Luận văn đánh giá công tác dồn điền đổi thửa xây dựng nông thôn mới tại huyện Tiên Lữ, Hưng Yên

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua đánh giá công tác dồn điền đổi thửa phục vụ xây dựng nông thôn mới tại huyện tiên lữ tỉnh hưng, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thu Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Cao Việt Hà
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Công Tác Dồn Điền Đổi Thửa Phục Vụ Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Tiên Lữ, Tỉnh Hưng Yên
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Danh mục chữ viết tắt
• 1.2. Danh mục bảng
• 1.3. Danh mục hình
• 1.4. Trích yếu luận văn
• 1.5. Thesis abstract
• 1.6. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.7. Mục đích của đề tài
• 1.8. Phạm vi nghiên cứu
• 1.9. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.10. Tổng quan tài liệu
• 1.10.1. Tổng quan về dồn điền, đổi thửa
• 1.10.2. Khái quát về ruộng đất manh mún
• 1.10.3. Khái quát về dồn điền đổi thửa
• 1.10.4. Manh mún đất đai và ảnh hưởng của manh mún đất đai tới sản xuất nông nghiệp
• 1.10.5. Khái niệm manh mún đất đai
• 1.10.6. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng manh mún ruộng đất
• 1.10.7. Những hạn chế của tình trạng manh mún ruộng đất đối với sản xuất nông nghiệp và quản lý Nhà nước ở địa phương
• 1.10.8. Thực trạng quá trình dồn điền đổi thửa ở các nước trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.10.8.1. Tình hình dồn điền đổi thửa trên thế giới
• 1.10.8.2. Tình hình thực hiện dồn điền đổi thửa ở Việt Nam
• 1.10.9. Công tác dồn điền đổi thửa trong xây dựng nông thôn mới ở Hưng Yên
• 1.11. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.11.1. Địa điểm nghiên cứu
• 1.11.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.11.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.11.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.12. Đánh giá khái quát điều kiện tự nhiên - kinh tế xã hội huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên
• 1.12.1. Tình hình quản lý và sử dụng đất huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên
• 1.12.2. Thực trạng công tác dồn điền ở huyện Tiên Lữ phục vụ xây dựng nông thôn mới
• 1.12.3. Đánh giá hiệu quả của công tác dồn điền đổi thửa phục vụ xây dựng nông thôn mới
• 1.12.4. Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất đai sau dồn điền đổi thửa
• 1.13. Phương pháp nghiên cứu
• 1.13.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.13.2. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 1.13.3. Phương pháp thống kê và xử lý số liệu
• 1.13.4. Phương pháp phân tích, so sánh, đánh giá
• 1.14. Kết quả và thảo luận
• 1.14.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên – kinh tế xã hội huyện Tiên Lữ
• 1.14.1.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên huyện Tiên Lữ
• 1.14.1.2. Khái quát phát triển kinh tế xã hội
• 1.14.1.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và môi trường
• 1.14.2. Tình hình quản lý và sử dụng đất huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên
• 1.14.2.1. Tình hình quản lý đất đai
• 1.14.2.2. Biến động sử dụng đất nông nghiệp
• 1.14.2.3. Thực trạng công tác dồn điền đổi thửa ở huyện Tiên Lữ phục vụ xây dựng nông thôn mới
• 1.14.2.4. Cơ sở pháp lý của việc dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Tiên Lữ tỉnh Hưng Yên
• 1.14.2.5. Quá trình tổ chức thực hiện dồn điền đổi thửa
• 1.14.2.6. Kết quả thực hiện chính sách “dồn điền đổi thửa” đất nông nghiệp phục vụ xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện
• 1.14.2.7. Tình hình thực hiện dồn điền đổi thửa phục vụ xây dựng nông thôn mới tại 2 xã nghiên cứu
• 1.14.3. Đánh giá ảnh hưởng của công tác dồn điền đổi thửa trong xây dựng nông thôn mới
• 1.14.3.1. Nhận xét chung về sử dụng đất sau dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện Tiên Lữ
• 1.14.4. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc dồn điền đổi thửa phục vụ xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Tiên Lữ
• 1.14.4.1. Giải pháp về chính sách
• 1.14.4.2. Giải pháp kỹ thuật chuyển dịch cơ cấu sản xuất
• 1.14.4.3. Giải pháp tuyên truyền
• 1.15. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Công Tác Dồn Điền Đổi Thửa Tại Huyện Tiên Lữ

