CHƯƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CẠNH TRANH VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm và vai trò của cạnh tranh đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp 1. Khái niệm về cạnh tranh Xét dưới góc độ các quốc gia thì cạnh tranh có thể được miêu tả là quá trình dương đầu của các quốc gia này với quốc gia khác. Xét dưới góc độ ngành kinh tế - kỹ thuật thì cạnh tranh chính là tìm kiếm lợi nhuận, nâng cao vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp, làm lành mạnh hóa các quan hệ xã hội.
Đồng thời tạo và vận dụng những lợi thế so sánh trong việc cung cấp sản phẩm, dịch vụ khi so sánh với các đối thủ cạnh tranh khác. Song song đó thì trong bất kì tuyến thị trường hay sản phẩm nào, vũ khí cạnh tranh thích hợp hay đổi theo thời gian, vì thế cạnh tranh được hiểu là sự liên tục trong cả quá trình. Nói tóm lại, cạnh tranh là quy luật của nền kinh tế thị trường, nó là động lực thúc đẩy sản xuất, lưu thông hàng hóa phát triển. Vì vậy, các doanh nghiệp cần nhận thức đúng đăn về cạnh tranh để từ đó luôn phát huy nội lực, nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng.
Mặt khác, tránh cạnh tranh bất hợp pháp dẫn đến làm tổn hại lợi ích cộng đồng cũng như làm suy yếu chính mình. Tính tất yếu của cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường Cạnh tranh là một trong ba quy luật chi phối cơ chế thị trường. Nguồn gốc của cạnh tranh là sự tự phát triển trong kinh doanh về quy mô hoạt động, thành phần tham gia cũng như các sản phẩm tạo thành. Cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong nền cơ chế thị trường hiên nay thật sự là một cuôc chay đua khốc liệt không có đích.
Tuy nhiên cạnh tranh lại là cuộc chạy đua trên hai trận tuyến. Đó là cạnh tranh giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp và cạnh tranh giữa doanh nghiệp với người tiêu dùng. Chính vì lý do này đã khiến cho giá cả của hàng hóa và dịch vụ có xu hướng giảm xuống, trong khi đó, chất lượng hàng hóa và dịch vụ ngày càng được nâng cao phù hợp với mong muốn không ngừng thay đổi của người tiêu dùng. SV: Nguyễn Võ Uyên Thư_DH10DN 4 Báo cáo thực tập GVHD: Ths.Hồ Lan Ngọc Không thể phủ nhận rằng cạnh tranh giúp cho các doanh nghiệp không ngừng nỗ lực, phấn đấu vươn lên trong mọi lĩnh vực từ việc giảm thiểu chi phí cho đến thực hiện các mục tiêu chung của doanh nghiệp.
Hơn nữa, cạnh tranh còn là công cụ giúp doanh nghiệp thực hiện các mục tiêu kinh doanh, tạo cho doanh nghiệp những thách thức và cơ hội mới giúp doanh nghiệp khai thác được mọi cơ hội và tránh được rủi ro. Ngoài ra, khi nền kinh tế thị trường xuất hiện cơ chế tự điều tiết vĩ mô, có sự dịch chuyển cơ cấu ngành kinh doanh của các doanh nghiệp cho phù hợp với điều kiện thực tế thì cạnh tranh sẽ loại bỏ các doanh nghiệp có chi phí cao, không đáp ứng dược nhu cầu xã hội. Đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp làm ăn hiệu quả tiếp tục phát triển đóng góp cho sự phát triển chung của nền kinh tế. Từ đó, cạnh tranh sẽ tạo nên sự ràng buộc giữa các doanh nghiệp hình thành nên một sức mạnh tổng thể cho sự phát triển qua việc phối hợp hài hòa các chức năng, nhiệm vụ giữa các doanh nghiệp khác nhau trong các ngành kinh tế.
