CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1. Tầm quan trọng, ý nghĩa của đề tài Thông tin và dữ liệu là tài sản vô cùng quý giá và cần thiết trong bất cứ lĩnh vực nào, từ quân sự cho đến kinh tế, từ tổ chức cho đến cá nhân, việc nắm bắt được thông tin, dữ liệu một cách nhanh chóng và kịp thời có thể giúp cá nhân và tổ chức đưa ra nhưng cách giải quyết đúng đắn, giúp họ đứng vững và phát triển trước sự thay đổi của xã hội. Ngày nay, với sự phát triển của công nghệ thông tin, Internet trở thành cầu nối chia sẻ kiến thức, thông tin giúp con người đến gần nhau hơn. Ứng dụng tin học vào lĩnh vực kinh tế giúp ta nắm bắt thông tin một cách chính xác kịp thời, đầy đủ, góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh, thúc đẩy nền kinh tế mở rộng và phát triển.
Vì vậy, trong quá trình quản lý các cơ quan, doanh nghiệp phải thấy rõ được tầm quan trọng của hệ thống thông tin (HTTT). Nó không những giúp doanh nghiệp đáp ứng mọi nhu cầu của khách hàng hiện tại mà còn nâng cao được năng lực sản xuất, giúp cho các doanh nghiệp có đủ sức cạnh tranh với thị trường trong và ngoài nước. Có thể coi HTTT như là thành phần quan trọng của doanh nghiệp, nó quyết định mọi hoạt động hàng ngày của doanh nghiệp. Nhưng cũng chính vì tầm quan trọng đó mà khi HTTT bị mất an toàn có thể gây thiệt hại nặng nề cho doanh nghiệp.
Chính vì vậy, cần có những giải pháp để nâng cao an toàn bảo mật cho HTTT doanh nghiệp. Công ty cổ phần công nghệ Tinh Vân chuyên cung cấp các sản phẩm phần mềm đóng gói và phần mềm giải pháp, sản phẩm trực tuyến và mobile cho nên các thông tin và dữ liệu liên quan đến : Nhà cung cấp, đối tác nhập khẩu, khách hàng, bản quyền phần mềm… là rất quan trọng. Nó ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đến hoạt động kinh doanh và sản xuất của công ty. Tuy nhiên, công ty vẫn chưa có sự đầu tư đúng mức cho vấn đề an toàn bảo mật hệ thống thông tin (ATBM HTTT) của mình.
Việc thu thập, xử lý và sử dụng thông tin của công ty vẫn còn rời rạc, tính nhất quán chưa cao. Do đó qua quá trình tìm hiểu và thực tập tại công ty cổ phần công nghệ Tinh Vân em xin thực hiện đề tài khoá luận: “ Một số giải pháp nâng cao tính an toàn bảo mật cho HTTT của công ty cổ phần công nghệ Tinh Vân”. Tổng quan vấn đề nghiên cứu An toàn bảo mật HTTT không phải là vấn đề mới, đã có nhiều công trình, nghiên cứu chuyên sâu về vấn đề này. Tuy nhiên, mỗi công trình nghiên cứu về những khía cạnh riêng của hệ thống thông tin, thương mại điện tử, … + Nước ngoài: - William Stallings (2005),Cryptography and network security principles and practices, Fourth Edition, Prentice Hall.
Cuốn sách nói về vấn đề mật mã và an ninh mạng hiện nay, khám phá những vấn đề cơ bản của công nghệ mật mã và an ninh mạng. Tiến hành kiểm tra an ninh mạng thông qua các ứng dụng thực tế đã được triển khai thực hiện và được sử dụng ngày nay. Cung cấp giải pháp đơn giản hoá AES ( Advanced Encryption Standard) cho phép người đọc dễ dàng nắm bắt các yếu tố cần thiết của AES. Các tính năng, thuật toán, hoạt động mã hoá, CMAC (Cipher-based Message Authentication Code) để xác thực, mã hoá chứng thực.
