thức và khuyến khích sự tham gia của sinh viên vào các hoạt động bảo vệ môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ MÔ HÌNH ĐẠI HỌC XANH 1. Tổng quan các mô hình “xanh” 1. Khu công nghiệp sinh thái 1. Khái niệm Khu công nghiệp sinh thái (KCNST) là một cộng đồng các doanh nghiệp sản xuất và dịch vụ có mối liên hệ mật thiết trên cùng một lợi ích là hướng tới một hoạt động mang tính xã hội, kinh tế và môi trường chất lượng cao, thông qua sự hợp tác trong việc quản lí các vấn đề môi trường và nguồn tài nguyên.

Bằng các hoạt động hợp tác chặt chẽ với nhau, cộng đồng KCNST sẽ đạt được một hiệu quả tổng thể lớn hơn nhiều so với tổng các hiệu quả mà từng doanh nghiệp hoạt động riêng rẻ hợp lại. Trong KCNST cơ sở hạ tầng được thiết kế sao cho chúng có thể tạo thành một chuỗi hệ sinh thái tự nhiên trên toàn cầu. Xây dựng KCNST Theo “Sổ tay phát triển KCNST cho các nước đang phát triển châu Á” của Ngân hàng Phát triển châu Á, KCNST cần tập trung vào 7 lĩnh vực cơ bản sau:  Hài hòa với thiên nhiên;  Hệ thống năng lượng;  Quản lý dòng nguyên liệu và chất thải;  Cấp thoát nước;  Quản lý KCNST hiệu quả;  Xây dựng/cải tạo;  Hòa nhập với công đồng địa phương 1. Tiêu chuẩn: Một KCNST thực sự cần phải là:  Một mạng lưới hay một nhóm các doanh nghiệp sử dụng các bán thành phẩm, phế phẩm hay phụ phẩm của nhau.

 Một tập hợp các doanh nghiệp tái chế.  Một tập hợp các công ty có công nghệ sản xuất bảo vệ môi trường.  Một tập hợp các công ty sản xuất sản phẩm “sạch”.  Một KCN được thiết kế theo một chủ đề môi trường nhất định (ví dụ KCNST năng lượng tái sinh, KCNST tái tạo tài nguyên).

SVTH: Lương Trần Hạnh Khuyên 5  Một KCN với hệ thống hạ tầng kỹ thuật và công trình xây dựng bảo vệ môi trường. Một khu vực phát triển hỗn hợp và đồng bộ Hiện nay, trên thế giới có khoảng 30 KCNST, phần lớn nằm ở nước Mỹ và châu Âu. Tại châu Á, mạng lưới công nghiệp sinh thái với một số các KCNST đã được thành lập và phát triển ở Nhật Bản, Trung Quốc, Ấn Độ và một số nước khác. Mỗi một KCNST có một chủ đề (đặc trưng) riêng về môi trường hay hệ sinh thái công nghiệp trong đó.

Dựa vào đó, người ta chia KCNST thành năm loại chính: KCNST nông nghiệp; KCNST tái tạo tài nguyên; KCNST năng lượng tái sinh; KCNST nhà máy điện và KCNST lọc hóa dầu hay hóa chất. Đô thị sinh thái 1. Khái niệm Thành phố sinh thái là thành phố đảm bảo sự cân bằng với thiên nhiên, hay cụ thể hơn là sự định cư cho phép các cư dân sinh sống trong điều kiện chất lượng cuộc sống nhưng sử dụng tối thiểu các nguồn tài nguyên thiên nhiên. Xây dựng đô thị sinh thái Những đô thị sắp xây dựng nên quy hoạch theo kiểu đô thị sinh thái, trong đó có cả khu công nghiệp sinh thái, khu dân cư sinh thái.

Có 4 nguyên tắc chính để tạo dựng những thành phố sinh thái:  Xâm phạm ít nhất đến môi trường tự nhiên  Đa dạng hóa nhiều nhất việc sử dụng đất, chức năng đô thị và các hoạt động khác của con người.  Trong điều kiện có thể, cố giữ cho hệ thống đô thị được khép kín và tự cân bằng.  Giữ cho sự phát triển dân số đô thị và tiềm năng của môi trường được cân bằng một cách tối ưu. Những chỉ tiêu xây dựng đô thị sinh thái Xây dựng một đô thị sinh thái phải đạt những chỉ tiêu sau đây:  Có diện tích cây xanh cao, tính trên đầu người 12 – 15 m2 có mảng xanh, bãi cỏ bờ sông, giữa khu dân cư và công nghiệp.