Công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên đã được triển khai nhằm cải thiện hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Huyện Tiên Lữ, với vị trí địa lý thuận lợi, đã thực hiện nhiều chính sách nhằm khắc phục tình trạng manh mún đất đai. Việc dồn điền đổi thửa không chỉ giúp tăng cường quy hoạch sử dụng đất mà còn góp phần vào việc xây dựng nông thôn mới.

1.1. Tình Hình Quản Lý Đất Đai Tại Huyện Tiên Lữ

Tình hình quản lý đất đai tại huyện Tiên Lữ đã có những chuyển biến tích cực. Các chính sách quy hoạch đất đai được thực hiện đồng bộ, giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Huyện đã hoàn thành việc đo đạc và lập bản đồ địa chính cho tất cả các xã, tạo điều kiện thuận lợi cho việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

1.2. Lợi Ích Của Công Tác Dồn Điền Đổi Thửa

Công tác dồn điền đổi thửa đã mang lại nhiều lợi ích cho người dân. Việc tập trung ruộng đất giúp nông dân dễ dàng áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, từ đó nâng cao năng suất cây trồng. Hơn nữa, việc này cũng tạo điều kiện cho việc hình thành các mô hình sản xuất quy mô lớn, góp phần vào phát triển kinh tế địa phương.

II. Những Thách Thức Trong Công Tác Dồn Điền Đổi Thửa

Mặc dù công tác dồn điền đổi thửa đã đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều thách thức. Việc thay đổi thói quen canh tác của nông dân, cũng như sự đồng thuận trong cộng đồng là những vấn đề cần được giải quyết. Ngoài ra, việc thực hiện các chính sách hỗ trợ cũng cần được cải thiện để đảm bảo hiệu quả.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Thuyết Phục Người Dân

Một trong những khó khăn lớn nhất trong công tác dồn điền đổi thửa là việc thuyết phục người dân tham gia. Nhiều nông dân vẫn còn e ngại về việc thay đổi thói quen canh tác truyền thống. Cần có các chương trình tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích của việc dồn điền.

2.2. Thiếu Hỗ Trợ Từ Chính Sách

Chính sách hỗ trợ cho công tác dồn điền đổi thửa còn thiếu đồng bộ và chưa đủ mạnh. Cần có các chính sách khuyến khích nông dân tham gia, như hỗ trợ tài chính, kỹ thuật và thông tin để giúp họ dễ dàng hơn trong việc chuyển đổi.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Công Tác Dồn Điền Đổi Thửa

Để đánh giá hiệu quả của công tác dồn điền đổi thửa, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học. Việc thu thập dữ liệu từ thực địa, phỏng vấn nông dân và phân tích số liệu là rất quan trọng. Các chỉ tiêu đánh giá cần được xác định rõ ràng để có cái nhìn tổng quan về hiệu quả của công tác này.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Phương pháp thu thập dữ liệu bao gồm việc sử dụng bảng hỏi và phỏng vấn trực tiếp nông dân. Việc này giúp thu thập thông tin chính xác về tình hình sản xuất và hiệu quả kinh tế sau khi thực hiện dồn điền đổi thửa.

3.2. Phân Tích Kết Quả Nghiên Cứu

Sau khi thu thập dữ liệu, việc phân tích kết quả là rất quan trọng. Các chỉ tiêu như năng suất cây trồng, thu nhập bình quân đầu người sẽ được sử dụng để đánh giá hiệu quả của công tác dồn điền đổi thửa. Kết quả phân tích sẽ giúp đưa ra các giải pháp cải thiện trong tương lai.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Công Tác Dồn Điền Đổi Thửa

Công tác dồn điền đổi thửa không chỉ là một chính sách mà còn là một giải pháp thực tiễn cho việc phát triển nông nghiệp. Việc áp dụng các mô hình sản xuất mới, như cánh đồng mẫu lớn, đã chứng minh được hiệu quả trong việc nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

4.1. Mô Hình Cánh Đồng Mẫu Lớn

Mô hình cánh đồng mẫu lớn đã được triển khai tại nhiều xã trong huyện Tiên Lữ. Mô hình này giúp nông dân dễ dàng áp dụng công nghệ mới, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Kết quả cho thấy, năng suất lúa đã tăng đáng kể sau khi áp dụng mô hình này.

