mở đầu cho sự tham chiến trực tiếp của quân chiến đấu Mỹ trên chiến trường miền Nam Việt Nam. Cuối tháng 6 năm 1965, Mỹ lại đổ thêm 9.000 quân vào Đà Nẵng, nâng tổng số quân chiến đấu Mỹ trên vành đai Đà Nẵng lên gần 25.000 tên, hoạt động trên tuyến vòng cung từ đèo Hải Vân, qua Phước Tường, đến Non Nước [25; tr. Ngay sau khi đổ quân vào Đà Nẵng, Mỹ tiến hành tu sửa, mở rộng và hiện đại hóa sân bay Đà Nẵng thành căn cứ không quân lớn nhất miền Trung và lớn thứ hai ở miền Nam. Sau một thời gian nâng cấp, sân bay này đã có 2 đường băng chính và một đường băng phụ.
Đường băng chính dài 3.500m, rộng 500m có thể đón được tất cả các loại máy bay, kể cả máy bay B52. Bên cạnh sân bay Đà Nẵng, Mỹ còn xây dựng các sân bay Nước Mặn và Xuân Thiều nhằm đánh phá sâu vào vùng nông thôn và vùng núi thuộc vùng I chiến thuật. Đi đôi với việc xây dựng và hiện đại hóa các sân bay, Mỹ đã đầu tư, mở rộng hải cảng Đà Nẵng, với 2 bến chính và 6 bến phụ, có bến rộng tới 9. Hệ thống bến, cầu tàu được xây dựng suốt hai bên bờ sông Hàn dọc từ cửa sông đến cầu Trịnh Minh Thế để đón nhận, bốc dỡ hàng chục vạn tấn vũ khí, đạn dược, xe cộ, hàng hóa, quân trang, quân dụng.
Bên cạnh đó, Mỹ còn mở rộng và hiện đại hóa các quân cảng Bạch Đằng, Tiên Sa, Phú Lộc. Đặc biệt là Tiên Sa, từ năm 1965, Mỹ trực tiếp quản lý quân cảng này phục vụ riêng cho mục đích quân sự. Đồng thời với việc mở rộng các sân bay, hải cảng, Mỹ chú ý đầu tư, mở rộng và nâng cấp hệ thống đường giao thông phục vụ cơ động quân đội, vũ khí và các phương tiện chiến tranh khác. Hàng loạt đường giao thông lớn như: 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Độc Lập, Bạch Đằng, Thống Nhất, Lê Lợi, Hùng Vương, v.được mở rộng và nâng cấp.
Đồng thời, chúng xây thêm một chiếc cầu qua sông Hàn song song với cầu Trịnh Minh Thế để tăng cường cho việc chuyển quân và phương tiện chiến tranh. Đi đôi với việc khẩn trương đầu tư nâng cấp sân bay, hải cảng, Mỹ còn tiến hành xây dựng hệ thống kho An Đồn, Hoà Cầm và căn cứ hậu cần Bầu Mạc. Các kho xăng dầu Liên Chiểu, Nại Hiên và trong sân bay Đà Nẵng được xây dựng thêm bồn và lắp đặt hệ thống bơm để tiếp nhận xăng từ các đoàn tàu. Như vậy, khi Mỹ triển khai chiến lược “chiến tranh cục bộ” Đà Nẵng nhanh chóng trở thành trung tâm đầu não vùng I chiến thuật của Mỹ và chính quyền Sài Gòn.
Tại đây, có Bộ chỉ huy vùng I chiến thuật, bộ tư lệnh quân đoàn 1, cơ quan đại biểu chính phủ Bắc Trung phần, nha cảnh sát Bắc Trung nguyên Trung phần và các cơ quan đầu não của thành phố Đà Nẵng. Đà Nẵng không chỉ là trung tâm chính trị, quân sự của chính quyền Sài Gòn ở miền Trung, mà còn là căn cứ không quân và hải quân lớn nhất miền Trung, và là căn cứ liên hợp quân sự lớn thứ 2 ở miền Nam. Bố trí chiến lược của Mỹ ở Đà Nẵng Với vị trí chiến lược trọng yếu của khu vực miền Trung và miền Nam, nên tại Đà Nẵng, lực lượng chiếm đóng của địch có lúc lên đến 10 vạn quân, trong đó, quân Mỹ và quân đồng minh chiếm 60%, đặt dưới sự chỉ huy của Bộ Tư lệnh lực lượng lính thủy đánh bộ số 3, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 1 kiêm Vùng I chiến thuật Quân đội Sài Gòn và Bộ chỉ huy Đặc khu Đà Nẵng, đảm nhiệm các hoạt động quân sự trên địa bàn ở các tỉnh, thành từ Quảng Ngãi trở ra đến Quảng Trị, lên biên giới Việt - Lào và chỉ huy dẫn đường máy bay, tàu chiến đánh phá miền Bắc. Ngoài ra còn có các cơ quan đại diện chính quyền 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Sài Gòn và các đảng phái phản động, Tổng lãnh sự quán Mỹ, Pháp, Phân chi cục tình báo Trung ương Mỹ (C.A)…đóng chân tại Đà Nẵng [10; tr.
