Chương 1: Tổng quan về marketing và marketing du lịch 6 Không thể lưu trữ: Không thể dự trữ, không lưu kho, lưu bãi, cung thụ động, khó đáp ứng khi cầu biến động. Tính không tách rời: Không gian, thời gian sản xuất và tiêu dùng trùng nhau, không thể tách rời nguồn gốc tạo ra dịch vụ; không chuyển giao sở hữu, chuyển giao sử dụng. Tuy nhiên, cùng mang tên “sản phẩm” nên sản phẩm du lịch có những đặc điểm chung của sản phẩm hàng hoá, của sản phẩm dịch, và có những đặc điểm riêng của chính nó. Có thể nêu ra một số đặc trưng của sản phẩm du lịch như sau: Sản phẩm du lịch chủ yếu là dịch vụ, tính chất vô hình, không cân đong, đo đếm được.
Ví dụ dịch vụ lưu trú, dịch vụ ăn uống, … Sản phẩm không hoặc khó trưng bày, khó nhận biết bao gói sản phẩm. Sản phẩm du lịch thường là kinh nghiệm du lịch nên dễ bắt chước, và để đưa ra một sản phẩm mới hoàn toàn rất khó. Sản phẩm mang tính thời vụ, đặc biệt với những sản phẩm phụ thuộc vào thiên nhiên cao như leo núi, nghỉ biển. Khách hàng bắt buộc phải mua sản phẩm trước khi thấy sản phẩm.
Khoảng thời gian từ lúc mua sản phẩm đến lúc tiêu dùng sản phẩm lâu. Sản phẩm du lịch được thực hiện ở xa nơi ở của khách hàng. Nhu cầu của khách hàng dễ bị thay đổi do sự biến đổi của tìn hình tài chính, kinh tế, chính trị, trào lưu văn hoá, … Câu hỏi ôn tập Câu 1: Anh/Chị hãy cho một vài ví dụ về công ty du lịch thể hiện trách nhiệm của mình với xã hội và xã hội giúp đỡ công ty như thế nào? Câu 2: Anh/Chị hãy cho ví dụ về hai công ty du lịch ở hai địa điểm khác nhau về việc các công ty này tạo ra lợi thế cạnh tranh? Chương 2: Môi trường marketing và kế hoạch marketing của tổ chức du lịch 7 Chương II: MÔI TRƯỜNG MARKETING VÀ KẾ HOẠCH MARKETING CỦA TỔ CHỨC DU LỊCH Chương này trình bày nội dung môi trường marketing và lập kế hoạch của tổ chức du lịch; Phân tích môi trường marketing của doanh nghiệp kinh doanh du lịch; Xây dựng kế hoạch marketing cho doanh nghiệp kinh doanh trong ngành du lịch. MÔI TRƯỜNG MARKETING CỦA TỔ CHỨC DU LỊCH 1.
Khái niệm môi trường marketing Môi trường marketing của tổ chức được hiểu là tập hợp các lực lượng hoạt động bên ngoài và bên trong của tổ chức du lịch có ảnh hưởng đến khả năng chỉ đạo bộ phận marketing, thiết lập và duy trì các mối quan hệ hợp tác tốt đẹp với thị trường mục tiêu. Môi trường marketing của tổ chức du lịch bao gồm yếu tố trong môi trường vi mô và yếu tố trong môi trường vĩ mô. Phân tích môi trường vi mô Phân tích môi trường vi mô của tổ chức du lịch cần quan tâm, phân tích 6 vấn đề sau: nhà cung ứng, bản thân doanh nghiệp, đối thủ cạnh tranh, trung gian marketing, khách du lịch, dư luận của các nhóm lợi ích. Nhà cung ứng Là các tổ chức, cá nhân, được xã hội cho phép cung ứng các nguồn lực cần thiết cho doanh nghiệp và đối thủ cạnh tranh tạo ra sản phẩm và dịch vụ du lịch.