4.2. Tác Động Đến Kinh Tế Địa Phương

Công tác dồn điền đổi thửa đã có tác động tích cực đến kinh tế địa phương. Năng suất cây trồng tăng cao, thu nhập của nông dân được cải thiện, góp phần vào việc nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Điều này cũng thúc đẩy sự phát triển của các ngành dịch vụ và thương mại tại địa phương.

V. Kết Luận Về Công Tác Dồn Điền Đổi Thửa Tại Huyện Tiên Lữ

Công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Tiên Lữ đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần vào việc xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả sử dụng đất, cần tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp và chính sách hỗ trợ. Việc này không chỉ giúp cải thiện đời sống nông dân mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả

Để nâng cao hiệu quả của công tác dồn điền đổi thửa, cần có các giải pháp đồng bộ như cải thiện chính sách hỗ trợ, tăng cường tuyên truyền và giáo dục cho nông dân. Việc này sẽ giúp nông dân hiểu rõ hơn về lợi ích của việc dồn điền và tham gia tích cực hơn vào quá trình này.

5.2. Tương Lai Của Công Tác Dồn Điền Đổi Thửa

Trong tương lai, công tác dồn điền đổi thửa sẽ tiếp tục được triển khai và mở rộng. Các mô hình sản xuất mới sẽ được áp dụng, giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất và phát triển bền vững nông nghiệp. Điều này sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng nông thôn mới tại huyện Tiên Lữ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tài nguyên đất đai giữ vai trò là tư liệu sản xuất đặc biệt không thể thay thế trong nông nghiệp, tuy nhiên tình trạng manh mún ruộng đất kéo dài nhiều năm tại Việt Nam đã tạo nên rào cản lớn cho tiến trình cơ giới hóa và hiện đại hóa nông thôn. Theo số liệu ước tính của ngành quản lý đất đai, toàn quốc có khoảng 75 triệu thửa đất canh tác được giao cho hơn 9,2 triệu hộ gia đình, dẫn đến mức bình quân mỗi hộ phải canh tác từ 7 đến 8 mảnh ruộng nhỏ lẻ phân tán. Tại huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên, tổng diện tích tự nhiên năm 2014 đạt 7.841,50 ha, trong đó đất sản xuất nông nghiệp chiếm tới 70,62% tương đương 5.537,70 ha. Việc phân chia ruộng đất bình quân theo Nghị định số 64/CP trước đây nhằm bảo đảm công bằng đã vô tình khiến đồng ruộng bị chia cắt nghiêm trọng, làm gia tăng chi phí sản xuất và cản trở việc áp dụng khoa học kỹ thuật. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là đánh giá thực trạng công tác dồn điền đổi thửa và lượng hóa những tác động trực tiếp của quá trình này đối với việc hoàn thành các tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Mục tiêu cụ thể là phân tích biến động sử dụng đất giai đoạn 2012 - 2014, đo lường hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường tại 15 xã và 1 thị trấn, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả tập trung đất đai. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi Tiên Lữ đã xuất sắc giảm được 30.969 thửa đất nhỏ, thiết lập 25 cánh đồng mẫu lớn với tổng diện tích 1.335 ha và nâng thu nhập bình quân trên 1 ha đất canh tác đạt 101,5 triệu đồng vào năm 2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết kinh tế quy mô trong nông nghiệp và lý thuyết quản lý tài nguyên đất đai bền vững để phân tích tác động của việc tích tụ ruộng đất. Các lý thuyết này chỉ rõ rằng quy mô ô thửa lớn giúp tối ưu hóa chi phí lao động, vận hành thủy lợi thuận tiện và nâng cao tỷ suất sinh lời trên mỗi đơn vị diện tích. Bốn khái niệm trọng tâm được chuẩn hóa bao gồm: manh mún đất đai, dồn điền đổi thửa, cánh đồng mẫu lớn và bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới. Nghiên cứu kế thừa các kết quả thực nghiệm quốc tế từ châu Âu, Mỹ và các quốc gia châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan về kiểm soát sự chia nhỏ ruộng đất. Về mặt pháp lý, đề tài dựa trên khung khổ của Luật Đất đai năm 1993, 2003, 2013; Nghị định số 64/CP của Chính phủ; Quyết định số 94/2002/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Chỉ thị số 21-CT/TU của Tỉnh ủy Hưng Yên. Các cơ sở lý luận khẳng định bờ ngăn manh mún làm hao phí từ 2,4% đến 4,0% diện tích đất canh tác, do đó dồn điền đổi thửa là khâu đột phá trong tái cơ cấu nông nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ Ủy ban nhân dân huyện Tiên Lữ và Phòng Tài nguyên và Môi trường, bao gồm hệ thống bản đồ địa chính tỷ lệ 1/1000 và 1/2000 tại 15/15 xã, thị trấn cùng báo cáo thống kê đất đai giai đoạn 2012 - 2014. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp điều tra nhanh nông thôn có sự tham gia của nông hộ (PRA) với quy mô mẫu 60 phiếu. Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích được áp dụng để chọn 2 xã điểm đại diện gồm xã Thiện Phiến (30 phiếu) và xã Nhật Tân (30 phiếu), bảo đảm tính đại diện về đặc điểm sinh thái, quỹ đất nông nghiệp trung bình khá và cự ly tiếp cận thị trường tiêu thụ. Phương pháp phân tích thống kê mô tả, so sánh đối chứng trước và sau dồn điền đổi thửa được xử lý trên phần mềm Microsoft Excel. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm định lượng chính xác các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế bao gồm Giá trị sản xuất, Chi phí trung gian, Giá trị gia tăng; chỉ tiêu hiệu quả xã hội thông qua ngày công lao động và giá trị ngày công; cùng chỉ tiêu hiệu quả môi trường qua mức độ sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Tiên Lữ giai đoạn 2012 - 2014 đã hoàn thành tại 100% đơn vị hành chính cấp xã, làm giảm số thửa từ 70.021 thửa xuống còn 39.052 thửa, tức cắt giảm 30.969 thửa đất (giảm 44,23%), đưa số thửa trung bình của mỗi hộ xuống còn từ 1 đến 2 thửa lớn.

Thứ hai, huyện đã tổ chức quy hoạch và xây dựng thành công 25 cánh đồng mẫu lớn với tổng diện tích 1.335 ha, đồng thời phát triển 425 cơ sở chăn nuôi trang trại, gia trại, trong đó có 19 trang trại đạt tiêu chí chuẩn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Thứ ba, người dân đã tự nguyện hiến 28,89 ha đất nông nghiệp, đóng góp kinh phí đắp 226 km đường giao thông nội đồng với mặt đường đạt chuẩn từ 3,5 m đến 5,5 m, cứng hóa trên 100 km đường trục chính, giúp 13/15 xã đạt tiêu chí giao thông và 12/15 xã đạt tiêu chí thủy lợi.

Thứ tư, hiệu quả kinh tế trên đất chuyên lúa tăng trưởng rõ rệt, Giá trị gia tăng tăng từ 31,00 triệu đồng/ha năm 2012 lên 36,29 triệu đồng/ha năm 2014. Mức độ cơ giới hóa khâu làm đất đạt 100% với 655 máy móc các loại, khâu gặt đập liên hoàn đạt tỷ lệ 55% với 46 máy, đồng thời 95% nông hộ bày tỏ sự đồng thuận cao với chủ trương chuyển đổi ruộng đất.