Bao gồm phương pháp phòng tránh, mở rộng cập nhật những phần mềm độc hại và những kẻ xâm hại. - Man Young Rhee (2003). Internet Security: Cryptographic principles, algorithms and protocols. John Wiley & Sons.
Cuốn sách này viết để phản ánh vai trò trung tâm của các hoạt động, nguyên tắc , các thuật toán và giao thức bảo mật Internet. Đưa ra các biện pháp khắc phục các mối đe dọa do hoạt động tội phạm dựa vào độ phân giải mật mã. Tính xác thực, tính toàn vẹn và thông điệp mã hóa là rất quan trọng trong việc đảm bảo an ninh Internet. Nếu không có các thủ tục xác thực, kẻ tấn công có thể mạo danh bất cứ ai và sau đó truy cập vào mạng.
Toàn vẹn thông điệp là cần thiết bởi vì dữ liệu có thể bị thay đổi bởi kẻ tấn công thông qua đường truyền Internet. Các tài liệu trong cuốn sách này trình bày lý thuyết và thực hành về bảo mật Internet được thông qua một cách nghiêm ngặt, kỹ lưỡng và chất lượng. Kiến thức của cuốn sách được viết để phù hợp cho sinh viên và sau đại học, các kỹ sư chuyên nghiệp và các nhà nghiên cứu về các nguyên tắc bảo mật Internet. + Trong nước - Đàm Gia Mạnh (2009), Giáo trình an toàn dữ liệu trong thương mại điện tử, NXB Thống Kê.
Giáo trình này đưa ra những vấn đề cơ bản liên quan đến an toàn dữ liệu trong thương mại điện tử (TMĐT) như khái niệm, mục tiêu, yêu cầu an toàn dữ liệu trong 2 Luan van TMĐT, cũng như những nguy cơ mất mát dữ liệu, các hình thức tấn công trong TMĐT. Từ đó, giúp các nhà kinh doanh tham gia TMĐT có cái nhìn tổng thể về an toàn dữ liệu trong hoạt động của mình. Ngoài ra, trong giáo trình này cũng đề cập đến một số phương pháp phòng tránh các tấn công gây mất an toàn dữ liệu cũng như các biện pháp khắc phục hậu quả thông dụng, phổ biến hiện nay, giúp các nhà kinh doanh có thể vận dụng thuận lợi hơn trong những công việc hàng ngày của mình. - Phan Đình Diệu (2002), Giáo trình “ Lý thuyết mật mã và an toàn thông tin”, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Nội dung chính là khái quát chung về lý thuyết mật mã, các công cụ toán học có liên quan đến việc đảm bảo an toàn thông tin. Hệ mật khoá đối xứng, hệ mật khoá công khai; Chữ ký điện tử, ứng dụng và thực hành… Thành công: Đã đưa ra những vấn đề cơ bản liên quan đến: Khái niệm , mục tiêu, yêu cầu an toàn thông tin, cũng như các nguy cơ gây ra mất an toàn thông tin, các hình thức tấn công. Bên cạnh đó, các đề tài còn đề cập đến phương pháp phòng tránh các tấn công gây mất an toàn thông tin cũng như biện pháp khắc phục hậu quả thông dụng, phổ biến hiện nay. Tồn tại: Các đề tài chủ yếu đi sâu nghiên cứu về an toàn dữ liệu trong Thương mại điện tử, hệ thống mạng hoặc website.