SVTH: Lương Trần Hạnh Khuyên 6  Các trục lộ giao thông cũng cần cây xanh, cây che bóng ngăn chặn tiếng ồn, bụi và tăng cường trao đổi oxy.  Bảo đảm nguồn nước cấp 150 – 200 lít/ngày/người.  Xử lý triệt để nước thải.  Hệ thống giao thông và những phương tiện giao thông đảm bảo tiêu chuẩn đường và mật độ đường trên số dân, dành khoảng 30% diện tích cho lưu thông, không gian thoáng.

 Tăng cường hệ thống giao thông thủy nhưng cần lưu ý các phương tiện giao thông không gây ô nhiễm cho sông rạch.  Bố trí quy hoạch khu nhà ở, khu làm việc, khu dịch vụ, chợ, cửa hàng, nơi vui chơi giải trí hợp lý để con người giảm bớt đi lại bằng phương tiện cơ giới.  Không cho chất thải làm ô nhiễm môi trường đất, sử dụng quỹ đất thành phố thích hợp để vừa có đất xây dựng cơ sở hạ tầng vừa có đất dành cho khu dân cư, công viên, đất cho rừng phòng hộ môi trường.  Không khai thác nước ngầm quá mức gây mất nguồn tài nguyên, ô nhiễm nước ngầm và sụt lún.

Bảo đảm sự cân bằng nước tự nhiên trên lưu vực sông xây dựng các đô thị.  Quy mô dân số và phát triển kinh tế - xã hội của đô thị được giữ ở mức phù hợp với khả năng “chịu tải” của môi trường và tài nguyên thiên nhiên.  Môi trường không khí không vượt quá ô nhiễm cho phép.  Hạn chế sử dụng năng lượng nhiên liệu hóa thạch, sử dụng năng lượng mặt trời, năng lượng gió tự nhiên.

 Diện tích mặt nước (ao, hồ, sông, rạch) cân đối với diện tích dân số đô thị để tạo cảnh quan môi trường và khí hậu mát mẻ.  Luôn quy hoạch hồ điều hòa những nơi có thể để hạn chế ngập.  Phải cân đối giữa đầu vào (tài nguyên, năng lượng, thực phẩm) và đầu ra (chất thải, sản phẩm công nghiệp, dịch vụ).  Thay đổi cách sống đô thị và cách sản xuất để làm sao cho các dòng vật chất, nguyên liệu, năng lượng diễn ra trong chu trình khép kín.

SVTH: Lương Trần Hạnh Khuyên 7  Cần có hệ thống giám sát, thông tin môi trường thường xuyên để điều chỉnh kịp thời.  Gắn sinh thái đô thị với văn hóa bản địa, tập quán sông nước, với du lịch sinh thái.  Xây dựng đô thị sinh thái là vấn đề rất quan trọng, cần thiết và cấp bách, nhất là trong giai đoạn tốc độ đô thị hóa, hiện đại hóa và dấu hiệu suy thoái đô thị ngày một tăng cao như hiện nay. Vì vậy, ta cần xây dựng quy hoạch các đô thị sinh thái ngay từ bây giờ cho các vùng đô thị mới, hoặc sửa chữa, thay đổi trong điều kiện có thể, các đô thị cũ thành đô thị sinh thái theo kiểu “đô thị thân thiện với sinh thái”.

Nhà ở sinh thái 1. Khái niệm Nhà ở sinh thái đó là kiến trúc nhà ở được áp dụng các thành tựu khoa học xây dựng hiện đại và sinh thái học trong việc thiết kế hợp lý các yếu tố vật chất cũng như năng lượng của không gian trong và ngoài công trình nhằm chuyển đổi tuần hoàn trong một hệ thống nhất định với hiệu quả cao, tiêu thụ ít năng lượng, cân bằng sinh thái và không gây ô nhiễm môi trường. Không thể không có nhà ở sinh thái nếu không áp dụng hàng loạt các tiến bộ về vật liệu xây dựng, thiết bị, kỹ thuật xây dựng. cũng như các công nghệ mới về thông tin điện tử, năng lượng mới và tái tạo năng lượng, nghĩa là mọi điều kiện cần thiết cho việc sinh thái hoá nhà ở.