Thảo luận kết quả

Kết quả chuyển biến vượt bậc tại Tiên Lữ bắt nguồn từ sự chỉ đạo quyết liệt thông qua Chỉ thị số 21-CT/TU kết hợp việc thực hiện nghiêm túc nguyên tắc dân chủ công khai ở cơ sở. So sánh với các nghiên cứu trước đây tại tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2003 (khi bình quân còn 3,16 thửa/hộ) hay các địa phương lân cận như Bắc Ninh và Hải Dương, Tiên Lữ đạt tốc độ giải quyết manh mún nhanh chóng và triệt để hơn nhờ gắn liền dồn điền với quy hoạch đồng bộ hạ tầng. Những phát hiện này khẳng định dồn điền đổi thửa là tiền đề cốt lõi giúp hoàn thành 5 tiêu chí nông thôn mới bao gồm quy hoạch, giao thông, thủy lợi, thu nhập và tổ chức sản xuất. Các dữ liệu thực nghiệm trong nghiên cứu có thể được trực quan hóa tối ưu thông qua biểu đồ cột so sánh quy mô diện tích và số lượng thửa đất trước và sau chuyển đổi, kết hợp cùng bảng ma trận phân tích chi phí - lợi nhuận nhằm làm rõ sự cắt giảm chi phí lao động chạy đồng và gia tăng giá trị ngày công của nông dân.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tiên Lữ cần chủ trì đẩy nhanh tiến độ đo đạc và hoàn thành cấp đổi 100% Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp cho hơn 39.000 thửa đất mới trong giai đoạn 2016 - 2017 nhằm tạo sự an tâm pháp lý vững chắc cho nông hộ.

Thứ hai, Ủy ban nhân dân huyện phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy hoạch mở rộng thêm 500 ha diện tích cánh đồng mẫu lớn, nâng tỷ lệ cơ giới hóa khâu thu hoạch bằng máy gặt đập liên hoàn từ 55% lên trên 85% vào năm 2020.

Thứ ba, Trạm Khuyến nông huyện và các Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp tăng cường chuyển giao kỹ thuật gieo cấy giống lúa chất lượng cao RVT, chuyển đổi trà vụ và kiểm soát giảm thiểu 15% lượng thuốc bảo vệ thực vật hóa học trong giai đoạn 2016 - 2018 nhằm bảo vệ hệ sinh thái đồng ruộng.

Thứ tư, Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện phối hợp với các trung tâm dạy nghề đẩy mạnh đào tạo nghề cho trên 55% lao động nông nghiệp dôi dư sau cơ giới hóa, thúc đẩy chuyển dịch hơn 2.000 lao động mỗi năm sang các ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ thương mại địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các nhà quản lý và cán bộ địa chính cấp huyện, xã tại khu vực Đồng bằng sông Hồng có thể sử dụng luận văn làm cẩm nang hướng dẫn quy trình dồn điền đổi thửa, quản lý hồ sơ địa chính và xây dựng cơ chế vận động nhân dân hiến đất làm giao thông nội đồng tại 15 đơn vị hành chính cơ sở.

Thứ hai, Ban chỉ đạo Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới các cấp sẽ tìm thấy bộ giải pháp tích hợp dồn điền đổi thửa với việc hoàn thành 5 tiêu chí hạ tầng và kinh tế then chốt.

Thứ ba, giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Quản lý đất đai, Kinh tế nông nghiệp có thể khai thác nguồn tư liệu thực chứng cùng phương pháp luận đánh giá hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường với cỡ mẫu 60 hộ gia đình.

Thứ tư, các Hợp tác xã nông nghiệp và doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ nông nghiệp có cơ sở thực tiễn để xây dựng phương án liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị trên 25 cánh đồng mẫu lớn và 425 trang trại, gia trại.

Câu hỏi thường gặp

Công tác dồn điền đổi thửa tại huyện Tiên Lữ đạt được kết quả định lượng cụ thể nào?

Toàn huyện đã giảm số thửa từ 70.021 thửa xuống còn 39.052 thửa, tức cắt giảm 30.969 thửa đất nhỏ lẻ. Địa phương đã quy hoạch 25 cánh đồng mẫu lớn với diện tích 1.335 ha, đưa tỷ lệ cơ giới hóa làm đất đạt 100% và cơ giới hóa thu hoạch đạt 55% với 46 máy gặt đập liên hoàn.

Người dân địa phương đã đóng góp như thế nào vào quá trình xây dựng hạ tầng nông thôn mới?