Khi phân tích cần liệt kê các nhà cung ứng theo thứ tự quan trọng đối với sản phẩm đầu ra của doanh nghiệp, trong mỗi chủng loại dịch vụ liệt kê cụ thể từng nhà cung ứng với các tiêu chí chất lượng dịch vụ, hàng hóa, giá cả, độ tin cậy, mối quan hệ, quyền mặc cả cao hay thấp. Sau đó đưa vào danh sách lựa chọn của doanh nghiệp. Bản thân doanh nghiệp Cần phân tích bộ phận lãnh đạo, bộ phận sản xuất, bộ phận nhân lực, bộ phận tài chính, kế toán, bộ phận marketing, bộ phận cung ứng vật tư. Trong đó cần phân tích chi tiết về bộ phận marketing và đưa ra điểm mạnh, điểm yếu của bộ phận này.
Các nội dung cần phân tích như: Mục tiêu và chiến lược marketing; Tổ chức bộ máy marketing; Hệ thống các hoạt động marketing; Marketing – Mix. Phân tích đối thủ cạnh tranh Phân tích đối thủ cạnh tranh bao gồm phân tích cạnh tranh hiện tại, cạnh tranh tiềm năng, cạnh tranh của sản phẩm thay thế. Chương 2: Môi trường marketing và kế hoạch marketing của tổ chức du lịch 8 2. Trung gian marketing Trung gian marketing là nhóm chuyên môn hóa trực tiếp hoặc gián tiếp tiêu thụ sản phẩm của tổ chức du lịch và giúp cho doanh nghiệp thực hiện các chiến lược và mục tiêu marketing.
Trung gian marketing du lịch gồm: trung gian phân phối, đại lý dịch vụ marketing và trung gian tài chính. Khách du lịch Khách du lịch là người tiêu dùng cuối cùng. Khi phân tích khách du lịch cần làm rõ những vấn đề sau: Số lượng khách du lịch hiện tại? Từ đâu tới? Cơ cấu khách du lịch? Loại chương trình du lịch nào khách thường mua? Họ mua ở đâu? Mua theo hình thức nào? Mua khi nào? Đi vào thời gian nào? 2. Dư luận của các nhóm lợi ích Dư luận xã hội được hiểu là chính kiến của một nhóm bất kỳ trước các quyết định marketing của doanh nghiệp mà các quyết định này có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến lợi ích của nhóm.
Dư luận xã hội gồm: Báo chí, quan chức, tổ chức người tiêu dùng, tổ chức bảo vệ môi trường, cư dân địa phương, nội bộ doanh nghiệp. Môi trường vĩ mô Khi phân tích môi trường vĩ mô cần quan tâm đến các vấn đề sau: nhân khẩu, kinh tế, tự nhiên, công nghệ, chính trị - pháp luật và văn hóa. Môi trường nhân khẩu Khi phân tích môi trường nhân khẩu người làm marketing cần quan tâm các vấn đề sau đây: mức tăng giảm dân số, biến đổi trong gia đình, sự di chuyển dân cư, trình độ học vấn, thay đổi cơ cấu nghề nghiệp. Chương 2: Môi trường marketing và kế hoạch marketing của tổ chức du lịch 9 3.
Môi trường kinh tế Môi trường kinh tế là yếu tố được quan tâm quan trọng thứ hai vì sức mua sản phẩm và dịch vụ du lịch phụ thuộc khá nhiều vào thu nhập và giá cả. Khi phân tích các nhà làm marketing cần phải xem xét tăng trưởng kinh tế, cơ cấu kinh tế, phân phối thu nhập, lạm phát, hệ thống ngân hàng, lãi suất, tiết kiệm và tiêu dùng, thu nhập, … các vấn đề có thể ảnh hưởng đến cầu du lịch. Môi trường tự nhiên Phân tích môi trường tự nhiên bao gồm: vị trí, địa hình, thời tiết, khí hậu, động thực vật, nguồn nước, sự khan hiếm nguyên vật liệu. Kết quả phân tích này có thể chỉ ra những điểm hấp dẫn du khách và giúp doanh nghiệp đánh giá được khó khăn yếu tố đầu vào đối với các doanh nghiệp du lịch.