Phân loại Nhà ở xanh: chú trọng phủ xanh môi trường cư trú trong cả năm, chú trọng sử dụng vật liệu xây dựng không gây ô nhiễm môi trường, chú trọng tài nguyên nước và tiết kiệm nước, nhất là nước sinh hoạt, triệt để sử dụng ánh sáng tự nhiên và đèn tiết kiệm năng lượng, khai thác năng lượng mặt trời được sưởi ấm, phân loại và xử lý rác thải để tận dụng ở mức tối ưu. Nhà ở lành mạnh: chú trọng hơn đến vai trò của con người trong môi trường sinh thái, đặc biệt chú trọng hai yếu tố ánh sáng tự nhiên và thông gió; các biện pháp ô nhiễm gian bếp và nhà vệ sinh. Tất nhiên, loại hình này còn đòi hỏi chống ồn tốt và cũng phải phủ xanh môi trường bên ngoài như nhà ở xanh nêu trên. SVTH: Lương Trần Hạnh Khuyên 8 1.

Xây dựng nhà ở sinh thái Những tiêu chí xây dựng nhà ở sinh thái bao gồm:  Hướng ra và mở tối đa vào thiên nhiên.  Sử dụng đất hết sức tiết kiệm, bằng mọi cách giữ lại nhiều đất không bị chiếm cứ bởi xây dựng.  Không gian của ngôi nhà phải là không gian thống nhất, không bị xé vụn, tránh những diện tích thiếu ánh sáng tự nhiên và không khí ít lưu thông.  Sử dụng nhiều các vật liệu có xuất xứ tự nhiên, đặc biệt vật liệu địa phương.

 Kéo gần trời đất và thiên nhiên vào nhà, bằng việc thiết kế lôgic, ban công, hàng hiên, mái che; bằng việc bố trí cây xanh ở mọi nơi có thể; biến mái nhà thành vườn cây cỏ. Trồng cây cỏ sân vườn và thiết lập hệ thống phun tưới thường xuyên.  Tận dụng tối đa gió tự nhiên, kích thích sự lưu thông của không khí; tăng cường sử dụng ánh sáng tự nhiên.  Hạn chế bằng mọi cách việc sử dụng các phương tiện và thiết bị tạo tiện nghi khí hậu và tiện nghi sống nhân tạo.

 Ưu tiên tối đa cho việc sử dụng các nguồn năng lượng tự nhiên, như năng lượng mặt trời và năng lượng gió.  Kết hợp thông minh các chu trình mở và chu trình khép kín trong một căn nhà ở.  Nhà ở sinh thái phải là nhà hô hấp nghĩa là có khả năng điều hòa và lưu thông không khí tốt. Đại học xanh (ĐHX) 1.

Khái niệm Mô hình Đại học xanh là môi trường Đại học trong xanh, sạch, không bị ô nhiễm và giảm thiểu các tác nhân gây hại đến môi trường. Xây dựng trường học thành một hệ sinh thái khép kín, tận dụng hiệu quả những năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời, nước mưa, v.v… phục vụ cho nhu cầu học tập và sinh hoạt của sinh viên và cán bộ nhà trường. Xây dựng các công trình xử lý chất thải nhằm tái sử dụng chất thải một cách hữu ích và đảm bảo không ảnh hưởng đến môi trường xung quanh. Mô hình SVTH: Lương Trần Hạnh Khuyên 9 còn có cơ sở vật chất, khuôn viên với nhiều cây xanh tạo không gian thư giãn cho sinh viên nâng cao chất lượng học tập.

Mô hình còn hướng tới nâng cao nhận thức của sinh viên về việc bảo vệ môi trường. Xây dựng mối quan hệ giữa sinh viên với thiên nhiên và môi trường sống xung quanh. Những tiêu chí xây dựng Đại học xanh 1.