Để bảo vệ sự an toàn cho căn cứ liên hợp quân sự Đà Nẵng, Mỹ và quân đội Sài Gòn đã tập trung mọi lực lượng và phương tiện chiến tranh xây dựng một hệ thống phòng thủ nhiều lớp, nhiều tuyến, đặc biệt trong giai đoạn “chiến tranh cục bộ”, Mỹ đã đầu tư xây dựng tuyến hàng rào điện tử Mắc Na- ma-ra bao quanh Đà Nẵng nhằm ngăn chặn các mũi tiến công của quân và dân ta vào nội thành. Kết hợp xây dựng hệ thống phòng ngự, là lực lượng quân Sài Gòn đủ sắc lính bố trí dày đặc từ thành phố đến xã, phường, kèm kẹp nhân dân. Riêng ở Đà Nẵng, Hòa Vang, từ giữa năm 1965, cùng với các đợt hành quân càn quét, đánh phá, mở rộng địa bàn chiếm đóng, tạo vỏ bọc che chắn Đà Nẵng, chúng gấp rút mở rộng và hiện đại hóa bến cảng, sân bay, hệ thống trận địa, kho tàng; kiện toàn nâng cấp sở chỉ huy các Bộ tư lệnh Quân đoàn 1 kiêm Vùng I chiến thuật; xây dựng Bộ tư lệnh Cụm lực lượng lính thủy đánh bộ số 3 (Đệ tam Hải - Lục - Không quân), sở chỉ huy các sư đoàn lính thủy đánh bộ ở Sơn Trà, Sũng Mây, các trận địa pháo, tên lửa đất đối không, các trạm ra đa, trung tâm dẫn dường cho máy bay, tàu chiến đánh phá miền Bắc, các trung tâm huấn luyện tân binh, biệt kích, người nhái, các kho hậu cần chiến dịch, chiến thuật. Chúng còn triển khai hệ thống phòng ngự nhiều tầng, nhiều lớp với hàng trăm căn cứ, chốt điểm; “về phía tây đã lên tới Gò Hà, đập An Trạch, Túy Loan; phía nam đã lan đến Điện Bàn.
Trên một đường vòng cung có bán kính 15 ki-lô-mét chen chúc dày đặc các sở chỉ huy, sân bay, kho tàng, bến cảng, cứ điểm của Mỹ - ngụy. Riêng huyện Hòa vang, địch đã đóng 87 cứ điểm. Xã Hòa Liên 20 cứ điểm. Hai đầu một thôn nhỏ của xã Hòa Thọ là 2 cứ điểm quân Mỹ” [25; tr.
Ngoài việc tận dụng các trận địa, đồn bốt cũ do Pháp để lại, chúng còn huy động lực lượng, phương tiện để 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com xây dựng mới các hệ thống phòng ngự với sự áp dụng tối đa thành tựu khoa học công nghệ cao nhằm bảo vệ các căn cứ, chốt điểm, ngăn chặn ta tiếp cận tiến công. - Lập hệ thống căn cứ liên hiệp, bảo vệ các cơ quan đầu não của Mỹ và chính quyền Sài Gòn ở dọc tuyến ven biển, các vùng đông dân cư, đặc biệt là các thành phố, thị xã. - Sử dụng lực lượng cơ động mở các cuộc hành quân “tìm diệt”. - Tiến hành bình định có trọng điểm, kết hợp gom dân lập ấp, tiêu diệt lực lượng du kích, triệt phá cơ sở cách mạng.
- Phong tỏa biên giới, giới tuyến, ven biển. - Xây dựng hệ thống căn cứ hậu cần, khai thông và bảo vệ các trục giao thông thủy bộ, huyết mạch. - Tăng cường chiến tranh phá hoại miền Bắc. Sau khi đề ra các kế hoạch, biện pháp, quân chiến đấu Mỹ cùng các phương tiện chiến tranh ồ ạt được đổ vào miền Nam Việt Nam, nâng quân số từ 81.