Môi trường chính trị - pháp luật Ngành du lịch rất nhạy cảm với các sự kiện như: ổn định chính trị, quan hệ quốc tế, đối ngoại, chính sách xã hội, và hệ thống pháp luật điều chỉnh và các văn bản quy phạm pháp luật về du lịch. Mỗi yếu tố trong thể chế có thể ảnh hưởng đến sự gia nhập và rút lui khỏi thị trường của các doanh nghiệp du lịch. Môi trường văn hóa Tiến hành phân tích các chuẩn mực, giá trị văn hóa, ngôn ngữ, tôn giáo, sắc tộc, học vấn và ảnh hưởng giao lưu văn hóa đến ngành du lịch. KẾ HOẠCH MARKETING CỦA TỔ CHỨC DU LỊCH 1.
Khái niệm kế hoạch, kế hoạch chiến lược, kế hoạch marketing 1. Khái niệm kế hoạch Kế hoạch là toàn bộ những điều vạch ra một cách có hệ thống về những công việc dự định làm trong một thời gian nhất định, với mục tiêu, cách thức, trình tự, thời hạn tiến hành. Kế hoạch được nhận thấy thông qua phản ánh và dự báo. Vì vậy trước hết phải làm kế hoạch về cái gì và mục tiêu dài hạn.
Kế hoạch chiến lược Kế hoạch chiến lược là kế hoạch chung cho mọi hoạt động của doanh nghiệp. Nói một cách khác là doanh nghiệp du lịch đã có quyết định chiến lược đối với từng mặt hàng mà mình sẽ cung ứng trên thị trường. Tương ứng với từng sản phẩm dịch vụ du lịch mà doanh nghiệp quyết định cung ứng doanh nghiệp có chính sách riêng cho từng mặt hàng một cách chi tiết được gọi là chiến lược marketing. Chương 2: Môi trường marketing và kế hoạch marketing của tổ chức du lịch 10 1.
Kế hoạch marketing Kế hoạch marketing là sự kết nối mục đích và nguồn lực của doanh nghiệp với các cơ hội thị trường để sử dụng một cách tốt nhất các nguồn lực của tổ chức nhằm đạt được sự phát triển như mong muốn. Thông thường doanh nghiệp cần phát thảo hai kế hoạch là kế hoạch dài hạn từ 3 – 5 năm và kế hoạch hàng năm đối với sản phẩm trong kế hoạch chiến lược. Để hiểu nội dung chi tiết chúng ta so sánh nội dung thực hiện của hai loại kế hoạch này để có thể hiểu rõ hơn. Kế hoạch chiến lược (3 – 5 năm) Kế hoạch chiến thuật (1 năm) Phân tích tình huống trong và ngoài Tóm tắt phân tích tình huống SWOT Dự báo Đoạn thị trường chính, đoạn thị trường khác Các yếu tố chính ảnh hưởng đến sự thành Mục tiêu marketing hàng năm công Năng lực bên trong Sản phẩm (Mục tiêu, chiến lược, chiến thuật) SWOT phân tích Giá cả (Mục tiêu, chiến lược, chiến thuật) Các đoạn thị trường chính Phân phối (Mục tiêu, chiến lược, chiến thuật) Tuyên bố định vị Truyền thông (Mục tiêu, chiến lược, chiến thuật) Mục tiêu marketing Điều hành, đánh giá và kiểm soát Chiến lược: sản phẩm, giá cả, phân phối, Các biện pháp truyền thông Đánh giá và kiểm soát Kiểm tra và giám sát 2.
Nội dung của bản kế hoạch marketing Nhìn chung bản kế hoạch gồm các nội dung chính như: tóm tắt ý đồ, trình bày thực trạng, phân tích điểm mạnh, yếu, cơ hội, nguy cơ, các mục tiêu, chiến lược marketing, chương trình hành động, dự đoán thu chi, giám sát. Tóm tắt ý đồ: Mục này cần trình bày ngắn gọn, tổng hợp các chi tiết kiểm tra, mục đích và giải pháp thực hiện.