Nông dân Tiên Lữ đã tự nguyện hiến 28,89 ha đất nông nghiệp, đóng góp kinh phí và ngày công đắp mới 226 km đường giao thông nội đồng với mặt đường rộng từ 3,5 m đến 5,5 m, kiên cố hóa trên 100 km đường trục chính và giúp 13/15 xã đạt tiêu chí giao thông nông thôn mới.

Hiệu quả kinh tế trên đất lúa thay đổi ra sao sau khi dồn đổi ruộng đất?

Nhờ chủ động nguồn nước từ 14 trạm bơm và áp dụng cơ giới hóa đồng bộ, Giá trị gia tăng của loại hình canh tác chuyên lúa đã tăng từ 31,00 triệu đồng/ha năm 2012 lên 36,29 triệu đồng/ha năm 2014, góp phần đưa thu nhập bình quân trên 1 ha canh tác đạt 101,5 triệu đồng.

Những cơ sở pháp lý nền tảng nào định hướng cho việc thực hiện dồn điền đổi thửa tại Tiên Lữ?

Quá trình triển khai dựa trên Luật Đất đai năm 2003 và 2013, Nghị định số 64/CP, Quyết định số 94/2002/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Chỉ thị số 16-CT/TU và đặc biệt là Chỉ thị số 21-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hưng Yên về thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới.

Thách thức lớn nhất cần giải quyết tại Tiên Lữ sau dồn điền đổi thửa là gì?

Huyện cần tập trung hoàn thành cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hơn 39.000 thửa đất mới, kiểm soát nguy cơ ô nhiễm do lạm dụng hóa chất nông nghiệp và đào tạo nghề chuyển dịch cho hơn 40% lực lượng lao động nông nghiệp dôi dư sau cơ giới hóa.

Kết luận

• Luận văn đánh giá toàn diện công tác dồn điền đổi thửa tại 15 xã, thị trấn huyện Tiên Lữ giai đoạn 2012 - 2014, khẳng định thành công trong việc cắt giảm 30.969 thửa ruộng manh mún và hình thành các ô thửa lớn thuận lợi canh tác.
• Công trình chứng minh dồn điền đổi thửa là đòn bẩy trực tiếp thúc đẩy hoàn thành 5 tiêu chí nông thôn mới trọng yếu, đặc biệt là hạ tầng giao thông, thủy lợi nội đồng và mô hình cánh đồng mẫu lớn với 1.335 ha.
• Hiệu quả kinh tế - xã hội được khẳng định qua mức tăng Giá trị gia tăng chuyên lúa từ 31,00 lên 36,29 triệu đồng/ha, đưa tỷ lệ cơ giới hóa làm đất đạt 100% và nhận được sự đồng thuận của 95% hộ nông dân.
• Đề xuất lộ trình giải pháp trọng tâm giai đoạn 2016 - 2020 bao gồm hoàn thành cấp đổi giấy chứng nhận đất đai, nâng tỷ lệ cơ giới hóa thu hoạch lên trên 85% và đào tạo nghề cho trên 55% lao động.
• Các nhà quản lý, cán bộ địa chính và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác trực tiếp dữ liệu luận văn để áp dụng nhân rộng mô hình tích tụ đất đai bền vững cho các địa phương trong cả nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THU HÀ ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA PHỤC VỤ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI HUYỆN TIÊN LỮ, TỈNH HƯNG YÊN Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Cao Việt Hà NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thu Hà i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy giáo, cô giáo khoa Quản lý đất đai, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và nhiệt tình giảng dạy, hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu luận văn này. Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới PGS. Cao Việt Hà, là người trực tiếp hướng dẫn khoa học, đã tận tình giúp đỡ và hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn này. Tôi xin trân trọng cảm ơn UBND huyện Tiên Lữ đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và cung cấp đầy đủ các thông tin, số liệu, trong quá trình nghiên cứu luận văn này.

Cuối cùng, tôi xin trân trọng cám ơn các bạn học viên cùng lớp, những người thân trong gia đình và bạn bè đã giúp đỡ và động viên tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu để hoàn thành luận văn này. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thu Hà ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng .vii Danh mục hình .viii Trích yếu luận văn.

ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích của đề tài. Phạm vi nghiên cứu.

Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Tổng quan về dồn điền, đổi thửa. Khái quát về ruộng đất manh mún.

Khái quát về dồn điền đổi thửa. Manh mún đất đai và ảnh hưởng của manh mún đất đai tới sản xuất nông nghiệp. Khái niệm manh mún đất đai. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng manh mún ruộng đất.

Những hạn chế của tình trạng manh mún ruộng đất đối với sản xuất nông nghiệp và quản lý Nhà nước ở địa phương. Thực trạng quá trình dồn dồn điền đổi thửa ở các nước trên thế giới và ở Việt Nam. Tình hình dồn điền đổi thửa trên thế giới. Tình hình thực hiện dồn điền đổi thửa ở Việt Nam.

Công tác dồn điền đổi thửa trong xây dựng nông thôn mới ở hưng yên. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.22 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đánh giá khái quát điều kiện tự nhiên - kinh tế xã hội huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên. Tình hình quản lý và sử dụng đất huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên.

Thực trạng công tác dồn điền ở huyện Tiên Lữ phục vụ xây dựng nông thôn mới. Đánh giá hiệu quả của công tác dồn điền đổi thửa phục vụ xây dựng nông thôn mới. Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất đai sau dồn điền đổi thửa. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thống kê và xử lý số liệu. Phương pháp phân tích, so sánh, đánh giá.

Kết quả và thảo luận. Khái quát về điều kiện tự nhiên – kinh tế xã hội huyện Tiên Lữ. Khái quát về điều kiện tự nhiên huỵên Tiên Lữ. Khái quát phát triên kinh tế xã hội.

Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và môi trường. Tình hình quản lý và sử dụng đất huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên. Tình hình quản lý đất đai. Biến động sử dụng đất nông nghiệp.

Thực trạng công tác dồn điền đổi thửa ở huyện Tiên Lữ phục vụ xây dựng nông thôn mới. Cơ sở pháp lý của việc dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Tiên Lữ tỉnh Hưng Yên. Quá trình tổ chức thực hiện dồn điền đổi thửa. Kết quả thực hiện chính sách “dồn điền đổi thửa” đất nông nghiệp phục vụ xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện.

Tình hình thực hiện dồn điền đổi thửa phục vụ xây dựng nông thôn mới tại 2 xã nghiên cứu. Đánh giá ảnh hưởng của công tác dồn điền đổi thửa trong xây dựng nông thôn mới. Nhận xét chung về sử dụng đất sau dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện Tiên Lữ. 71 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc dồn điền đổi thửa phục vụ xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Tiên Lữ. Giải pháp về chính sách. Giải pháp kỹ thuật chuyển dịch cơ cấu sản xuất. Giải pháp tuyên truyền.

Kết luận và kiến nghị .76 Tài liệu tham khảo. 80 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CĐML Cánh đồng mẫu lớn CNH - HĐH Công nghiệp hóa - hiện đại hóa DĐĐT Dồn điền đổi thửa ĐBSH Đồng bằng sông Hồng HĐND Hội đồng nhân dân HTX Hợp tác xã NN và PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn NTM Nông thôn mới QSDĐ Quyền sử dụng đất UBND Ủy ban nhân dân vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tích tụ ruộng đất ở một số nước. Tình hình tích tụ đất ở một số nước Châu Á.

Thay đổi quy mô đất nông nghiệp ở nông hộ (%). Mức độ manh mún ruộng đất ở các vùng trong cả nước. Mức độ manh mún ruộng đất ở một số tỉnh vùng ĐBSH. Tổng hợp số lượng bản đồ địa chính của huyện Tiên Lữ.

Hiện trạng và dự kiến quy hoạch phát triển nông thôn huyện đến năm 2020. Tình hình thu hồi đất của huyện Tiên Lữ qua 3 năm 2012-2014. Biến động sử dụng đất năm 2012-2014 của huyện Tiên Lữ. Tình hình thực hiện trước và sau dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện Tiên Lữ.