Vẫn chưa đi sâu nghiên cứu về nguy cơ mất an toàn HTTT, liên quan đến con người ( nhà quản trị mạng, nhân viên công nghệ thông tin )… Như đã nêu ở phần 1.1 em lựa chọn đề tài: “ Một số giải pháp nâng cao an toàn bảo mật cho HTTT của công ty cổ phần công nghệ Tinh Vân” sẽ kế thừa và phát triển, phân tích rõ hơn các nguy cơ gây mất an toàn HTTT. Để từ đó đưa ra các giải pháp nhằm khắc phục, nâng cao an toàn và bảo mật HTTT trong công ty. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là tập hợp và hệ thống hoá một số lý thuyết cơ bản về an toàn bảo mật HTTT, nghiên cứu bằng những phương pháp khác nhau như thu thập các cơ sở dữ liệu sơ cấp và thứ cấp. Từ đó, xem xét đánh giá phân tích thực trạng vấn đề an toàn bảo mật HTTT để đưa ra những ưu nhược điểm.
Từ những đánh giá phân tích này, đưa ra một số kiến nghị đề xuất, một số giải pháp nhằm nâng cao tính an toàn bảo mật HTTT. Giúp cho công ty nhận diện những nguy cơ và thách thức 3 Luan van của vấn đề an toàn bảo mật HTTT. Từ đó, có những giải pháp nâng cao tính an toàn bảo mật, ngăn chặn các nguy cơ tấn công HTTT hiện tại và tương lai. Các mục tiêu cụ thể cần giải quyết trong đề tài: - Làm rõ cơ sở lý luận về an toàn bảo mật HTTT trong công ty cổ phần công nghệ Tinh Vân.
- Đánh giá thực trạng an toàn bảo mật HTTT trong công ty cổ phần công nghệ Tinh Vân dựa trên tài liệu thu thập được. - Trên cơ sở lý luận và thực trạng đề ra các giải pháp nâng cao an toàn bảo mật HTTT trong công ty cổ phần công nghệ Tinh Vân. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài - Đối tượng của đề tài là vấn đề an toàn bảo mật HTTT tại công ty cổ phần công nghệ Tinh Vân. - Các giải pháp công nghệ và giải pháp con người để đảm bảo ATBM HTTT của doanh nghiệp.
- HTTT của doanh nghiệp. - Các chính sách phát triển đảm bảo an toàn bảo mật (ATBM) thông tin trong công ty. - Các giải pháp ATBM trên thế giới áp dụng được cho HTTT của doanh nghiệp. Là một đề tài nghiên cứu luận văn của sinh viên nên phạm vi nghiên cứu của đề tài chỉ mang tầm vi mô, giới hạn chỉ trong một doanh nghiệp và trong giới hạn khoảng thời gian ngắn hạn.
Cụ thể: - Về không gian: Đề tài tập trung nghiên cứu tình hình an toàn bảo mật HTTT tại công ty cổ phần công nghệ Tinh Vân nhằm đưa ra một số giải pháp nâng cao an toàn bảo mật HTTT. - Về thời gian: Các hoạt động ATBM HTTT của công ty thông qua các báo cáo kinh doanh, số liệu được khảo sát từ năm 2010 giữa năm 2013, đồng thời trình bày các nhóm giải pháp, định hướng phát triển trong tương lai của công ty. Phương pháp nghiên cứu của đề tài 1. Khái niệm phương pháp nghiên cứu Phương pháp là phạm trù trung tâm của phương pháp luận nghiên cứu khoa học, phương pháp không chỉ là vấn đề lý luận mà còn vấn đề có ý nghĩa thực tiễn to lớn, bởi vì chính phương pháp quyết định thành công của mọi nghiên cứu khoa học.
4 Luan van Bản chất của phương pháp nghiên cứu khoa học chính là việc con người sử dụng một cách có ý thức các quy luật vận động như một phương tiện để khám phá chính đối tượng đó. Các phương pháp được sử dụng trong đề tài khoá luận 1. Phương pháp thu thập dữ liệu Việc thu thập dữ liệu là công việc đầu tiên của quá trình nghiên cứu. Phương pháp thu thập dữ liệu là cách thức thu thập dữ liệu và phân loại sơ bộ các tài liệu chứa đựng các thông tin liên quan tới đối tượng nghiên cứu của đề tài mình thực hiện.