Quân đội Sài Gòn cũng được tăng cường lên 520.000 tên, gồm 10 sư đoàn, 4 trung đoàn, 20 tiểu đoàn độc lập, trang bị 966 khẩu pháo 105, 155 ly, 1396 xe tăng, thiết giáp, 2.186 máy bay, 341 tàu chiến [8; tr. Theo kế hoạch sau khi hoàn thành việc triển khai, bố trí lực lượng, quân đội Mỹ và quân đội Sài Gòn sẽ tung lực lượng, mở các cuộc phản công chiến lược mùa khô nhằm tìm diệt lực lượng vũ trang cách mạng miền Nam, chiếm lại những địa bàn đã mất, giành lại thế chủ động trên chiến trường. Cuối năm 1965, toàn bộ sư đoàn 1 và sư đoàn 3 lính thủy đánh bộ đã có mặt trên chiến trường Quảng Đà, Quảng Nam, chúng chia thành những cánh quân, mở các cuộc càn quét đánh phá, mở rộng địa bàn chiếm đóng tại các 15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com vùng Tây Bắc, khu Trung và khu Đông Hòa Vang; từng bước hình thành nên các tuyến phòng thủ bảo vệ căn cứ Đà Nẵng. Bên trong, các đơn vị hậu cần - kỹ thuật nhanh chóng xây dựng, nâng cấp sở chỉ huy các bộ tư lệnh, cụm lực lượng lính thủy đánh bộ số 3 (III MAF), ta gọi là đệ tam hải, lục, không quân (chỉ huy toàn bộ lực lượng lính thủy đánh bộ Mỹ ở miền Nam, bộ tư lệnh tại An Hải, quận 3 - Đà Nẵng).
Bộ tư lệnh Quân đoàn 1 kiêm vùng I chiến thuật quân đội Sài Gòn ở Hòa Thuận, sở chỉ huy sư đoàn 3 lính thủy đánh bộ Mỹ ở Sủng Mây; đồng thời cho xây dựng, mở rộng các Sân bay: Đà Nẵng, Xuân Thiều, Nước Mặn; các bến cảng Tiên Sa, Nại Hiên., các khu kho, bãi: An Đồn, Bãi 600, Phước Lý, Bàu Mạc, Liên Chiểu; các trận địa pháo hạng nặng: La Bông, Dương Mẹo, Thanh Vinh. Ở ngoài khơi Đà Nẵng, các tàu sân bay, tàu hộ tống thuộc Hạm đội 7 hải quân Mỹ ngày đêm rình rập và thường xuyên áp sát khu vực gần bờ. Quân Mỹ và quân đội các quốc gia đồng minh của Mỹ đổ vào Đà Nẵng đã tạo điều kiện cho quân đội Sài Gòn củng cố, phát triển lực lượng, tăng cường tổ chức càn quét, lấn chiếm. Chúng đã xây dựng hơn 80 căn cứ, chốt điểm, tập trung trên những hướng chủ yếu như: Tây Bắc, Tây Nam, Nam và Đông Nam Đà Nẵng, tạo thành chiếc áo giáp vững chắc che chắn cho trung tâm.
Ở vòng ngoài bao quanh Đà Nẵng cũng như ở nhiều khu vực căn cứ quân sự khác của Mỹ tại miền Nam, quân Mỹ dùng bom, đạn bắn phá gây nhiều tội ác đối với nhân dân ta như đốt nhà, cày ủi làng mạc, chiếm đất, giết hại dân thường. Tại Đà Nẵng và Hoà Vang, Mỹ và chính quyền Ngô Đình Diệm tăng cường bộ máy chính quyền các cấp, đưa Nguyễn Văn Toán (Quốc dân Đảng), làm thị trưởng. Phân chia Đà Nẵng thành 3 quận (Nhất, Nhì, Ba) với 28 xã, phường, 138 khu phố, 10. Mỗi xã, phường có Hội đồng hương 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com chính, phân chi cảnh sát, 1 trung đội dân vệ, 1 đoàn bình trị và công dân vụ; mỗi khu phố có 1 ban trị sự.
Phân chia Hòa Vang ra làm 5 khu hành chính (Khái Đông, Quá Giáng, Cẩm Lệ, Túy Loan, Xuân Thiều) tổng cộng 24 xã, phường, 130 thôn, ấp [8; tr.