Các hình thái cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường 1. Thị trường cạnh tranh Hình thái thị trường cạnh tranh hoàn hảo Cạnh tranh hoàn hảo là cạnh tranh trong một mô hình kinh tế được mô tả là một mẫu kinh tế thị trường lý tưởng, ở đó không có người sản xuất hay người tiêu dùng nào có quyền hay khả năng khống chế được thị trường, làm ảnh hưởng đến giá cả. Cạnh tranh hoàn hảo được cho là sẽ dẫn đến hiệu quả kinh tế cao. Hình thái thị trường cạnh tranh không hoàn hảo Đây là một dạng cạnh tranh trong các thị trường khi các điều kiện cần thiết cho việc cạnh tranh hoàn hảo không được thảo mãn.
Các loại cạnh tranh không hoàn hảo gồm: Độc quyền: chỉ có một người bán một mặt hàng. Độc quyền nhóm bán: thị trường mà ở đó chỉ có một số lượng nhỏ người bán. Cạnh tranh độc quyền: có nhiều người bán nhưng mỗi người đều tìm cách làm cho sản phẩm của mình trở nên khác biệt. SV: Nguyễn Võ Uyên Thư_DH10DN 5 Báo cáo thực tập GVHD: Ths.Hồ Lan Ngọc Độc quyền mua: thị trường chỉ có một người mua một mặt hàng.
Độc quyền nhóm mua: thị trường trong đó chỉ có một số lượng nhỏ người mua. Cạnh tranh của doanh nghiệp Cạnh tranh trong việc lựa chọn các yếu tố đầu vào Cạnh tranh trong việc lựa chọn các yếu tố đầu vào thực chất là việc các doanh nghiệp tìm kiếm cho mình một nguồn cung ứng tốt nhất, đầy đủ, thường xuyên và nhỏ nhất cho chi phí của các yếu tố đầu vào. Trong cơ chế thị trường, nhiều nhà cung ứng và nhiều doanh nghiệp cùng có nhu cầu về một số yếu tố đầu vào nhất định sẽ song song tồn tại một lúc. Mỗi nhà cung ứng có một mức giá cho các yếu tố đầu vào khác nhau, do vậy các doanh nghiệp sẽ chọn cho mình một nhà cung ứng có mức giá thấp cũng như có dịch vụ cung ứng tốt.
Tuy nhiên, để tránh tình trạng có nhà cung ứng độc quyền các doanh nghiệp nên chọn cho mình một sốnhà cung ứng chính. Điều này vô hình chung sẽ dẫn tới một số nhà cung ứng có gía cao sẽ bị loại bỏ. Ngược lại, các nhà cung ứng lại muốn lựa chọn khách mua các yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất với mức giá cao. Cạnh tranh trong quá trình sản xuất Cạnh tranh trong quá trình sản xuất chính là quá trình ganh đua giữa các doanh ghiệp trong việc tìm kiếm các câu trả lời tối ưu nhất cho các câu hỏi sau: sản xuất cái gì? Sản xuất cho ai? Và sản xuất như thế nào? Bởi vì có trả lời tốt được các câu hỏi này thì các doanh nghiệp mới có cơ hội tồn tại và phát triển được.
Sản xuất cái gì? Thực ra, doanh nghiệp cần phải suy tính xem sản xuất mặt hàng nào thì sẽ thu được lợi nhuận tối ưu nhất. Trước hết, các doanh nghiệp cần tìm hiểu thị trường, nắm bắt nhu cầu khách hàng, để từ đó tập trung sản xuất những mặt hàng phù hợp. Doanh nghiệp nào tìm ra được nhu cầu đầu tiên và nhanh chóng đáp ứng nhu cầu đó thì sẽ giành chiến thắng. Sản xuất cho ai? Đây chính là câu hỏi khiến các doanh nghiệp đi tìm cho mình các khách hàng mục tiêu, để từ đó có các chiến lược định vị sản phẩm.