Quy mô diện tích đất sản xuất nông nghiệp trước và sau chuyển đổi ruộng đất của các xã. Tổng hợp ý kiến của người dân về công tác dồn điền đổi thửa tại hai xã Thiện Phiến và Nhật Tân. Tình hình sử dụng đất trước và sau dồn điền đổi thửa tại 2 xã điều tra. Giao thông và thủy lợi nội đồng huyện Tiên Lữ.

Ý kiến của người dân về hệ thống tưới tiêu sau khi thực hiện DĐĐT. Hiệu quả kinh tế về sử dụng đất của một số cây trồng chính. Hiệu quả xã hội về sử dụng đất của một số cây trồng chính. Mức đầu tư phân bón trong thâm canh cây trồng tại địa phương.

Mức độ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong thâm canh cây trồng tại huyện Tiên Lữ. Sự thay đổi vật tư và các thiết bị phục vụ sản xuất sau khi dồn điền đổi thửa ở 2 xã điều tra. Ý kiến của người dân về hiệu quả sản xuất sau khi dồn điền đổi thửa. Ý kiến của người dân về quá trình sản xuất sau khi thực hiện dồn điền đổi thửa.

Quá trình phát triển trang trại giai đoạn 2012 -2014. Số lượng gia súc, gia cầm huyện Tiên Lữ năm 2012 và năm 2014 .70 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 4. Sơ đồ hành chính huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên. Cơ cấu kinh tế năm 2015 huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên.

Các bước thực hiện dồn điền đổi thửa ở huyện Tiên Lữ. Quy mô diện tích đất sản xuất nông nghiệp trước và sau dồn điền đổi thửa xã Thiện Phiến. Đường giao thông nội đồng và kênh tưới cứng hóa ở xã Thiện Phiến. Áp dụng cơ giới hóa vào sản xuất nông nghiệp ở xã Thiện Phiến sau khi dồn điền đổi thửa.

Mô hình cánh đồng mẫu lớn 40 ha ở xã Nhật Tân. Mô hình trang trại ở xã Nhật Tân năm 2014 .70 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thu Hà Tên đề tài: “Đánh giá công tác dồn điền đổi thửa phục vụ xây dựng nông thôn mới tại huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên” Ngành: Quản lý Đất đai Mã số: 62.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam 1. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI - Đánh giá thực trạng và ảnh hưởng của công tác dồn điền đổi thửa đến xây dựng nông thôn mới. - Đề xuất những giải pháp chủ yếu liên quan đến vấn đề tập trung ruộng đất nhằm thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU + Phương pháp chọn điểm nghiên cứu: Hai xã Thiện Phiến, Nhật Tân được chọn làm điểm nghiên cứu công tác dồn điền, đổi thửa. + Phương pháp thu thập số liệu - Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp - Phương pháp thu thập thông tin, số liệu sơ cấp Để thu thập được các thông tin trên sử dụng phương pháp điều tra nhanh có sự tham gia của nông hộ: sử dụng 60 phiếu điều tra nông hộ (mỗi xã nghiên cứu 30 phiếu). + Phương pháp thống kê và xử lý số liệu. + Phương pháp phân tích, so sánh, đánh giá.

KẾT QUẢ CHÍNH VÀ KẾT LUẬN 1. Tiên Lữ là huyện đồng bằng nằm ở phía Nam của tỉnh Hưng Yên có vị trí địa lý thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội. Tổng giá trị sản xuất tính theo tỷ giá năm 2014 đạt 4. Cơ cấu kinh tế nông nghiệp chiếm 26,6%; công nghiệp, xây dựng chiếm 34%; thương mại và dịch vụ chiếm 39,4%.

Cơ sở hạ tầng kỹ thuật được đầu tư, nâng cấp; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân tiếp tục được cải thiện; sự nghiệp giáo dục, y tế, văn hóa, xã hội tiếp tục phát triển theo hướng tích cực, an ninh chính trị được giữ vững, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo. Trong những năm qua, ở huyện Tiên Lữ tình hình quản lý sử dụng đất từng bước đi vào nề nếp, ổn định. Nguồn tài nguyên đất đai được khai thác ngày càng có hiệu quả.