Điều này cũng là một trong những nhân tố ảnh hưởng đến sự cạnh tranh của các doanh nghiệp. SV: Nguyễn Võ Uyên Thư_DH10DN 6 Báo cáo thực tập GVHD: Ths.Hồ Lan Ngọc Sản xuất như thế nào? Việc trả lời các câu hỏi này sẽ giúp doanh nghiệp tìm ra phương thức sản xuất tốt nhất với chi phí tốt nhất để từ đó hạ giá thành và nâng cao lợi thế cạnh tranh. Do đó, trong quá trình sản xuất, các doanh nghiệp đã không ngừng áp dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến để sản xuất ra sản phẩm có giá trị cao và giá thành hạ. Hiện nay, quan điểm về cạnh tranh không dừng ở mức độ này mà cạnh tranh còn là việc các doanh nghiệp cùng nhau kích thích tạo ra nhu cầu mới trên thị trường để từ đó khai thác các nhu cầu này.
Tóm lại, cạnh tranh trong quá trình sản xuất là sự ganh đua trong sản xuất nhằm tạo ra sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường, đẩy nhanh doanh số bán hàng cũng như việc áp dụng các phương thức sản xuất nhằm giảm thiểu chi phí để mong muốn có được lợi nhuận cao của các doanh nghiệp. Doanh nghiệp nào thực sự làm được điều này doanh nghiệp đó sẽ giành chiến thắng trong cạnh tranh. Cạnh tranh trong quá trình tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ Có thể nói, đây là lĩnh vực cạnh tranh gay gắt nhất, nó quyết định tính sống còn của mỗi doanh nghiệp. Trọng tâm của cuộc cạnh tranh này là sự giành giật thị trường và khách hàng của mỗi doanh nghiệp.
Qua đó, doanh nghiệp sẽ có điều kiện đẩy nhanh tốc đô tiêu thụ, thực hiện mục tiêu cuối cùng là tối đa lợi nhuận. Để làm được điều này, các doanh nghiệp phải tìm mọi cách nhằm thu hút khách hàng về phía mình, tìm được chỗ đứng ổn định và lâu dài trên thị trường bằng việc thực hiện các chiến lược và các giải pháp khác nhau. Trong cuộc cạnh tranh này, doanh nghiệp nào tìm được cho mình một lượng khách hàng lớn, hàng hóa dịch vụ tiêu thụ nhiều sẽ là doanh nghiệp chiến thắng và ngược lại. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp 1.
Khái niệm về sức cạnh tranh, năng lực cạnh tranh Một doanh nghiệp muốn có được một vị trí vững chắc trên thị trường và muốn thị trường của mình ngày càng được mở rộng thì tất nhiên doanh nghiệp đó phải có những ưu điểm vượt trội so với các doanh nghiệp khác. Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được hiểu là tất cả các đặc điểm, yếu tố, tiềm năng mà doanh nghiệp có thể dựa vào đó để duy trì và phát triển một cách lâu dài trên thị trường. SV: Nguyễn Võ Uyên Thư_DH10DN 7 Báo cáo thực tập GVHD: Ths.Hồ Lan Ngọc Tóm lại, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp là khả năng doanh nghiệp đó tạo ra được lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp mình so với các đối thủ cạnh tranh, khả năng tạo ra năng suất, chất lượng cao hơn đối thủ cạnh tranh, chiếm lĩnh được thị phần lớn, thu được cao, tạo ra được thu nhập, xây dựng được thương hiệu, uy tín trên thị trường và phát triển bền vững. Phân tích nội dung của năng lực cạnh tranh 1.
Sự cần thiết của việc nâng cao năng lực cạnh tranh Nền kinh tế thị trường hiện nay ngày một phát triển, các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển lâu dài thì phải cạnh tranh. Hơn nữa còn phải cạnh tranh thật quyết liệt trên mọi phương diện nhằm nâng cao hình ảnh của doanh nghiệp trong mắt khách hàng. Cạnh tranh thực chất là một cuộc chạy đua giữa các doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp không tìm cách để nâng cao năng lực cạnh tranh của mình thì hiển nhiên doanh nghiệp đó sẽ là kẻ thua cuộc trong hành trình chạy đua này.